GDSDNLTK&HQ thông qua môn Sinh học ở trường THCS

TẬP HUẤN GIÁO DỤC SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢTRONG MÔN SINH HỌC Ở TRƯỜNG THCS BUỔI 1: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VỚI CÁC KĨ THUẬT HỌC TẬP TÍCH CỰC 1.Mục đích: - Tìm hiểu mục đích, p

Trang 1

TẬP HUẤN GIÁO DỤC SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ

TRONG MÔN SINH HỌC Ở TRƯỜNG THCS

BUỔI 1: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VỚI CÁC KĨ THUẬT HỌC TẬP TÍCH CỰC

1.Mục đích:

- Tìm hiểu mục đích, phương pháp, kế hoạch của khóa tập huấn đối với GV Sinh học THCS

- Vận dụng các kĩ thuật dạy học tích cực trong việc dạy – học môn Sinh học nói chung và trong việc tích hợp GDSDNLTK&HQ thông qua môn Sinh học ở trường THCS

2 Kết quả mong đợi:

- Nắm được mục đích, phương pháp, kế hoạch của khóa tập huấn đối với GV Sinh học THCS

- Vận dụng thêm các kĩ thuật dạy học tích cực trong việc sử dụng tài liệu

- Cân nhắc việc vận dụng rộng hơn (vào các nội dung khác)

3 Phương tiện đánh giá:

- Quan sát khả năng đáp ứng, hoạt động của các thành viên và của các nhóm

- Tài liệu do người tham gia xây dựng

4 Tài liệu cần: tờ rời, tài liệu hướng dẫn dành cho học viên, tài liệu gốc.

5 Thiết bị: Giấy A4, bút dạ, phấn

TIẾN TRÌNH TẬP HUẤN

1 Hoạt động 1:

Tìm hiểu mục tiêu, phương pháp của khóa tập huấn đối với Gv Sinh học - THCS

Thời

gian

(30phút)

Hoạt động của người hướng dẫn

Hoạt động của người tham gia

Ghi chú

10 Làm quen – Tổ chức lớp Giới thiệu Ổn định

tổ chức lớp

20 - Tổ chức tìm hiểu mục đích,

phương pháp, kế hoạch của

khóa tập huấn

- Tìm hiểu mục đích, phương pháp, trao đổi kế hoạch của khóa tập huấn

- Bài trình bày của người hướng dẫn

Trang 2

Giới thiệu kĩ thuật dạy học “điền khuyết/điền vào chỗ trống”

Thời

gian

(45phút)

Ghi chú

5 Chia nhóm (chú ý tỷ lệ nam –

nữ, tỉnh/thành)

Chia nhóm

5 - Phát tài liệu tập huấn

- Hướng dẫn nhiệm vụ phải

làm

- Đọc hướng dẫn

- Đặt câu hỏi nếu thấy cần thiết

A Giai đoạn hoàn thành bài đọc

10 - Giám sát các nhóm và hướng

dẫn kịp thời

- Cùng tham gia vào thảo luận

nhóm

Làm việc theo nhóm, thảo luận để thực hiện các nội dung hướng dẫn

Trả lời mục A

10 - Tập trung toàn lớp trả lời câu

hỏi

- Phát thông tin phản hồi để

các nhóm so sánh đối chiếu

(phụ lục 1)

- Đưa ra câu trả lời, ý kiến trao đổi

- So sánh kết quả làm việc với thông tin phản hồi, thảo luận, tranh luận

Thống nhất phương án điền khuyết

5 Hướng chú ý đến giai đoạn

thảo luận để vận dụng phương

pháp dạy học tích cực

Làm việc theo nhóm, trả lời câu hỏi mục B

B Giai đoạn thảo luận

5 Ổn định nhóm và ghi lại câu

trả lời của các nhóm

- Đại diện nhóm trả lời

- Bổ sung (nếu thấy cần thiết)

- Không áp đặt học viên

- Chủ yếu các câu trả lời đưa ra

từ học viên

5 Tổng kết và giao nhiệm vụ Đọc hướng dẫn về

những nhiệm vụ tiếp theo

C Đưa những vấn đề này vào thực tiễn

Giới thiệu kĩ thuật dạy học “đặt tiêu đề”

Trang 3

gian

(35phút)

Ghi chú

làm

10 - Giám sát các nhóm và

hướng dẫn kịp thời

nhóm

Trả lời mục A

5 - Tập trung toàn lớp trả lời

câu hỏi

(phụ lục 2)

- Đưa ra câu trả lời, ý kiến trao đổi

Thống nhất tiêu đề cần điền

thảo luận để vận dụng

phương pháp dạy học tích

cực

- Chủ yếu các câu trả lời đưa ra từ học viên

C Đưa những vấn

đề này vào thực tiễn

Giới thiệu kĩ thuật dạy học “sắp xếp lại nội dung theo chủ đề”

Trang 4

(35phút)

làm

A Giai đoạn hoàn thành bài học

dẫn kịp thời

nhóm

Trả lời mục A

hỏi

(phụ lục 3)

- Đưa ra câu trả lời,

ý kiến trao đổi

Thống nhất cách sắp sếp

Giới thiệu kĩ thuật dạy học “hoàn thiện văn bản”

Thời

gian

Ghi chú

Trang 5

làm

dẫn kịp thời

nhóm

Trả lời mục A

hỏi

(phụ lục 4)

- Đưa ra câu trả lời,

ý kiến trao đổi

Thống nhất thêm các từ vào phần đã

bị che khuất

BUỔI 2: TÌM HIỂU ĐỊA CHỈ VÀ MỨC ĐỘ TÍCH HỢP GDSDNLTK&HQ QUA

MÔN SINH HỌC (THCS), CHỌN BÀI SOẠN MINH HỌA

Trang 6

1 Mục đích:

- Trao đổi, lựa chọn, đề xuất ý kiến các bài, các địa chỉ có khả năng GDSDNLTK&HQ

và mức độ tích hợp trong chương trình Sinh học THCS

- Chọn bài và soạn bài minh họa

- Biết chọn lọc những bài có nội dung GDSDNLTK&HQ

- Biết các mức độ tích hợp, nguyên tắc tích hợp

- Áp dụng những kĩ thuật dạy học tích cực để soạn giảng bài dạy minh họa có nội dung GDSDNLTK&HQ

- Đề xuất những ý kiến khi triển khai ở cơ sở

4 Tài liệu cần:

- Sách giáo khoa , Sách GV Sinh học THCS/bản photo bài cần soạn giảng

- Tờ rời, tài liệu hướng dẫn, tài liệu gốc

- Giấy Ao, A4, băng dính, kẹp, máy chiếu, bút dạ.

TIẾN TRÌNH TẬP HUẤN

1 Hoạt động 1: Trao đổi địa chỉ tích hợp và mức độ tích hợp

Thời

gian (110

phút)

Ghi chú

5 Chia nhóm (4 nhóm, mỗi

nhóm nghiên cứu 1 khối lớp

trong SGK, kết hợp tờ rời GV

cung cấp để tìm địa chỉ và mức

độ tích hợp)

Chia nhóm Nhóm số 1 : lớp 6

Nhóm số 2: lớp 7 Nhóm số 3: lớp 8 Nhóm số 4: lớp 9

làm

(phụ lục 5)

dẫn kịp thời

nhóm

Làm việc theo nhóm, thảo luận về các địa chỉ, nội dung

và mức độ tích hợp

Mỗi nhóm làm tìm hiểu 1 khối lớp

60 - Tập trung toàn lớp báo cáo

kết quả thảo luận

- Chốt lại những vấn đề cơ bản

Đại diện các nhóm báo cáo, trả lời câu hỏi của nhóm khác

Các nhóm chú ý lắng nghe, đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi

Trang 7

gian (110

phút)

Ghi chú

của từng nhóm (làm hoàn thiện

từng nhóm)

(nếu có) của nhóm khác

5 Lưu ý về những nguyên tắc khi

tích hợp

2 Hoạt động 2: Thực hành soạn bài

Thời

gian (50)

Ghi chú

3 Chia nhóm : 3 nhóm ( mỗi

nhóm chọn soạn 1 bài với mức

độ tích hợp phù hợp)

Chia nhóm Nhóm số 1 : mức độ

tích hợp toàn phần Nhóm số 2: mức độ tích hợp bộ phận Nhóm số 3: mức độ tích hợp liên hệ

7 Giao nhiệm vụ, mỗi nhóm

soạn 1 bài có nội dung

GDSDNLTK&HQ

Trong nhóm thống nhất chọn bài

dẫn kịp thời

nhóm

Làm việc theo nhóm, thảo luận cùng soạn bài

Bài soạn trên giấy

Ao hoặc trên máy tính (nếu có)

BUỔI 3: BÀI SOẠN MINH HỌA (tiếp), GIẢNG BÀI

1 Mục đích:

Soạn và giảng thử bài có nội dung GDSDNLTK&HQ, cùng nhau trao đổi, chia sẻ

Trang 8

- Áp dụng những kĩ thuật dạy học tích cực để soạn giảng bài dạy minh họa có nội dung GDSDNLTK&HQ

- Cùng nhau trao đổi kế hoạch tập huấn sẽ triển khai, chia sẻ, thực hiện tốt nhiệm vụ do

Bộ Giáo dục và Đào tạo giao phó

- Bài giảng

4 Tài liệu cần: SGK, SGV,

5 Thiết bị: giấy Ao, A4, băng dính, kẹp, máy chiếu, bút dạ.

TIẾN TRÌNH TẬP HUẤN Thời

gian

Ghi chú

40 - Yêu cầu các nhóm tiếp tục

hoàn thiện bài soạn đã chọn

(buổi 2)

- Giám sát các nhóm và hướng

dẫn kịp thời

nhóm

Các nhóm tiếp tục soạn bài

30 - Yêu cầu nhóm 1 báo cáo

- Trao đổi, cùng tham gia thảo

luận, chia sẽ

- Đại diện nhóm 1 trình bày

- Các nhóm tập trung nghe nhóm 1 trình bày

- Bổ sung góp ý (nếu cần)

Sản phẩm: bài soạn trên giấy A4 hoặc trên máy

30 - Yêu cầu nhóm 2 báo cáo

luận, chia sẻ

- Các nhóm tập trung nghe nhóm 2 trình bày

30

- Yêu cầu nhóm 3 báo cáo

luận, chia sẻ

- Các nhóm tập

Trang 9

gian

Ghi chú

trung nghe nhóm 3 trình bày

kiến về kết quả tập huấn

Thu phiếu lấy ý kiến kết quả đợt tập huấn

về cho ban tổ chức

Trang 10

THÔNG TIN PHẢN HỒI PHỤ LỤC 1 (Hoạt động 2)

Tình hình sử dụng năng lượng trong sản xuất và đời sống

Năng lượng có vai trò sống còn đối với cuộc sống con người, nó quyết định sự tồn tại, phát triển và chất lượng cuộc sống của con người Vai trò của năng lượng thể hiện cụ thể qua việc con người sử dụng năng lượng cho các hoạt động sản xuất, đi lại, xây dựng

và đời sống hàng ngày Ngày nay, có thể thấy rất rõ các vấn đề khủng hoảng năng lượng thường có tác động rất lớn tới kinh tế và xã hội của các nước trên thế giới Do vậy nhiều nước đã đưa vấn đề năng lượng thành quốc sách, đặt thành vấn đề " an ninh năng lượng" đối với sự phát triển của quốc gia

Dưới đây là một vài số liệu về tình hình sử dụng năng lượng trên thế giới cũng như ở Việt Nam :

Theo số liệu của Cơ quan năng lượng quốc tế IEA thì tiêu thụ năng lượng trên thế giới cho các lĩnh vực sản xuất và tiện nghi nhà ở như sau: công nghiệp, giao thông vận tải cũng như lĩnh vực tiện nghi nhà chiếm phần lớn tiêu thụ năng lượng (mỗi lĩnh vực khoảng 25%); thương mại và dịch vụ công cộng khoảng 10%; nông lâm và ngư nghiệp khoảng 3%; sử dụng khác khoảng 12% [1]

- Trong lĩnh vực công nghiệp, cácngành sản xuất có nhu cầu tiêu thụ năng lượng cao như: ngành công nghiệp không sản xuất sản phẩm dầu hay điện; ngành lọc dầu, sản xuất, khai thác than; ngành sản xuất điện năng Các ngành công nghiệp không sản xuất sản phẩm dầu hay điện tiêu tốn nhiều năng lượng nhất, trong đó hơn một nửa là các dạng năng lượng không tái sinh như than, dầu, khí đốt

- Trong lĩnh vực giao thông vận tải, đa số các phương tiện chuyên chở dùng các sản dầu làm nhiên liệu Ngành giao thông vận tải tiêu thụ khoảng 60% năng lượng dầu đã được chế biến Sản phần dầu chiến 95% thị phần năng lượng của ngành giao thông vận tải

- Trong ngành sản xuất điện năng, việc sử dụng các nguồn năng lượng để sản xuất điện năng phân bố như sau: nhiên liệu hoá thạch chiếm 64%, năng lượng hạt nhân: 17%, thuỷ điện: 18%, năng lượng tái tạo: 1% điện năng toàn cầu [1]

Ở Việt Nam, sản lượng điện thương phẩm cuối năm 2007 là 66,8 tỷ kWh, tăng 2,5 lần so với năm 2000 (26,6 tỷ kWh) [2], trong đó thủy điện khoảng 64 %, than nhiệt điện khoảng 34%, ); tiêu thụ trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp và xây dựng chiến 46,97%, lĩnh vực quản lý - tiêu dùng- dân cư 47,14%

- Năng lượng dùng cho tiện nghi nhà ở có ba mục đích: nấu thức ăn; đun nước nóng sinh hoạt và điều hoà không khí; chạy các thiết bị cơ điện nội thất, chiếu sáng, thiết

bị điện tử,…

Theo các số liệu thống kê thì tỉ lệ sử dụng các nguồn năng lượng trong lĩnh vực tiện nghi nhà ở như sau: năng lượng tái tạo hơn 40%, sử dụng khí đốt và điện gần bằng

Trang 11

nhau (khoảng hơn 20%), năng lượng than và hơi nước nóng chiếm khoảng 7 %, sản phẩm dầu khoảng 10 %, [1]

Nhìn chung có thể thấy tình hình sử dụng năng lượng hiện nay trên thế giới cũng như ở Việt Nam như sau:

- Nhu cầu năng lượng ngày càng cao do nhu cầu tăng trưởng kinh tế, phát triển các ngành sản xuất công nghiệp, giao thông vận tải và nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống

- Nguồn năng lượng được sử dụng chủ yếu vẫn là các nguồn năng lượng hoá thạch như than đá, dầu, khí tự nhiên

- Điện năng là dạng năng lượng có nhiều ưu điểm vì nó dễ dàng được chuyển hoá

từ các dạng năng lượng khác khi sản xuất điện năng, đồng thời khi sử dụng, nó cũng dễ dàng chuyển hoá thành các dạng năng lượng khác như cơ năng, nhiệt năng, quang năng,

… Vì vậy việc sản xuất và sử dụng điện năng có ý nghĩa rất quan trọng trong chiến lược năng lượng của mỗi quốc gia

Trang 12

THÔNG TIN PHẢN HỒI PHỤ LỤC 2 (HOẠT ĐỘNG 2)

Các biện pháp chung về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

1 Các biện pháp quản lí

- Xây dựng các văn bản pháp quy về sử dụng NLTK&HQ (của quốc gia, quốc tế);

- Lựa chọn cơ cấu kinh tế cho hiệu quả cao về sử dụng năng lượng; phát triển hợp

lí các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng;

- Có chính sách ưu tiên ( thuế, quy hoạch, ) đối với việc phát triển các nguồn năng lượng mới và nguồn năng lượng tái sinh;

- Hợp lí hóa quá trình sản xuất

2 Các biện pháp tuyên truyền, giáo dục

- Đưa nội dung giáo dục sử dụng NLTK&HQ vào các cấp học;

- Tuyên truyền về sử dụng NLTK&HQ trong gia đình, trường học, cộng đồng;

- Xây dựng nhà trường sử dụng NLTK&HQ

3 Các biện pháp kĩ thuật

- Giảm tổn thất trong quá trình chuyển đổi năng lượng ( thất thoát khi truyền tải điện, vận chuyển nhiên liệu, ;

- Giảm tổn thất trong quá trình sử dụng năng lượng;

- Sử dụng các thiết bị điều khiển tự động để giảm tiêu thụ năng lượng;

- Đổi mới công nghệ, năng cao hiệu suất máy móc; tăng cường sử dụng thiết bị có hiệu suất sử dụng năng lượng cao;

- Thu hồi năng lượng thải từ các quá trình sản xuất, sinh hoạt và tái sử dụng ;

- Khai thác và sử dụng các nguồn năng lượng mới thay thế năng lượng hóa thạch; Các biện pháp trên rất đa dạng và bao quát nhiều lĩnh vực Tuy nhiên với mục tiêu đưa giáo dục sử dụng NLTK&HQ vào nhà trường qua việc giảng dạy các môn học, việc giới thiệu một số xu hướng khoa học, công nghệ liên quan tới vấn đề sử dụng năng lượng hiện nay là cần thiết Trước hết nó phù hợp với đối tượng HS và với yêu cầu phải tích hợp các nội dung này vào các môn học Nó giúp GV dễ dàng khai thác kiến thức môn học phù hợp với các xu hướng phát triển khoa học công nghệ về năng lượng, và giúp HS biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống

Tiêu đề	Tập huấn giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong môn sinh học ở trường THCS
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	Tài liệu tập huấn
Năm xuất bản	2009
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	1,35 MB