Mục tiêu của sáng kiến kinh nghiệm nhằm tạo bài giảng để học sinh tự học, có thể ghi lại lời giảng, hình ảnh bạn giảng bài, chèn các câu hỏi tương tác, chèn các bản flash, chèn các hoạt động ghi lại từ bất cứ phần mềm nào khác qua flash, có thể đưa bài giảng lên giảng trực tuyến.
Trang 1A: ĐẶT VẤN ĐỀ
Từ nhiều năm qua, ngành giáo dục đã và đang đẩy mạnh việc ứng dụng côngnghệ thông tin trong dạy và học góp phần đổi mới phương pháp dạy và học.Việc dạy và học của giáo viên và học sinh đã có những chuyển biến tích cực: từviệc sử dụng các phần mềm dạy học, khai thác tài nguyên và học tập qua mạng
Sử dụng bài tập tương tác trong bài giảng là việc làm thường xuyên và có ýnghĩa hết sức quan trọng đối với giáo viên nói chung, giáo viên tiểu học nóiriêng Sử dụng bài tập tương tác để qua đó học sinh có cơ hội tương tác, trao đổivới giáo viên, học sinh, tương tác với chính các phương tiện trực quan và các tàiliệu học tập (máy tính, máy chiếu, bảng thông minh, các hình ảnh, video…) làđiều không phải phần mềm nào cũng có khả năng hỗ trợ tốt
* Tác dụng của câu hỏi tương tác trong Adobe Captivate đối với giáo viên, họcsinh và phụ huynh học sinh:
- Đối với giáo viên :
+ Chèn các câu hỏi tương tác để kiểm tra được kết quả học sinh tiếp thubài giảng của thầy cô qua bài học đạt hiệu quả nhất
- Đối với học sinh :
+ Giúp học sinh tự lĩnh hội được kiến thức, ôn tập, khắc sâu kiến thức, tựtin và hứng thú, yêu thích môn học hơn
- Đối với phụ huynh học sinh:
+ Quan sát, theo dõi cùng quá trình học tập của con
+ Kiểm tra được khả năng tiếp thu bài học của con em mình
Hiện nay, việc thiết kế các câu hỏi tương tác thông qua sử dụng phầnmềm Adobe Captivate sẽ khắc phục được mặt hạn chế của các phần mềm khác,đạt được mục đích nêu trên Xây dựng và xuất bản các câu hỏi còn tạo cơ hộicho học sinh tự học, tự tìm hiểu và khám phá kiến thức Hơn thế nữa trong thời
kỳ công nghệ 4.0 ứng dụng công nghệ thông tin trong các nhà trường hiện naychính là hướng tới việc xây dựng các lớp học tương tác Việc sử dụng phần mềmAdobe Captivate mang tính hiệu quả và phù hợp với các phương tiện hiện đạinhư: bảng tương tác (thông minh), máy chiếu vật thể đa chiều là việc làm thiếtthực hiện nay Tìm hiểu việc xây dựng các câu hỏi tương tác khi sử dụng phầnmềm Captivate nhằm mục đích nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt độngdạy và học ở tiểu học, góp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy học Đó
cũng chính là lí do tôi lựa chọn đề tài: “Sử dụng phần mềm Adobe Captivate tạo các bài tập tương tác trong bài giảng điện tử đạt hiệu quả cao”.
Trang 2B GIẢI QUYẾT VẮN ĐỀ
I CƠ SỞ LÍ LUẬN
Phần mềm Adobe Captivate giúp đỡ người dùng trong việc tạo ra các
giáo trình E_learning (giáo án trực tuyến) hỗ trợ học tập và giảng dạy với khảnăng tương tác cao Adobe Captivate cho phép chèn các tập tin hình ảnh, Audio
và Video ở nhiều định dạng khác nhau vào giáo án, bổ sung các mô phỏng ứngdụng, các hình phân nhánh và câu đố vào giáo trình để tăng thêm phần thú vị.Các tập tin có thể đợc dễ dàng xuất sang hệ thống tiêu chuẩn SCORM và AICC– hệ thống quản lý bài học phổ biến hiện nay
Adobe Captivate còn hỗ trợ quay lại hoạt động màn hình để tạo cáchướng dẫn bổ sung cho bài học, chỉnh sửa trực tiếp file Powerpoint và tạo ra cáccâu hỏi trắc nghiệm tương tác trực tiếp với học sinh Đây là ứng dụng rất cầnthiết cho các giáo viên và học sinh ở nhiều cấp học nhằm chuyên nghiệp hóahoạt động giảng dạy và học tập
Bài giảng điện tử là một hình thức tổ chức bài lên lớp mà ở đó toàn bộ kế
hoạch hoạt động dạy học đều được chương trình hóa do giáo viên điều khiểnthông qua môi trường multimedia do máy tính tạo ra Cũng có thể hiểu bài giảngđiện tử là những tệp tin có chức năng chuyển tải nội dung giáo dục đến học sinh
Do đó, để soạn một bài giảng điện tử có các bài tương tác hay, bạn phải dự kiếncác tình huống xảy ra khi người học tác động vào bài giảng để có phương án xử
lý thích hợp, các bài tập tương tác cần đạt hiệu quả cao cho bài giảng “Sử dụng
phần mềm Adobe Captivate trong việc xây dựng bài tập tương tác trong bài giảng điện tử đạt hiệu quả cao”, có thể tạo bài giảng để học sinh tự học, có thể
ghi lại lời giảng, hình ảnh bạn giảng bài, chèn các câu hỏi tương tác, chèn cácbản flash, chèn các hoạt động ghi lại từ bất cứ phần mềm nào khác qua flash, cóthể đưa bài giảng lên giảng trực tuyến …
II CƠ SỞ THỰC TIỄN
1 Tình hình thực tế việc sử dụng công nghệ thông tin của giáo viên trong dạy học ở tiểu học hiện nay
* Phần mềm Adobe Captivate tạo các bài tập tương tác:
+ Tình hình chung của giáo viên tiểu học: Năm học 2016, sử dụng phầnmềm Adobe Captivate tạo các bài tập tương tác đã được đưa vào làm quen trongcác trường tiểu học Tuy nhiên, số lượng giáo viên sử dụng phần mềm AdobeCaptivate tạo các bài tập tương tác còn hạn chế
Trang 3+ Tình hình chung của giáo viên trường tôi đang giảng dạy: Đến năm học2017-2018, toàn trường có khoảng 40% số lượng giáo viên sử dụng phần mềmAdobe Captivate tạo các bài tập tương tác Đến năm học 2018-2019 toàn trường
có khoảng 70% giáo viên thực hiện tạo được bài tập tương tác qua phần mềmnày, tuy nhiên cách thức thực hiện còn hạn chế
+ Nguyên nhân: Do đây là một loại phần mềm mới, cách làm tương đốikhó đối với những giáo viên không thành thạo về tin học Giáo viên chưa biếtcách sử dụng các phần mềm hỗ trợ chuyển đổi câu hỏi để đưa vào bài giảngPowerPoint, bài giảng Elearning
- Soạn các bài tập tương tác đạt những hiệu quả sau:
+ Hiệu quả: - Giáo viên có thể tạo các bài tập tương tác giúp học sinh tựhọc, tự khai được hết nội dung của bài theo hệ thống, tự lĩnh hội được kiếnthức, ôn tập, củng cố, khắc sâu kiến thức Từ đó, giúp học sinh yêu thíchmôn học hơn
+ Tồn tại: - Đây là một loại phần mềm mới, giáo viên làm cũng chưathành thạo nên học sinh cũng chưa làm quen được với cách học mới
- Đòi hỏi học sinh phải tự học và tư duy nhiều hơn
2 Tình hình thực tế sử dụng phần mềm Adobe Captivate tạo các bài tập tương tác đã đạt được những hiệu quả sau
- Tình hình thực tế của học sinh tiểu học nói chung: sử dụng phần mềmAdobe Captivate tạo các bài tập tương tác đã giúp các em tự lĩnh hội được kiếnthức, ôn tập, củng cố, khắc sâu kiến thức Từ đó, giúp học sinh yêu thích mônhọc hơn
- Tình hình thực tế của học sinh tại trường tôi đang giảng dạy: Nhà trường
có tổ chức các lớp tập huấn sử dụng phần mềm và sử dụng trang bị phục vụ chogiảng dạy hàng năm Và 100% giáo viên đã được tham gia các lớp tập huấn sửdụng phần mềm Adobe Captivate tạo các bài tập tương tác, tạo điều kiện thuậnlợi cho giáo viên xây dựng bài tập tương tác trong các bài giảng điện tử tốt
+ Bài tập giúp học sinh phát huy được trí lực, tự học hỏi, tự lĩnh hộiđược kiến thức một cách hiệu quả
+ Bài tập giúp học sinh có hứng thứ học tập cao vì được tham gia học
ở mọi lúc, mọi nơi Được tiếp cận bài giảng qua âm thanh và hình ảnhgiúp học sinh yêu thích môn học hơn
+ Qua khảo sát thực tế, học sinh tham gia làm các bài tập tương tácđều nắm chắc kiến thức nội dung của bài giảng đó và yêu thích môn họchơn học tại lớp
Trang 4* Tuy nhiên: Đây là một loại phần mềm mới, giáo viên làm chưa thành
thạo nên cũng không có nhiều bài tập hay để học sinh học tập Học bằng bàigiảng điện tử với các câu hỏi tương tác đòi hỏi các em phải tự học và tư duynhiều hơn
Qua thực tế giảng dạy của giáo viên, học tập của học sinh tôi nhận thấyviệc giảng dạy bằng bài giảng điện tử sử dụng phần mềm Adobe Captivate tạocác bài tập tương tác, nói chung có nhiều mặt tích cực giúp cho việc dạy và họcđạt hiệu quả cao, ứng dụng được khoa học và công nghệ hiện đại vào tronggiảng dạy, khi công nghệ thông tin đã “tới” từng trường và “gõ cửa” từng nhà.Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn này tôi đã chọn đề tài nghiên cứu: “Sử
d ụng phần mềm Adobe Captivate tạo các bài tập tương tác trong bài giảng điện tử đạt hiệu quả cao ”
III BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1 Chuẩn bị của giáo viên trước khi tạo bài tập tương tác.
1.1 Tác dụng của việc chuẩn bị:
- Giúp giáo viên không mất nhiều thời gian và công sức để tìm hiểu làmbài và việc thiết kế bài tập tương tác trong bài giảng diễn ra nhanh và chính xáchơn
- Nếu không có sự chuẩn bị thì giáo viên sẽ cảm thấy nản chí khôngmuốn làm vì không biết làm gì và bắt đầu từ đâu
1.2 Chuẩn bị của giáo viên trước khi tạo bài tập tương tác:
Nhận thấy vai trò và tác dụng của công tác chuẩn bị lên tôi đã luôn chuẩn bịtrước khi làm bài như sau:
* Chuẩn bị ban đầu:
- Nghiên cứu thật kỹ nội dung bài, mục tiêu bài học, từ đó hình thành ýtưởng xây dựng bài tập tương tác Đây là khâu quan trọng nhất của việc thiết kếbài tập tương tương tác điện tử
- Sau đó chuẩn bị tư liệu, nội dung bài tập (video, hình ảnh…) Chọngiải pháp sử dụng công nghệ, sau đó mới bắt tay vào thiết kế Sử dụng phầnmềm Adobe Captivate để xây dựng bài tập tương tác vì trong các phần mềm tạobài tập tương tác Adobe Captivate thì đây là phần mềm dễ dùng và có tính năngcao nhất
- Chuẩn bị máy móc: Ngoài máy tính và phần mềm phù hợp, bạn cần
mua microphone và webcam để có thể tạo ra âm thanh, hình ảnh sinh động
Trang 5* Ví dụ: Để chuẩn bị cho việc xây dựng bài tập tương tác bài giảng E-learning:
“Vì sao phải gõ 10 ngón” tôi đã chuẩn bị như sau:
+ Nghiên cứu kĩ mục tiêu, nội dung của bài học, từ đó hình thành ýtưởng
+ Ngoài sử dụng bài tập sẵn có trong bài giảng PowerPoint đã có sẵn, tôi
đã tìm các tư liệu về video, hình ảnh… liên quan đến luyện tập gõ bàn phímbằng 10 ngón của học sinh qua luyện tập
+ Cài đặt sẵn phần mềm Adobe Captivate chạy được trên giao diện củaphần mềm Powerpoint, phần mềm Adobe Presenter, phần mềm Ispring thì tôi
có một vài kinh nghiệm sau:
Khi cài đặt chú ý: Tắt mạng, tắt Powerpoint, tắt Adobe presenter, tắtIspring khi cài đặt xong không update phần mềm ngay
* Quá trình cài đặt diễn ra như sau:
Bước 1: Chọn thư mục chứa bộ cài và giải nén\ Chọn Setup
Bước 2: Tự động cài đặt sau khi giải nén
Bước 3: Chọn Sign In\ Chon Sign In later
Để
bẻ khóa
Trang 6Bước 4: Bẻ khóa
Copy file Paths\Dán vào thư mục Adobe\ Kích phải chuột vào phai và chọn
Bước 5: Thấy thông báo Crack Success\ OK kết thúc quá trình cài đặt
2 Hướng dẫn cụ thể khi sử dụng phần mềm vào việc soạn thảo câu hỏi tương tác
Captivate giúp giáo viên tạo ra học liệu điện tử có tương tác phục vụ dạyhọc, phục vụ hoạt động e-learning Một đặc điểm khác của Captivate là có thểtạo nhánh ngẫu nhiên trong quá trình học tuỳ thuộc vào cách trả lời của ngườihọc với câu hỏi hoặc cách lựa chọn của người học, thông qua đó sẽ dễ dàng hơntrong việc phân loại học sinh Ví dụ nếu học sinh trả lời đúng thì mở một file A,trả lời sai thì mở một liên kết B … Câu hỏi là cách giúp người học phát triển kĩnăng và tích cực hoá hoạt động nhận thức một cách có hiệu quả nhất Giáo viên
có thể đưa ra các câu hỏi gợi ý để dẫn dắt giúp học sinh tự tìm hiểu kiến thứchoặc có tập hợp câu hỏi để củng cố và kiểm tra Bộ câu hỏi mà captivate cungcấp sẽ giúp cho việc đánh giá kết quả của người học một cách hiệu quả
Bộ câu hỏi mà Captivate cung cấp gồm có các loại câu hỏi sau:
- Multichoice: câu hỏi nhiều lựa chọn
- True/ False: câu hỏi đúng sai
- Fill in blank: câu hỏi điền khuyết
- Short answer question: câu hỏi trả lời ngắn
- Matching: câu hỏi nối (ghép đôi) cột
- Hotspot: câu hỏi phân biệt hình ảnh
- Sequence: câu hỏi sắp xếp
- Rating scal (likert): câu hỏi sắc thái (hỏi ý kiến)
Trang 7Sau đây là một số dạng câu hỏi cụ thể khi sử dụng phần mềm Captivate:
2.1 Câu hỏi đa lựa chọn (Multiple choice)
Câu hỏi đa lựa chọn bắt buộc học sinh chọn một hoặc nhiều phương án đúngtrong số những phương án trả lời mà giáo viên đưa ra Để tạo ra câu hỏi đa lựachọn, giáo viên thực hiện các bước sau đây:
1- Từ menu “Insert Slide”, lựa chọn “Question Slide”
2- Trong hộp chọn “Question Types” lựa chọn mục “Multiple choice” và kíchchọn dạng câu hỏi cho điểm (Grade question) hay câu hỏi điều tra (Surveyquestion)
3- Giữ nguyên tiêu đề mặc định cho câu hỏi hoặc gõ vào tiêu đề mới trong hộpsoạn thảo văn bản Tiêu đề này sẽ xuất hiện trên slide câu hỏi trong đoạn phim 4- Trong mục “Question”, gõ nội dung câu hỏi
5- Trong hộp “points”: Nhập vào giá trị tính điểm cho câu hỏi này (tối đa là 100
điểm, tối thiểu là 0 điểm)
6- Trong mục “Answers”, kích chọn vào nút bấm “Add” và gõ vào những câu trảlời Nếu sai có thể bấm nút “Delete” để xóa câu trả lời từ danh sách
7- Xác định câu trả lời nào là lựa chọn đúng trong danh sách bằng cách kích chọnvào nút bấm lựa chọn (màu xanh đầu danh sách)
8- Trong “Type”, lựa chọn khả năng có nhiều câu trả lời đúng (Multiple Response)hoặc chỉ một câu trả lời đúng (Single Response)
9- Trong “Numbering”, lựa chọn kiểu ký tự xuất hiện ở đầu mỗi câu trả lời là kiểu
số (1, 2…) hay chữ cái (A, B…)
10- Nếu giáo viên muốn phân nhánh (xác định đoạn phim sẽ tương tác như thếnào khi học sinh chọn một phương án trả lời trong danh sách các câu trả lời):
a Giáo viên chọn câu trả lời muốn phân nhánh
Trang 8b Kích vào nút bấm “Advanced” Hộp thoại “Advanced Answer Options” xuất
- Continue: lựa chọn này làm đoạn phim tiếp tục chạy
- Go to previous slide: nhảy về slide ngay trước slide hiện tại
- Go to next slide: nhảy về slide ngay sau slide hiện tại
- Jump to slide: nhảy đến một silde xác định
- Open URL or file: nhảy đến 1 liên kết khác hay 1 file khác
- Open other project: cho phép chạy 1 dự án khác
- Send e-mail to: Tùy chọn này cho phép mở trình duyệt thư điện tử mặc định
Trang 9khả năng phân nhánh nếu người học trả lời đúng hoặc sai
15- Trong thẻ “Reporting”, có thể lựa chọn những mục sau:
• Report answers: lựa chọn này chọn tính điểm câu hỏi
• Time limit: tùy chọn cho phép thời gian giới hạn để người học hoàn thành câutrả lời Trong hộp nhập giờ, xác định thời gian tối đa giáo viên muốn người họcphải trả lời dưới dạng giờ: phút: giây
Ví dụ minh họa:
2.2 Câu hỏi đúng sai (True/False)
Học sinh phải chọn một trong hai phương án từ câu hỏi (chỉ có 1 phương
án đúng) Để tạo ra câu hỏi đúng/sai, giáo viên thực hiện theo các bước sau:
1- Lựa chọn slide muốn tạo ra câu hỏi trong danh sách các silde của dự án Sildecâu hỏi sẽ được thêm vào sau silde được chọn
2- Từ menu “Insert”, lựa chọn “Question Slide”
3- Trong hộp chọn “Question Types” lựa chọn mục “True/False” và kích chọndạng câu hỏi cho điểm (grade question) hay câu hỏi điều tra (survey question) 4- Gõ vào tiêu đề mới trong hộp soạn thảo văn bản Tiêu đề này sẽ xuất hiện trênslide câu hỏi trong đoạn phim
5- Trong mục “Question”, nhập vào câu hỏi Nhập vào điểm số cho câu hỏi
trong hộp points (tối đa là 100 điểm và tối thiểu là 0 điểm)
6- Trong mục “Answers”, kích chọn vào nút bấm “Add” và gõ vào những câu trảlời Nếu sai có thể bấm nút “Delete” để xóa câu trả lời từ danh sách Lựa chọn
Trang 10câu trả lời đúng bằng cách nhấp vào lựa chọn (màu xanh ở đầu câu trả lời)
7- Trong “Type”, lựa chọn khả năng đúng/sai (“True or False”, “Yes or No”) 8- Trong mục “Numbering”, kích và lựa chọn chữ cái hoa, thường hoặc con sốđầu các phương án trả lời
13- Trong mục “Reporting”, có thể lựa chọn những trường như mục câu hỏi đalựa chọn
Ví dụ minh họa:
2.3 Câu hỏi điền khuyết thiếu (Fill the blank)
Học sinh phải điền vào chỗ trống bằng cách nhập nội dung vào hoặc chọn từdanh sách Để tạo ra câu hỏi điền khuyết, giáo viên thực hiện theo các bước sau: 1- Trong hộp chọn “Question Types” lựa chọn mục “Fill the blank” và kíchchọn dạng câu hỏi cho điểm (grade question) hay câu hỏi điều tra (surveyquestion)
2- Gõ vào tiêu đề mới trong hộp soạn thảo văn bản Tiêu đề này sẽ xuất hiệntrên slide câu hỏi trong đoạn phim Nhập điểm số cho câu hỏi này (tối đa là 100
điểm và tối thiểu là 0 điểm) trong hộp Points
Trang 113- Trong mục “Type in the question or phrase that needs to be completed”: Tronghộp “Phrase”, gõ vào những câu có chứa khoảng trắng để điền bởi người học.Giáo viên kích chọn vào mục “Shuffle List Answers” nếu muốn tạo ra trật tựngẫu nhiên trong các phương án trả lời
4- Lựa chọn một từ hoặc cụm từ trong hộp “Phrase” và kích vào mục “Add Blank”5- Trong hộp “Blank Answer”, lựa chọn loại câu trả lời:
• The user will type in the answer, which will be compared to the list below: tựđiền câu trả lời và sẽ được so sánh với danh sách đáp án
• The user will select an answer from the list below: lựa chọn câu trả lời trongdanh sách
6- Kích chọn nút bấm “Add” và nhập vào từ hoặc cụm từ điền đúng cho chỗtrống Kích chọn nút “Add” hoặc “Delete” để bổ sung vào danh sách lựa chọn 7- Tùy chọn “The answer is case-sensitive”: câu trả lời là khác giữa chữhoa và chữ thường
8- Kích chọn “Ok”
9- Lựa chọn “Option”
10- Trong mục “Type” chọn đây là câu hỏi đánh giá hay điều tra
11- Trong mục “If correct answer and If wrong answer” lựa chọn phương án nếuhọc viên trả lời đúng hoặc sai (ý nghĩa lựa chọn như các phần trên)
12- Nếu giáo viên muốn các nút bấm “Clear/Back/Skip” (Xóa/Trở lại/Bỏ qua)xuất hiện trong slide, có thể kích chọn mục này
Trong mục “Reporting”, có thể lựa chọn những trường như mục câu hỏi đa lựa