Tăng Cường Công Tác Quản Lý Các Công Trình Nước Sinh Hoạt Nông Thôn Trên Địa Bàn Tỉnh Hòa Bình

17 1.5 Kinh nghi măđ uăt ,ăqu nălỦăkhaiăthácăcácăcôngătrìnhăn c s ch nông thôn th gi i và Vi t Nam.. Tuy nhiên, các ho tăđ ngăgơyătácăđ ngăthayăđ iăđ a ch t có th... nh ngă đưă cóă cácă

L IăCAMă OAN

Tôiăcamăđoan,ăđơyălƠă côngătrìnhănghiênăc u c a riêng tôi Các s li u, k t qu nêu

trong lu năv nă lƠătrungăth căvƠăch aăt ngăđ c ai công b trong b t k công trình

nghiên c u nào khác

N u n i dung nghiên c u c a tôi trùng l p v i b t k công trình nghiên c uănƠoăđưă

công b , tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m và tuân th k t lu năđánhăgiáălu năv năc a

H iăđ ng khoa h c

Tác gi lu năv n

HoƠngă ìnhăTráng

L I C Mă N

Trong su t quá trình h c t p, nghiên c u và th c hi n lu năv nănƠyătôiăđưănh năđ c

s giúpăđ t n tình c a các th yăcôăgiáo,ăcáănhơn,ăcácăc ăquanăvƠăcácăt ch c Tôi xin

đ c b y t lòng c mă năchơnăthƠnhăvƠăsơuăs c nh t đ n Ban Giám hi uătr ngă i

h c Th y l i Hà N i, các th y cô giáo trong Khoa Kinh t và Qu n lý, các th y cô giáo trong b môn Qu n lý xây d ng, các cáănhơn,ăcácăc ăquanăvƠăt ch căđưăquanătơmăgiúpăđ , t o m iăđi u ki n cho tôi đ c tôi xin chân thành c mă năTS.ă ng Ng c

H nh, th yăđưătr c ti păh ng d n và t nătìnhăgiúpăđ ,ăđ ng viên tôi trong su t quá

trình nghiên c u và hoàn thành lu năv nănƠy

Tôi xin chân thành c mă năChiăc c Th y l i t nh Hòa Bình, y ban nhân dân các

huy n và các xã thu c huy n L ngăS n,ăK S n,ăYênăTh y; phòng Nông nghi p và

PTNT các huy n, Trungătơmăn c s ch và v sinhămôiătr ng t nh Hòa Bình và bà

con nhân dơnăđưănhi tătìnhăgiúpăđ tôiătrongăquáătrìnhăđi u tra th c t đ nghiên c u

đ tài và hoàn thành lu năv nănƠy

Quaăđơy,ătôi xin chân thành c mă nănh ng ng i thân và b năbèăđưăchiaăs cùng tôi

nh ngăkhóăkh n,ăđ ng viên và t o m iăđi u ki n t t nh t cho tôi h c t p, nghiên c u

và hoàn thành lu năv n

M C L C

L IăCAMă OAN i

L I C Mă N ii

DANH M C CÁC T VI T T T vii

DANH M C CÁC B NG viii

DANH M C CÁC HÌNH V ,ă TH .ix

PH N M U 1

CH NGă 1ă ă C ă S LÝ LU N VÀ TH C TI N V CÔNG TÁC QU N LÝ CỄCăCÔNGăTRỊNHăN C SINH HO T NÔNG THÔN 5

1.1ăC ăs lý lu n 5

1.1.1 M t s khái ni m 5

1.1.2ăăVaiătròăvƠăđ căđi m c aăcôngătrìnhăn c sinh ho t nông thôn 6

1.1.3 Hi u qu qu n lý và s d ngăcôngătrìnhăn c sinh ho t nông thôn 7

1.1.4 Các y u t nhăh ngăđ n qu n lý và s d ngăcôngătrìnhăn c sinh ho t nông thôn 9

1.1.4.1 Y u t v t nhiên, xã h i 9

1.1.4.2 Y u t v công ngh ,ăn ngăl c 9

1.1.4.3 Y u t v conăng i, ngu năn c 10

1.1.4.4ă i u ki n thi công 10

1.2 N i dung qu n lý và s d ngăcôngătrìnhăn c sinh ho t nông thôn 10

1.3 N i dung và các ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu công tác qu n lý khai thác công trìnhăn c sinh ho t nông thôn 11

1.3.1 N iădungăđánhăgiá 11

1.3.2 H th ng ch tiêuăđánhăgiá 12

1.3.2.1 Hi u qu trong qu n lý 12

1.3.2.2 Hi u qu trong s d ng 12

1.3.2.3 M t s ch tiêu khác 12

1.4ăC ăs th c ti n 13

1.4.1 Th c ti n qu n lý và s d ngăcôngătrìnhăn c sinh ho t nông thôn Vi t Nam13 1.4.2 H th ng qu nălỦănhƠăn c t Trungă ngăđ năđ aăph ng 14

1.4.3 Ho tăđ ng c aăcácăđ năv t ăv n, s nghi păđưăđ tăđ c nh ng k t qu nh t đ nh 16

1.4.4 Hi u qu c a các công trình c păn c t p trung nông thôn (CNTTNT) 16

1.4.5 Hi u qu c a các công trình c păn c nh l 17

1.4.6 M t s chính sách v qu n lý công trìnhăn c sinh ho t nông thôn hi n nay 17 1.5 Kinh nghi măđ uăt ,ăqu nălỦăkhaiăthácăcácăcôngătrìnhăn c s ch nông thôn th gi i và Vi t Nam 18

1.6 T ng quan các công trình nghiên c uăcóăliênăquanăđ năđ tài 25

K t lu năch ngă1 27

CH NGă2ăTH C TR NG CÔNG TÁC QU NăLụăCÔNGăTRỊNHăN C SINH HO TăNÔNGăTHÔNăTRểNă A BÀN T NH HÒA BÌNH 28

2.1ă căđi măc ăb n c a t nh Hòa Bình 28

2.1.1ă căđi m t nhiên 28

2.1.1.1 V tríăđ a lý 28

2.1.1.2ăă a hình 29

2.1.1.3 Khí h u, th i ti t, th yăv n 29

2.1.2ă i u ki n kinh t , xã h i 31

2.1.2.1ă tăđaiăvƠătìnhăhìnhăs d ngăđ tăđai 31

2.1.2.2 Tình hình nhân kh uăvƠălaoăđ ng 33

2.1.2.3ăC ăs h t ng c a t nh 35

2.1.2.4 Tình hình phát tri n kinh t xã h i 36

2.2 Th c tr ng công tác qu nălỦăn c sinh ho tătrênăđ a bàn t nh Hòa Bình 38

2.2.1 Mô hình qu n lý, khai thác 38

2.2.2 Phân c p t ch c qu n lý, v n hành, khai thác công trình 39

2.2.2.1ă i v i nh ng công trình c păn c t pătrungănôngăthônăđ căđ uăt ă xây d ng m iăvƠăcôngătrìnhăđ căđ uăt ănơngăc p, m r ng 39

2.2.2.2ă i v i nh ng công trình hi n có 39

2.2.2.3ă i v iăcôngătrìnhădoăTrungătơmăN c s ch và V sinhămôiătr ng nông thôn qu n lý 40

2.2.2.4ă năv qu n lý, v n hành, khai thác công trình c păn c t p trung nông thôn do UBND c p huy n quy tăđ nh thành l p 41

2.2.3ăTrìnhăđ ,ăn ngăl c qu n lý 42

2.2.4 Công tác ki m tra, giám sát 45

2.3 Nh ng k t qu đ tăđ c, nh ng h n ch và nguyên nhân t n t i 46

2.3.1 Nh ng k t qu đ tăđ c 46

2.3.1.1 K t qu công tác c păn cătrênăđ a bàn t nh 46

2.3.1.2ăTheoădõi,ăđánhăgiáătìnhăhìnhăc păn c nông thôn 47

2.3.1.3ăC ăch , chính sách 49

2.3.1.4 Quy ho ch c păn c nông thôn 50

2.3.2 Nh ng t n t i h n ch 52

2.3.2.1 Công tác qu n lý v n hành công trình còn y u kém 52

2.3.2.2ăTheoădõi,ăđánhăgiáăch tăl ngăn c c păch aăđ c quan tâm 54

2.3.2.3 Mô hình qu n lý v n hành không chuyên nghi p 54

2.3.3 Nguyên nhân t n t i 55

K t lu năch ngă2 57

CH NGă 3ă XU T GI Iă PHỄPă T NGă C NG CÔNG TÁC QU N LÝ CÔNGăTRỊNHăN C SINH HO TăNÔNGăTHÔNăTRểNă A BÀN T NH HÒA BÌNH 58

3.1ăă nhăh ngăđ uăt ăxơyăd ng và qu nălỦăkhaiăthácăcácăcôngătrìnhăn c sinh ho t nông thôn t i t nh Hòa Bình 58

3.1.1 M t s y u t nhăh ngăđ năđ uăt ăvƠăqu nălỦăkhaiăthácăcácăcôngătrìnhăn c sinh ho t nông thôn t i t nh Hòa Bình 58

3.1.2ăă nhăh ng chi năl c phát tri n c păn cănôngăthônătrênăđ a bàn t nh 59

3.1.3 M c tiêu xây d ng và qu n lý các công trình c păn c s ch nông thôn 60

3.2 M t s gi iăphápăt ngăc ng công tác qu n lý và s d ngăcácăcôngătrìnhăn c sinh ho t nông thôn t i t nh Hòa Bình 61

3.2.1 Gi i pháp ng n h n 61

3.2.1.1ăT ngăc ng ki m tra, giám sát công tác qu n lý v n hành 61

3.2.1.2 M các l p t p hu n k thu t v n hành công trình 62

3.2.1.3 Tuyên truy n, v năđ ngăng i dân nâng cao ý th c trong b o v công trình c păn c s ch 62

3.2.1.4 Gi iăphápăt ngăc ng m i liên h gi aăcácăc ăquanăqu nălỦănhƠăn c v i các t ch c qu n lý, v n hành công trình 62

3.2.2 Gi i pháp dài h n 63

3.2.2.1 Gi i pháp v H pătácăcôngăt ătrongăqu n lý khai thác các công trình NSNT 63

3.2.2.2 Gi iăphápăt ănhơnăhóaăcungăc p NS&VSMTNT 68

3.2.3 Nhóm gi i pháp v đ uăt ăcácăcôngătrình n c sinh ho t nông thôn 70

3.2.3.1 Gi iăphápăđ i v i các công trình xây d ng m i 70

3.2.3.2 Gi iăphápăđ i v i các công trình s a ch a, nâng c p 70

3.2.4 Nhóm gi i pháp phát tri n ng d ng h th ng thông tin nh m nâng cao hi u qu qu nălỦăcôngătrìnhăn c s ch nông thôn 71

K t lu năch ngă3 72

K T LU N VÀ KI N NGH 73

DANH M C CÁC T VI T T T

Vi tăt t Vi tăđ yăđ

CNH-H H Công nghi păhoá,ăhi năđ iăhoá

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1: Di n tích các lo iăđ t t nh Hòa Bình 32

B ng 2.2: Hi n tr ng dân s t nhăHòaăBìnhăn mă2016 33

B ng 2.3: Dân s trung bình phân theo nông thôn, thành th n mă2016 34

DANH M C CÁC HÌNH V ,ă TH

Hình 1.1 Hình nh v mô hình c păn c s ch liên xã cho nông thôn t nh Nam

nh (Ngu n: http://www.trungtamnuocsach.vn) 22 Hình 2.1: V tríăđ a lý t nh Hòa Bình 28

Hình 3.1 Mô hình h pătácăcôngăt ătrongăqu n lý v n hành công trình NSNT63 Hìnhă3.2.ăMôăhìnhăt ănhơnăhóaăcungăc p NS&VSMTNT 69

PH N M U

1 Tính c p thi t c aăđ tài nghiên c u

Vi t Nam là m t qu c gia có nhi u h th ng sông, su i, h , n m trong vùng nhi tăđ i

gió mùa Vì vây, t oăđi u ki n thu n cho vi căđ m b o ngu n cung c păn c sinh ho t nôngăthôn,ăđ c bi t là các t nh mi n núi phía b c, góp ph n c i thi năđ i s ng, nâng

cao s c kh eăng i dân, b oăđ m an sinh xã h i, phát tri n kinh t - xã h i khu v c

nông thôn

Trong th i gian qua, Chính ph đưăt p trung nhi u ngu n l căđ phát tri n m ngăl i

c păn c s ch nông thôn, nh t là t iăcácăđ aăbƠnăvùngăsơu,ăvùngăxa,ăvùngăcóăđi u ki n

kinh t - xã h iăkhóăkh năvƠăđ c bi tăkhóăkh n.ăVi c b o v , s d ng, khai thác hi u

qu , b n v ng, g n v iăhuyăđ ng các ngu n l c ngoƠiăngơnăsáchăcùngăNhƠăn căđ uăt ă

phát tri n,ăkhaiăthácăcôngătrìnhăn c s ch là r t c n thi t

Công tác qu n lý, s d ng, khai thác công trình c păn c s ch nông thôn t p trung th i gianăquaăđưăcóănh ng chuy n bi n tích c c,ăNhƠăn c t ngăb c n măđ c s l ng,

ch tăl ng, hi n tr ng s d ng, tình hình bi năđ ng c aăcôngătrìnhăđ ph c v công tác

đ uăt ,ăqu n lý, khai thác, xác l p h s ăcôngătrìnhăvƠăch th đ c giao qu n lý công trình,ăb căđ u xã h i hóa vi căđ uăt ,ăv năhƠnhăcôngătrìnhăn c s ch nông thôn Tuy

nhiên, quá trình tri n khai th c hi n còn m t s h n ch d năđ n nhi u công trình ho t

đ ng không hi u qu và xu ng c p nghi m tr ng.ă t ngăc ng qu n lý, nâng cao

hi u qu khai thác và s d ng b n v ng công trình c păn c s ch nông thôn t p trung,

Th t ng Chính ph đưă raă Ch th s 35/CT-TTg ngày 27/12/2016 v t ngă c ng

qu n lý, nâng cao hi u qu khai thác và s d ng b n v ng công trình c păn c s ch

nông thôn t p trung

Trong nh ngăn măg năđơy,ăt nhăHòaăBìnhăđưăt p trung ch đ o công tác nâng c p và

qu n lý các công trình c păn c s chănôngăthônănh : Côngăv năs

5829/VPUBND-NNTN Ngày 02/11/2017 c aă V nă phòngă y ban nhân dân t nh, v vi c th c hi n Thôngăt ăs 76/2017/TT-BTC; Yêu c u S Nông nghi p và Phát tri n nông thôn chù

trì, ph i h p v i các S , ngành liên quan, UBND các huy n, thành ph kh nătr ngă

th c hi n m t s n iădungătheoăThôngăt ă76/2017/TT-BTC ngày 26/7/2017 s aăđ i, b

sung m t s đi u c a c aă Thôngă t ă 54/2013/TT-BTC ngày 04/5/2013 c a B Tài chínhăquyăđ nh vi c qu n lý, s d ng và khai thác công trình c păn c s ch nông thôn

t p trung n nay m t s côngătrìnhăđ c xây m i s d ng v n vay c a ngân hàng

Th gi i (WB), ADB; v n các t ch că n c ngoài và các ngu n v n khác c aă đ a

ph ng.ăTuy nhiên, hi u qu qu n lý và s d ng khai thác các công trình c păn c

s ch nông thôn còn th p, ch m i t pătrungăchoăđ uăt ămƠăch aăcoiătr ng công tác nâng

c p, qu n lý khai thác, duy tu, b oăd ng công trình; vi c giao các công trình cho các

đ năv qu n lý còn nhi u h n ch v n ngăl c tài chính,ăconăng i D năđ n nhi u côngă trìnhă khôngă đ kinhă phíă đ s a ch aă th ng xuyên và s a ch aă đ nh k nên

xu ng c p nghiêm tr ng M tăkhác,ălƠăch aălƠmărõăvaiătròăc aăng i dân trong vi c

xây d ng, v n hành và qu n lý công trình n c s ch, h coi công trình n c s ch là

c aăNhƠăn c, ch không ph i là tài s n chung c a c ngăđ ngămƠătrongăđóăh lƠăng i

tr c ti păh ng l i

Xu t phát t v năđ lý lu n và th c t trên tôi ti n hành nghiên c uăđ tài: “T ng

c ng công tác qu n lý các công trình n c sinh ho t nông thôn trên đ a bàn tình Hòa Bình”

- xu t m t s gi i pháp nh măt ngăc ng công tác qu n lý và s d ng các công trình

n c sinh ho tănôngăthônătrênăđ a bàn t nh Hòa Bình

3 iăt ng và ph m vi nghiên c u

3.1 i t ng nghiên c u

iăt ng nghiên c u c aăđ tài là công tác qu n lý và s d ng các công trình n c

sinh ho t nông thôn trênăđ a bàn t nhăHòaăBìnhăgiaiăđo n 2013-2017

C ăs lý thuy t v công tác qu n lý và s d ngăcácăcôngătrìnhăn c sinh ho t nông

thôn

3.2 Ph m vi nghiên c u c a đ tài

+ Ph m vi v n i dung:ă tƠiăđiăsơuăđánhăgiáăth c tr ng công tác qu n lý và s d ng

các công trình n c sinh ho t nông thôn trênăđ a bàn t nh Hoàn Bình, t đóăxácăđ nh

các y u t nhăh ng, nh ng thu n l iăkhóăkh nătrongăcôngătácăqu n lý và s d ng các

công trình n c sinh ho t nông thôn.ăTrênăc ăs đó,ăđ aăraănh ng gi i pháp ch y u

nh măt ngăc ng công tác qu n lý và s d ng các công trình n c sinh ho t nông thôn trênăđ a bàn t nh

+ Ph m vi v không gian:ă tài nghiên c u trong ph m vi t nh Hòa Bình

+ Ph m vi v th i gian: S li u thu th p c aăđ tƠiăđ c l y t tài li uăđưăcôngăb và s

li uăđi u tra trong kho ng th i gianăn mă2013-2017.ă xu t gi i pháp t ngăc ng cho giaiăđo n 2018-2020

- Xácăđ nh nh ng y u t nhăh ng, thu n l i,ăkhóăkh nătrongăcôngătácăqu n lý và s

d ngăcácăcôngătrìnhăn c sinh ho tănôngăthônătrênăđ a bàn t nh

- xu t m t s gi i pháp nh m hoàn thi n công tác qu n lý và s d ng các công trình

n c sinh ho tănôngăthônătrênăđ a bàn t nh

5 Ph ngăphápănghiênăc u

- i u tra kh o sát th c t m t s trung tâm c păn c s ch nông thôn;

- Thu th păcácăv năb n v công tác qu nălỦ,ăc ăch tài chính;

CH NGă1 C ăS LÝ LU N VÀ TH C TI N V CÔNG TÁC QU N

1.1 C ăs lý lu n

1.1.1 M t s khái ni m

- Công trình c p n c s ch nông thôn t p trung (sau đây g i t t là công trình): Là m t h

th ng g m các công trình khai thác, x lỦăn c, m ngăl iăđ ng ng cung c păn c

s chăđ n nhi u h giaăđìnhăho c c mădơnăc ăs d ngăn c nông thôn và các công trình

ph tr có liên quan; bao g m các lo i hình: c păn c t ch y, c păn c s d ngăb mă

đ ng l c, c păn c b ng công ngh h treo

- Công trình c p n c b ng đ ng l c: Là công trình s d ngămáyăb m,ăb măn c vào

đ ng ng d năn c và phân ph iăn c

- Công trình c p n c b ng tr ng l c:ăLƠăcôngătrìnhăđ c s d ngăn c t ch y, ch y

vƠoăđ ng ng d năn c và phân ph iăn c

- Công trình c p n c s ch nông thôn nh l : à công trình c păn c cho m t ho c m t vài

h giaăđìnhăs d ngăn c nông thôn; bao g m các lo i hình: công trình thu và ch a

n c h giaă đình,ă gi ngă thuă n c ng m t ng nông (gi ngă đƠo,ă gi ng m ch l ), gi ng khoanăđ ng kính nh

- N c sinh ho t:ăLƠăn c có ngu n g c t nhiên ho căđưăquaăx lý có các ch tiêuăđ t

Quy chu n k thu t qu c gia v ch tăl ngăn c sinh ho t theo quy chu n, tiêu chu n

hi n hành do B Y t ban hành

- N c h p v sinh:ăLƠăn căđ c s d ng tr c ti p ho c sau l c th a mãn các yêu c u

ch tăl ng: Không màu, không mùi, không v l , không ch a thành ph n có th gây nh

h ngă đ n s c kh eă conă ng i, có th dùngă đ nă u ngă sauă khiă đună sôiă (Quy tă đ nh

s 2570/2012/Q -BNN ngày 22/10/2012 c a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn)

- N c n u ng:ăLƠăn c t nhiên ho căđưăquaăx lý có các ch tiêuăđ t Quy chu n k

thu t qu c gia v ch tăl ngăn că nău ng theo quy chu n, tiêu chu n hi n hành do B Y

t ban hành

- M ng l i c p n c: Là h th ngăđ ng ng truy n d năn c sinh ho t t n iăs n xu t

đ năn iătiêuăth

- S a ch a nh : Là lo i s a ch a mang tính ch tăth ngăxuyênătrongăn mănh m duy trì s

ho tăđ ngăbìnhăth ng cho công trình

- S a ch a l n: Là lo i s a ch a mang tính ch tăđ nh k nh m b oăđ m công trình ho t

đ ngănh ăcôngăsu t thi t k

- B o trì công trình: Là t p h p các ho tăđ ng g m: b oăd ngăth ng xuyên, s a ch a

đ nh k và s a ch aăđ t xu t nh m duy trì tình tr ng k thu t và ho tăđ ngăbìnhăth ng

c a công trình

- n v qu n lý, v n hành, khai thác, s d ng công trình c p n c t p trung nông thôn:

LƠăc ăquan,ăt ch c,ăđ năv đ c y ban nhân dân t nh, thành ph tr c thu cătrungă ngă(sauăđơyăg i t t là y ban nhân dân c p t nh) quy tăđ nhăgiaoăcôngătrìnhăđ tr c ti p qu n

lý, s d ng và khai thác; g m:

+ăă năv s nghi p công l p, g m:ăTrungătơmăn c s ch và v sinhămôiătr ng nông

thôn, Ban qu nălỦăn c s ch,ăđ năv s nghi p công l p khác

+ Doanh nghi p, g m: Công ty trách nhi m h u h n, công ty c ph n, công ty h p danh, doanh nghi păt ănhơn

+ yăbanănhơnădơnăxư,ăph ng, th tr nă(sauăđơyăg i t t là y ban nhân dân c p xã)

- Khách hàng s d ng n c: Là t ch c, cá nhân và h giaăđìnhămuaăn c sinh ho t c a

đ năv c păn c

1.1.2 Vai trò và đ c đi m c a công trình n c sinh ho t nông thôn

N c s chăđóngăvaiătròăr t quan tr ngăđ i v i s c kh e và cu c s ng c aăconăng i

N c s chăgiúpăchoăconăng i duy trì cu c s ng hàng ngày b iăconăng i s d ngăn c

s chăđ cung c p cho các nhu c uă nău ng, ho c s d ng cho các ho tăđ ng sinh ho tănh ă

t m r a, gi tăgi ,ăr a rau, vo g o ă th a mãn các nhu c u v sinh cá nhân và sinh ho t,

m iăng i c n t i kho ngă120ălítăn c/ngƠy.ăN c s ch không ch là trong, không màu,

không mùi, không v mà còn ph iăanătoƠnăđ i v i s c kh e c aăng i s d ng N u s

d ngăn c không s ch thì s nhăh ng r t l n t i s c kh e,ăvìăn călƠămôiătr ng trung

gian chuy n t i các ch t hóa h c và các lo i vi khu n, vi rút, ký sinh trùng gây b nh mà

m tăth ng không nhìn th yăđ c

N c s chălƠăn c ph c v cho nhu c u sinh ho t c aăconăng iănh n cădùngăđ n,ă

u ng, t m r a, gi t, chu n b n uă n,ăchoăcácăkhuăv sinh, t iăđ ng,ăt iăcơyầLo i

n c này chi măđaăs trongăcácăkhuădơnăc ăH th ng c păn c sinh ho t là ph bi n nh t

và chi m t l l n trong t ng s các h th ng c păn c hi năcó.ăN i dùng trong sinh ho t

ph iăđ m b o các tiêu chu n v hóa h c, lý h c và vi sinh theo các yêu c u c a quy ph m

đ ra, không ch a các thành ph n lý, hóa h c và vi sinh nhăh ngăđ n s c kh e c a con

ng i.ă i v i h th ng c păn c sinh ho t hoàn ch nh và hi năđ i, n c b t k đi m

l yăn c nào trên m ngăl iăđ uălƠăn c u ng tr c ti p đ c Yêu c uănƠyăth ngăđ t

đ c cácăn c phát tri n n căta,ăn c t i tr m s lỦăn iăphátăvƠoăm ngăl i t i m t

s công trình c păn căc ngăđ t đ c tiêu chu n v sinh c n thi tăđ có th u ng tr c ti p

đ c,ănh ngăt i các n iătiêuădùngăn căch aăđ m b oăđ căđ tin c y c n thi tădoăđ ng ngăc nát, b rò r nhi u t i các m i n i và các ph ki n

N c chi m t tr ng l nătrongăc ăth conăng i (70% -75%) Thi u n c s gây ra các

b nh v da, não, n i ti t ăN căđ aăcácăch tădinhăd ng vƠoăc ăth và giúp th i các ch t

c năbưăraăngoƠiăđ duy trì s s ng Nhu c u n c u ng cho m tăng i là t 1,5ăđ n 2,5 lít

m i ngày B y t đưăbanăhƠnhăm t s thôngăt ăbanăhƠnhăquyăchu n, tiêu chu n v ch t

l ngă n că nh :ă Thôngă t ă 05/2009/TT-BYT ngày 17/6/2009 ban hành quy chu n k

thu t qu c gia v ch tăl ngăn c sinh ho t g m 14 ch tiêu; Thôngăt ă04/2009/TT-BYT

ngày 17/6/2009 ban hành quy chu n k thu t qu c gia v ch tăl ngăn că nău ng g m

109 ch tiêu

1.1.3 Hi u qu qu n lý và s d ng công trình n c sinh ho t nông thôn

Trong nh ngăn mătr căđơy,ăcácăcôngătrìnhăc păn c s chănôngăthônăsauăkhiăđ uăt ă

xây d ngăđ uăđ c bàn giao l i cho y ban nhân dân xã t ch c qu n lý theo các mô hìnhănh ăthƠnhăl p t qu n lý v n hành ho c giao cho H p tác xã d ch v ho c c ng

đ ng qu n lý Tuy nhiên nh ngămôăhìnhănƠyăđưăb c l nhi u h n ch nh :ăcôngătácă

qu n lý, b o v công trình b buông l ng; phân công trách nhi măkhôngărõărƠng;ăn ngă

l c chuyên môn nghi p v c a nh ngă ng i tr c ti p qu n lý v n hành công trình

ch aăđápă ng yêu c u, ch aăquaăđƠoăt o chuyên môn, thi u ki n th c, k n ngăngh

nghi p; thi u công c vƠăph ngăti n ki m tra, x lý các s c x y ra trong quá trình

v n hành; kinh phí ho tăđ ngăkhôngăđ c h chătoánăđ c l p và quy n t ch v tài chínhă khôngă rõă rƠng;ă khôngă đ c xét nghi m, ki m tra và giám sát c aă c ă quană

chuyên môn v ch tă l ngă n c; m că l ngă c aă ng i tham gia qu n lý v n hành

công trình th p nên không g n bó trách nhi m v iăcôngătrìnhầăkhi n cho nhi u công

trình ho tăđ ng kém hi u qu , nhanh xu ng c p th m chíăh ăh ng không còn s d ng

đ c, làm lãng phí ngu n v năngơnăsáchăNhƠăn c, t oăraăd ălu n x u trong nhân dân

kh c ph c nh ng h n ch đó,ăcùngăv i vi căđ y m nhăđ uăt ăxơyăd ng các công trìnhăn c s ch cho khu v c nông thôn, nhi uăđ aăph ng t ngăb c ti n hành chuy n

đ i mô hình qu n lý v n hành v i vi c giao m t s công trình cho các doanh nghi p và TrungătơmăN c s ch và V sinhămôiătr ng nông thôn qu nălỦ.ăNgayăsauăkhiăđ c

giao qu n lý, các đ năv đưăthƠnhăl p các tr m c păn căđ v n hành, khai thác công

trình Hi n các tr măđangăho tăđ ng năđ nh,ăđ m b o cung c păn c s ch 24/24h cho

ng i dân Nhi u h dơnăbanăđ u còn lo ng i, hoài nghi v tính hi u qu c a công trìnhănh ngăgi đơyăđưăhoƠnătoƠnătinăt ng và ngày càng có nhi u h dơnăđ ngăkỦăđ u

n i đ đ c s d ng n c s ch MôăhìnhăTrungătơmăN c s ch và V sinhămôiătr ng

nông thôn qu n lý công trình c păn c nông thôn t p trung có nhi uă uăđi mănh :ătínhănăđ nh, chuyên nghi p;ăđ c trang b đ yăđ công c vƠăph ngăti n ki m tra, x lý

k p th i s c x y ra trong quá trình v n hành; ch tăl ngăn căđ c xét nghi măđ nh

k t i Phòng xét nghi măn c c a Trung tâm, ch u s giám sát c aăng i dân và các

c ăquanăchuyênămôn;ăcôngătácăduyătuăb oăd ngăđ c th c hi năth ng xuyên, máy

móc, thi t b đ c b oăd ngăđ nh k ; có nhi uăđi u ki n thu n l iăđ c i ti n công

ngh , nâng c p thi t bầ,ăápăd ng công ngh thông tin, chuyên môn hóa v l nhăv c

d ch v c păn c nông thôn

Môăhìnhădoanhăqu nălỦălý công trình c păn c nông thôn t p trung có nhi uă u đi m

nh ăgiaoăchoăTrungătơmăN c s ch và V sinhămôiătr ng nông thôn qu n lý Tuy nhiên,ăđ i v i các t nh mi nănúiădoădơnăc ăs ng không t p trung, m tăđôădơnăc ăth p,

thu nh păđ i s ng c a nhân dân th p,ăgiáăthƠnhăn c l i không cao, d năđ n chi phí

qu n lý l n, r b thua l ,ătrongăkhiăđóănhƠăn c l i không có chính sách tr giá d n

đ n các doanh nghi p không m n mà trong vi c ti p nh n công trình vùng sâu, vùng

xa; h ch quanătơmăđ n các công trình t p trung th tr n, th t ho c các xã có m t

đ dơnăc ăđông, có kinh t khá gi ho c ch ti p nh n các công trình c păn c tr ng

l c, r v n hành

1.1.4 Các y u t nh h ng đ n qu n lý và s d ng công trình n c sinh ho t nông

thôn

1.1.4.1 Y u t v t nhiên, xã h i

Tình tr ng ô nhi măn c b m tăvƠăn c ng m ngƠyăcƠngăgiaăt ng.ăÔănhi m ngu n

n c do ch t th i r n và l ng t các ho tăđ ng sinh ho t, s n xu t công nghi p, nông

nghi p, b nh vi n.ăđ c th i tr c ti păvƠoămôiătr ng mà không qua b t k m t khâu

x lý nào Các lo i hóa ch tăđ c h i và các vi sinh v t gây b nh s xâm nh p vào các

ngu năn c ng mănôngătrongăkhiăđóăn c ng m là ngu n cung c p nguyên li u chính choăcácănhƠămáyăn c và các tr m c păn c t p trung Bên c nhăđó,ătìnhătr ng khai

thác b a bãi ngu năn c ng m b ng các gi ng khoan t phát c a các h giaăđình,ăcácă

c ăquanăxíănghi p,ăcácăc ăs s n xu t ph c v cho m căđíchăsinhăho t, kinh doanh, s n

xu tăđưăvƠăđangălƠmăchoăngu nătƠiănguyênăn căđangăb m t cân b ng nghiêm tr ng và

t ngănguyăc ăôănhi m t ngăn c ng m thông qua các gi ng khoan (Ngu n: T p chí

Môi tr ng)

1.1.4.2 Y u t v công ngh , n ng l c

Công ngh ,ăn ngăl c, quy trình x lý c a nhi uăc ăs cung c păn c còn h n ch

Trong khi m t s nhƠămáyăn c các thành ph l năđ căđ uăt ăquyătrìnhăcôngăngh

x lý hi năđ i có th lo i b đ c h u h t các ch tăđ c h i trong quá trình x lý, thì

nhi uăcácănhƠămáyăn căđôăth và tr m c păn c t p trung nôngăthônăcóăn ngăl c x lỦăn c còn h n ch ,ăch aăcóăkh n ngălo i b đ c t t c các hóa ch tăđ c h i ra kh i

n c Nhi uăc ăs c păn căch a tuân th quy trình công ngh , ví d ch aăcóăbi n

pháp b sung,ăduyătrìăhƠmăl ngăcloăd ătrongătoƠnăb h th ng c păn căđ t tiêu chu n

cho phép 0,3 - 0,5ămg/lăđ có th di t khu nătrongăn c

H th ngăđ ng ng phân ph i và b ch aăn căđưăc ,ăxu ng c p gây v , rò r đ ng

ng làm cho các ch t ô nhi m t bên ngoài th măng căvƠoătrongăđ ng ng gây ô

nhi măn c T i nhi uăkhuăđôăth ,ăkhuăchungăc ,ăcácăh th ng b ch aăđưăc ,ăn t v ,

thi u n păđ y,ăh ăh ngăthìădùăn c c păcóăđ m b o ch tăl ngăc ngăs b ô nhi m n u

các b ch aăn căkhôngăđ c qu n lý t t (Ngu n: T p chí Môi tr ng)

1.1.4.3 Y u t v con ng i, ngu n n c

Ý th c b o v h th ngăđ ng ng c păn c c a m t s ng iădơnăch aăcao.ăNhi u

n iăcóăhi năt ng t Ủăkhoanăđ căđ ng ngăđ đ u n i trái phép gây th tăthoátăn c,

gi m áp l căn călƠmătrƠoăng căn c b n và ch t ô nhi măvƠoătrongăđ ng ng

Ngu năn c b ô nhi m t nhiên Bên c nh các y u t ô nhi m ngu năn c do các

ho tăđ ng c aăconăng i gây nên, ngu năn căc ngăcóăth b ô nhi m t nhiên t các

l p tr mătíchătrongălòngăđ t ho c các quá trình hóa h c x y ra trong t nhiên Ví d ô

nhi m asen hi nănayătrongăn c ng m ch y u là nhi m asen t nhiên (Ngu n: T p

chí Môi tr ng)

1.1.4.4 i u ki n thi công

Các công trình n c sinh ho t nông thôn mi nănúiăcóăđi u kiên thi công vô cùng ph c

t p,ăđ aăđi m xây d ng khu v căđƠuăm i (nh năn c) th ng là ngay lòng sông, lòng

su i, luôn luôn b n căl ăuyăhi p,ăđ c bi t là công tác ch nădòngăkhiăthiăcôngăđ p dâng

k t h p th y l i

1.2 N i dung qu n lý và s d ngăcôngătrìnhăn c sinh ho t nông thôn

Các n i dung chính trong công tác qu n lý và s d ngăcôngătrìnhăn c sinh ho t nông

thôn, đóălƠ:

- L p k ho ch: Là m t ho tăđ ng c a quá trình qu nălỦămƠăconăng i c năh ng vào

m cătiêuăđ đ tăđ c m căđíchăchungăc a công trình th y l i

- T ch c: Là quá trình ho tăđ ngăliênăquanăđ n m c tiêu, k ho chăvƠăxácăđ nh trao

trách nhi m quy n qu n lý cho các t ch căcáănhơnăđ có hi u qu nh t

- i u hành: Là nh ng ho tăđ ngăđ xácăđ nh ph m vi, quy n h n ra quy tăđ nh, phân

b và s d ng các ngu n l c h pălỦ,ăt ngăc ng qu n lý có s tham gia c a c ngăđ ng vƠăđ m b oăđúngăm căđ , m căđíchăph c v c a các công trình c păn c sinh ho t

nông thôn

- Thúc đ y: Nh mătìmăraăđ c nh ng m t l iăđ thúcăđ y c ngăđ ng tham gia qu n lý

s d ng các công trình c păn c sinh ho t nông thôn đ tăđ c hi u qu nh t

- Ki m soát và theo dõi: Là m tăquáătrìnhătheoădõiăvƠăđánhăgiáăcácăk t qu đ tăđ c t

các công trình c păn c sinh ho t nông thôn

- S d ng công trình: D aăvƠoătìnhăhìnhăvƠăđ căđi măcôngătrình,ăđi u ki n d báo khí

t ng th yăv năvƠănhuăc uăn c trong h th ng b ph n qu n lý ph i xây d ng k

ho ch l i d ng ngu năn c Trong quá trình l i d ng t ng h p c n có tài li u d báo khíăt ng th yăv năchínhăxácăđ n m v ng tình hình và x lý linh ho t nh măđ m b o

công trình làm vi c an toàn

- B o d ng: C n th c hi n ch đ b oăd ngăth ngăxuyênăvƠăđ nh k th t t tăđ

công trình luôn làm vi c trong tr ng thái an toàn và t t nh t H n ch m căđ h ăh ng

các b ph n công trình

- S a ch a: Ph i s a ch a k p th i các b ph năcôngătrìnhăh ăh ng,ăkhôngăđ h ăh ng

m r ng,ăđ ng th i s a ch aăth ngăxuyên,ăđ nh k

- S d ng công trình: C n có m t k ho chădùngăn c c th đ đ m b o công trình

làm vi căđúngătheoăch tiêu thi t k , an toàn và kéo dài th i gian ph c v ,ăđ ng th i

g n vi c s d ngăn c v i công tác qu n lý h th ng công trình vào n n p, t o d ng

tác phong làm vi c theo ki u công nghi p và nâng cao nghi p v qu n lý cán b Bên

c nh xây d ng k ho chădùngăn c ph iăcóăph ngăánăb o v công trình và th c hi n

ký k t h păđ ng cung c păn c sinh ho t cho các t ch c, doanh nghi p, cá nhân và

nhân dân trong vùng; t ch c h p tác dùngăn c, s d ngăn c h p lý, ti t ki m và

b o v môiătr ngăn c

1.3 N i dung và các ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu công tác qu n lý khai thác công trìnhăn c sinh ho t nông thôn

1.3.1 N i dung đánh giá

* B o v ngu nătƠiănguyênăn c ng m và lo i b ph i nhi m Asen:

- Th c t ,ăn c ng măth ng ít b ô nhi m kim lo i do nguyên nhân tr c ti p t các

ngu n th i trên m tăđ t Tuy nhiên, các ho tăđ ngăgơyătácăđ ngăthayăđ iăđ a ch t có th

là nguyên nhân khi n m t s kim lo iănh ăAs,ăMn,ă ăxu t hi n v i m c đ đ t bi n trongăn c ng m

- Vi căkhaiăthácătƠiănguyênăn c ng m ph c v cho c păn c sinh ho t t các công

trình c păn c nh l c a các h giaăđìnhăđưă nhăh ng x uăđ n n năđ a ch t,ăbáoăđ ng nguyăc ăs t gi m m chăn c ng m, nhăh ng nghiêm tr ng nh ng khu v c có n n

đ a ch t y u Vì v y các công trình c păn c t p trung t raă uăvi tăh n.ă

- Hi năt ng khai thác ngu năn c ng m t các công trình c păn c nh l c a các h

dân ph c v c păn c sinh ho tăđưăgơyănênănh ngătácăđ ng tiêu c căđ n tài nguyên

n c ng m và phát tán ô nhi măAsenăđ nătƠiănguyênăđ t, nông nghi p

* N c s ch và s c kho c aăng iăh ng l i Các công trình c păn c t p trung ho t

đ ngăđ u n i ngu năn c s chăchoăng iădơnăđưăgi m h n các lo i b nh t t ph bi n

th ng g pătr c đơy:ăb nh v đ ng tiêu hoá, hô h p, m t, da, ph khoaăvƠăđ c bi t

b nh tiêu ch y tr nh

* Tác d ng tích c căđ n h th ng giáo d c t iăđ aăph ngăCh ngătrìnhăc păn c s ch

và VSMTNT nói chung, các công trình c păn c t pătrungănóiăriêngăđưăvƠăđangăk t

h p v i hi u qu truy n thông tích c căthayăđ i hành vi s d ngăn c s ch c aăng i

dân thông qua vi c giáo d c các em h c sinh cácănhƠătr ng

1.3.2 H th ng ch tiêu đánh giá

1.3.2.1 Hi u qu trong qu n lý

Gi m chi phí v n hành, b oăd ng công trình làm gi m giá thành s d ngăn c

1.3.2.2 Hi u qu trong s d ng

m b o cung c păn c sinh ho t h p v sinh cho các h dân, góp ph n c i thi năđ i

s ng, nâng cao s c kh eăng i dân, b oăđ m an sinh xã h i, phát tri n kinh t - xã h i

khu v c nông thôn

1.3.2.3 M t s ch tiêu khác

- Tính b n v ng c a công trình: Sau khi công trình hoàn thành, giao cho doanh nghi p,

đ năv s nghi p công l p ho c giao cho y ban nhân dân c păxưăcóăđ n ngăl căđ

qu n lý, khai thác, s d ngăvƠăduyătuăcôngătrìnhăđ c lâu dài

- Hi u qu v môiătr ng sinh thái: S d ng h p lý ngu nătƠiănguyênăđ tăvƠăn c

1.4ăC ăs th c ti n

1.4.1 Th c ti n qu n lý và s d ng công trình n c sinh ho t nông thôn Vi t

Nam

Ch ngătrìnhăMTQGăn c s chăvƠăVSMTănôngăthônăđưăđ c tri n khai g nă15ăn m,ă

Ch ngătrìnhăđưăđ c th c hi n trong ph p vi c n c v i nhi u lo i hình xây d ng và

nhi u quy mô khác nhau mi n núi, xây d ng công trình c păn c t p trung c p cho

01 b n, liên b năđ n xã và liên xã đ ng b ng, xây d ng công trình c păn c cho 01

thôn, liên thôn, xã, liên xã, c p cho c huy n và liên huy n Vì v y, t khiăch aăcóă

Ch ngătrìnhăđ nănayăđư có r t nhi u công trình c păn c t pătrungăvƠătheoăđóălƠăr t

nhi u mô hình qu n lý khác nhau Theo m t s tài li u nghiên c u,ăđ n nay có th t ng

h p m t s mô hình qu n lý c păn c s ch nông thôn Vi t Nam hi n nay theo các

lo iănh ăsau:

a) C ng đ ng qu n lý: Hình th c qu nălỦănƠyăth ng mi n núi, c ngăđ ng qu n lý

v i các công trình c păn c công c ng,ăng i dân ph i l yăn c các b ch aăn c

s chătrênăđ a bàn thôn ho căđ u vòi c păn c t p trung Hình th c qu nălỦănƠyăth ng

áp d ng cho các công trình c p n c quy mô nh và có s tham gia c aătr ng thôn,

tr ng b n, già làng, các đ n v , t ch c c a b n

b) HTX qu n lý: Hình th c HTX qu nălỦăđ c áp d ng khá ph bi n trên ph m vi c

n c, Các công trình c păn c giao cho HTX qu nălỦăth ng có ngu n v n c a nhà

n c, các nhà tài tr nh ngăđ c bi t là có ngu n v năđóngăgópăc aănhơnădơnăđ xây

d ngăcôngătrình.ăMôăhìnhănƠyăđ c áp d ng v i các công trình có quy mô nh h nă

500 m3/ngày-đêmăvƠăc p cho thôn, liên thôn và có th trong ph m vi c xã HTX ch

đ ng vi c ho tăđ ng kinh doanh theo Lu tăHTXăvƠăđ m b o vi c duy tu, b oăd ng

công trình

c) UBND xã qu n lý: Mô hình UBND xã qu n lý c ngăđ c áp d ng ph bi n, Các

công trình áp d ngămôăhìnhănƠyăth ng có c păn c cho toàn xã và c ngăđ c xây

d ng b ng m t ngu n v n c aă đ aă ph ng,ă nhơnă dơnă đóng góp M i v nă đ v tài

chính và duy tu b oăd ng công trình do UBND xã đ m nhi m

d) T nhân qu n lý: MôăhìnhănƠyăđ c áp d ng m t s t nhătr c kia ch v i quy mô

nh ,ăth ng c p cho thôn, b nănh ngăhi nănayăđưăđ c m r ng, m t công trình c p

n c c aăt ănhơnăcóăth c păn c trong ph m vi xã ho c nhi uăh năm t xã T i t nh

Ti năGiang,ă ng Tháp, ămôăhìnhănƠyăđ c áp d ngăđemăl i hi u qu :ădơnăcóăn c

s ch,ăng iăđ uăt ăcóăhi u qu kinh t

T i t nh Bình Thu n, m t s h dân M iăNéăđưăt đ uăt ăkhoanăgi ng, x lý th công

r i c păchoănhơnădơnăxungăquanh.ăMôăhìnhănƠyăc ngăđưăxu t hi n Phú Hài, Hàm

c; M căChơu,ăS năLa; ă[14]ă

e) n v s nghi p qu n lý: Hi nănayămôăhìnhănƠyăđ c áp d ngăt ngăđ i r ng rãi

và ch y uălƠădoăTrungătơmăn c s ch và VSMT nông thôn các t nh th c hi n Mô

hình này khá ph bi n các t nh phía Nam: t nh Bà R a ậ V ng T u qu n lý 13 nhà

máy c păn c, t nh Bình Thu năh nă30ăxư,ăt nh Ninh Thu n

f) Doanh nghi p qu n lý: Mô hình doanh nghi p qu n lý công trình c păn c s ch nôngăthônăđ c áp d ng khá ph bi n trong th i gian g năđơy.ăMôăhình nƠyăraăđ i

nh m m căđích xã h iăhóaăđ uăt ăvƠăqu n lý v n hành công trình n c s ch nông thôn, xácăđ nhăn c s ch nông thôn là hàng hóa và v n hành theoăc ăch th tr ng, ti n t i

đ m b o ch tăl ngăn căt ngăđ ngăv iăđô th Chính ph đưăbanăhƠnhăQuy tăđ nh

s 131/2009/Q -TTg ngày 02/11/2009 v m t s chínhăsáchă uăđưi,ăkhuy năkhíchăđ u

t ăvƠăqu n lý, khai thác công trình c păn c s ch nông thôn; T nhăHƠăNamăđưăbană

hành Quy t đ nhă12/2007/Q -UBND ngày 04/9/2007 và Quy tăđ nh s 29/2012/Q - UBNDă ngƠyă 10ă thángă 12ă n mă 2012ă v vi că bană hƠnhă quyă đ nhă chínhă sáchă u đưi,ă

khuy năkhíchăđ uăt ăqu n lý, khai thác công trình c păn c s ch t p trung nông thôn,

đ nănayăđưăcóăm t s đ aăph ngăxu t hi n các mô hình c păn c do Doanh nghi păt ă

nhân t b v năđ uăt ăxơyăd ngăsauăđóăc păn c, thu ti năđ s a ch a, b oăd ng và

chi cho qu n lý, m t s côngătrìnhăđưăđemăl i l i nhu n

h ng d n, ki m tra, giám sát th c hi năcácăquyăđ nhăliênăquanăđ n qu n lý CLN sinh

ho t,ăn că nău ng B đưăxơyăd ng và ban hành 2 Quy chu n k thu t qu c gia m i

là: Quy chu n k thu t qu c gia v ch tăl ngăn că nău ng (QCVN 01:2009/BYT)

[3] và Quy chu n k thu t qu c gia v ch tă l ngă n c sinh ho t (QCVN 02:

2009/BYT) [4] Các quy chu nănƠyăđưăgópăph n tích c c vào vi căt ngăc ng qu n lý

CLNSHNT hi n nay C c Y t d phòngăvƠămôiătr ng c a B có ch căn ng,ănhi m

v qu nălỦănhƠăn c các ho tăđ ng chuyên môn v l nhăv c y t d phòng trong ph m

vi c n c,ătrongăđóăcóănhi u ho tăđ ngăliênăquanăđ n qu nălỦăCLNSHNT,ăđưăcóătácă

d ng nâng cao hi u l c giám sát CLNSHNT và VSMTNT

- B NN&PTNT: Có ch căn ngăqu nălỦănhƠăn c (QLNN) v ho tăđ ng c păn c t i

khu v cănôngăthôn;ăđ u m i ch trì, ph i h p th c hi n nhi m v CNS&VSMTNT

Theo quy tăđ nh s 03/2010/Q -TTg ngày 25/01/2010 c a Th t ng Chính ph quy

đ nh v nhi m v quy n h năvƠăc ăc u t ch c c a T ng C c Thu l i [9], m t trong

nh ng ch căn ngănhi m v c a T ng C călƠăthamă m uăchoăB tr ng v l nhăv c

ắc păthoátăn c,ăNS&VSMTNT”;ăth c hi n nhi m v V năphòngăth ng tr căCh ngă

trình m c tiêu Qu c gia NS&VSMTNT Bên c nhă đó,ă Trungă tơmă Qu c gia

NS&VSMTNT c a B th c hi n nhi m v ph c v qu nălỦănhƠăn c c a B trong

l nhăv c CN&VSMTNT trên ph m vi c n c [3]

- B TƠiănguyênăvƠăMôiătr ng: Có ch căn ngăqu nălỦănhƠăn c l nhăv c tài nguyên

n căvƠămôiătr ng;ăh ng d n v qu n lý, khai thác s d ng ngu năn c b oăđ m

b n v ng, ch đ o và t ch c th c hi n vi c x lỦămôiătr ng làng ngh ,ămôiătr ng

nông thôn và các ngu nă n c b ô nhi m n ng, c nh báo v cácă nguyă c ă ôă nhi m

ngu năn c

* C p đ a ph ng

- C p T nh: Các tnhăđưăth c hi n các bi n pháp t ch c, ki n toàn các mô hình qu n

lý công trình c păn c nông thôn t iăđ aăph ng;ăQuyăđ nh ch căn ng,ănhi m v và t

ch c c a Trung tâm NS&VSMTNT c p tnh;ăT ngăc ngăn ngăl c qu n lý tài nguyên

n căvƠămôiătr ng nông thôn cho Chi c căMôiătr ng t nh.v.v

- C p huy n: c p huy n,ătuyăch aăcóăcánăb chuyên trách QLNN v NS&VSMTNT

nh ngă đưă cóă cácă cánă b kiêm nhi m trong các phòng ch că n ngă nh ă phòngă

NN&PTNT Phòng Y t huy năđ u có t 1đ n 3 cán b kiêm nhi m nhi m v liên quanăđ n NS&VSMTNT Phòng Giáo d c huy n có t 1ăđ n 2 cán b qu n lý Y t

h căđ ng kiêm nhi m nhi m v NS&VSMTNT

- C p xã : Trong U banănhơnădơnăxưăth ngăcóăphơnăcôngă1ălưnhăđ o u ban kiêm

nhi m,ăth ng là Phó Ch t ch ph tráchăv năxưăkiêmănhi m nhi m v qu n lý nhà

n c v NS&VSMTNTătrênăđ a bàn M t s xã còn giao luôn nhi m v qu n lý v n

hành h th ng c păn cătrênăđ a bàn xã cho UBND tr c ti p qu n lý v n hành

1.4.3 Ho t đ ng c a các đ n v t v n, s nghi p đã đ t đ c nh ng k t qu nh t

đ nh

* Trung tâm qu c gia NS&VSMTNT :ălƠăđ năv s nghi p thu c B NN&PTNT có b

dày kinh nghi m trong th c hi n các nhi m v nghiên c u,ă t ă v n,ă đƠoă t o, truy n thông.v.v.ătrongăl nhăv c NS&VSMTNT Ngu n nhân l c c aăTrungătơmăcóătrìnhăđ

c ăb năđ i h c & trênăđ i h căđ n 86,5% v i các ngành ngh t ngăđ iăđ ng b

* Các Trung tâm NS & VSMTNT t nh: Nhìn chung, các Trung tâm NS&VSMTNT t nh

th ngăđ c giao các nhi m v c th nh :ăLƠmăch đ uăt ăm t s công trình, d án

trong ph m vi c aăCh ngătrìnhăm c tiêu Qu c gia ho c các d án h p tác qu c t v

CN&VSMTNT; Tr c ti p qu n lý và v n hành khai thác m t s công trình CNTTNT

đưăhoƠnăthƠnhăgiaiăđo năđ uăt ăxơyăd ngăc ăb n; Th c hi n công tác xét nghi m ch t

l ngăn căđưăs n xu t các công trình CNTTNT do Trungătơmăn c c p t nh tr c

ti p qu n lý; Th c hi n nhi m v V năphòngăth ng tr c c a Ban Ch đ oăCh ngă

trình m c tiêu Qu c gia NS&VSMTNT c p t nh

- Các trung tâm y t d phòng t nh : Các trung tâm y t d phòng c p tnhăđ c phân

công th c hi n các nhi m v mang tính s nghi p h tr QLNNă trongă l nhă v c

NS&VSMTNT, có kho ngă3ăđ n 7 cán b chuyên trách và kiêm nhi m làm nhi m v

ki m tra CLN, t ch c các phong trào, v năđ ng truy n thông v NS&VSMTNT

1.4.4 Hi u qu c a các công trình c p n c t p trung nông thôn (CNTTNT)

Các t nhăđưăt ngăc ng th c hi n các bi n pháp t ch c qu n lý v n hành các công

trình CNTTNT theo Ngh đ nh s 117/2007/N -CP ngày 11/7/2007 [6] và Ch th s

105/2006/CT-BNNăngƠyă16/11/2006ăvƠăđưăđ t nh ng k t qu nh :ăcácăđ aăph ngăđưăvƠăđangăl a ch n, áp d ng các mô hình t ch c qu n lý phù h p v iăđ aăph ngămìnhă

đ nâng cao hi u qu khaiăthácăcôngătrìnhăCNTTNTăsauăkhiăđưăhoƠnăthƠnhăxơyăd ng

Do v y, tình hình CLNSHNT c păchoăng i dân s d ngăc ngăd năđ c nâng cao

1.4.5 Hi u qu c a các công trình c p n c nh l

Các công trình c păn c nh l qui mô h giaăđìnhăđangălƠăhìnhăth c qu n lý ch y u

đ i v i các công trình c păn c nh l nông thôn hi nănay.ăCácăđ aăph ngăđưăápăd ng

c ăch h tr đ uăt ăc aănhƠăn c, v năđ ng nhân dân xây d ng m i, tu s a, c i t o,

qu n lý, gi gìn v sinh các công trình c păn c nh l qui mô h giaăđình.ăT n mă2006ăđ nănay,ăbìnhăquơnăhƠngăn măđưăcóăkho ng 300.000 công trình c p n c nh l

đ căđ uăt ăm i ho căđ c c i t o, nâng c p Nhi u h giaăđìnhăđưăchúătr ng gìn gi

v sinh, b o v các ngu năn c c p nh l Nh đó,ăCLNăsinhăho t cung c p t các

công trình c păn c nh l nhi uăvùngănôngăthônăđưăcóăti n b h nătr c khá nhi u

(Ngu n: Bùi Qu c L p “Công tác qu n lý ch t l ng n c sinh ho t nông thôn hi n

nay và m t s v n đ c n gi i quy t”)

1.4.6 M t s chính sách v qu n lý công trình n c sinh ho t nông thôn hi n nay

- Ngh đ nh s 117/2007/N -CPă ngƠyă 11ă thángă 7ă n mă 2007ă c a Chính ph v s n

xu t, cung c p và tiêu th n c s ch;

- Ngh đ nh s 124/2011/N -CPăngƠyă28ăthángă12ăn mă2011ăc a Chính ph v s a

đ i, b sung m t s đi u Ngh đ nh s 117/2007/N -CP ngày 11 thángă7ăn mă2007ă

c a Chính ph v s n xu t, cung c p và tiêu th n c s ch;

- Thôngăt ăs 54/2013/TT-BTC ngày 04 thángă5ăn mă2013ăc a B TƠiăchínhăquyăđ nh

vi c qu n lý, s d ng và khai thác công trình c păn c s ch nông thôn t p trung

- Quy tăđ nh s 131/2009/Q -TTg ngƠyă02ăthángă11ăn mă2009ăc a Th t ng Chính

ph v m t s chínhăsáchă uăđưi,ăkhuy n khích đ uăt ăvƠăqu n lý, khai thác công trình

c păn c s ch nông thôn;

- C năc Ngh đ nh s 87/2017/N -CP ngày 26ăthángă7ăn mă2017ăc a Chính ph quy

đ nh ch căn ng,ănhi m v , quy n h năvƠăc ăc u t ch c c a B Tài chính;

- Ch th s 35/CT-TTg ngƠyă27ăthángă12ăn mă2016ăc a Th t ng Chính ph v t ngă

c ng qu n lý, nâng cao hi u qu khai thác và s d ng b n v ng công trình c păn c

s ch nông thôn t p trung

1.5 Kinh nghi măđ uăt ,ăqu nălýăkhaiăthácăcácăcôngătrìnhăn c s ch nông thôn

th gi i và Vi t Nam

1.5.1 Kinh nghi m Vi t Nam

1.5.1.1 Kinh nghi m t nh Thái Bình

+ăLƠmăsaoăđ côngătrìnhăn c s ch không lãng phí? T quy t tâm c a các c p chính

quy n và s thayăđ i trong nh n th c c aăng i dân, m t s chuy năđ ngăch aăt ng có

v n c s chăđưăb tăđ u xu t hi n trên các vùng quê Thái Bình N uănh ăn mă2012,ă

t ng v năđ uăt ăcácăcôngătrìnhăn c s ch c a Thái Bình ch lƠăh nă613ăt đ ngăthìăđ n

n mă2017,ăđưăcóătrênă2.000ăt đ uăt ăxơyăd ng, qu n lý 56 công trình c păn c Th

nh ngăth c t ,ăn c s ch v đ c t i t n h dân là c m t ch ngăđ ng dài Nh ng b t

c p b tăđ u b c l Ti ng kêu v ch tăl ng ngu năn c b tăđ u vang lên

+ăDơnăkhátăn c s ch Tháng 6/2016, bà con các thôn Phú Ch , M B ng,ăH ngă

i n, xã Vi t Hùng, huy năV ăTh ăkh s vì ch tăl ngăn c s ch và tình tr ngăn c

máy thi u, y u,ăkhôngăđ đápă ng nhu c u c aăng i dân trong mùa hè”,ăôngăPh m XuơnăNgh a,ăPhóăCh t ch UBND xã Vi t Hùng cho bi t.ăXưăc ngăđưăđ ngh doanh

nghi p cung c păn c nâng công su t ho tă đ ng, nâng c păđ ng ng, thi t b ,ă đ i

di n doanh nghi pă c ngă đưă h a h n nhi u l n,ă nh ngă tìnhă hìnhă ch aă đ c c i

thi n C ngăvƠoăthángă7/2016,ăg n 2.000 h dơnăxưăV ăH i, huy năV ăTh ăs d ng

ngu năn c s ch do xã cung c p luôn trong tình tr ng lo l ng v ch tăl ng.ăÔngă

Ng c Oanh, thôn Hi u Thi n,ă xưă V ă H i, huy nă V ă Th ă nh n m nh:ă ắNóiă chungă

nh ngăn mătr căkiaăn c cònăđ m b oănh ngăgi thì ô nhi m l m nên chúng tôi ai

c ngăloăl ng”.ăThángă8/2017,ăg n 300 h dân c a xã Tam Quang, huy năV ăTh ăch aă

đ cădùngăn c s ch, t p trung ch y u 2 thôn Hòa Bình và Vô Ng i

C ngăthángă9/2017,ăng i dân c a 17 xã thu c ph m vi c păn c c a Công ty C ph n

N c s chăH ngăHƠăph n ánh lên các c p chính quy năđ ngh gi i quy t tình tr ng

m t ti nămƠăkhôngăđ cădùngăn c s ch Nhi uăgiaăđìnhăđưăđ p b n căm aăthayăth

b ng test n cămáy,ănh ngăch mãi mà không th y doanh nghi p th c hi n cam k t

đ u n i c păn c s ch nông thôn Ch tăl ngăn c c a m t s doanh nghi p, tr m c p

n că nh ă tr m c pă n c th tr nă H ngă HƠ,ă th tr nă H ngă Nhơn,ă Côngă tyă TNHHă

Bitexco Nam Long, Tr măPh ngăLa, Tr măThanhăCáchầăb ng tr nên th tăth ng

Ngoài nh ng tr m c păn c th tăth ng v ch tăl ng,ă18ăcôngătrìnhăn c s ch khác trênăđ a bàn t nhăđưăng ng ho tăđ ng,ătrongăđóă13ăcôngătrìnhăđ căđ uăt ăb ng ngu n

v năCh ngătrìnhăm c tiêu qu c gia và 5 công trìnhăđ căđ uăt ăb ng ngu n v n khác

nh ădoanhănghi p t đ uăt ,ăv n c a B Khoa h c và Công ngh , v n c a B Xây

d ngầătrongăkhiăt ng công su t thi t k c a các công trình này lên t i 4.800 m3/ngày đêmăv i t ng s h dơnăđ c c păn c là 12.595 h

Nguyên nhân khi n các tr m c păn c ng ng ho tăđ ngăđ căxácăđ nh là do quy mô

đ uăt ănh , không phù h p v i xu th s n xu t t p trung; mô hình qu nălỦăkhôngăđ ng

nh t, ho tăđ ng qu n lý y u kém, t l n c th t thoát l n,ăch aăkhaiăthácăh t công

su t thi t k và ch tăl ngăn c c a m t s côngătrìnhăch aăb oăđ mầ

ắ ng iădơnăb căquaăđ c rào c n, b gi ngăkhoanădùngăn c s chăđưăkhó.ăGi

n uăđ ng i dân m t ni mătinăvƠoăn c s ch, vào cách làm c aăđ ng b , chính quy n,

vi c làm l i s khóăvôăcùng”.ă óălƠ đi u khi nălưnhăđ o t nhăTháiăBìnhătr nătr B i

trên th c t nhi u t nh, thành ph khác trên c n căc ngăđưăv p ph i r i!

+ Tích c c l ng nghe và quy t li t vào cu c: N m b tătơmăt ,ăỦăki n c a nhân dân,

T nh y, H iăđ ng nhân dân, U ban nhân dân t nh và các c p,ăngƠnhăđưătíchăc c vào

cu c.ăNgƠyă23/8/2017,ă oƠnăcôngătácăc a UBND t nh và UBND huy năV ăTh ăđưă

xu ng ki m tra tình hình cung c păn c s ch t iăđ a bàn xã Tam Quang, ch đ o Nhà máyăn c Nam Long kh nătr ngăkh c ph c m iăkhóăkh năđ c păn c s m nh t cho

ng i dân Ch m t ngày sau, t ngày 24/8 n c s chăđưăv đ năcácăgiaăđìnhătrênăđ a

ắN u ngày 16/11/2017, Công ty không tri n khai các n i dung nêu trên ho c không đúngăti năđ trong k ho chăthìăđ năv hoàn toàn ch u trách nhi m và ch p thu năđ

UBND t nhăđi u ch nh l i quy ho ch c păn c c a d án cho các doanh nghi păkhác”ă

là ch đ oăđanhăthépăc aălưnhăđ o T nh u , UBND t nh Thái Bình t i bu i làm vi c

này

C ngătheoăch đ o c aălưnhăđ o T nh u , UBND t nh t i các bu i làm vi c:ăắ i v i

huy năH ngăHƠ,ăch đ o doanh nghi p th c hi n công khai các tài li uăliênăquanăđ n

ch tăl ngăn c v iăng i dân Giao trách nhi m cho các t ch căđoƠnăth (nông dân,

c u chi n binh, ph n )ăđ y m nh công tác tuyên truy n, v năđ ngăng iădơnăđ u n i

s d ngăn c s ch Ch đ ng ph i h p v i doanh nghi păđ gi i quy t các v năđ đ t

ra hi nănay.”

K t qu ,ăđ n ngày 31/12/2017, huy năH ngăHƠăậ t đ a ph ngăcóăt l h dân s

d ngăn c s ch h p v sinh th p nh t t nh,ăd iă30%,ăđưănơngălênătrênă65%

Trongăn mă2017,ăTi u ban qu n lý ch tăl ngăn c s ch - Ban Ch đ o vi c tri n khai

th c hi n d ánăđ uăt ăcácăcôngătrìnhăc păn c s ch nông thôn t nh Thái Bình cùng đoƠnăki m tra liên ngành t ch c ki m tra ho tăđ ng c păn c c a 53 d án c păn c Trênăc ăs k t qu ki m tra, Ban Ch đ o, y ban nhân dân t nhăđưăch đ o th c hi n

các bi n pháp x lý nh ng v năđ còn t n t iăđ đ m b o ch tăl ngăn c s ch cung

c p cho dân

+ăV ng m c đơuătháoăngayăt iăđó:ăắKhôngăth đ n c s ch d ng chân c ng làng

mà ph iăđ n th ngăđ c h dơn”.ăắKhôngăth đ dân m t ti nămƠăkhôngăđ c dùng

n c s ch”ălƠănh n m nh c a Ch t ch UBND t nh Thái Bình Nguy n H ng Diên t i

nhi u cu c h p Quy t tâm nâng cao t l h dân s d ngăn c s ch t i t t c cácăđ a

ph ngătrênăđ aăbƠnăc ngăđ călưnhăđ o t nh truy năđ n t t c các c p, các ngành

Vi c t ch c h păgiaoăbanăhƠngătháng,ăbanăhƠnhăcácăv năb n ch đ o k p th i, nhanh

chóng và ch đ o tr c ti p c aălưnhăđ o t nhăđưăgi i quy tăđ c r t nhi uăv ng m c

trong quá trình th c hi n D án c aănhƠăđ uăt ,ăđ m b o th c hi n k ho ch, m c tiêu

đ ra

Không ch v y,ălưnhăđ o UBND t nh nêu h n m t th i h n yêu c uăcácănhƠăđ uăt ăph i

quy t tâm th c hi n:ăắ n ngày 31/12/2017, các d ánăđưăhoƠnăthƠnhăđ ng ng c p

1, ph iăđ t t l đ u n i trên 80% Các d ánăđangătrongăquáătrìnhăhoƠnăthi n, m r ng

quy mô ph iăđ y nhanh ti năđ xây l p và ph iăđ t t l đ u n i 65% Sau m c th i

gian này, các doanh nghi p ch m ti năđ , s b t nhăxemăxétăđi u ch nh m ngăl i,

th m chí rút gi y ch ng nh năđ uăt ,ăc năc vào m căđ vi ph m”

1.5.1.2 Kinh nghi m Hà Nam

Ch th 04/CT-UBNDăn mă2017ăt ngăc ng qu n lý, nâng cao hi u qu khai thác và

s d ng b n v ng công trình c păn c s ch nông thôn t p trung do t nh Hà Nam ban

hành

Trong nh ngăn măqua,ăth c hi n ch tr ngăxưăh iăhóaăcôngătrìnhăn c s ch nông thôn,ăcôngătácăđ uăt ăxơyăd ng, qu n lý, s d ng,ăkhaiăthácăcôngătrìnhăn c s ch t p

trung nông thôn trênăđ a bàn t nhăđưăđ tăđ c nh ng k t qu quan tr ng M t s đ a

bàn c a t nh g păkhóăkh năv n c s chăđưăc ăb năđ c gi i quy t Nhi u công trình

c păn c t pătrungăđ căđ uăt ăxơyăm iăhoƠnăthƠnh,ăcácăcôngătrìnhăc ăxu ng c păđ c

đ uăt ăc i t o, nâng c păđ m b o c păn c b n v ng góp ph n c i thi năđ i s ng c a

ng i dân nông thôn

Bên c nh nh ng k t qu đ tăđ c, v n còn nh ng t n t i: toàn t nh v n còn 20 tr m

c pă n c nh l xu ng c p, b h ă h ngă ch aă đ c thanh lý; 15 tr m c pă n c do

UBND xã qu n lý v n hành kém hi u qu ch aăđ c c i t o, nâng c p ho căch aăbƠnă

giao cho doanh nghi păđ uăt ănơngăc p, d năđ n ch tăl ngăn căkhôngăđ m b o; m t

s côngă trìnhă ch aă đ c quy t toán ho c h s ă quy tă toánă ch aă đ m b o yêu c u;

ngu n v năđ uăt ăđaăd ng t nhi uăch ngătrìnhăvƠănhi u ngu n khác nhau nên vi c

theo dõi, h ch toán, tính kh uăhaoăcôngătrìnhăch aăđ căquanătơmăđúngăm c;ăch aătínhăđúng,ătínhăđ chi phí s n xu tăvƠoăgiáăthƠnhăn c s ch; vi c phê duy tăgiáăbánăn c,

c păbùăgiáăn căch aăđ c th c hi n

1.5.1.3 Kinh nghi m Nam nh

T i tnhă Namă nh, mô hình này hi nă đangă đ c áp d ng r ng rãi nhi uă đ a

ph ngătrongăc n c,ăđi năhìnhănh ăt nhăNamă nh, theo báo cáo c a Trung tâm

n c s ch và v sinhămôiătr ng nông thôn, nh ngăn măqua,ănhi u h dân trung

tâm thành ph hay các huy n,ăxưătrênăđ a bàn t nh Nam Ð nhăđưăcóăn c s ch s

d ng h ng ngày

Ð làm nên nh ng thành công trên có ph năđóngăgópăc a Công ty c ph năN c

s ch và V sinh nông thôn Nam Ð nh, v i cách làm bài b nănh ngăhi u qu ,ăđóălƠă

c păn c s ch theo mô hình liên xã

Hình 1.1 Hình nh v mô hình c păn c s ch liên xã cho nông thôn t nhăNamă nh

(Ngu n: http://www.trungtamnuocsach.vn)

Hi nănay,ăcôngătyăđangăqu n lý 5 nhà máy, cung c păn c cho 13 xã, v i giá bán

đ n t ngăgiaăđìnhălƠ 3.800ăđ ng/m3ă(đ i v iănhƠămáyăđ uăt ăt v năch ngătrìnhă

m c tiêu qu căgia)ăvƠă4.500ăđ ng/m3ă(đ i v iănhƠămáyăđ uăt ăt v n vay WB)

N mă2008,ăcôngătyăcóăh nă12,3ănghìnăh tham gia k t n iăđ ng h s d ngăn c,

t ngăl ngăn căth ngăph m bán ra là 754.950m3, t l th tăthoátă19,9%,ăl ng

n c s d ng bình quân c a m i h lƠă5,7m3/tháng,ădoanhăthuăđ tăh năbaăt đ ng

V i cách t ch c c păn c s ch theo mô hình liên xã c a Công ty c ph năN c

s ch và V sinh nông thôn Nam Ð nh, nhi uăgiaăđìnhă các vùng nông thôn Nam

Ðnhăđưăđ c ti p c n v i ngu năn c h p v sinh Mô hình c păn c s ch liên xã

có các l i th nh :ăkhaiăthácătri tăđ ngu năn c m t t i các sông l năđ x lý thành

ngu năn c s ch cung c p cho nhân dân vùng b nhi m asen, hi u qu đ uăt ăcao

do các chi phí v đ t,ăđi n,ămáyămóc,ăđ ng ng d năn c,ăcóăđi u ki n áp d ng

công ngh x lỦăn c tiên ti n, t p trung qu n lý, giám sát hi u qu ho tăđ ng c a cácănhƠămáyăn c.ăTuyănhiên,ăđ xây d ngăđ c các công trình c păn c s ch t p

trung liên xã r t c n có ngu n v năđ uăt ,ăđ c bi tălƠăhuyăđ ng ngu n v năđ i ng

c a dân

1.5.2 Kinh nghi m m t s n c

1.5.2.1 Mô hình kinh doanh công ty n c c a Pháp

Côngătyăn căc aăPhápăkhôngăt ăh uăhóa.ăChínhăph ăkhôngăch ătr căti păqu nălỦăc pă

n c,ămƠăcònătr căti păđ uăt ăkinhădoanh.ăCácămôăhìnhăkinhădoanhăcôngătyăn căc aăPhápăcóăth ăkháiăquátănh ăsauă:ă

Lo i 1,ăC ăquanăqu nălỦăthƠnhăph ăkhôngăch ăđ uăt ,ăxơyăd ngămƠăl păcôngătyătr că

ti păkinhădoanh,ăquy năs ăh uăvƠăquy năkinhădoanhăth ngănh t,ăb năch tălƠăcácăcôngătyăhoƠnătoƠnăc aănhƠăn c.ă

Lo i 2,ăC ăquanăqu nălỦăthƠnhăph ăđ uăt ,ăxơyăd ngănh ngă yăquy năchoăcôngătyăkinhă

doanhăti năhƠnhăkinhădoanhăqu nălỦ.ăCôngătyăkinhădoanhăb ăv năl uăđ ngăti năhƠnhăkinhădoanh,ăti năthuăđ căt ăkinhădoanhăn cădùngăđ ătr ălưiăvayăxơyăd ng,ăth iăh nălƠă20ăn m.ăMôăhìnhăkinhădoanhănƠyătuyăquy năs ăh uăvƠăquy năkinhădoanhăv năg năli nă

v iănhauănh ngăquy năkinhădoanhăđưăđ că yăthácăqu nălỦ.ă

Lo i 3,ăC ăquanăqu nălỦăthƠnhăph ăđ uăt ,ăxơyăd ng,ănh ngăquy năkinhădoanhăchoă

cácăcôngătyăkinhădoanhă(th iăh nă30ăn m),ăcácăcôngătyăkinhădoanhăn păl ăphíăc păgi yăphépă(t ngăđ ngăv iăvi cămuaăcácăthi tăb ăc păn c),ăthôngăquaăvi căqu nălỦăkinhădoanhăthuăh iăl iănhu n,ăđóălƠăquy năs ăh uăvƠăquy năqu nălỦătrongăm tăth iăgianănh tă

đ nhăđưătáchăr i.ă

Lo i 4,ăC ăquanăqu nălỦăthƠnhăph ăphêăduy tăd ăán,ăkỦăh păđ ngăv iăcôngătyă(th iăh nă

30ăn m),ăcôngătyăđ că yănhi măti năhƠnhăđ uăt ,ăxơyăd ngăvƠăkinhădoanh,ăsauăkhiă

th iăgianăh păđ ngăk tăthúc,ătƠiăs năthu căs ăh uăc aăthƠnhăph ,ăđóălƠăt ăh uăhóaăcóă

th iăh n

1.5.2.2 Mô hình qu n lý n c công trình n c s ch và môi tr ng nông thôn

Trung Qu c

N căs chăvƠăv sinhămôiătr ngă TrungăQu căđ căb tăđ uăt nh ngăn mă80ăc aăth

k tr c.ăSauăkhoáăh păl năth 35ăc aăWHOă(phátăđ ngăth păk n căs ch).ăT ăđóăđ nănayăTrungăQu căđưăliênăt căt ch căth căhi năcácăk ho chăn măn m.ăK ho chă5ăn mă

2000-2005ăđưăxácăđ nhăv năđ n căs chăvƠăV sinhămôiătr ngăl ngănghépăv iăphátătri năkinhăt vƠălƠăti năđ choăxơyăd ngăk ăho chă5ăn măti pătheoă2006-2010 Chìa khoáăthƠnhăcôngăc aăTQăchínhălƠ quáătrìnhăl păk ho ch,ăxácăđ nhătráchănhi măthamăgiaăc aăcácăc păchínhăquy n,ăcácăngƠnhăc aăT vƠăđ aăph ng Theoăkinhănghi măc aăTrungă Qu că sauă khiă l pă k ho chă vi că đ mă b oă ngu nă tƠiă chínhă lƠă r tă quană tr ng.ăChi năl căhuyăđ ngăv năt 3ăngu n:ăT ngu năv năc aăchính ph T vƠăđ aăph ng,ăhuyăđ ngăquyênăgópăv năt cácăt ch c,ăgi iăkinhădoanh,ăđóngăgópăc aăng iăh ngă

l iăt ch ngătrình.ăT 1980,ătrongăquáătrìnhăth căhi năcácăk ho chăn măn măđưăquaă

m iăgiaiăđo năđ uăcóăt l ăđ uăt v v năkhácănhau.ăHi nănayătrongăgiaiăđo năl ngă

ghép NS-VSMTăv iăphátătri năkinhăt thìăs l ngăv năt phíaăNhƠăn căph iănhi uă

h n.ăVíăd trongăd ăánăvayăv năWBăchoăn căs chăvƠăVSMTă50%ăv năt WB,ă25%ăt ăChínhăph TrungăQu c vƠă25%ăcònăl iălƠăđóngăgópăc aăh giaăđìnhă(đ iăt ngăđ că

h ngăl i).ăChi năl căhuyăđ ngăv nă TrungăQu căr tăhi uăqu ,ătrungăbìnhăm iăn măhuyăđ ngătrênă10ăt nhơnădơnăt cho VSMT nông thôn

SauăđơyălƠăvíăd ăc ăth ăv ăcôngătácăqu nălỦăn căs chă ă3ăthônămi năB căTrungăQu c:

V iăn ăl cănh măđ măb oăs ăd ngăn căng măb năv ng,ăcácăc ăquanăqu nălỦă ăQingxuăđưăthi tăl păc ăch ăki măsoátăkhaiăthácăn cătheoăquyăđ nhăvƠăkhuônăkh ăh pătácătrongă

ho tăđ ngăqu nălỦăc aăchínhăph ăvƠăng iădơn.ăTrongăkhuônăkh ăh pătácănƠy,ăchínhăph ă

ti năhƠnhăxơyăd ngăcácăcôngătrìnhăt iăvƠăth căhi năxơyăd ngăth ăch ăvƠăchínhăsáchă(quy năs ăh uăn căvƠăkhaiăthác,ăki măsoát,ătheoădõiăvƠăth căthi).ăK tăqu ălƠăng iădơnăthanhătoánăti năn căvƠăcácăd chăv ăb ngăh ăth ngătínhăti nătr ătr căsángăt o.ăă

S ăthamăgiaăc aăng iădơnătrongăqu nălỦăn căbaoăg măcácăho tăđ ng:ă(i)ăthamăgiaă

b uăc ăđ ăl aăch năng iăph ătráchăvƠănh ngăng iăđ iădi năchoădơn;ă(ii)ăcácăquyăđ nhă

v ăqu nălỦăn căđ căphêăduy tăb iăh iăđ ngăcácăthƠnhăviênăđ iădi năchoăng iădơn;ă(iii)ăS ăminhăb chăvƠăgiámăsátăho tăđ ngăqu nălỦăn c.ăCácăquyăđ nhăv ăqu nălỦăn c,ă

cácăgiáătr ăh năm c,ăđ năgiáăb căthang,ăk ăho chăchiătiêuăb ngăngu năti năn căthuă

đ cătrongăph măviăh năm căvƠăv tăh năm căđ uăđ căcôngăkhaiătrênăb ngăl nă ăv nă

phòng

(i) Th ănh t,ăc iăcáchăc ăch ătƠiăchínhăđưăđ căbanăhƠnhămƠănh ăđóăcácăd chăv ă

n căhi nănayăđ căbùăđ păt ăcácăkho năđóngăgópăc aăng iădơnăb ngăvi cătr ăti nă(ho cătr ăti nătr c)ăkhiăs ăd ngăn c.ăH ăth ngăth ăICăcóăchiăphíăl năđưăđ căđ uăt ă

t ăngu năkinhăphíănhƠăn c.ăV iăt ăl ăthuăti năn căđ tă100%,ăh th ngăth ănƠyăđưăgi iăquy tăđ căv năđ ă ăl iătrongăqu nălỦăc ngănh ăthi uăs ăđóngăgópăc aăng iădơn.ăNh ă

v yăchiăphíăđi năđ ăb măn căvƠăh uănh ăt tăc ăcácăchiăphíăduyătuăs aăch aăđ uăđưă

đ căbùăđ pă ăt tăc ăcácătr ngăh pănghiênăc u.ăTuyăv yăch ăcóăXiaowangăngoƠiăvi căthanhătoánătoƠnăb ăchiăphíăl ngăvƠăO&M,ăh ăcònăd ăti năvƠoăn mă2012.ă i uănƠyăcóă

đ călƠădoăl ngăn căs ăd ngăv tăquáăh năm căl năđưăđemăl iăchoăXiaowangăm căthuănh păcaoăh n.ă ăt tăc ăm iăn i,ăChínhăph ăđ uăthamăgiaăđ uăt ăcácăcôngăngh ti tă

ki măn că(h ăth ngăđ ngă ng)ăvƠăh ătr ăliênăt că(t păhu năvƠăkinhăphí).ăCácăk tăqu ă

v ăgiáătr ăs ăd ngăn căc aăcơyăngôăchoăth yăgiáătr ăMVPăcaoăc aăn căkhiăsoăsánhăv iă

đ năgiáăth yăl iăphíăđangăápăd ngănh ăs năl ngăcaoăvƠăs ăd ngăh pălỦăl ngăn că

t iăb ăsung.ăTrongătr ngăh păc năthi tăng iădơnăv năcóăth ăthanhătoánăth yăl iăphíă

ăm căgiáăcaoăh năm tăchútănh mătrangătr iăt tăh năcácăchiăphíăc aăd chăv ăt iăvƠă

đ măb oătínhăb năv ng

(ii) Th ăhai, s ăđi uăch nhăth ăch ătrongăm iăquanăh ăv iăc ăc uăqu nălỦăc aăchínhă

ph ăc ngăđưăthƠnhăcôngă(đánhăgiáăt ăMollingaăetăal,ă2006).ăQu ăth căc ăch ăphơnăc pă

qu nălỦăvƠăkinhăphíăc aăTrungăQu căđưăcóăđanăxenăv iăh ăth ngăqu nălỦăn că ăph măviăt ăc păt nhăđ năc păthôn

1.6 T ng quan các công trình nghiên c u có l iênăquanăđ năđ tài

Trong quá trình nghiên c u, tác gi c ngăđưăs uăt măvƠătìmăđ c m t s tài li u, m t s

đ tài nghiên c u khoa h c, bài báo, các lu năv năth căs ăt ngăt ăTrênăc ăs đó,ătácă

gi c ngăphơnătích,ărútăraăđ c nh ng ki n th c ph c v cho lu năv năc a mình M t

s tài li u c th nh ăsau:

- Lu nă v nă th că s ă kinhă t nông nghi p: Qu nă lỦă n c sinh ho t nông thôn huy n

Chiêm Hóa, t nh Tuyên Quang - Nguy n Th Hùng (2007) Lu năv năđưănghiênăc u

th c t v năđ c păn c sinh ho t nông thôn trên đ a bàn huy n Chiêm Hóa t nh Tuyên Quang.ăTrênăc ăs đóătácăgi c ngăđ xu t m t s gi iăphápăđ qu nălỦăn c sinh ho t trênăđ a bàn huy nănh :ăL a ch n xây d ngăcôngătrìnhăn c sinh ho t phù h p v i

t ng vùng c a huy n; Phân c p qu n lý các công trình c p n c sinh ho t

- Lu năv năth căs ăkinhăt nông nghi p: Nghiên c u hoàn thi n mô hình qu nălỦăn c

sinh ho t nông thôn huy nă S nă D ng,ă t nh Tuyên Quang - D ngă Anhă Chungă

(2011) Lu năv năc ngăđiăvƠoăphơnătích,ăđánhăgiáăcácămôăhìnhăqu nălỦăn c hi n t i

c a huy năS năD ng,ăđ ng th iăđ xu t m t s đ nhăh ng, gi i pháp v xây d ng

công trình c păn c sinh ho t nông thôn, gi i pháp hoàn thi n mô hình qu nălỦăn c trênăđ a bàn huy n

- Lu năv năth căs ăkinhăt tƠiănguyênăthiênănhiênăvƠămôiătr ng: Nghiên c u mô hình

qu n lý v n hành b n v ng cho h th ng c păn c sinh ho t 6 xã khu C, huy n Bình

L c, t nh Hà Nam ậ Hoàng H i (2013) Trong lu năv n,ătácăgi đưăđ xu t mô hình

qu n lý c păn căchoă6ăxư.ăMôăhìnhăđ xu t là mô hình t ch c d aătrênăc ăs mô hình

t ch c hi n có c a Công ty c ph năn c s ch và VSNT k t h p v i mô hình c a các

HTX d ch v nông nghi p

- Lu năv năth căs ăkinhăt tƠiănguyênăthiênănhiênăvƠămôiătr ng: Nghiên c u mô hình

qu n lý c păn c s ch nông thôn, áp d ng t i xã Di n Yên, huy n Di n Châu, t nh

Ngh An ậ Hoàng Th Th m (2012) Lu năv năđưăđ xu t mô hình qu n lý NhƠăn c

k t h p v iăt ănhơnănên có s qu n lý c aăNhƠăn căthôngăquaăTrungătơmăn c s ch

và v sinh môi tr ng nông thôn c a t nh

Ngoài ra, tác gi c ngătìmăđ c m t s đ tài lu năv năcóăcùngăh ng nghiên c u v iăđ

tài c a tác gi nh :

- Lu năv năth căs ăkinhăt nông nghi p: Nghiên c u các mô hình qu n lý tr m c p

n c sinh ho tănôngăthônătrênăđ a bàn t nh Ninh Bình ậ T ngăV năD ngă(2014)

- Lu năv năth căs ăkinhăt nông nghi p: Nghiên c u mô hình qu nălỦăn c sinh ho t

nông thôn huy n L căS n,ăt nh Hoà Bình - Nguy n Xuân Tân (2014);

- Lu năv năth căs ăkinhăt nông nghi p: Nghiên c u mô hình qu n lý c păn c sinh

ho t nông thôn huy nă i n Biênă ông,ăt nhă i n Biên - HoƠngăCúcăPh ng (2013):

- Lu năv năth căs ăkinhăt nông nghi p: Nghiên c u mô hình qu nălỦăn c sinh ho t

nông thôn huy nă ƠăB c, t nh Hoà Bình - Nguy n Anh Minh (2008)

K t lu năch ngă1

C păn c s chănôngăthônăđ căxácăđ nh là m tăch ngătrìnhăqu c gia, mang tính

xã h i cao Tuy nhiên, n uăkhôngătínhăđ n y u t kinh doanh lâu dài s không có

v nătáiăđ uăt ăvƠăb oăd ng công trình Chính vì v y, ngay t khi xây d ng các

công trình c păn c nông thôn c n ch tr ngăđ uăt ăhi n đ i,ăn c s n xu t ph i

đ t tiêu chu n qu c gia Bên c nh m c tiêu ph c v là chính, các công trình c p

n c nông thôn còn có th th c hi n m cătiêuăkinhădoanhăđ bùăđ păkinhăphíăđ u

t ă Hi nă nay,ă n c sinh ho tă doă cácă nhƠă máyă n c nông thôn s n xu t có ch t

l ngăkhôngăthuaăkémăn c do các doanh nghi p s n xu t ph c v khu v c thành

th Ngoài vi c c păn c sinh ho tăchoăng iădơn,ăcácănhƠămáyăn c còn cung c p

n căđ choăcácăc ăs s n xu t, kinh doanh trong vùng s d ng

Quaăc ăs lý lu n và th c ti n và kinh nghi m trong công tác qu n lý các công trình

n c s chănôngăthônătrongăvƠăngoƠiăn c,ăch ngă1ăđưăđ aăraăcácăn i dung, tiêu

chí và kinh nghi m th c ti năđ lƠmăc ăs đánhăgiáăth c tr ng công tác qu n lý khai

thác các công trình c păn c s ch nông thônătrênăđ a bàn t nh Hòa Bình

CH NG 2 TH C TR NG CÔNG TÁC QU N LÝ CÔNG TRÌNH

2.1 căđi măc ăb n c a t nh Hòa Bình

2.1.1 c đi m t nhiên

2.1.1.1 V trí đ a lý

Hòa Bình là lƠăvùngăđ m gi aăđ ng b ng châu th c a h th ng hai con sông l n là

sông H ng và sông Thái Bình v i khu v r ng núi Tây B căđ c n i nhau b ngăđ ng

b là qu c l 6 và b ngăđ ng th yălƠăconăsôngă Ơ.ăHòaăBìnhălƠăắc a ngõ Tây B c c a

T qu c”, cách th đô Hà N i 75km Di n tích t nhiên toàn t nh là 4.662,53 km² n m

trong kho ng 20,9o v ăBawcs,86ăđ kinhă ông:

- Phía B c giáp v i t nh Phú Th

- Phía Nam giáp v i các t nh Hà Nam, Ninh Bình

- Phíaă ôngăgiápăv i th đôăHƠăN i

- Phía Tây giáp v i các t nh S năLa,ăThanhăHóa

Hình 2.1: V tríăđ a lý t nh Hòa Bình

2.1.1.2 a hình

a hình n i b t là mi n núi cao, chia c t ph c t p,ăđ d c l n, th p d n t B c xu ng NamăvƠăTơyăsangă ông.ăVà chia thành hai vùng rõ r t: Vùng cao Tây B c bao g m

các huy n Mai Châu,ă ƠăB căkéoădƠiăđ n Tân L c, L căS năv iăđ cao trung bình

kho ng 1.000m Ng n núi cao nh t là Pucanh 1.373m Chi u cao c a các dãy núi gi m

d n v h ngă ôngăNam,ăc th : Núi cao nh t xã B căS nă(TơnăL c) là 934m, còn

ng n núi cao nh t xã T Do (L c S n)ăch còn cao 820m H th ngănúiăđáă vùng

cao Tây B c Hòa Bình có c u t o b iăđáăxơmănh p, ch y uălƠăđáăgranităvƠăgaboro.ă

Vùng núi th păvƠăđ iăphíaă ôngăNamăbaoăg m thành ph Hòa Bình và các huy n K

S n,ăL ngăS n,ăKimăBôi,ăL c Th y, Yên Th y.ă a hình vùng này có s xen k

gi a hi năt ngăcácst ăvƠăxơmăth c t o nên nhi uăhangăđ ng khó gi đ c m tăn c,

đ cao núi ch t 20-500m l i b chia c t thành nhi u kh i r i r c

2.1.1.3 Khí h u, th i ti t, th y v n

- Khí h u, th i ti t

Vùng nghiên c uăcóăl ngăm aătrungăbìnhănhi uăn mădaoăđ ng t 1.661 ÷ 2.142mm Vùngăl uăv căsôngăBôiăcóăl ngăm aăt iă2.142ămm/n mălƠăvùngăcóăl ngăm aăl n nh t

trong tnh,ăsôngăBùiăcóăl ngăm aăkho ngă1.661ămm/n m.ăDoăđi u ki năđ c thù v v trí

đ aălỦăvƠăđ aăhình,ăcácăl uăv c này n m cácăthungăl ngăđónăgióăho c khu tăgióăđ i v i

các h th ngăgióămùaămùaăđôngăho c gió mùa mùa h

L ngăm aăphơnăph iăkhôngăđ u theo th iăgianătrongăn măt p trung ch y u vào các thángămùaăl ăMùaăm aănhi u t tháng V  X, t ngăl ngăm aăcácăthángănƠyăchi m t i

trên 84,8 ÷ 88,9% t ngăl ngăm aăc a c n m.ă

Th i k cóăl ngăm aătrungăbìnhăthángănh nh tătrongăn mălƠăt thángăXIIăđ n tháng II, thôngăth ng ch đ t t 10 - 30mm m i tháng h u h tăcácăn iătrongăvùng,ăt ng l ng

m aăc a 3 tháng này ch đ t t 2,7  4,0% so v i t ngăl ngăm aăn m

M t khác, s bi năđ ngăl ngăm aăhƠngăn măc ngăt ngăđ iăđángăk ,ăn măm aăl n

nh t có th g p t 2 -3 l năn măm aănh nh t

Có s bi năđ i r t th tăth ng v l ngăm aă các tháng trongăn m.ăNgoƠiăth i k m aă

l nănh ăđưănóiătrên,ăcu iămùaăm aăl ăk t thángăXIăl ngăm aăgi măđiăr t nhanh và kéoădƠiăchoăđ năthángăIV.ă ơyălƠăth i k mà các tháng liên t căcóăl ngăm aănh d i

100 mm Ti păđ năthángăVăl ngăm aăl i b tăđ uăt ngăđángăk , đơyălƠăth iăth ng g i là mùaăm aăti u mãn Lo iăm aănƠyăkhôngăph iăn mănƠoăc ngăx yăra,ănh ngătheoăth ng

kê nhi uăn măthìăs l n x y ra chi m t l c ngăkháăl n vào kho ng 60 - 70% th i k

m aăti uămưn,ăthôngăth ngăl ngăm aăkhôngăl nănh ă th i k mùaăm aăl ăchínhătrongăn m.ă

Doăđ căđi m v s phân ph i kho ngăđ u c aăl ngăm aă các th i k nh ăv y cho nên

bi nătrìnhăl ngăm aătrungăbìnhănhi uăn mătrongăvùngănƠyăcóăd ngă1ăđ nhăm aăl n nh t

là tháng VIII, trùng v i th i k th ng x yăraăl ăl n nh t trongăn măt i vùng h du

- Th yăv n

M ngăl i sông su i c a t nhăHòaăBìnhăkháădƠyăđ c, phân b t ngăđ iăđ ngăđ u Trên

đ a bàn t nhăHòaăBìnhăcóăbaăl uăv c sông l n g m:ăl uăv c sông l nălƠăsôngă Ơ,ăsôngăBôi,ăsôngăB i, sông Bùi Nh ng con sông l n ch yăquaăđ a ph n t nhăcó:ăsôngă ƠădƠiă151km,ăsôngăBôiădƠiă66ăkm,ăsôngăB i dài 48 km, sông Bùi dài 9 km và m t s sông

nh nh ă sôngă Còă (L ngă S n),ă sôngă C uă ng, sông Thanh Hà, sông L ng (Yên

Th y) Tr l ngăn c m t c a các dòng sông nói trên r t l n, t căđ dòng ch y cao do

đ căđi măđ aăhìnhăt ngăđ i d c.ăTrongăđó,ăđángăl uăỦănh tălƠăsôngă Ơ

Sôngă ƠălƠănhánhăl n c a sông H ng, b t ngu n t núi Ng yăS năc a t nh Vân

Nam-Trung Qu c,ăcóăcaoăđ đ u ngu n là 1.500 m Di nătíchăl uăv căsôngăđ n công trình

th yăđi n Hòa Bình là 51.700 km2, chi mă31%ăl uăv c sông H ng,ănh ngăv t ngăl ng

n c thì l i chi m 49% t ngăl ngăn c c a sông H ng.ăDòngăchínhăsôngă Ơăch y qua

các huy năMaiăChơu,ă ƠăB c, Tân L c, Thành ph Hòa Bình và huy n K S n.ăNgoƠiă

dòng chính sôngă Ơă cònă cóă cácă nhánhă su i nh ch yă trênă đ tă Hòaă Bìnhă ă nh :ă Su i

Khoáng, su i Nh p, Bãi Sang, Ngòi Hoa, Ngòi Lát, Ngòi Mong

Sông Bôi là nhánh chính c aăsôngă áy.ăT ng chi u dài dòng chính sông Bôi có chi u dƠiătrênă100ăkmă(đo n ch y qua t nh Hòa Bình là 66 km), di n tích toàn b l uăv c là

664 km2.ăL uăv c sông Bôi ph n l n thu căvƠoăđ a ph n t nhăHòaăBình,ătrongăđóăph n