Trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực có nhiều biến động rất phức tạp. Các thế lực thù dịch vẫn không ngừng tiến hành những âm mưu và thủ đoạn thâm độc, thực hiện “Diễn biến hoà bình” trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, nhằm phá hoại về tư tưởng, phá hoại niềm tin vào sự kiên định con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mà Cương lĩnh của Đảng và Nghị quyết Đại hội X đã khẳng định. Mặt khác, Nghị quyết Trung ương 5, khoá X đã nhận định : “Ở trong nước, sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc tiếp tục được đẩy mạnh; thế và lực, uy tín quốc tế của đất nước ngày một cao tạo ra những thời cơ, thuận lợi mới, nhưng những biến đổi mạnh mẽ của cơ cấu giai cấp, xã hội, sự đa dạng về lợi ích kinh tế, sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các vùng, phân hoá giàu nghèo giữa các tầng lớp dân cư, các tiêu cực và tệ nạn xã hội (quan liêu, tham nhũng, lãng phí…) tạo ra những khó khăn và thách thức đối với sự ổn định, phát triển đất nước, đối với công tác tư tưởng…” Trước tình hình đó, đòi hỏi công tác tư tưởng phải đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp, không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, góp phần tích cực vào việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của địa phương. Hiện nay, chúng ta có thời cơ lớn để đẩy mạnh công tác tư tưởng, đó là : Có Nghị quyết Trung ương 5, khoá IX, khoá X và các Nghị quyết, chỉ thị tiếp theo của Trung ương, Bộ chính trị, Ban Bí thư có liên quan đến công tác tư tưởng, đặc biệt là những thành tựu quan trọng đạt được trong các năm qua của huyện nhà. Xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới cũng như thực trạng hoạt động công tác tư tưởng trong thời gian qua, tác giả tiểu luận chọn đề tài : “Vai trò của công tác tư tưởng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở huyện…, tỉnh Sóc Trăng hiện nay” để nghiên cứu nhằm đưa ra một số giải pháp về đổi mới hoạt động của công tác tư tưởng phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.
Trang 11- Tính cấp thiết của đề tài :
Trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực có nhiều biến động rất phức tạp Các thế lực thù dịch vẫn không ngừng tiến hành những âm mưu và thủ đoạn thâm độc, thực hiện
“Diễn biến hoà bình” trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, nhằm phá hoại về
tư tưởng, phá hoại niềm tin vào sự kiên định con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mà Cương lĩnh của Đảng và Nghị quyết Đại hội X đã khẳng định Mặt khác, Nghị quyết Trung ương 5, khoá X đã nhận định : “Ở trong nước, sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc tiếp tục được đẩy mạnh; thế và lực, uy tín quốc tế của đất nước ngày một cao tạo ra những thời cơ, thuận lợi mới, nhưng những biến đổi mạnh mẽ của cơ cấu giai cấp, xã hội, sự đa dạng về lợi ích kinh tế, sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các vùng, phân hoá giàu nghèo giữa các tầng lớp dân cư, các tiêu cực và tệ nạn xã hội (quan liêu, tham nhũng, lãng phí…) tạo ra những khó khăn và thách thức đối với sự ổn định, phát triển đất nước, đối với công tác tư tưởng…”
Trước tình hình đó, đòi hỏi công tác tư tưởng phải đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp, không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, góp phần tích cực vào việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của địa phương
Hiện nay, chúng ta có thời cơ lớn để đẩy mạnh công tác tư tưởng, đó là : Có Nghị quyết Trung ương 5, khoá IX, khoá X và các Nghị quyết, chỉ thị tiếp theo của Trung ương,
Bộ chính trị, Ban Bí thư có liên quan đến công tác tư tưởng, đặc biệt là những thành tựu quan trọng đạt được trong các năm qua của huyện nhà
Xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới cũng như thực trạng hoạt động
công tác tư tưởng trong thời gian qua, tác giả tiểu luận chọn đề tài : “Vai trò của công tác
tư tưởng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở huyệ…, tỉnh Sóc Trăng hiện nay”
để nghiên cứu nhằm đưa ra một số giải pháp về đổi mới hoạt động của công tác tư tưởng phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội hiện nay
2- Lịch sử nghiên cứu đề tài :
Công tác tư tưởng được đề cập trong các Nghị quyết của Đảng như : Nghị quyết Trung ương 5, khóa IX về nhiệm vụ chủ yếu của công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới; Nghị quyết Trung ương 5, khóa X về công tác tư tưởng, lí luận và báo chí trước yêu cầu
mới và được đề cập trong nhiều bài viết, bài phát biểu của các đồng chí lãnh đạo Đảng 3- Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu :
3.1- Mục đích :
Trang 2- Làm sáng toả cơ sở lý luận và thực tiễn vai trò công tác tư tưởng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội hiện nay
- Đánh giá khách quan hoạt động công tác tư tưởng trên địa bàn huyện Trên cơ sở đó,
đề xuất một số giải pháp đổi mới hoạt động công tác tư tưởng trong quá trình phát triển kinh
tế - xã hội ở huyện… hiện nay
3.2- Nhiệm vụ :
Với mục đích nêu trên, đề tài có nhiệm vụ :
- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn vai trò công tác tư tưởng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội hiện nay
- Khảo sát thực trạng hoạt động công tác tư tưởng trên địa bàn huyện
- Đề xuất một số giải pháp nhằm đổi mới hoạt động công tác tư tưởng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở huyện … hiện nay
4- Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu :
4.1- Cơ sở lý luận :
Đề tài được tiến hành nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương, đường lối, quan điểm, Nghị quyết của Đảng
4.2- Phương pháp nghiên cứu :
Đề tài sử dụng phương pháp điều tra, quan sát, so sánh, tổng hợp, phân tích và phỏng vấn
5- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu : Hoạt động công tác tư tưởng
Phạm vi nghiên cứu : Vai trò của công tác tư tưởng trong quá trình phát triển kinh tế
-xã hội ở huyện …., tỉnh Sóc Trăng hiện nay
6- Kết cấu đề tài :
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, đề tài gồm 3 chương :
Chương 1 : Tính tất yếu khách quan phải nắm vững và phát huy vai trò công tác tư
tưởng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội hiện nay
Trang 3Chương 2 : Thực trạng hoạt động công tác tư tưởng trong quá trình phát triển kinh tế
-xã hội ở huyện … , tỉnh sóc trăng hiện nay
Chương 3 : Một số giải pháp đổi mới công tác tư tưởng trong quá trình phát triển kinh
tế - xã hội ở huyện ……, tỉnh sóc trăng hiện nay
B- NỘI DUNG ĐỀ TÀI
Chương 1
TÍNH TẤT YẾU KHÁCH QUAN PHẢI NẮM VỮNG VÀ PHÁT HUY VAI TRÒ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
HIỆN NAY 1- Một số vấn đề lý luận về công tác tư tưởng và vai trò của công tác tư tưởng 1.1- Tư tưởng :
Tư tưởng là một hình thức tồn tại của ý thức xã hội, nó là kết quả của quá trình nhận thức hiện thực khách quan trở thành kinh nghiệm và sự hiểu biết của con người
Tư tưởng mỗi người phản ánh đúng đắn hay sai lệch đều phụ thuộc vào trình độ nhận thức về các sự vật hiện tượng Tư tưởng luôn gắn chặt với lợi ích, chính lợi ích nó tác động đến tư tưởng, chi phối hành động của con người Mác nói : “Tư tưởng luôn gắn liền với lợi ích, tách rời lợi ích với tư tưởng tức làm làm nhục tư tưởng”
1.2- Công tác tư tưởng :
Công tác tư tưởng có 02 cách hiểu khác nhau như sau :
- Theo nghĩa rộng : Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một
chính Đảng nhằm hình thành, phát triển, truyền bá hệ tư tưởng trong quần chúng, thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng
Công tác tư tưởng dưới chủ nghĩa xã hội là hoạt động có mục đích của Đảng Cộng sản
và Nhà nước nhằm phát triển, truyền bá hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa, biến hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa thành hệ tư tưởng chi phối, thống trị trong đời sống tinh thần xã hội, động viên, cổ vũ tính tích cực, tự giác, sáng tạo của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa
- Theo nghĩa hẹp : Một số người quan niệm công tác tư tưởng chỉ là hoạt động truyền
bá hệ tư tưởng và đường lối, chính sách của Đảng trong quần chúng; động viên, cổ vũ quần chúng tham gia xây dựng chủ nghĩa xã hội Thực chất của quan niệm này là không coi công
Trang 4tác lý luận là một bộ phận hợp thành của công tác tư tưởng, đồng nhất công tác tư tưởng với công tác tuyên truyền và cổ động Đây là quan niệm phiến diện, thiếu cơ sở khoa học về công tác tư tưởng
2- Vai trò của công tác tư tưởng :
2.1- Vai trò của công tác tư tưởng trên lĩnh vực kinh tế :
V.I Lênin nói : chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế Điều đó có nghĩa là quan hệ giữa chính trị - kinh tế là quan hệ biện chứng, thống nhất Nền kinh tế của ta hiện nay là nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa Do đó, công tác tư tưởng phải tạo ra và hướng xã hội đi vào kinh tế thị trường một cách chủ động, tích cực
Công tác tư tưởng phải hướng dẫn, định hướng, khơi dậy mọi tiềm năng của đội ngũ cán bộ khi thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế cho gia đình và xã hội Đi sâu tổng kết thực tiễn để từng bước hoàn thiện chủ trương, chính sách đổi mới có hiệu quả về kinh tế
Công tác tuyên truyền, cổ động hướng vào xây dựng niềm tin trong nhân dân về chủ trương thực hiện nhất quán chính sách kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa Tạo ra dư luận xã hội phê phán nghiêm khắc hiện tượng làm kinh tế theo kiểu buôn bán vòng vèo, chụp giật, lợi dụng sơ hở trong các chính sách Nhà nước để kiếm lời; cần đưa ra trước công luận phê phán những hiện tượng buôn lậu, trốn thuế, làm hàng giả…
2.2- Vai trò của công tác tư tưởng trên lĩnh vực xã hội :
Công tác tư tưởng cần đặt lĩnh vực này trong bối cảnh nền kinh tế thị trường Xác lập những quan điểm mới về công bằng, đồng thời xây dựng các quan hệ xã hội nhân ái, văn minh Công bằng xã hội phải dựa trên nguyên tắc người làm việc có hiệu quả hơn, có đóng góp nhiều hơn thì thu nhập nhiều hơn và ngược lại Điều đó cũng có nghĩa là chính sách xã hội mới chống chủ nghĩa bình quân, phê phán tư tưởng ỷ lại, chống đặc quyền đặc lợi, chống tham nhũng, hối lộ
Công tác tuyên truyền, cổ động phải làm cho toàn xã hội chăm lo đến đời sống của các đối tượng chính sách, trước hết thực hiện tốt chính sách đền ơn đáp nghĩa đối với những người có công với cách mạng, cán bộ lão thành, gia đình thương binh, liệt sĩ; mặt khác kịp thời động viên, khuyến khích mọi tổ chức và cá nhân tham gia vào công tác xoá đói giảm nghèo và nâng cao đời sống văn hoá, tinh thần cho nhân dân, đặc biệt đối với các vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số Công tác tư tưởng phải coi cuộc đấu tranh chống tội phạm
và tệ nạn xã hội là một nhiệm vụ lớn của mình
Lĩnh vực văn hoá văn nghệ có vị trí quan trọng trong việc giáo dục đạo đức, lối sống Văn hoá văn nghệ phải phục vụ cho các nhiệm vụ chính trị, tuyên truyền cho các chính sách kinh tế - xã hội, đồng thời giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc, tiếp thu tinh hoá văn hoá của nhân loại
Trang 53- Sự cần thiết phải nắm vững và phát huy vai trò công tác tư tưởng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội trong điều kiện hiện nay :
Công tác tư tưởng của Đảng ra đời, tồn tại và phát triển cùng với quá trình chuẩn bị thành lập, thành lập và hoạt động của Đảng từ trước đến nay Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, công tác tư tưởng của Đảng luôn giữ vị trí tiên phong, tiên phong trong quá trình đề ra đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, tiên phong trong việc tuyên truyền, phổ biến và đưa Nghị quyết, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống, tiên phong cả trong việc kiểm tra việc thực hiện các đường lối, Nghị quyết, chủ trương, chính sách ấy
Trong điều kiện Đảng cầm quyền duy nhất lãnh đạo đất nước, công tác tư tưởng của Đảng không chỉ nhằm đối tượng là cán bộ, đảng viên mà nhằm cả các đối tượng đông đảo trong xã hội Công tác tư tưởng là công tác của toàn Đảng, của tất cả các cấp uỷ Đảng và từng cán bộ, đảng viên, trong đó đội ngũ những người làm công tác tư tưởng là lực lượng chủ lực
Chúng ta vẫn thường nói, công tác tư tưởng phải nắm vững phương châm tích cực và chủ động, gắn chặt lý luận với thực tiễn, nói đi đôi với làm, xây đi đôi với chống, lấy việc giáo dục, thuyết phục và nêu gương làm trọng Theo phương châm đó, trong sự nghiệp đổi mới đất nước công tác tư tưởng đã góp phần quan trọng vào những thắng lợi chung của toàn Đảng, toàn dân ta
Chương 2
THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH TƯ TƯỞNG VÀ HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở HUYỆN … ,
TỈNH SÓC TRĂNG HIỆN NAY
1- Vài nét về điều kiện kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội ở huyện … , tỉnh Sóc Trăng :
…… là một huyện đồng bằng, cách tỉnh Sóc Trăng 20 km về phía bắc Diện tích tự nhiên là 34.287 ha, phần lớn người dân sống bằng nghề nông Huyện có 13 đơn vị hành chính (12 xã, 01 thị trấn) và 85 ấp, với 167.755 nhân khẩu Có 03 dân tộc kinh, hoa, khơmer sống đan xen nhau và 05 tôn giáo (Phật Giáo, Thiên Chúa Giáo, Cao Đài, Tin Lành, Hòa Hảo)
Đảng bộ huyện … hiện có 45 tổ chức cơ sở đảng, trong đó có 27 chi bộ và 18 Đảng
bộ trực thuộc Huyện uỷ với 2.661 đảng viên (Khơmer 118, Hoa 15, Tôn giáo 39) Năm
2007, Đảng bộ có trên 85% tổ chức cơ sở đảng đạt trong sạch vững mạnh Đảng bộ huyện nhiều năm liền được Ban Thường vụ Tỉnh uỷ xét công nhận đạt tiêu chuẩn vững mạnh Trải qua các thời kỳ cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam, Đảng
bộ và nhân dân… đoàn kết một lòng đứng lên giành chính quyền, góp phần cùng cả nước làm nên cuộc tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 Trong 02 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Đảng bộ và nhân dân …… đã lao động quên mình để xây dựng
Trang 6quê hương, chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến, góp phần cùng cả nước hoàn thành
sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước
Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc hiện nay, Đảng bộ và nhân dân … đã không ngừng nỗ lực phấn đấu, vượt qua khó khăn, thử thách, tận dụng thời cơ, đẩy mạnh sản xuất, từ đó tình hình kinh tế - xã hội của huyện có bước phát triển ổn định
Năm 2007, ngành nông nghiệp của huyện tuy gặp nhiều khó khăn do thời tiết, dịch bệnh nhưng vẫn vươn lên và hướng vào mục tiêu chuyên canh, thâm canh và tăng vụ; nhiều
mô hình sản xuất đạt hiệu quả được nhân ra rộng rãi, giá trị sản xuất bình quân đạt trên 40 triệu đồng/ha/năm, góp phần nâng cao đời sống của nhân dân Cơ cấu cây trồng vật nuôi chuyển dịch tích cực, theo hướng tăng diện tích trồng cây có giá trị kinh tế cao và mở rộng phát triển chăn nuôi, thuỷ sản Công nghiệp đạt tốc độ tăng trưởng khá cao (22,64%) Lĩnh vực thương mại, dịch vụ tiếp tục phát triển ổn định Đã có sự nỗ lực lớn và đạt được nhiều tiến bộ trong việc quy hoạch, chỉnh trang, phát triển đô thị, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế
- xã hội, nhất là giao thông, thuỷ lợi, điện sinh hoạt, tạo tiền đề quan trọng để phát triển trong các năm tiếp theo Các lĩnh vực văn hóa - xã hội có nhiều chuyển biến, tiến bộ; đến nay toàn huyện có 09 trường đạt chuẩn quốc gia, 08 xã đạt chuẩn quốc gia về y tế cơ sở; các chương trình mục tiêu xoá đói giảm nghèo, giải quyết việc làm được triển khai thực hiện có kết quả; việc chăm lo cho các đối tượng chính sách được các cấp uỷ, chính quyền địa phương quan tâm nhiều hơn An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững Hệ thống chính trị ngày càng vững mạnh; dân chủ được mở rộng và không ngừng được phát huy
Trong những tới, Đảng bộ … đề ra mục tiêu là : “Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu toàn diện của Đảng bộ; giữ vững ổn định chính trị, xã hội; phát triển kinh tế nhanh và bền vững Khai thác có hiệu quả tiềm năng và lợi thế, đặc biệt là các lợi thế so sánh ở địa phương Tăng cường đầu tư kết cấu hạ tầng Nâng cao chất lượng hoạt động trên các lĩnh vực văn hoá, xã hội; đẩy mạnh công tác xoá đói giảm nghèo và việc làm; hướng mạnh các chương trình, dự án, nguồn vốn đầu tư cho mục tiêu phát triển con người, đảm bảo phát triển kinh tế đồng thời với tiến bộ và công bằng xã hội Thực hiện có hiệu quả cải cách hành chính Nhà nước, Quy chế dân chủ cơ sở Ra sức xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân”
2- Thực trạng tình hình tư tưởng và hoạt động công tác tư tưởng :
2.1- Thành tựu và nguyên nhân :
Phần đông cán bộ, đảng viên kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng, ra sức phấn đấu thực hiện cương lĩnh, Điều lệ, Chủ trương, Nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, có nhận thức đúng hơn về Chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội
ở nước ta Nhiều cán bộ, đảng viên có bước trưởng thành trong việc lãnh đạo, quản lý nên nhiều lĩnh vực hoạt động của huyện có chuyển biến tích cực, đặc biệt là trên lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội Đại bộ phận cán bộ, đảng viên có ý chí vươn lên hoàn thành nhiệm vụ,
có ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành nghiêm sự phân công của tổ chức Đảng, đóng góp tích cực vào thành tựu chung của huyện
Tư tưởng trong nhân dân đa số là tích cực, năng động, sáng tạo trong sản xuất Tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái tiếp tục được phát huy Những Chủ trương, Nghị quyết
Trang 7của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước được cụ thể hoá bằng các chương trình, dự
án như xoá đói giảm nghèo, xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn đã tạo được những chuyển biến rõ nét, đường giao thông, điện, hệ thống thuỷ lợi, trường học, trạm y tế,…ngày càng
mở rộng và hoàn thiện hơn Các chủ trương miễn thuế nông nghiệp, ưu tiên cho đồng bào dân tộc thiểu số, xây dựng nhà tình nghĩa, nhà tình thương, khám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo…được nhân dân đồng tình, phấn khởi
Trong thời gian qua, Ban Tuyên giáo Huyện uỷ đã có nhiều nỗ lực, bám sát sự chỉ đạo của Ban tuyên giáo Tỉnh uỷ và Ban Thường vụ Huyện uỷ; cùng với với các cấp uỷ, ban, ngành, đoàn thể tích cực tổ chức việc quán triệt các Chủ trương, Nghị quyết của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh…Đã làm tốt công tác tuyên truyền và tuyên truyền miệng nhân dịp tiến hành đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội X của Đảng; tạo ra không khí dân chủ, sự đồng thuận trong xã hội
Công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng tiếp tục được đổi mới Việc triển khai thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, bước đầu đã tạo ra những chuyển biến tích cực cả về nhận thức tư tưởng, ý thức rèn luyện, tu dưỡng đạo đức trong cán bộ, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên
Công tác tư tưởng đã góp phần quan trọng cổ vũ, khích lệ gương người tốt, việc tốt, nhân rộng điển hình trong lao động sản xuất, xoá đói giảm nghèo, làm giàu hợp pháp gắn với việc kỷ niệm các ngày lễ lớn, các sự kiện chính trị, văn hoá, xã hội của đất nước; đồng thời phê phán tư tưởng trông chờ, ỷ lại, những biểu hiện tiêu cực, bệnh thành tích; góp phần xây dựng xã hội lành mạnh, khơi dậy tinh thần tự hào, ý thức tự tôn dân tộc và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, nhân dân
Tích cực tuyên truyền nâng cao ý thức cảnh giác trong cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với âm mưu thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch; góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự và an toàn xã hội trên địa bàn huyện
Công tác tham mưu giúp Tỉnh uỷ lãnh đạo, chỉ đạo công tác khoa giáo có nhiều chuyển biến tích cực, đặc biệt là xây dựng các chương trình hành động, sơ kết, tổng kết các chỉ thị, nghị quyết của Đảng trong lĩnh vực khoa giáo Công tác nghiên cứu lịch sử Đảng bộ và lịch
sử truyền thống có nhiều cố gắng, đã hoàn thành một khối lượng công việc khá lớn
Đạt được những thành tựu trên là do : Được sự quan tâm lãnh đạo của các cấp uỷ
Đảng, sự chỉ đạo sát sao của Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ, sự nỗ lực phấn đấu của Ban Tuyên giáo các cấp và đội ngũ cán bộ Ban Tuyên giáo Huyện uỷ, cùng với sự tham gia tích cực của đội ngũ báo cáo viên
2.2.2- Hạn chế, tồn tại và nguyên nhân :
Bên cạnh những thành tựu đạt được, vẫn còn một số vấn đề đáng quan tâm như : Tình hình tư tưởng trong cán bộ, đảng viên còn băn khoăn, lo lắng tình trạng có một bộ phận cán
bộ, đảng viên suy thoái về nhận thức tư tưởng chính trị, phai nhạt lý tưởng cách mạng, sa sút về phẩm chất đức, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí chưa được ngăn chặn, thậm chí có mặt còn gia tăng Tính chiến đấu của một số ít cơ sở đảng và đảng viên còn có mặt hạn chế; một số nơi có biểu hiện mất đoàn kết nội bộ Cán bộ vừa thiếu vừa thừa, thiếu cán bộ giỏi
và cần mẫn, thừa cán bộ năng lực kém nhưng chưa có cách giải quyết thoả đáng
Trang 8Nỗi bức xúc của nhân dân hiện nay là sản xuất gặp nhiều khó khăn, còn lúng túng trong việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất, thu nhập bình quân của người dân trong huyện còn thấp (536 USD/người/năm), tỷ lệ hộ nghèo còn cao (25%) Các tệ nạn xã hội từng lúc, từng nơi còn diễn biến khá phức tạp, làm ảnh hưởng đến an ninh - trật tự trên địa bàn nông thôn Hạn chế của công tác tư tưởng hiện nay là thiếu sắc bén, tính chiến đấu chưa cao, phương pháp chưa linh hoạt, thiếu tính thuyết phục Việc triển khai học tập, quán triệt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng còn nặng về giải thích, nhiều nơi tổ chức còn mang tính hình thức, chất lượng chưa cao Nhiều chi bộ, đảng bộ chưa thường xuyên làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống; chưa phê phán và đấu tranh kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân, quan điểm mơ hồ, lối sống thực dụng Đội ngũ tuyên truyền miệng chưa đủ mạnh Công tác đào tạo, bồi dưỡng về lý luận chính trị cũng còn nhiều yếu kém và bất cập
Những hạn chế, tồn tại nêu trên bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, trong đó, trước hết và chủ yếu là do nguyên nhân chủ quan Một số cấp uỷ, ban ngành, địa phương chưa
nhận thức đầy đủ vai trò, vị trí công tác tư tưởng; có biểu hiện giao khoán cho đội ngũ cán
bộ chuyên trách Từng lúc, từng nơi, việc nắm bắt diễn biến tư tưởng trong Đảng và trong nhân dân, đặc biệt là nắm bắt tình hình tư tưởng, dự luận xã hội trong dân tộc, tôn giáo còn chậm Đội ngũ làm công tác tư tưởng chưa mạnh, trình độ, năng lực công tác chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra; thụ động, điều kiện hoạt động còn nhiều khó khăn
3- Những vấn đề đặt ra đối với hoạt động công tác tư tưởng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở huyện …., tỉnh Sóc Trăng hiện nay
Xuất phát từ thực trạng của công tác tư tưởng trong thời gian qua và trước yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, công tác tư tưởng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội hiện nay cần phải nắm bắt kịp thời đời sống tư tưởng và ý kiến, nguyện vọng của nhân dân diễn ra hàng ngày; thường xuyên gắn kết chặt chẽ công tác tư tưởng với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; nâng cao nhận thức và tăng cường sự lãnh đạo, quản lý công tác tư tưởng của các cấp uỷ đảng; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cổ vũ, động viên các nhân tố mới, điển hình tiên tiến trong lao động sản xuất, gương người tốt, việc tốt trên mọi lĩnh vực, phát huy chủ nghĩa yêu nước, tinh thần sáng tạo, tự lực tự cường, tạo ra các phong trào hành động cách mạng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của địa phương
Chương 3
MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
Ở HUYỆN … , TỈNH SÓC TRĂNG HIỆN NAY
1- Nâng cao nhận thức và tăng cường sự lãnh đạo, quản lý công tác tư tưởng của các cấp uỷ đảng.
Mỗi cán bộ, đảng viên, đặc biệt là các cấp uỷ đảng phải thường xuyên trau dồi, học tập
lý luận, quán triệt các chỉ thị, Nghị quyết của Đảng về giáo dục chính trị tư tưởng Cần tổ
Trang 9chức tốt các lớp bồi dưỡng về lý luận, truyền đạt Nghị quyết, hướng dẫn thực hiện luật pháp, báo cáo thời sự, nói chuyện chuyên đề cho các tổ chức cơ sở đảng
Việc mở rộng công khai, dân chủ theo Chỉ thị 30-CT/TW của Bộ Chính trị thực chất là nâng cao công tác tư tưởng của cấp uỷ Mọi quyết định của Đảng, chính quyền đều có khía cạnh tư tưởng là làm cho người ta đồng tình, hoặc làm cho lo âu, thậm chí phản đối Mặt khác, hiện nay kẻ địch không ngừng chống phá ta về nhiều mặt, trong đó có lĩnh vực tư tưởng Tầm ngắm của chúng không chỉ ở Trung ương, mà ngay tại cơ sở, vì vậy, không thể không tăng cường sự lãnh đạo và quản lý công tác tư tưởng bằng những việc làm và định hướng cụ thể
Công tác tư tưởng phải gắn với tổ chức đảng Vì nội dung công tác tư tưởng luôn bị tác động nhiều khía cạnh từ việc ra những quyết định của các cấp uỷ đảng, chính quyền, đến khía cạnh phẩm chất, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên nên đều phải có quy chế, cơ chế quản lý cụ thể mới đảm bảo sự tự do tư tưởng, dân chủ trong sinh hoạt, tránh tình trạng lợi dụng dân chủ, lợi dụng tự do tư tưởng gây xáo động, hoài nghi Nghị quyết Trung ương
5 khoá IX về công tác tư tưởng, lý luận chỉ rõ : Bí thư cấp uỷ, thủ trưởng cơ quan, đơn vị phải có kế hoạch chỉ đạo và chịu trách nhiệm trước tiên về công tác tư tưởng đối với cơ sở, đơn vị mình phụ trách, phải định hướng trên nguyên tắc thuyết phục, bằng năng lực trí tuệ, bằng uy tính chứ không phải bằng mệnh lệnh hay quyền lực Vì vậy, người làm công tác tư tưởng phải có năng lực thuyết phục, đối thoại dân chủ, nhằm mục đích đồng thuận về nhận thức, thống nhất ý chí, hành động Đồng thời, Nghị quyết Trung ương 5, khoá X cũng nhấn mạnh : Bí thư cấp uỷ, thủ trưởng cơ quan, đơn vị hàng năm phải lập kế hoạch chỉ đạo công tác tư tưởng, chủ động nắm bắt, đánh giá, dự báo diễn biến tư tưởng của đơn vị mình, có biện pháp giải quyết kịp thời”
Nghị quyết Trung ương 5 khoá IX về công tác tư tưởng cũng chỉ rõ : “Tăng cường công tác chỉ đạo và quản lý về nội dung thông tin, chủ động, kiên quyết đấu tranh chống âm mưu diễn biến hoà bình của các thế lực thù địch” Như vậy, vừa chú ý đến nội dung, vừa chú ý đến giá trị và khả năng tác động của thông tin, chú ý đến những quyết định, báo cáo
có tác dụng như thế nào, nội dung nào mang tính tích cực, nội dung nào tạo khe hở cho địch lợi dụng
Những chủ trương về kinh tế - xã hội tự nó đã bao hàm nội dung tư tưởng Phải kết hợp nhiều kênh thông tin có định hướng chỉ đạo của cấp uỷ đảng từ ngay nội bộ tổ chức mình, đến quần chúng nhân dân ở địa phương là cần thiết và quan trọng Đó vừa là nội dung vừa là phương tiện của công tác tư tưởng Ở đây, nguyên tắc thực hiện thông tin qua các kênh : Sinh hoạt đảng, đoàn thể, chính quyền, đài, báo và đặc biệt là công tác tuyên truyền miệng Nhiều năm nay, các chi bộ thuộc đảng bộ xã, thị trấn duy trì sinh hoạt đều hàng tháng, có Tập san thông tin do Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ phát hành, trong mỗi kỳ sinh hoạt
đã có tác dụng định hướng tốt
2- Tăng cường nắm bắt đời sống tư tưởng và ý kiến, nguyện vọng của nhân dân diễn ra hàng ngày.
Nắm được thực chất đời sống tư tưởng của dân, tức là nắm được quy luật hoạt động của tư tưởng, xu hướng biến đổi của tư tưởng trong nhân dân Người làm công tác tư tưởng phải nắm được sự phản ứng nhiều chiều của nhân dân trước các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, các cấp uỷ đảng và chính quyền cơ sở
Trang 10Quy luật xã hội diễn ra “qua lăng kính” lợi ích và trình độ nhận thức của con người Mọi “phản ứng” của dân đối với Đảng, Nhà nước chính là sự phản ứng đối với lợi ích (trước hết là kinh tế) thể hiện trong các chủ trương, chính sách, thông qua nhân tố lợi ích, kết hợp với trình độ nhận thức Dĩ nhiên, thái độ chính trị và những phản ứng tư tưởng của nhân dân rất đa dạng, đa chiều và phức tạp Việc nắm bắt thái độ của nhân dân trước chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước là đều cực kỳ quan trọng của công tác tư tưởng trước những vấn đề “quốc sự”, sẽ giúp đảng, Nhà nước điều chỉnh chính sách, chủ trương sát với thực tiễn, hợp lòng dân Đây là khâu quan trọng làm cho chủ trương, chính sách luôn mang được hơi thở của cuộc sống, vì lợi ích của nhân dân
- Để nắm vững đời sống tư tưởng, phải nắm bắt những khó khăn, thuận lợi về đời sống vật chất của nhân dân
Con người sống không phải chỉ để ăn, nhưng ai cũng phải ăn để sống Nếu làm công tác tư tưởng mà không quan tâm đến việc ăn, ở, mặc và những đều kiện sống khác nhau của dân thì nhất định sẽ rơi vào chủ nghĩa duy tâm Bất cứ mọi động cơ cá nhân chủ nghĩa, vơ vét, hám lợi, chỉ biết mình để dân đói khổ là đã vượt qua ranh giới lợi ích Phải hiểu rõ điều này, vì đời sống vật chất và quan hệ lợi ích trong dân không được giải quyết hài hoà thì sẽ phát sinh tư tưởng Lúc đó dù cố làm tư tưởng đến mấy thì đời sống tư tưởng “có vấn đề” Công tác tư tưởng phải nắm cho được ở đơn vị, địa phương mình có bao nhiêu hộ giàu,
hộ khá, hộ nghèo Giúp dân biết tự xoá nghèo, tự vươn lên làm giàu, khi đời sống nâng lên thì tất yếu có đời sống tư tưởng ổn định Đó là “Quy luật” của tư tưởng và cũng là nhiệm vụ của công tác tư tưởng
Công tác tư tưởng tránh hoạt động chung chung, thiếu cụ thể, không sát hợp với tình hình Khi nắm bắt đời sống tinh thần, người làm công tác tư tưởng phải nắm chính xác, cụ thể về lối sống, đạo đức, sinh hoạt, văn hoá, văn nghệ, thông tin, quan hệ người với người nói chung và quan hệ “giới” nói riêng v.v để có hướng giải quyết phù hợp
3- Công tác tư tưởng phải nắm xu hướng của tâm trạng quần chúng
Tâm trạng quần chúng có thể ví như “hàn thử biểu” để đo “thời tiết” xã hội Vui, buồn
là chuyện thường tình của một con người nhưng để sự lo buồn trở thành hiện tượng của xã hội thì đó là tình huống có vấn đề của tư tưởng Những nỗi buồn do nhân dân thế thái bị đảo ngược, do thất bại, sai lầm hoặc do những tệ nạn xã hội trở thành phổ biến không được ngăn chặn có hiệu quả thì đó là “ẩn số” đáng ngại của công tác tư tưởng Nắm tâm trạng của quần chúng là quan trọng nhưng điều quan trọng hơn là phải “bắt mạch” cho được đằng sau tâm trạng đó là cái gì, xu hướng phát triển như thế nào thì ẩn số bài toán của công tác tư tưởng mới được “giải”
Tâm trạng của nhân dân ở cơ sở thường diễn ra trên những vấn đề rất cụ thể Do vậy, phải xem nhân dân đồng tình với cái gì, phản đối cái gì ? Có thể chỉ là sự khen thưởng, kỷ luật không công bằng, một sự đề bạt cán bộ chưa xứng đáng, một cách làm chưa dân chủ, một sự đóng góp, huy động sức, tiền của dân quá đáng và chi tiêu không minh bạch Tất cả đều phải được nắm bắt, phân tích, tìm nguyên nhân, dự báo xu hướng và đưa ra những giải pháp thích hợp
Việc nắm bắt ý kiến, nguyện vọng của nhân dân diễn ra từng ngày là việc làm thường xuyên và rất quan trọng của công tác tư tưởng ở cơ sở (đừng chủ quan rằng ở cơ sở mà