Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Vĩnh Long

PPP:ăđ iătácăcôngăt 19... - Chirstian và C.Richard 2012 kh ngăđ nh các bi năv ămôănh ăGDPăvƠăchiăphíălaoăđ ngăcóătácăđ ngăd ngăỦăngh aălênăFDIă Vi t Nam... - uăt ătr c ti p: là hình th c

B GIÁO D CăVĨă ĨOăT O

-

LÊ TH XUY N

CHUYÊN NGÀNH: QU N TR KINH DOANH

MÃ NGÀNH: 60 34 01 02

V nhăLong,ă2016

B GIÁO D CăVĨă ĨOăT O

-

LÊ TH XUY N

M C L C

M C L C i

DANH M C B NG iv

PH N M U 1

1 Lý do ch năđ tài 1

2 M c tiêu và câu h i nghiên c u 2

2.1 M c tiêu chung 2

2.2 M c tiêu c th 2

2.3 Câu h i nghiên c u 2

3ă iăt ng và ph m vi nghiên c u 2

3.1 i t ng nghiên c u 2

3.2 Ph m vi nghiên c u 2

4ăPh ngăphápănghiênăc u 2

5ăụăngh aăkhoaăh c và th c ti n c aăđ tài 5

6ăL c kh o tài li u nghiên c u 5

7 C u trúc c a lu năv n 8

CH NGă1:ăC ăS LÝ LU N 9

1.1ăC ăS LÝ LU N CHUNG V FDI VÀ THU HÚT FDI 9

1.1.1 Khái ni m v đ uăt ,ăđ uăt ătr c ti p 9

1.1.2 Khái ni m FDI 9

1.1.3 Thu hút FDI 10

1.1.4ăTácăđ ng c aăFDIăđ i v iăn c ti p nh năđ uăt 12

1.1.4.1 Tác đ ng tích c c 12

1.1.4.2 Tác đ ng tiêu c c 15

1.1.5 Vai trò c aăFDIăđ i v iăđ aăph ng 19

1.1.6 T ng quan các nhân t nhăh ngăđ n thu hút FDI trong các nghiên c uătr c 20

1.2 CÁC NHÂN T C ăB N THU HÚT V Nă UăT ăN C NGOÀI 22

1.2.1 Nhóm nhân t v s năđ nh chính tr vƠăc ăch chính sách 23

1.2.2 Nhóm nhân t v môiătr ngăv năhoáăxưăh i 23

1.2.3 Nhóm nhân t v tài chính 23

1.2.4 Nhóm nhân t v kinh t và th tr ng 24

1.2.5 Nhóm nhân t v tài nguyên 24

1.2.6 Nhóm nhân t v c ăs h t ng 25

K T LU NăCH NGă1 26

CH NGă2:ăTH C TR NG VÀ K T QU NGHIÊN C Uă UăT ăTR C TI PăN C NGOÀI T I T NHăV NHăLONG 27

TRONGăGIAIă O N T N Mă1993ă N 2015 27

2.1 TH C TR NG FDI T I T NHăV NHăLONG 27

2.1.1 T ng quan v t nhăV nhăLong 27

2.1.2 M c tiêu phát tri năđ năn mă2020 33

1.1.3ă nh h ng phát tri năngƠnhăvƠăl nhăv c 35

2.1.2ăKháiăquátătìnhăhìnhăđ uăt ăFDIăc n cătrongăn mă2015 39

2.1.3 Th c tr ngăđ uăt ăFDIă vùngă BSCL 41

2.1.4 Tình hình thu hút FDI t i tnhăV nhăLongăgiaiăđo n 1993 ậ 2015 43

2.1.4.1 Xu h ng c a dòng v n FDI vào V nh Long trong giai đo n 1993– 2015 43

2.1.4.2 Phân b FDI t i V nh Long 44

2.1.4.3 óng góp c a FDI đ i v i V nh Long 47

2.1.4.4 Nh n xét th c tr ng FDI vào V nh Long 48

2.2ăPHÂNăTệCHăMỌIăTR NGă UăT ă V NHăLONG 49

2.2.1 T ng quan v môiătr ngăđ uăt ă V nhăLong 49

2.2.1.1 Tình hình chính tr và c ch chính sách 49

2.2.1.2 Môi tr ng v n hóa xã h i 49

2.2.1.3 Môi tr ng tài chính 50

2.2.1.4 Kinh t và th tr ng 50

2.2.1.5 Tài nguyên 51

2.2.1.6 C s h t ng 52

2.2.1.7 K t lu n v môi tr ng đ u t t i V nh Long 53

2.2.2 Ch s PCI c aăV nhăLongăquaăcácăn m 54

2.2.2.1 Thành ph n ch s PCI V nh Long qua các n m 55

2.2.2.2 So sánh ch s PCI c a V nh Long v i các t nh lân c n 58

2.3 CÁC NHÂN T NHăH NGă N QUY Tă NHă U FDI VÀO T NH V NHăLONG 60

2.3.1 Nhân t C ăs h t ng 61

2.3.2 Nhân t Kinh t th tr ng 62

2.3.3 Nhân t Ngu n l c 62

2.3.4 Nhân t Tài chính 63

2.3.5 Nhân t Chính tr pháp lý 64

2.3.6 Nhân t V năhóaăậ xã h i 65

2.3.7 Nhân t V trí ậ đ a lý 66

2.3.8 Nhân t Lưnhăđ oăn ngăđ ng 66

K t lu năch ngă2 69

CH NGă 3:ă GI I PHÁP C I THI N CÁC Y U T NHă H NGă N QUY Tă NHă UăT ăTR C TI P 70

N C NGOÀI VÀO T NHăV NHăLONG 70

3.1 NHÓM GI I PHÁP CHO CÁC NHÂN T NHăH NGă N QUY T NHă UăT ăFDI 70

3.1.1 Gi i pháp hoàn thi năC ăs h t ng 70

3.1.2 Gi i pháp v Thtr ng, ngu n l c 71

3.1.3 Gi i pháp v Tài chính 72

3.1.4 Gi i pháp v Chính tr vƠălưnhăđ o 72

3.2 NHÓM GI I PHÁP CHO PHÂN TÍCH TH C TR NGă UăT ăFDI 75

3.2.1 Hoàn thi năC ăs h t ng 75

3.2.2 Phát tri n Ngu n nhân l c 76

3.2.3ă y m nhăh năn a Công tác xúc ti năđ uăt 77

K t lu năch ngă3 80

K T LU N VÀ KI N NGH 82 TÀI LI U THAM KH O

DANH M C B NG

B ngă2.1:ăTìnhăhìnhăđ uăt ăFDIăt iă BSCLăđ n 12/2015 41

B ng 2.2:ăTìnhăhìnhăFDIăđ c c păphépăđ uăt ăvƠoăV nhăLong 43

t 1993ăđ n31/12/2015 43

B ng 2.3: Phân b DNăFDIătheoăđ a lí t iăV nhăLongăđ n 12/2015 44

B ng 2.4: FDI theo ngành kinh t đ n 12/2015 45

B ng 2.5: FDI theo qu căgiaăđ uăt đ n 12/2015 46

B ngă2.6:ăFDIăđ i v iăt ngătr ng và chuy n d chăc ăc u kinh t 47

B ng 2.7: T ng s n ph măbìnhăquơnăđ uăng i t 2011ăđ n 2015 51

B ng 2.8: Ch s PCI c aăV nhăLongăquaăcácăn m 55

B ng 2.9: PCI thành ph năn mă2014ăV nhăLongăvƠăcácăt nh lân c n 60

B ng 2.10: M căđ quan tr ng các bi n quan sát trong nhân t C ăs h t ng 61

B ng 2.11: M căđ quan tr ng các bi n quan sát trong nhân t Kinh t th tr ng 62 B ng 2.12: M căđ quan tr ng các bi n quan sát trong nhân t Ngu n l c 62

B ng 2.13: M căđ quan tr ng các bi n quan sát trong nhân t Tài chính 63

B ng 2.14: M căđ quan tr ng các bi n quan sát trong nhân t Chính tr pháp lý 64

B ng 2.15: M căđ quan tr ng các bi n quan sát trong nhân t V năhóaăậ xã h i 65

B ng 2.16: M căđ quan tr ng các bi n quan sát trong nhân t V trí ậ a lý 66

B ng 2.17: M căđ quan tr ng các bi n quan sát trong nhân t Lưnhăđ oăn ngă đ ng 66

B ng 2.18: T ng h p các bi n quan sát thu c các nhân t có t m quan tr ng và r t quan tr ng 67

DANH M C HÌNH

Hình 1: Mô hình nghiên c u 3

Hìnhă2:ăCácăb c trong ti n trình nghiên c u 3

Hình 2.1: B năđ hành chính t nhăV nhăLong 27

Hình 2.2: Thành ph n ch s PCIăV nhăLongăquaăcácăn m 56

Hìnhă2.3:ăThayăđ i c a các ch s thành ph n c a ch s PCIăquaăcácăn m 57

DANH M C CH VI T T T

1 FDI:ăđ uăt ătr c ti păn c ngoài

2 KCN: khu công nghi p

3 WTO: t ch căTh ngăm i th gi i

4 IMF: Qu ti n t qu c t

5 USD:ăđôălaăM

6 GDP: t ng thu nh p qu c n i

7 GRDP: t ng thu nh p c a m tăđ aăph ng

8 PCI: ch s n ngăl c c nh tranh c a t nh

9 BSCL:ă ng b ng sông C u Long

10 DN: doanh nghi p

11 Tp HCM: thành ph H Chí Minh

12 OECD: T ch c H p tác và Phát tri n Kinh t

13 UNCTAD: T ch c h i ngh Liên hi p qu c v Th ngăm i và Phát tri n

14 BCC: h p tác kinh doanh

15 BOT: xây d ng ậ kinh doanh ậ chuy n giao

16 BTO: xây d ng ậ chuy n giao ậ kinh doanh

17 BT: xây d ng ậ chuy n giao

18 PPP:ăđ iătácăcôngăt

19 UNICEF: Qu Nhiă ng Liên Hi p Qu c

20 THCS: trung h căc ăs

21 THPT: trung h c ph thông

22 TNN:ăđ uăt ăn c ngoài

23 GCN T:ăgi y ch ng nh năđ uăt

24 TNHH: trách nhi m h u h n

25 H BT:ăH iăđ ng b tr ng

26 UBND: y ban nhân dân

27 CBCC: Cán b công ch c

PH N M U

Trong quá trình phát tri n và h i nh p kinh t qu c t , Vi tăNamăđưăđ tăđ c

r t nhi u thành t u v kinh t quan tr ng,ăngƠyăcƠngăđ c b n bè qu c t đánhăgiáăcao.ă ti p c n nhanh nh ng ti n b khoa h c công ngh c a th gi i,ăđ aăkhoaă

h c k thu t vào s n xu t nh mălƠmăt ngăgiáătr hàng hóa và tính c nh tranh trên th

s n ph m, hình nh c a mình r ngărưiăh nătrênăth tr ng qu c t FDI c ngălƠăm t ngu n b sungăkinhăphíăđ uăt ăquan tr ng cho các qu căgia,ăđ c bi tălƠăcácăn c đangăphátătri nănh ăVi t Nam

Tnhă V nhă Longă lƠă m t t nh có di n tích nh nh tă BSCL, nh ngă l i có nhi u l i th nh :ăn m trung tâm c a m t vùng kinh t , giao th ngăthu n ti n

h năkhiăcóăc u M Thu n và c u C năTh ,ăgiaoăthôngăv i các trung tâm kinh t l n

nh ăthành ph H Chí Minh đ c rút ng n nh s quanătơmăđ uăt ăt Trungă ng Tuyănhiên,ăchoăđ nănay,ăV nhăLongăch có 27 d án FDI còn hi u l c ho tăđ ng,ăđaă

s l i là d án nh nênăch aătácăđ ng m nhăđ n phát tri n kinh t - xã h iătrênăđ a bàn t nh

N u so sánh v i các t nh lân c nănh ăB n Tre ậ 45 d án, Ti n Giang ậ 66 d

án, Trà Vinh ậ 33 d án,ăthìăV nhăLongăcònăquáăítăv i con s 27 d án V năđ đ c

đ t ra đơyălƠăt iăsaoăV nhăLongăcóănhi u l i th nh ăv yămƠăkhôngăthuăhútăđ c FDI? nên tác gi ch năđ tƠiă“Cácăy u t nhăh ngăđ n quy tăđ nhăđ uăt ătr c ti p

n c ngoài vào t nhăV nhăLong”ăđ tìmăraănguyênănhơnănƠoăđưălƠmăchoăt nhăV nhăLong kém h p d n trong m tănhƠăđ uăt ăvƠăt đóăđ xu t gi i pháp kh c ph c

2 M c tiêu và câu h i nghiên c u

M c tiêu 1: ánhăgiáăth c tr ng FDI t i t nhăV nhăLong

M c tiêu 2: Phơnătíchăđánh giá c aănhƠăđ uăt ăđ i v i các nhân t thu hút FDI vào V nhăLong

M c tiêu 3: xu t gi i pháp c i thi n các y u t nhăh ngăđ n quy tăđ nh

đ uăt ătr c ti păn c ngoài vào t nhăV nhăLong trong th i gian t i

2.3 Câu h i nghiên c u

1/ Th c tr ng FDI c a t nhăV nhăLongănh ăth nào?

2/ Nh ng y u t nƠoătácăđ ngăđ n quy tăđ nhăđ uăt ăFDIăt i t nhăV nhăLong? 3/ Nh ng gi iăphápănƠoăđ c i thi n nh ng y u t tácăđ ngăđ n thu hút đ uăt ăFDI vào tnhăV nhăLong?

3ă iăt ng và ph m vi nghiên c u

3.1 i t ng nghiên c u

tài t p trung vào vi c phơnătíchăđánhăgiáăc aănhƠăđ uăt ăđ i v i các nhân

t thuăhútăFDIăvƠoăV nhăLong

3.2 Ph m vi nghiên c u

tiênăđ uăt ăvƠoăt nhăV nhăLongăđ n nay)

LocationAdvantage, Internalization Incentives; 2) Tình hình th c t t iă đ a bàn nghiên c u, tác gi đ aăraămôăhìnhănghiênăc uănh ăsau:

Hình 1: Mô hình nghiên c u

42 Ph ng pháp nghiên c u

S ăđ th hi năcácăb c trong ti n trình nghiên c u:

Hìnhă2:ăCácăb c trong ti n trình nghiên c u

C ăs h t ng Quy mô th tr ng

S hình thành c m ngành

Quy tăđ nh

đ uăt

Chínhăsáchă uăđưi Chi phí Laoăđ ng Lưnhăđ oăn ngăđ ng

V tríăđ a lý

Th ng kê mô t

Ph ng v n các doanh nghi p FDI

Nghiên c u s b : Xây d ng b ng câu h i thô r iădùngăph ngăphápăph ng

v n chuyên gia, là các nhà qu nălỦăamăt ng v l nhăv căđ uăt ăn c ngoài, hoàn thi n b ng câu h i ph ng v n

Nghiên c u chính th c: đ c th c hi n b ngăph ngăphápănghiênăc uăđ nh tính.ăGiaiăđo n nghiên c uăđ nh tính s ti n hành thu th p d li u qua ph ng v n

tr c ti p v i b ng câu h i,ăsauăđóăvi c phân tích d li u s đ c th c hi n K t qu phân tích s lƠăc ăs đ đ xu t gi i pháp

4.3 Ph ng pháp thu th p s li u

ho chăđ uăt ăt nhăV nhăLong,ăC c Thu t nhăV nhăLong,ăBanăQu n lý các khu công nghi p tnhăV nhăLong,ăS Khoa h c Công ngh , trên website c a T ng c c Th ng

kê, C c qu nălỦă uăt ăn c ngoài, VCCImekong hay các bài vi tăđ căđ ngătrênă

t p chí và các công trình nghiên c u khoa h c

chuyênăgiaălƠăcácănhƠăđ uăt ăn c ngoài vào t nhăV nhăLong

S li uăs ăc păđ c thu th p thông qua quy trình sau:

Dùng th ng kê mô t trên ph n m măMicrosoftăExcelăđ phân tích s li u

ơy là ph ng pháp không th thi u trong quá trình nghiên c u nh ng v nđ ăkinhăt ăậ xưăh iăc năphơnătích trong m i quan h ch t ch v m t đ nh tính c a các

hi n t ng và quá trình M t s đ i l ng c n tính trong ph ng pháp này là:

+ Giá tr trung bình: B ng t ng t t c các giá tr bi n quan sát chia cho s quan sát

+ă l ch chu n: là c n b c hai c aăph ngăsai

+ăPh ngăsai:ălƠătrungăbìnhăgi aăbìnhăph ngăcácăđ l ch gi a các bi n và giá tr trung bình c a các bi năđó

5ăụăngh aăkhoaăh c và th c ti n c aăđ tài

tài lu nă v nă đ c th c hi nă đ tr l i các câu h i nghiên c u v th c

tr ng FDI c a tnhăV nhăLong,ănóăcóătácăđ ngănh ăth nƠoăđ n phát tri n kinh t c a

t nh và nh ng y u t nƠoătácăđ ngăđ n quy tăđ nhăđ uăt ăFDIăt i t nhăV nhăLong.ăThôngăquaăđóăđápă ngăỦăngh aăkhoaăh c và th c ti n:

- ánhăgiáătácăđ ng c a dòng v n FDIăđ năt ngătr ng kinh t t nhăV nhăLong

- Xácăđ nh các y u t kh ngăđ nh thu hút dòng v n FDI vào t nhăV nhăLong

- G iăỦăchínhăsáchăthúcăđ yăt ngătr ng kinh t và thu hút dòng v n FDI vào

t nhăV nhăLongăt k t qu nghiên c u c aăđ tài

6ăL c kh o tài li u nghiên c u

 FDI vƠăt ngătr ng kinh t

- Nguyen Thi Phuong Hoa (2004), k t lu năFDIăcóătácăđ ngăd ngăt iăt ngă

tr ng kinh t c aăcácăđ aăph ngăthôngăquaăhìnhăthƠnh,ătíchăl yătài s n v n và có

s t ngătácăcùngăchi u gi a FDI v i ngu n nhân l c

- Le Thanh Thuy (2007), nh năđ nhăFDIăđưăb sungăchoăđ uăt ătrongăn c giúp cho vi c m r ng s n xu t, gi m thâm h tăngơnăsách,ăđóngăgópăvƠoăkimăng ch

xu t kh u, gi i quy t vi c làm

- Anh và Thang (2007), nghiên c u các nhân t quy tăđ nh dòng v n FDI các t nh thành Vi t Nam cho th y quy mô th tr ng,ălaoăđ ngăvƠăc ăs h t ng có tácăđ ngăỦăngh aălênăFDI,ătrongăkhiăchínhăsáchăc a chính ph thông qua ch s c nh tranh c p tnhăkhôngăcóăỦăngh a

- Le Viet Anh (2009), nghiên c u v m i quan h gi a FDI và t ngătr ng kinh t Vi t Nam cho th yăđóngăgópăc aăFDIăđ i v iăt ngătr ngăđ că c tính 7% trong 37% t ng s v năđóngăgópăchoăs t ngătr ngătrongăgiaiăđo n 1988 ậ

2002 Phân tích h i qui cho th y r ng FDI có m i quan h d ngăăv iăđ uăt ătrongă

n c vƠăt ngătr ng kinh t ,ăc ngănh ăFDIăt o ra nh ngătácăđ ngăd ngăđángăk trong ng n h n và dài h nălênăt ngătr ng kinh t Vi t Nam

- Chien etal (2012) kh ngăđ nhăFDIăcóătácăđ ngăd ngălên t ngătr ng kinh

t c a Vi tăNamăgiaiăđo n 2000 ậ 2010

- Chirstian và C.Richard (2012) kh ngăđ nh các bi năv ămôănh ăGDPăvƠăchiăphíălaoăđ ngăcóătácăđ ngăd ngăỦăngh aălênăFDIă Vi t Nam Trong khi s s t giá

c aăđ ng n i t l iăcóătácăđ ng âm

- Nguy n M iă(2012)ăđưădùngăph ngăphápănghiênăc uăđ nh tính và k t lu n

r ng FDI góp ph n tích c c vào vi c th c hi n m c tiêu phát tri n kinh t - xã h i

c aăđ tăn c

- Chien và Linh (2013) s d ng d li u b ngăđ đánhăgiáăm i quan h gi a FDI và t ngătr ng kinh t Vi t Nam K t qu cho th y có m i quan h d ngăhaiăchi u gi a FDI và GDP bình quân

 FDI và chuy n d chăc ăc u kinh t

- Th Th y (2001) nghiên c u và FDI v i s nghi păCNH,ăH Hă Vi t Namăđưăphơnătíchăcácăy u t nhăh ngăđ n FDI Vi tăNamăgiaiăđo n 1997 - 2000

T nh ngăđánhăgiáăth c tr ng, phân tích nguyên nhân, tác gi đưănêuăgi iăphápăđ thu hút FDI vào Vi t Nam ph c v CNH,ăH Hăđ tăn c

- Nguy n Ti n Long (2010), ki mă đ nh FDI chuy n d ch kinh t Thái Nguyên, v iăph ngăphápăphơnătíchăđ nhătínhăvƠăđ nhăl ng t s li uăgiaiăđo n

1993 ậ 2009 cho th y: (i) FDI góp ph n quan tr ngăđ i v i chuy n d chăc ăc u kinh

t c a t nhăTháiăNguyênătheoăh ngăCNH,ăH HăvƠăh i nh p qu c t ; (ii) FDI tác

đ ng tích c căđ năcơnăđ iătƠiăchínhăTháiăNguyên,ăt ngănhanhăkimăng ch xu t kh u ,

m r ng th tr ng,ăđ y nhanh quá trình h i nh p kinh t qu c t và (iii) FDI góp

ph năđ y nhanh t căđ đ th hóa , phát tri n kinh t đ ngăđ u t i các vùng kinh t

c a Thái Nguyên

- Nguy n T n Vinh (2011), nghiên c uăFDIăđ i v i quá trình chuy n d chăc ă

c u kinh t TP H ChíăMinhăđưăđ xu t nh ng gi iăphápăc ăb n nh m thu hút và s

d ngăFDIăthúcăđ y chuy n d chăc ăc u kinh t TP H ChíăMinhătheoăh ng hi u

qu và b n v ng

 FDI vƠăth ngăm i

- SajidAnwar và Lan Phi Nguyen (2011), v iă FDIă vƠă th ngă m i Vi t Nam B ngăph ngăphápăđ nh l ngăxemăxétătácăđ ngăăFDIăđ n xu t kh u, nh p

kh u c a Vi t Nam t d li uăliênăquanăđ nă19ăđ iătácăth ngăm i l n c a Vi t Namă giaiă đo n 1990 ậ 2007 Nghiên c uă c ngă xemă xétă tácă đ ng c aă FDIă đ n

th ngăm iătrongă3ăgiaiăđo n:ătr c, trong và sau kh ng ho ng tài chính châu Á,

th c nghi m b sung cho m i liên k t gi a FDI và xu t kh u, FDI và nh p kh u cho giaiăđo n 1990 ậ 2007

- Nguy n Kh c Minh (2015), nghiên c u tácăđ ng c aăFDI,ădaoăđ ng t giá,

th tr ngă tƠiă chínhă đ n các doanh nghi p c a các ngành đ nhă h ng xu t kh u:

Tr ng h p Vi t Nam th i k 2000- 2012 S d ng b d li u l n v các doanh nghi pă đ nhă h ng xu t kh u c a Vi t Nam t n mă 2000-2012 Nghiên c u này xem xét có t n t iăch ngă nhăh ng lan t a c aăFDI,ătácăđ ng c aădaoăđ ng t giá

và nhăh ng c a th tr ng tài chính lên các doanh nghi p trong các ngành công nghi păđ nhăh ng xu t kh u c a ngành ch tác, đ ng th i các nhăh ng lan t a ngang và d c c a FDI, nhăh ngădaoăđ ng t giá và nhăh ng c a th tr ng tài chính và phát hi n ra r ng không có ch ng c v nhăh ng lan t aăngangănh ngăcóă

ch ng c và nhăh ng lan t aăng c nhăh ng lan t aăxuôiăd ngăc a FDI, nh

h ng âm c aădaoăđ ng t giá và nhăh ngăd ngăc a th tr ng tài chính

 FDI vƠămôiătr ngăthuăhútăđ uăt

- D ng Th Bình Minh (2009), nghiên c u c i thi nămôiătr ngăđ uăt ,ăthuăhút v n FDI m t s n c châu Á và bài h c kinh nghi m cho TP H Chí Minh Tác gi đ xu t m ngătínhăđ nhăh ng v c i thi nămôiătr ngăđ uăt ,ăt ngăc ng thu hút FDI t i TP H ChíăMinhăc ngănh ăc n c nói chung

- Le Quoc Thinh (2011) trong nghiên c uăđưăk t lu n r ng nhóm y u t th

tr ng, ngu nălaoăđ ng,ăc ă s h t ngăvƠăchínhăsáchăđ uăt ălƠă nh ng y u t tác

đ ngăđ n s hài lòng c a doanh nghi p FDI v môiătr ngăđ uăt ăc a t nh Long An

- Chunlai Chen (2011): Tác gi trình bày m t phân tích thuy t ph c và gi i thích lý thuy t c a FDI b ng các th c nghi măđ đánhăgiácăy u t quy tăđ nh v trí

đ uăt ăc aăcácănhƠăđ uăt ăFDI,ăvƠăcóăs khác bi tătrongăhƠnhăviăđ uăt ăgi a các nhà

đ uăt ăl n ho c nh

 FDI và th ch chính sách

- Nguy n M nh Toàn (2010) trong mô hình nghiên c a mình, b ngă ph ngăpháp th ng kê, mô t ,ăđưăk t lu n r ngăc ăs h t ng k thu t phát tri n là y u t quan

tr ng b c nh t, k đ n là nh ng ch đ đưiă ng h tr đ uăt ăc a chính quy năđ a

ph ng,ăth tr ng ti măn ngăvƠăcu i cùng là v tríăđ aălỦăvƠăc ăs h t ng xã h i

- Dang Duc Anh (2013), nghiên c u FDI và ch tăl ng th ch Vi t Nam

B ng cách s d ng d li u t kh oăsátăn ngăl c c nh tranh c p t nh và FDI t khi gia

nh p WTO c a trên 60 t nh/thành ph , tác gi ghi nh n t l thu n gi a th ch và thu hútăFDI.ă c bi t, t nh gi i ngân FDI l năth ng có ch tăl ng th ch t tăh n.ăK t qu

c ngănh năđ nh dòng v năFDIătácăđ ngăđ n th ch l năh nă các t nh mi n B c so v i

qu căgia,ăđ ng th i có th s d ngăFDIănh ăm t ch t xúc tác cho c i cách th ch trong

n căvƠăthúcăđ y h i t ch tăl ng th ch gi a các vùng mi n Vi t Nam

- Nguy n Minh Ti n (2013) trong nghiên c u b ngăph ngăphápăphơnătíchă

th c nghi m cho th y r ng các nhân t thu c quy mô th tr ng, th ch chính sách,

cú s c kinh t và l căl ngălaoăđ ng có hi u ng tích c c lên FDI

- Nguy n Qu c Vi t, Chu Th Nh ng, Tr n Th Giáng Qu nh, Ph m Th

Hi n (2014) trong nghiên c u c aănhóm,ăđưăch ra r ng th ch th c thi t iăcácăđ a

Ch ngă2:ăTh c tr ng và k t qu nghiên c u đ uăt ătr c ti păn c ngoài t i

t nhăV nhăLongătrongăgiaiăđo n t n mă1993 đ n 2015

Ch ngă3:ăGi i pháp c i thi n các y u t nhăh ng đ n quy tăđ nh đ uăt ă

tr c ti păn c ngoài vào t nhăV nhăLong

CH NG 1:ăC ăS LÝ LU N 1.1ăC ăS LÝ LU N CHUNG V FDI VÀ THU HÚT FDI

- Theo Lu tăđ uăt ăn mă2005ăc a Vi t Nam thì uăt là vi cănhƠăđ uăt ăb

v n b ng các lo i tài s n h u hình ho căvôăhìnhăđ hình thành tài s n ti n hành các

ho tăđ ngăđ uăt ătheoăquyăđ nh c a Lu tănƠyăvƠăcácăquyăđ nh khác c a pháp lu t có liên quan

- uăt ălƠăvi c b ti n v năđ mua các công c tài chính ho c tài s năkhácăđ cóăđ c l i nhu n.ă uăt ăcóăliênăquanăđ n ti t ki m hay trì hoãn tiêu dùng

- uăt ătr c ti p: là hình th căđ uăt ădoănhƠăđ uăt ăb v năđ uăt ăvƠăthamăgiaă

qu n lý ho tăđ ngăđ uăt

1.1.2 Khái ni m FDI

- Theo Qu Ti n T Qu c T (International Monetary Fund, IMF, 1977,1993), uăT ăTr c Ti păN c Ngoài (Foreign Direct Investment, FDI) là m t công cu c

đ uăt ăraăkh i biên gi i qu căgia,ătrongăđóăng iăđ uăt ătr c ti pă(directăinvestor)ăđ t

đ c m t ph n hay toàn b quy n s h u lâu dài m t doanh nghi păđ uăt ătr c ti p (direct investment enterprise) trong m t qu c gia khác Quy n s h u này t i thi u

ph i là 10% t ng s c phi u m iăđ c công nh n là FDI

- Nh ăv y, FDI s t o thành m t m i quan h lâu dài gi a m t công ty ch

qu nă(ng iăđ uăt ătr c ti p) và m t công ty ph thu c (doanh nghi păđ uăt ătr c

ti p)ăđ t t i m t qu c gia khác v i qu c gia c a công ty ch qu n Công ty ch qu n không nh t thi t ph i ki m soát toàn b ho tă đ ng c a công ty ph thu c (trong

tr ng h p công ty ch qu n không chi măđaăs c phi u c a công ty ph thu c) và

ph n FDI ch tính trong ph m vi t l s h u c a công ty ch qu năđ i v i công ty

ph thu c

- Khái ni m c aăOECDă(1996):ă uăt ătr c ti p là ho tăđ ngăđ uăt ăđ c th c

hi n nh m thi t l p các m i quan h kinh t lâu dài v i m t doanh nghi păđ c bi t là

nh ng kho nă đ uă t ă mangă l i kh n ngă t o nhă h ngă đ i v i vi c qu n lý doanh nghi p nói trên b ng cách: thành l p ho c m r ng m t doanh nghi p ho c m t chi

nhánh thu c toàn quy n qu n lý c a ch đ uăt ,ămua l i toàn b doanh nghi păđưăcó, tham gia vào m t doanh nghi p m i,c p tín d ng dài h nă(trênă5ăn m), và quy n ki m soát: n m t 10% c phi uăth ng ho c quy n bi u quy t tr lên

- T ch căTh ng m i Th gi iă(WTO,ă1996)ăđ aăraăđ nh ngh aănh ăsauăv FDI: uă t ă tr c ti pă n c ngoài (FDI) x y ra khi m tă nhƠă đ uă t ă t m tă n c (n c ch đ uăt )ăcóăđ c m t tài s n m tăn căkhácă(n căthuăhútăđ uăt )ăcùngă

v i quy n qu n lý tài s năđó.ăPh ngădi n qu n lý là th đ phân bi t FDI v i các công c tài chính khác Trong ph n l nătr ng h p, c nhƠăđ uăt ăl n tài s n mà

ng iăđóăqu n lý n căngoƠiălƠăcácăc ăs kinh doanh Trong nh ngătr ng h p đó,ănhƠăđ uăt ăth ngăhayăđ c g i là "công ty m " và các tài s năđ c g i là "công

ty con" hay "chi nhánh công ty"

i u 3 c a Lu tăđ uăt ăVi tăNamăđ c Qu c H iăthôngăquaă11/2005ăđưănêuărõ:ă“ uăt ătr c ti p là hình th căđ uăt ădoănhƠăđ uăt ăb v năđ uăt ăvƠăthamăgia qu n lý ho tăđ ngăđ uăt ”

1.1.3 Thu hút FDI

N u FDI là m t hình th căđ uăt ăqu c t , thì thu hút FDI là ho tăđ ng v n

đ ng khuy n khích và chu n b đi u ki năđ th c hi năFDI.ăTrênăc ăs khái ni m này có m t s đi m chính v thuăhútăFDIănh ăsau:

- Thu hút FDI là ho tăđ ngăđ v năđ ngăcácănhƠăđ uăt ăn căngoƠiăđ uăt ăvào m t qu c gia ho c m t vùng hay m t t nh c a qu căgiaăđó

- Vi c thu hút này ph i g m r t nhi u bi n pháp và ph i có nh ngăb căđiăthích h păc ngănh ăcóăr t nhi u ch th thamăgiaăvƠoăquáătrìnhăđó,ăt công vi c c a các cá nhân, các t ch c, các doanh nghi p, chính quy n đ aăph ngăvƠăchínhăquy n trungă ng

khích dòng v n FDI vào các ngành công nghi p,ăl nhăv c và các ngành kinh t có nhu c uăthuăhútăđ uăt

- Các hình th c thu hút th đ ng khác nhau t m t th c th ch đ ng thành

ch đ i th đ ngăcácăđ iătác,ăsauăđóăgi i thi uăvƠăđ ngh cácănhƠăđ uăt ăv nh ng thu n l iăvƠăđi măđ năđ giúp h quy tăđ nhăn iăđ đ uăt ăvƠo

1.1.3 Các hình th c FDI

FDI có th đ c phân lo i d aătrênăquanăđi m c aănhƠăđ uăt ă(ho căn căđiă

đ uăt )ăho c c a n c s t i T góc nhìn c aăcácănhƠăđ uăt ,ăCavesă(1971)ăFDIă

đ c chia thành 3 lo i:

- Côngătyăđaăqu căgiaă“theoăchi uăngang”ăs n xu t các s n ph m cùng lo i

ho căt ngăt các qu c gia khác nhau

- Côngătyăđaăqu căgiaă“theoăchi u d c”ăcóăcácăc ăs s n xu t m t s n c nƠoăđó,ăs n xu t ra s n ph mălƠăđ u vào cho s n xu t c a nó m t s n c khác

- Côngătyăđaăqu căgiaă“đaăchi u”ăcóăcácăc ăs s n xu t cácăn c khác nhau

mà chúng h p tác theo c chi u ngang và chi u d c

- Theo Helpman (1984) ch ra r ngăcácăcôngătyăđaăqu c gia có m căđíchăt i đaăhóaăl i nhu n và gi m thi u chi phí s n xu tănh ăv n t i, thu vì v y, h s chia ho tăđ ng s n xu t nhi uăn c trên th gi i giaiăđo n s n xu t c n r t nhi u nhân l c có tay ngh , các ho tăđ ng s n xu t đ c t ch c t i các qu c gia có chiăphíălaoăđ ng th p.ăTrongătr ng h p này, các qu c gia này s nh p kh u trung gianăhƠngăhóaănh ămáyămócăt cácăcôngătyăđaăqu c gia và xu t kh u s n ph măđưăhoàn thành Các hình th căFDIănêuătrênăđ c g i là FDI theo chi u d c

V iăquanăđi măđ uăt ă- n c ti p nh n FDI có th đ c phân lo i thành: FDI thay th nh p kh u,ăFDIăt ngăxu t kh u và FDI b ng n l c c a chính ph

FDI thay th nh p kh uăliênăquanăđ n s n xu t s n ph măđ c nh p kh u t

n căđiăđ uăt ăVi c này làm gi m nh p kh u c a các qu c gia và gi m xu t kh u

c aăcácăn căđ uăt ăHìnhăth c này ph thu căvƠoăkíchăth c c a th tr ngăđ uăt ă

c aăn c ti p nh n, chi phí v n chuy n, và các rào c năth ngăm i

Hình th c th haiăđ c khuy n khích vì mong mu n tìm ki măđ u vào m i cho s n xu tănh ănguyênăv t li u và các s n ph mătrungăgian.ăFDIăc ngăđ c phân

lo i d a trên cách m r ngăkhaiăthácă uăđi m c aăđ uăt ăt iăn c ti p nh năđ t ngădoanhăthuăđ uăt ăBênăc nhăđó,ăFDIătìmăki m cho ngu nălaoăđ ng giá r t iăn c

ti p nh năđ gi m chi phí s n xu t M r ng FDI b nhăh ng b i l i th c a các công ty ho tăđ ngătrongăn c c aăcácănhƠăđ uătuănh :ăquyămôădoanhănghi p, t p trung nghiên c u và phát tri n (R&D) và kh n ngăsinhăl i c a l i th công ngh

FDI b ng n l c c a chính ph : là s tr c păđ uăt ătheoăquyăđ nh c aăn c

s t i, t oăcôngă năvi c làm, rút ng n s chênh l ch gi a các khu v c ti p nh n,

c ngănh ăgi m thâm h t cán cân thanh toán (UNCTAD, 2002)

Theo Lu tăđ uăt ăc a Vi t Nam, có các hình th căđ uăt ătr c ti pănh ăsau:

Doanh nghi p 100% v năđ uăt ăn c ngoài;

Doanh nghi p liên doanh (A Joint Venture Enterpise)

H pătácăkinhădoanhătrênăc ăs h păđ ng h p tác kinh doanh (BCC) h păđ ng BOT, h păđ ng BTO, h păđ ng BT, PPP

Góp v n, mua c ph n và sáp nh p, mua l i công ty

1.1.4ăTácăđ ng c aăFDIăđ i v iăn c ti p nh năđ uăt

1.1.4.1 Tác đ ng tích c c

Là ngu n v n h tr cho phát tri n

FDI là m t trong nh ng ngu n quan tr ngă đ bùă đ p s thi u h t v v n ngo i t c aăcácăn c nh năđ uăt ,ăđ c bi tălƠăđ i v i cácăn c kém phát tri n

H u h tăcácăn c kém phát tri năđ uăr iăvƠoăcáiă“vòngălu n qu n”đóălƠ:ăThuă

nh p th p d năđ n ti t ki m th p, vì v yăđ uăt ăth p và r i h u qu l i là thu nh p

th p FDI là m t cú hích phá v m t m t xích trong cái “vòngălu n qu n”ănƠy V n

đ uăt ălƠăc ăs t oăraăcôngă năvi călƠmătrongăn c,ăđ i m i công ngh , k thu t,

t ngăn ngăsu tălaoăđ ng T đóăt o ti năđ t ngăthuănh p,ăt ngătíchăl yăchoăs phát tri n c a xã h i

c bi t là FDI, ngu n quan tr ngă đ kh c ph c tình tr ng thi u v n mà không gây n choăcácăn c nh năđ uăt ăTheoămôăhìnhălỦăthuy tă“haiăl h ng”ăc a

Cherery và Stront có hai c n tr chính cho s t ngătr ng kinh t c a m t qu c gia đóălƠ:ăTi t ki măkhôngăđ đápă ng cho nhu c uăđ uăt ăđ c g iălƠă“l h ng ti t

ki m”.Và thu nh p c a ho tăđ ng xu t kh uăkhôngăđápă ng nhu c u ngo i t cho

ho tăđ ng nh p kh uăđ c g iălƠă“l h ngăth ngăm i” H u h tăcácăn c kém phát tri n, hai l h ng trên r t l n Vì v y FDI góp ph nălƠmăt ngăkh n ngăc nh tranhvà

m r ng kh n ngăxu t kh u c aăn c nh năđ uăt ,ăthuăm t ph n l i nhu n t các côngătyăn c ngoài, thu ngo i t t các ho t đ ng d ch v cho FDI

Chuy n giao công ngh

L i ích quan tr ng mà FDI mang l iăđóălƠăcôngăngh khoa h c hi năđ i, k

x oăchuyênămôn,ătrìnhăđ qu n lý tiên ti n.ăKhiăđ uăt ăvƠoăm tăn cănƠoăđó,ăch

đ uăt ăkhôngăch vƠoăn căđóăv n b ng ti n mà còn chuy n c v n hi n v tănh ămáy móc thi t b , nguyên v t li u mà còn mang theo tri th c khoa h c, bí quy t

qu nălỦ,ăn ngăl c ti p c n th th ng Do v y, v lâu dài, đơyăchínhălƠăl iăíchăc nă

b n nh tăđ i v iăn c nh năđ uăt ăFDIăcóăth thúcăđ y phát tri n các ngh m i,ăđ c

bi t là nh ng ngh đòiăh iăhƠmăl ng công ngh cao Vì th nó có tác d ng to l n

đ i v i quá trình công nghi p hóa, d ch chuy năc ăc u kinh t c aăcácăn c nh n

đ uăt ăFDIăđemăl i kinh nghi m qu n lý, k n ngăkinhădoanhăvƠătrìnhăđ k thu t choăcácăđ iătácătrongăn c nh năđ uăt ,ăthôngăquaănh ngăch ngătrìnhăđƠoăt o và quá trình v a h c v aălƠm.ăFDIăcònăthúcăđ yăcácăn c nh năđ uăt ăph i c g ng đƠoăt o nh ng k s ,ănh ng nhà qu nălỦăcóătrìnhăđ chuyên môn cao đ cung c p cho các doanh nghi p FDI và tham gia vào các công ty liên doanh v iăn c ngoài

Th c ti n cho th y, h u h tăcácăn căthuăhútăFDIăđưăc i thi năđángăk trình

đ k thu t công ngh c a mình Ch ng h nănh ăđ u nh ngăn mă60ăHƠnăQu c còn kém v l părápăxeăh i,ănh ngănh chuy n nh n công ngh M , Nh t,ăvƠăcácăn c khácămƠăn mă1993ăh đưătr thành nh ngăn c s n xu t ô tô l n th 7 th gi i

Trongăđi u ki n hi n nay, trên th gi i có nhi u công ty c a nhi u qu c gia khác nhau có nhu c uăđ uăt ăraăn c ngoài và th c hi n chuy n giao công ngh cho

n c nào ti p nh năđ uăt ăThìăđơyălƠăc ăh iăchoăcácăn căđangăphátătri n có th

ti păthuăđ c các công ngh thu n l i nh t.ăNh ngăkhôngăph i cácăn căđangăphátă

tri năđ c “h c” mi n phí mà h ph i tr m t kho nă“h căphí”ăkhôngănh trong

vi c ti p nh n chuy n giao công ngh này

Thúcăđ yăt ngătr ng kinh t

Tranh th v n và k thu t c aăn căngoƠi,ăcácăn căđangăphátătri n mu n

th c hi n m c tiêu quan tr ngăhƠngăđ uălƠăđ y m nh ta kinh t ă ơyăc ngălƠăđi m nútăđ cácăn c ch m phát tri n và đangăphátătri n thoát ra kh i các vòng lu n qu n

c a s đóiănghèo.ăTh c ti n và kinh nghi m c a nhi uăn c cho th y, các qu c gia nào th c hi n chi năl c kinh t m c a v i bên ngoài, bi t tranh th và phát huy tác d ng c a các nhân t bên ngoài bi n nó thành nh ng nhân t bên trong thì qu c giaăđóăt oăđ c t căđ t ngătr ng kinh t cao

M căt ngătr ng cácăn căđangăphátătri năth ng do nhân t t ngăđ uăt ,

nh đóăcácănhơnăt khácănh ăt ng s laoăđ ngăđ c s d ng,ăn ngăsu tălaoăđ ng

c ngăt ngălênătheo.ăVìăv y có th thông qua FDIđ thúcăđ yăt ngătr ng kinh t

Rõ ràng ho tăđ ngăđ uăt ătr c ti păn căngoƠiăđưăgópăph n tích c căthúcăđ y kinh t cácăn căđang phát tri n Nó là ti năđ , là ch d aăđ khai thác nh ng

ti măn ngătoăl nătrongăn c nh m phát tri n n n kinh t

Thúcăđ y quá trình d ch chuy năc ăc u kinh t

Yêu c u d ch chuy n n n kinh t không ch đòiăh i c a b n thân s phát tri n

n i t i n n kinh t ,ămƠăcònălƠăđòiăh i c a xu h ng qu c t hóaăđ i s ng kinh t đangă

di n ra m nh m hi n nay

FDI là m t b ph n quan tr ng c a ho tăđ ng kinh t đ i ngo i Thông qua qua ho tăđ ngăđ uăt ănƠyăcác qu c gia s tham gia ngày càng nhi u vào quá trình phân côngălaoăđ ng qu c t ă h i nh p vào n n kinh t gi aăcácăn c trên th

gi i,ăđòiăh i m i qu c gia ph iăthayăđ iăc ăc u kinh t trongăn c cho phù h p v i

s phân công này

Thông qua ho tăđ ng FDI, đưălƠmăxu t hi n nhi uăl nhăv c và ngành kinh t

m i cácăn c nh năđ uăt ăc ngănh ăs phát tri nănhanhăchóngătrìnhăđ k thu t công ngh nhi u ngành kinh t , góp ph năthúcăđ yăt ngăn ngăsu tălaoăđ ng m t

s ngƠnhănƠyăvƠăt ngăt tr ng c a nó trong n n kinh t Songăsongăđó, m t s ngành

đ c kích thích phát tri n b iăđ uăt ătr c ti păn căngoƠi,ănh ngăc ngăcóănhi u ngành b mai m tăđi,ăr iăđiăđ n ch b xóa b

Ngoài nh ngătácăđ ngătrênăđơy,ăđ t ătr c ti păn c ngoài còn có m t s tác

đ ng sau:

óngăgópăph năđángăk vào ngu n thu ngân sáchăNhƠăn c thông qua vi c

n p thu c aăcácăđ năv đ uăt ăvƠăti năthuăt ăvi căchoăthuêăđ t

uăt ătr c ti păn căngoƠiăc ngăđóngăgópăc i thi n cán cân thanh toán qu c

t choăn c ti p nh năđ uăt ăB i vì h u h t các d ánăđ uăt ătr c ti păn c ngoài là

s n xu t ra các s n ph măh ng vào xu t kh u góp ph năđóngăgópăc aăt ăb năn c ngoài và vi c phá tri n xu t kh u là khá l n trong nhi uăn căđangăphátătri n Cùng

v i vi căt ngăkh n ngăxu t kh uăhƠngă hóa,ăđ uăt ătr c ti pă n c ngoài còn m

r ng th tr ng c trongăn căvƠăngoƠiăn c.ă aăs các d án FDI đ uăcóăph ngă

án bao tiêu s n ph m.ă ơyăg iălƠăhiênăt ngă“haiăchi u”ăđangătr nên khá ph bi n nhi uăn căđangăphátătri n hi n nay

V m t xã h i, FDI đưăt o ra nhi u ch làm vi c m i, thu hút m t kh i l ng đángăk ng iălaoăđ ng n c nh năđ uăt ăvƠoălƠmăvi c t iăcácăđ năv c aăđ uăt ă

n căngoƠi.ă i uăđóăgópăph năđángăk vào vi c làm gi m b t n n th t nghi p v n

là m t tình tr ng nan gi i c a nhi u qu căgia.ă c bi tălƠăđ i v iăcácăn căđangăphátătri n,ăn iăcóăl căl ngălaoăđ ng r tăphongăphúănh ngăkhôngăcóăđi u ki n khai thác

và s d ngăđ c Thì FDIđ c coi là chìa khóa quan tr ngăđ gi i quy t v năđ trên đơy.ăVìăFDIt oăraăđ căcácăđi u ki n v v n và k thu t, cho phép khai thác và s

d ng các ti m n ngăv laoăđ ng

Tuy nhiên s đóngăgópăc aăFDIăđ i v i vi călƠmătrongăn c nh năđ uăt ăph thu c r t nhi u vào chính sách và kh n ngăk thu t c aăn căđó

1.1.4.2 Tác đ ng tiêu c c

Chuy n giao công ngh

Cácăcôngătyăn c ngoài có th s chuy n giao nh ng công ngh k thu t l c

h u và máy móc thi t b c ăD i s tácăđ ng c a cu c cách m ng khoa h c k

thu t cho nên máy móc công ngh nhanh chóng tr thành l c h u Vì v y h th ng chuy n giao nh ngămáyămócăđưăl c h uăchoăcácăn c nh năđ uăt ăđ đ i m i công ngh ,ăđ i m i s n ph m, nâng cao ch tăl ng s n ph m c aăchínhăn c h , s d ng laoăđ ng ítăh nănh m làm gi m giá thành s n ph m

Ngoài ra, r tăkhóătínhăđ c giá tr th c c a nh ng máy móc chuy n giao có công ngh c ăDoăđóăn căđ uăt ăth ng b thi t h i trong vi c tính t l góp trong các doanh nghi p liên doanh và h u qu là b thi t h i trong vi c chia l i nhu n

Doăcácăcôngătyăn c ngoài b c ng ch ph i b o v môiătr ng theo các quyăđ nh r t ch t ch cácăn c công nghi p phát tri n,ăthôngăquaăđ uăt ătr c ti p

n c ngoài h mu n đ uăt sangăcácăn c mà bi năphápăc ng ch , lu t b o v môi

nh păđ t ngătr ng kinh t cao v i s ô nhi mămôiătr ng do s n xu t gây ra v n là bài toán nan gi i.ă i u này l iăđ c bi t rõ nét trong ho tăđ ng thu hút các d án FDI trongăl nhăv c s n xu t công nghi p Ho tăđ ng FDI ch y u đ c ti n hành trong

l nhăv c s n xu t công nghi p, ch t th i có nhi u thành ph năđ c h i, n u không

đ c x lý và ki m soát ch t ch s gây ra ô nhi mămôiătr ng và chi phí xã h i

hi n t iăvƠăt ngălaiăs vô cùng l n, làm gi m kh n ngăđ t t i m c tiêu phát tri n

trong liên doanh do không c nhătranhăđ c trên th tr ng Có th nói, trong th i gianăqua,ătácăđ ng tiêu c c c aăFDIăđ i v i doanh nghi pătrongăn c thông qua vi c

c nhătranhăch aănhi u; nh ngăđangăcóăxuăh ngăt ngătrongăth i gian t i Nh ng doanh nghi p FDI, nh t là nh ng công ty xuyên qu căgiaăcóă uăth v v n,ătrìnhăđ công ngh , qu n lý s n xu t gây s c ép c nhătranhăđ i v i ho tăđ ng s n xu t, kinh doanh c a nh ng doanh nghi pătrongăn c Nhi uătr ng h p, hàng hóa và d ch v

c a công ty xuyên qu c gia l n át, d năđ n doanh nghi pătrongăn c m t d n th

tr ng, d lâm vào tình tr ng phá s n

FDI đóngăgópă v n b sung quan tr ng cho quá trình phát tri n kinh t và

th c hi n chuy n giao công ngh choăcácăn c nh năđ uăt ă ng th iăc ngăthôngăqua các công ty xuyên qu c gia là nh ngăbênăđ iătácăn căngoƠiăđ chúng ta có th tiêu th hàng hóa vì các công ty này n m h u h t các kênh tiêu th hàng hóa t

n cănƠyăsangăn c khác V y n u càng d a nhi u vào FDI, thì s ph thu c c a

n n kinh t vƠoăcácăn c công nghi p phát tri n càng l n Và n u n n kinh t d a nhi u vào FDI thì s phát tri n c a nó ch là m t ph n vinh gi t o S ph n vinh có

đ c b ng cái c aăng i khác

V năđ chuy n giá và h ch toán l c a m t s doanh nghi p FDI

i v i m t s doanh nghi p FDI theo hình th că liênă doanh,ă phíaă đ i tác

n c ngoài dùng nhi u th đo n nâng cao giá thành s n ph m thông qua các ho t

đ ngănh ăqu ng cáo, mua nguyên v t li u t n c ngoài, d năđ n tình tr ng thua l

gi và làm gi m t l ph n v n góp c a phía Vi tăNamătrongăliênădoanhă(th ng ch

là 30% b ng quy n s d ngăđ t).ăDoăđó,ăho c là phía Vi t Nam ph iăt ngăv n góp

ho c là ph i chuy nănh ng ph n góp v n c aămìnhăchoăphíaăđ iătácăn c ngoài, t đóăchuy n thành doanh nghi p 100% v năn c ngoài, gây nên th t thoát trong qu n

lý kinh t V năđ này còn g i là chuy n giá (transfering price)

Chuy n giá là nh ng giao d ch v giá n bên trong giao d ch gi a các công ty

m và các chi nhánh, công ty con Nh ng giao d ch v giáănƠyăđ c th c hi n d a trên nh ng tính toán bên trong c a các công ty xuyên qu c gia và giá c a nh ng

giao d ch này không ph năánhăđúngăgiáătr th tr ng Các công ty xuyên qu c gia

th ng s d ng chuy năgiáănh ălƠăm t bi năphápăđ h ch toán lãi thành l , lãi nhi u thành lãi ít, nh m m căđíchăcu i cùng là thôn tính s h uăđ i v i bên liên doanh trongăn c,ătránhăđánhăthu chuy n l i nhu n, thu nh p kh u và ki m soát t giá Tác h i c a l i d ng chuy n giá không ch thi t h i v m t kinh t mà còn t o ra

c nh tranh b tăbìnhăđ ng gi a doanh nghi pătrongăn c và doanh nghi p FDI

M t khác, m căđíchăc aăcácănhƠăđ uăt ălƠăki m l i, nên h ch đ uăt ăvƠoă

nh ngăn iăcóăl i nh t Vì v yăkhiăl ng v năn căngoƠiăđưălƠmăt ngăthêmăs m t cơnăđ i gi a các vùng,gi a nông thôn và thành th S m tăcơnăđ i này có th gây ra

m t năđ nh v chính tr Ho căFDIăc ngăcóăth gây nhăh ng x u v m t xã h i

Nh ngăng i dân b n x lƠmăthuêăchoăcácănhƠăđ uăt ăcóăth b mua chu c, bi n

ch t,ăthayăđ iăquanăđi m, l i s ngăvƠănguyăc ăh nălƠăh có th ph n b i T Qu c Các t n n xã h iăc ngăcóăth t ngăc ng cùng v i FDIănh ăm i dâm, nghi n hút

Nh ng v năđ trên có x y ra hay không còn ph thu c vào chính sách và kh

n ngăti p nh n k thu t c a t ngăn c N uăn c nào tranh th đ c v n, k thu t

và có nhăh ng tích c căbanăđ u c aăđ uăt ătr c ti păn c ngoài mà nhanh chóng phát tri n công ngh trongăn c, t o ngu nătíchăl y, đaăd ng hóa th tr ng tiêu th

và ti p nh n k thu t m iăc ngănh ăđ y m nh nghiên c u và tri năkhaiătrongăn c thì s đ c r t nhi u t vi c ti p nh n FDI

Vi c nhìn th y nh ng m t trái c aăFDIăkhôngăcóăngh aălƠăph nh n nh ng l i

th c a nó, mà chúng ta ch l uăỦăr ng không nên quá hy v ng vào FDI và c n ph i

có nh ng chính sách, nh ng bi n pháp ki m soát h u hi uăđ phát huy nh ng m t tích c c, h n ch nh ng m t tiêu c c c a FDI B i vì m căđ thi t h i c a FDI gây

raăchoăn c ch nhà nhi u hay ít l i ph thu c r t nhi uăvƠoăchínhăsách,ăn ngăl c, trìnhăđ qu nălỦ,ătrìnhăđ chuyên môn c aăn c nh năđ uăt

Vai trò c aăFDIătrongăđ uăt ,ăphátătri n kinh t và phát tri n ngu n nhân l c:

Th c t cho th y r ngăFDIălƠmăt ngăngu n v n c aăđ aăph ng,ăvi c thành l p các doanh nghi p FDI t o vi c làm, gi m thi u t l th t nghi p và làm chuy n dchăc ă

c u kinh t

V i vi căđ uăt ăch y uăvƠoăl nhăv c công nghi p nh , c năl ng nhân công

l nănh ăd t may, s n xu t giày dép các doanh nghi păFDIăđóngăgópătíchăc c vào công tác gi i quy t vi călƠmăchoăng iă laoă đ ngăđ aăph ng.ă c bi t,ălaoăđ ng

đ c doanh nghi p FDI tuy n d ngăth ng có yêu c uăcaoăh năvƠăph i tr i qua quá trìnhăđƠoăt o m i có th làm vi căđ c.ă i uăđóăgópăph nănơngăcaoătrìnhăđ tay ngh chung c a ngu n nhân l c trong t nh

Bên c nhăđó,ăcácădoanhănghi păn căngoƠiăđ n v iăV nhăLongăđaăs đ uăt ăvào ngành công nghi p s góp ph nălƠmăgiaăt ngăti m l c công nghi p c a t nh,ăđ y nhanh quá trình chuy n dchăc ăc u kinh t theoăh ng công nghi p hóa - hi năđ i hóa b ngăcáchăt ngăt tr ng ngành công nghi pătrongăc ăc u GDP Không nh ng

th , thông qua vi c h p tác, liên doanh v i các doanh nghi p FDI, các doanh nghi p

c aăđ aăph ngăs cóăc ăh i ti p nh n công ngh hi năđ i, kinh nghi m qu n lý tiên

ti n và t ngăb c ti p c n th tr ng qu c t ; ănơngăcaoăn ngăsu tălaoăđ ng, gi m chi phí s n xu t,ăvƠănơngăcaoăn ngăl c c nh tranh cho s n ph m

Có th kh ngăđ nh, thu hút v năđ uăt ătr c ti păn c ngoài là gi i pháp giúp

c i thi n nh ngăkhóăkh năv ngu n v năđ uăt ,ăkhaiăthácăcácăti măn ngăs n có và góp ph n chuy n dchăc ăc u kinh t đ aăph ng

Vai trò c a FDI trong s t ngătr ng c a xu t nh p kh u:

Có th th y r ng ngu n v năFDIăđóngăvaiătròăquanătr ngătrongăl nhăv c xu t

kh u Có th th y vi c l a ch năđ aăđi măđ uăt ăr t quan tr ngăđ i v i các doanh nghi p FDI Vi c tìm ki măđ aăđi măđ uăt ăch y u ph c v các m căđích:ăTìmă

ki m th tr ng tiêu th và t iăđaăhóaăl i th v chi phí.ăDoăđó,ăcácădoanhănghi p

FDI ph c v cho m căđíchătìmăki m, khai thác ngu n nhân l c t iăcácăn c s t i Sauăđóăcóăth xu t kh u các s n ph m v i giá thành c nhătranh.ăH năn aăđ i v i các doanh nghi p FDI c n thi t nh p kh u nguyên li uăđ s n xu t làm góp ph n gia

t ngăt tr ng xu t nh p kh u c a qu căgiaănóiăchungăvƠăđ aăph ngănóiăriêng

1.1.6 T ng quan các nhân t nh h ng đ n thu hút FDI trong các nghiên c u tr c

- Lý thuy t chi t trung hay mô hình OLI (Ownership advantages - Locational

advantages - Internalisation advantages)

Lý thuy t chi t trung hay mô hình OLI v đ uăt ătr c ti păn căngoƠiăđ c phát tri n b i John Dunning (1977) H c thuy t này k th a t t c nh ngă uăđi m

c a các h c thuy t khác v FDI.ăNóăđưăch ng t m tăsuyăngh ăphongăphúăv các doanh nghi păđaăqu c gia (MNE) và l y c m h ng t r t nhi u ng d ng trong n n kinh t qu c t ăDunningăđưăxácăminhălỦăthuy t d a trên d li u t n măqu c gia và các công ty M trong 14 ngành công nghi p 7 qu c gia khác nhau

M t công ty có l i th ti n hành FDI khi có OLI - Ownership Advantages, LocationAdvantage (hay l i th riêng c aă đ tă n c - country specific advantages CSA), Intemalization Incentives M tă môă hìnhă đ c xây d ng khá công phu

c aDunning (1977, 1980,1981a,1981b, 1986, 1993a, 1993b, 1993), t ng h p các nhân t chính c a nhi u công trình khác nhau lý gi i v FDIăvƠăđ xu t r ng có 3

đi u ki n c n thi tăđ m t doanh nghi păcóăđ ngăc ăti năhƠnhăđ uăt ătr c ti p Cách

ti p c nănƠyăđ c bi tăđ năd i tên mô hìnhă“OLI”:ăL i th v s h u, l i th đ a

đi m và l i th n i b hoá; Các công ty s th c hi n FDI khi h i t đ ba l i th :ăđ a

đi m, s h u, n iăđ a hoá:

L i th v s h u (Ownership advantages - vi t t t là l i th O - bao g m l i

th v tài s n, l i th v t i thi u hoá chi phí giao d ch) S h uălƠă uăth cho m t côngătyăcóăc ăh i tham gia s h u m t s tài s n nh tăđ nhănh ănhưnăhi u s n ph m,

ki n th c k thu tăhayăc ăh i qu n lý L i th v s h u c a m t doanh nghi p có

th là m t s n ph m ho c m t qui trình s n xu tămƠăcóă uăth h năh n các doanh nghi p khác ho c các doanh nghi p khác không th ti p c n.ă óăc ngăcóăth là m t

s tài s n vô hình ho c các kh n ngăđ c bi tănh ăcôngăngh và thông tin, k n ngă

qu nlý, marketing, h th ng t ch c và kh n ngăti p c n các th tr ng hàng tiêu dùng cu i cùng ho c các hàng hoá trung gian ho c ngu n nguyên li u thô, ho c kh

n ngăti p c n ngu n v n v i chi phí th p Dù t n t iăd i hình th c nào, l i th v quy n s h uăđemăl i quy n l c nh tăđ nh trên th tr ng ho c l i th v chiăphíăđ

đ doanh nghi p bù l i nh ng b t l i khi kinh doanh n c ngoài

L i th v đi đi m (Locational advantages - vi t t t là l i th L)ălƠă uăth có

đ c do vi c ti n hành m t ho tăđ ng kinh doanh t i m tăđ aăđi m nh tăđ nh v i

nh ngăđ c thù riêng (t nhiên ho căđ c t o ra) c a m t vùng hay qu c gia c th

Nh ngă uăth v đ aăđi m có th là các ngu n tài nguyên thiên nhiên, l căl ng lao

đ ng lành ngh , l căl ngălaoăđ ng d i dào v i giá r , qui mô và s t ngătr ng c a

th tr ng, s phát tri n c aăc ăs h t ng, chính sách c a Chính ph L i th v

đ aăđi m là nhân t quy tăđ nh trong vi c l a ch năđ aăđi măđ uăt ăc th

L i th v n i hoá (Intemalisation advantages - vi t t t là l i th I) - bao

g m: gi m chi phí ký k t, ki m soát và th c hi n h păđ ng;ătránhăđ c s thi u thông tin d năđ năchiăphíăcaoăchoăcácăcôngăty;ătránhăđ c chi phí th c hi n các b n quy n phát minh, sáng ch

Theo lý thuy t chi t trung thì c 3ăđi u ki n k trênăđ u ph iăđ c tho mãn

tr c khi có FDI Lý thuy t cho r ng: nh ng nhân t “đ y”ăb t ngu n t l i th O

và I, còn l i th L t o ra nhân t “kéo”ăđ i v i FDI

Theo Gilmore, Carson và Cummins (2003), các nhân t sauăđ c cho là gây nhăh ngăđ n s l a ch n th tr ngăđ uăt :

Ki n th c và kinh nghi m c a các th tr ngăn c ngoài - Càng nhi u thông tin và kinh nghi m v m t v trí nh tăđ nh, nhi u kh n ngăcôngătyăs đ uăt ăvƠoăv tríăđó.ă i u này là do nâng cao ki n th c làm gi m c chi phí và s không ch c ch n

c a các ho tăđ ng trong m t th tr ngăn c ngoài m i

Kíchă th c và s t ngă tr ng c a th tr ngă n c ngoài - Theo Gilmore (2003), các nhân t nh ă kho ng cách và kh n ngă thơmă nh p vào các khu v c

th ngă m i t do,ă kíchă th c c a các th tr ngă n c ngoài và ti mă n ngă t ngă

tr ng c aănóăđ c coi là nhân t quan tr ng

S quan tâm c a Chính ph v FDI và khuy n khích tài chính - N u chính

ph c aăn c ch nhà tích c c th c hi n các ho t ho tăđ ngăđ thu hút FDI thì qu c

giaăđóăs h p d năh năsoăv i m tăđ tăn c mà m tănhƠăđ uăt ăn c ngoài ph i th c

hi năquáătrìnhăquanăliêuădƠiătr căkhiăđ uăt ăđ c phê duy t

L m phát, chính sách kinh t , m c thu su tăvƠăc ăc u thu c aăn c ti p

nh nă đ uă t ă - nhă h ngă đ n quy tă đ nhă đ uă t ă - có th th y r ng các lo i thu

doanh nghi p càng cao thì các kho năđ uăt ăcƠngăth p

Giao thông v n t i, v t li uă vƠă chiă phíă laoă đ ng - Giao thông v n t i và

nguyên li u là nhân t chi phí quan tr ngăcácăcôngătyăđiăvƠoăxemăxétăkhiăti n hành

FDI.ăTuyănhiên,ăchiăphíălaoăđ ngăđưăđ c khai thác r ng rãi trong lý thuy t FDI và

các nghiên c uăđưăt o ra nh ng c m nh năkhácănhau.ăDunningă(1980)ăđưăti n hành

nghiên c u cho th y r ng m căl ngăcaoăh năph n ánh l căl ngălaoăđ ng hi u qu

h năvƠăk t h p v iăt ngăc ngăđ uăt ăn c ngoài M t khác, các nhà nghiên c u

khác đưăk t lu n cho th yă tácăđ ngăng c l i,ăcóăngh aălƠă m căl ngăcaoăcóătácă

đ ng tiêu c căđ n dòng ch y c a FDI

Tài nguyên - công ty th c hi n FDI b nhă h ng b i s s n có c a các

ngu n l c, ngu n l călaoăđ ng và ngu n l c v tài nguyên thiên nhiên Tuy nhiên,

t m quan tr ng c a tính s n có c a nguyên li u g năđơyăđưăchoăth yăcóătácăđ ng ít

h nănh ănguyênăli u có ngu n g cătrênăc ăs toàn c u

Công ngh - Ti p c n công ngh đ c coi là m t trong nh ng nhân t quan

tr ng nh tăliênăquanăđ năđ aăđi măđ uăt ,ăvƠăđ c bi t là m căđ s h u c a công ty

đ uăt ăc a th tr ng toàn c u hoá ngày nay

S năđ nh chính tr - M t m i quan tâm l năchoăcácăcôngătyăFDIălƠăn c

ch nhà s thayă đ i các quy t c trong ngành công nghi pă mƠă côngă tyă đangă ho t

đ ng.ăDoăđó,ăm t qu c gia có chính tr năđ nh thì càng h p d năcácănhƠăđ uăt ă

n c ngoài

1.2 CÁC NHÂN T C ăB N THU HÚT V Nă UăT ăN C NGOÀI

Trong ph n này, tác gi đ c p ch y u lý thuy tăcóăliênăquanăđ n các nhân t

quan tr ng c aăthuăhútăđ uăt ăn c ngoài vào m t khu v căđ aăph ngă(OLI).ăTrênă

th c t , t m quan tr ng c a nh ng nhân t nƠyăth ngăxuyênăthayăđ i theo t ngăl nhă

v c và chi năl c kinh doanh c a công ty có v năđ uăt ,ăc ngănh ăcácăm i quan h

c a công ty v i th tr ngăđ aăph ng.ăTuyănhiên,ănóiăchungăl a ch n v tríăđ uăt ă

c aăcácăcôngătyăn căngoƠiăth ng d a vào các nhóm nhân t chínhăsauăđơy:

S năđ nh chính tr : S n đ nh c a môi tr ngăđ u t ălƠăm tăđi u ki n c n thi t cho vi c quy tăđ nh tài tr c aăcácănhƠăđ uăt ăCácănhƠăđ uăt ăn c ngoài ch tài tr choăđ tăn căcóămôiătr ngăđ uăt ă năđ nh,ăđ m b o s an toàn c a dòng v n

mà h đ uăt ă n đ nh chính tr là nhân t quan tr ngăhƠngăđ u c aăthuăhútăđ uăt ă

n c ngoài b iăvìănóăđ m b o th c hi n các cam k t c a chính ph trong các v năđ giao d ch v năđ uăt ,ăk ho ch,ăchínhăsáchăvƠăđ nhăh ng phát tri n

C ăch chính sách: Dòng ch yăđ uăt ăn căngoƠiăvƠoăcácăn căđangăphátătri n không ch đ căxácăđ nh b i các nhân t kinh t , mà còn ch u nh h ng b i các nhân t chính tr S năđ nh c a kinh t v ămô,ăk t h p v i s năđ nh chính tr

đ c xem là r t quan tr ng

Xã h i - môiă tr ngă v nă hóaă baoă g m ngôn ng , tôn giáo, phong t c, th

hi u, h th ng giáo d c c ngătácăđ ngăđángăk đ năl nhăv c l a ch năđ uăt ,ăcácă

ho tă đ ng kinh doanh Ngôn ng ,ă v nă hóa,ă phongă t c, t p quán các nhân t nh

h ng nhi uăđ n ho tăđ ngăkinhădoanhănh ăthi t k s n ph m, hình th c qu ng cáo, thói quen tiêu th Trong m t s tr ng h p, ngôn ng và rào c năv năhóaămangăl i

h u qu khóăl ng cho doanh nghi p

S phát tri n c a giáo d că vƠă đƠoă t o s quy tă đ nh ch tă l ngă ng i lao

đ ng.ăNg iălaoăđ ngăđƠoăt oăkhôngăđápă ng yêu c u c a các công ty s lƠmăt ngăchiăphíăđƠoăt o l i; nhăh ngăđ năthuăhútăđ uăt ăt i các khu v c nh tăđ nh

1.2.3 Nhóm nhân t v tài chính

Lãi su t, t l l m phát và t giá h iăđoáiălƠănh ng nhân t r t quan tr ng nh

h ngăđ n quy tăđ nhăđ uăt ăc aăcácănhƠăđ uăt ăn c ngoài Lãi su t và chính sách

t giá h iăđoáiătr c ti p nhăh ngăđ n dòng ch y c aăFDIănh ăm t nhân t quy t

đ nh giá tr đ uăt ăvƠăl i nhu năthuăđ c trong m t th tr ngăxácăđ nh Vi c xem xét s chuy năđ ng c a v năn c ngoài t i các qu c gia trên th gi i v vi căđ uăt ădài h n,ăđ c bi t là FDI t i m t qu căgiaăth ng t l thu n v i s giaăt ngăni m tin

c aănhƠăđ uăt ,ăđ ng th i t l ngh ch v i s khác bi t gi a lãi su t n c ngoài và lãi su tăđ aăph ng

Nhân t th tr ng: Kíchă th c và t că đ t ngă tr ng ti mă n ngă c a th

tr ng là m t trong nh ng nhân t quan tr ngăthuăhútăđ uăt ăn c ngoài.Quy mô th

tr ng càng l n càng h p d năchoănhƠăđ uăt ăn căngoƠi,ăđ c bi tălƠăcácănhƠăđ uăt ă

có chính sách tìm ki m th tr ng

Nhân t l i nhu n: L i nhu năth ngăđ căxemănh ănhơnăt thúcăđ y và là

m c tiêu cu i cùng c aăcácănhƠăđ uăt ăTrongăth iăđ i toàn c u hóa, thành l p doanh nghi p n căngoƠiăđ căcoiălƠăph ngăti n r t hi u qu c aăcácăcôngătyăđaăqu c giaă(MNE)ăđ t iăđaăhóaăl i nhu n i uănƠyăđ c th c hi n thông qua vi c t o các

m i quan h ch t ch v i khách hàng và th tr ng, cung c p d ch v , chia s r i ro kinh doanh h tr và tránh các rào c n giao d ch Tuy nhiên, trong ng n h n, l i nhu n không ph i lúc nào m cătiêuăhƠngăđ uăđ xem xét

Nhân t chi phí: Nhi u nghiên c u cho th y r ng h u h t các doanh nghi p đaăqu căđ uăt ăvƠoăcácăn călƠăđ khai thác l i th ti măn ngăc aăchiăphí.ă c bi t, chiăphíălaoăđ ngăth ngăđ c coi là nhân t quan tr ng nh tăkhiăđ aăraăquy tăđ nh

1.2.5 Nhóm nhân t v tài nguyên

Ngu n nhân l c: M t trong nh ng nhân t quan tr ng c aămôiătr ngăđ uăt ă

là ngu n nhân l c và t l laoăđ ng.ăCácănhƠăđ uăt ăs l a ch n khu v c có th đápă

ng yêu c u v s l ng, ch tăl ng và giá c c aălaoăđ ng Ch tăl ngălaoăđ ng là

m t l i th c nhătranhăchoăcácănhƠăđ uăt ătrongăcácăl nhăv căhƠmăl ng công ngh cao, s d ng công ngh hi năđ i

Tài nguyên thiên nhiên: S phong phú c a nguyên li u giá r c ngălƠănhơnăt tích c căthúcăđ yăthuăhútăđ uăt ăn c ngoài

H th ngăc ăs h t ng bao g m h th ngăđi n, c păn c, thông tin liên l c,

đ ng giao thông, sân bay, b n c ng Các nhân t ph năánhătrìnhăđ phát tri n c a

m t qu c gia, m tăđ aăph ng;ăt oăraăc ăh iăđ uăt ăchoăcác ho tăđ ngăđ uăt ăC ăs

h t ng nhăh ngăđ n nhà s n xu t và hi u qu kinh doanh, t căđ luân chuy n và phát tri n c a các dòng v n.ă ơyălƠăm iăquanătơmăhƠngăđ u c aăcácănhƠăđ uăt ăkhiă

đ aăraăquy tăđ nhăđ uăt

Tóm l i: uăt ătr c ti păn c ngoài (FDI) là ho tăđ ngăđ uăt ădoăcácăt

ch c kinh t , cá nhân qu căgiaănƠoăđóăt mình ho c k t h p v i các t ch c kinh

t , cá nhân c a m tăn c khác ti n hành b v n b ng ti n ho c tài s năvƠoăn c này

d i m t hình th căđ uăt ănh tăđ nh V i nh ngăđ căđi m và vai trò th hi n trong

n n kinh t ,ăFDIăđ c xem là ngu n v n r t quan tr ngăđ i v i m i qu c gia

Nghiên c u s d ng lý thuy t mô hình chi tătrungăOLIăđ c phát tri n b i Dunning (1977), bên c nhăđóăk t h p v i các k t lu n c a các nghiên c uătr c Các nhân t nhăh ngăđ năđ uăt ătr c ti păn c ngoài bao g m: (1) Nhóm nhân t

v s năđ nh chính tr vƠăc ăch chính sách; (2) Nhóm nhân t v môiătr ngăv năhoá xã h i; (3) Nhóm nhân t v tài chính; (4) Nhóm nhân t v kinh t và th

tr ng; (5) Nhóm nhân t v tài nguyên; (6) Nhóm nhân t v c ăs h t ng

K T LU NăCH NGă1

uăt ătr c ti păn c ngoài là m t hình th c quan h kinh t qu c t khá ph

bi nătrongăgiaiăđo n hi nănay,ănóăđ c th c hi năd i nhi u hình th c khác nhau

nh :ăđ uăt ătr c ti p 100% v năn c ngoài, doanh nghi p liên danh, h păđ ng xây

d ng ậ kinh doanh ậ chuy n giao, h păđ ng xây d ng ậ chuy n giao ậ kinh doanh,

h păđ ng xây d ng ậ chuy năgiao.ăThuăhútăFDIălƠăđi u c n thi tăđ i v iăcácăn c đangăphátătri n

C ă s lý thuy t v thu hút FDI d a trên lý thuy t OLI c a Dunning Lý thuy t này cho r ng FDI x yăraăkhiăcóă3ăđi u ki n: l i th v s h u, l i th v v tí

c c và tiêu c c, vì v yăcácăn c ti p nh năđ uăt ăc n nh n th c rõ v năđ nƠy,ăđ

có nh ng gi i pháp hi u qu nh m phát huy m t tích c c và h n ch m t tiêu c c

CH NG 2: TH C TR NG VÀ K T QU NGHIÊN C Uă U

Ngu n: Internet

V nhăLongălƠăt nh thu c h l u sông Mê Kông, n m gi a sông Ti n, sông

H u và trung tâm khu v că BSCL,ă phía B că vƠă ôngă B c giáp các t nh Ti n Giang và B n Tre; phía Tây B că ôngăgiápăt nhă ng Tháp; phíaă ôngăNamăgiápă

v i t nh Trà Vinh; phía Tây Nam giáp các t nh H uăGiang,ăSócăTr ng và Thành ph

C năTh

TnhăV nhăLongăcóă8ăđ năv hành chính, g m 6 huy n (Bình Tân, Long H , MangăThít,ăTamăBình,ăTrƠăỌn,ăV ngăLiêm);ăth xã Bình Minh và Thành ph V nhăLong v iă109ăxư,ăph ng, th tr n ( 94 xã, 5 th tr năvƠă10ăph ng)

T ng di n tích t nhiênă152.017,6ăha,ăđ ng th 12/13 các t nh, thành vùng BSCL (ch l năh năthƠnhăph C năTh ).ăDân s trung bình toàn t nhăn mă2013ălƠă1.040.500ăng i

Th i ti t, khí h u khá thu n l i cho nông nghi pătheoăh ngăđaăcanh,ăthơmăcanhăt ngăv và thích h p cho đaăd ng sinh h c t nhiên phát tri n Tuy nhiên, do

l ngăm aăch t pătrungăvƠoă6ăthángămùaăm aăcùngăv i ngu năn căl ăt khu v c

th ng ngu n c a sông MêKông t o nên nh ng khu v c b ng p úng c c b , nh

h ngăđ i v i s n xu t nông nghi p, nhăh ngăđ n đ i s ng sinh ho t c aăng i dơnăvƠămôiătr ng sinh thái khu v c

- TƠiănguyênăđ t

TƠiănguyênăđ t c a t nh ch y u là phù sa m i sông MêKông Hi nănay,ăc ă

c u kinh t c a t nhăđangăchuy n d chătheoăh ng b n v ng,ătrongăđóăt ngăd n t

tr ng khu v c công nghi p và d ch v M t khác, do quá trình th c hi n m cătiêuăđôă

th hoá ậ công nghi păhoáăđưătácăđ ng tr c ti p lên qu đ t nông nghi p c a t nh nênăhƠngăn mădi nătíchăđ t nông nghi p gi m trên 400 ha cho m căđíchăphiănôngănghi p

- Tài nguyên khoáng s n

t sét c a t nh có t ng tr l ng là trên 200 tri u m3 có ch tăl ng khá t t

Tr l ng có kh n ngăkhaiăthácălƠă100ătri u m3 Theo k t qu đi u tra v ho tăđ ng khai thác, s d ng nguyên li u sét cho th yătrênăđ a bàn t nh không có khai thác sét

v i qui mô công nghi p mà ch y u là khai thác t n thu k t h p c i t o m t b ngăđ t nông nghi p Tài nguyên cát lòng sông t nhă V nhă Longă ch y u t p trung các tuy n sông l n: sông Ti n, sông H u, sông C Chiên và sông Bang Tra Khai thác,

s d ng cát lòng sông v i m căđíchăkh iăthôngădòngăch y c a các con sông và ph c

v cho nhu c u san l p m t b ng trong xây d ng

Theo k t qu nghiên c u c a m t s côngătrìnhăth mădòăthìăngu năn c ng m

V nhăLongăr t h n ch và ch phân b m t s khu v c nh tăđ nh.ăN c m t: V i

91 sông, kênh, r chătrênăđ a bàn ngu năn c m t c a T nhăV nhăLongăđ c phân b

đ u kh p trong t nh Ch tăl ngăn c hoàn toàn ng t, ch đ thu v năđi uăhoƠ,ăl uă

l ng dòng ch yăthayăđ i theo mùa, ít ch u chi ph i c a thu tri u, tuy b ô nhi m nh

nh ngădùngăđ c cho sinh ho t khiăđưăquaăcôngătrìnhăx lỦăn c

 Th m nhăđ cătr ng

V nhă Longă lƠă t nh n m trung tâm châu th ng b ng sông C u Long,

gi a sông Ti n và sông H u;ăcóăđi u ki n thu n l i v v tríăđ a lý và khí h u nên

ti măn ngăphátătri n kinh t r t l n Trong nhi uăn măqua,ăc ăs h t ngăđưăđ c

đ uăt ăxơyăm i ho c nâng c p v i nhi u công trình h u ích, góp ph n không nh trong vi căthayăđ i di n m o c nhăquanăvƠănơngăcaoăđ i s ng tinh th n và v t ch t

c aăc ădơnăt nhănhƠ.ăTrênăconăđ ng phát tri n,ăđ s m tr thành m t t nh khá, giàu,

th m nhăđ c trung c aăV nhăLongăs đ c khai thác m t các có hi u qu ,ăđóălƠ:

- Có v tríăđ a lý thu n l i, n m khu v cătrungătơmă ng b ng sông C u Long H th ngăgiaoăthôngăđ i ngo i khá thu n l i, k c đ ng b ,ăđ ng th y và

đ ng hàng không (có qu c l 1A, 80; 2 sông l n là sông Ti n và sông H u đ c

n i li n b i sông Mang Thít; g n c ng và sân bay C năTh ),ăg n thành ph C n

Th ă- Trung tâm phát tri n c a ng b ng sông C u Long

- t có ch tăl ng cao,ăđ phì khá l n, ngu năn c ng tăquanhă n m,ăh

th ng sông r ch dày, thu n ti n cho vi c canh tác nông nghi p,ăđ c bi t là tr ng tr t

V nhă Longă hi n là vùng tr ngă đi m s n xu tă l ngă th c th c ph m l n nh t c

n c,ăđ c bi t n m trong vùng t giác phát tri năcơyă nătráiăl n nh tă ng b ng sông C u Long, có ti măn ngăphátătri năcácălúa,ămƠu,ăcơyă năqu l n, ph c v cho nhu c uătrongăn c và xu t kh u

- V nhăLongălƠăcóăti năn ngăl n v phát tri n du l ch (du l ch sinh thái, du

l ch l ch s v năhóa,ăh i ngh , h i th o,ăth ngăm i )

- Laoăđ ng d iădƠoăvƠăcóătrìnhăđ ,ăđ c bi tălaoăđ ng nông nghi p có nhi u kinh nghi m, kh n ngănơngăcaoăt l quaăđƠoăt o l n Có truy n th ng và ti m

n ngă v đƠoă t o v i h th ngă cácă tr ngă đ i h c,ă caoă đ ng, trung h c chuyên nghi p, d y ngh l n,ăc ăs v t ch t và k thu t t t.ăNhơnădơnăV nhăLongăcóătruy n

th ng cách m ng,ăluônăluônăđiăđ uătrongăđ u tranh ch ng ngo iăxơmătr c kia và trong phát tri n kinh t

V nông nghi p, V nhăLongăcóănhi uăđi u ki n thu n l i cho s n xu t nông nghi p: qu đ t nông nghi păn mă2013ăg n 119 ngàn ha, chi m 78,23% di n tích t nhiên; n m gi a sông Ti n và sông H uănênăđ tăđaiămƠuăm , l iăđ m b oăđ n c

ng tăquanhăn măph c v phát tri n ngành nông nghi pătheoăh ng toàn di n Khai thác nh ng l i th đó,ăt nhăV nhăLongăđưăphơnăb s n xu t nông nghi pătheoăh ng:

khu v căđ t li n s t p trung tr ngălúa,ăcơyă năqu , cây màu, cây công nghi p ng n ngƠy,ăch nănuôiăbò,ăl n, gà và nuôi tr ng thu s n;ăcácăcùălaoătrênăsôngălƠăn iăcóă

đi u ki n th nh ng thích h p tr ng các lo iăcơyă năqu đ c s n, nuôi cá trong các

m ngăv n, vùng bãi b i ven sông, ven cù lao T s phân b này, ngành nông nghi păV nhăLongăđưăđ y nhanh quá trình chuy năđ iăc ăc u cây tr ng, v t nuôi

nh măh ng t i m cătiêuăđ aăkinhăt v n thành th m nh th hai trong s n xu t nông nghi p,ăquaăđóăgópăph n xây d ng n n nông nghi păt ngătr ng liên t c và

b n v ng theo vùng sinh thái, t o ra s n ph măcóăn ngăsu t, ch tăl ng và giá tr cao,ăđápă ng yêu c u c a th tr ng, mang l i giá tr ngƠyăcƠngăt ngătrênăm tăđ năv

di n tích

V i m cătiêuăđ y nhanh t căđ t ngătr ng ngành nông nghi p,ăđemăl i giá tr thu nh păcaoăh năchoăng i nông dân và phá th đ c canh cây lúa, t nhăV nhăLongăch

tr ngăđ aăgiáătr kinh t t v năcơyă năqu thành th m nh th hai sau cây lúa Trong

nh ngăn măqua,ăng iădơnăV nhăLongăđưătíchăc c c i t oăv n t p,ăv n kém hi u

qu , t n d ng di nătíchăngoƠiăđêăbaoăđ l păv n và tr ng các l ai cây có giá tr kinh t , góp ph năđ aădi nătíchăv năcơyă năqu c a t nh lên g nă47ănghìnăhaăn mă2010.ă c

bi t,ăđưăhìnhăthƠnhănhi uăvùngăchuyênăcanhăcơyăđ c s nănh :ăcamăsƠnhă Tam Bình,

b iăN măRoiă Bình Minh, nhãn, chôm chôm Long H ầă

Do làm t t công tác thu l i, áp d ng ti n b khoa h c - công ngh vƠăđ aă

gi ng lúa ch t l ng cao vào s n xu tănênăn ngăsu tălúaăt ngătheoăt ngăn m.ăVìăth , tuy di n tích gieo tr ng lúa gi m,ănh ngăs năl ng lúa v năt ngăvƠăđưăđ t trên 1 tri u t n Bên c nhăđó,ăvi căđ aărauămƠuăxu ng ru ngăđưăt oăb căđ t phá trong chuy n d chăc ăc u kinh t nông nghi p V nhăLong.ăChuy năđ i di n tích tr ng lúa kém hi u qu sang tr ng cây màu và luân canh cây màu trên ru ng lúa di n ra

r ng kh p Nh ng mô hình chuyên canh rau màu an toàn, mô hình 3 v mƠu/n m;ă

2 lúa - 1 màu, 2 màu - 1 lúa, 1 lúa - 3ămƠuầ,ăcác vùng chuyên canh màu t p trung đưăvƠăđangăhìnhăthƠnhăđưămangăl i giá tr caoătrênă1ăđ năv di n tích

Ch nănuôiăvƠănuôiătr ng th y s năc ngăcóănh ng chuy n bi n tích c c.ă n nay, toàn t nh có trên 350 ngàn con heo, g n 70 ngàn con bò và g n 5 tri u con gia

c m Nuôi tr ng thu s n phát tri n m nhătheoăh ng phát tri n các mô hình nuôi thơmăcanh,ăbánăthơmăcanhăvƠăcácămôăhìnhăxenăcanh.ă n nay, di n tích nuôi tr ng

th y s n g nă2,5ăngƠnăha,ătrongăđóăkho ng 450 ha nuôi cá tra thâm canh và kho ng

650 l ng bè nuôi cá, cho s n lu ngăhƠngăn măkho ng 150 ngàn t n và ch y u làm nguyên li u ch bi n xu t kh u.ăTrongăt ngălai,ăch nănuôiăgiaăsúc,ăgiaăc m theo hình th c trang tr i và khai thác th m nh v nuôi th y s n ph c c cho ch bi n

xu t kh uălƠăl nhăv că uătiênătrongăđ nhăh ng phát tri n c a t nh

- V công nghi p

V nhăLongăluônălƠăm t trong các t nhăđ ngăđ u c n c trong vi c thu hút

đ uăt ăthôngăquaănh ng chính sách m i g i h p lý, c i m và cho th y v n còn nhi u ti măn ngăđ uăt ,ăphátătri n

C ăs h t ng: Trênăđ a bàn t nhăV nhăLongăcóă02ăkhuăcôngănghi p, 01 tuy n công nghi p và s có 3 khu công nghi p m i cùng v i các c m công nghi p

- Khu công nghi păHoƠăPhú,ăgiaiăđo n 1: Quy mô 122,16 ha, k t c u h t ng

k thu tăđ c xây d ng hoàn ch nh, hi năđưăl păđ yă100%ăđ t công nghi p v i 16 doanh nghi p,ă trongă đóă cóă 07ă nhƠă đ uă t ă n c ngoài v i v nă đ uă t ă 99,74ă tri u USDăvƠă09ănhƠăđ uăt ătrongăn c v i v năđ uăt ătrênă644ăt đ ng.ăGiaiăđo n 2: Quy mô 129,91 ha, san l p m t b ngăđ t trên 25% Hình th c xây d ng cu n chi u nên s năsƠngăđápă ngăchoănhƠăđ uăt ăth c păthuêăđ t

- Khu công nghi p Bình Minh: Quy mô 131,5 ha, xây d ng h t ng k thu t

đ tă75%ăvƠăđưăchoăthuêă47ăha,ăchi mă55%ăđ t công nghi p v i 10 doanh nghi p, trongăđóăcóă01ăđ uăt ăn c ngoài v i v năđ ngăkỦăđ uăt ălƠă14ătri uăUSDăvƠă09ăđ u

t ătrongăn c v i v năđ ngăkỦăđ uăt ătrênă1.087ăt đ ng

- Ngoài các khu công nghi p hi n h u, Th t ng Chính ph đưăđ ng ý cho

V nhăLongăquyăho ch xây d ng Khu công nghi pă ôngăBìnhăv i di n tích 350 ha; Khu công nghi păAnă nh v i di n tích 200 ha và Khu công nghi p Bình Tân v i

di n tích 400 ha

- Tuy n công nghi p C Chiên: Khu IV v i di n tích 30 ha, san l păđ t 72%

kh iăl ngăvƠăđưăcóă2/5ădoanhănghi p ho tăđ ng, v năđ ngăkỦăđ uăt ălƠă7,4ătri u USD và 1.394 t đ ng

-ăC măcôngănghi p:ăT nhăđưăquyăho ch phát tri nă13ăc măcôngănghi p - ti u

th công nghi păgiaiăđo n 2011-2015 t i các huy n, th xã, thành ph v i t ng di n tíchătrênă642ăhaăvƠăgiaiăđo năn mă2016-2020ălƠă6ăc măcôngănghi p - ti u th công nghi p v i di nătíchălƠă242ăha.ă ưăcóă7ăc măCôngănghi p - ti u th công nghi p ăđưăphêăduy tăquyăho ch chi ti t 1/500, di nătíchă354ăhaăvƠăđưăc p gi y ch ng nh năđ u

t ăchoă5ănhƠăđ uăt

- Hàng th công m ngh : D báo nhu c u th tr ng xu t kh u v nh ng s n

ph m này ti p t căt ngăm nh trong nh ngăn măt iăđ ng th i t o nhi u vi c làm cho

ng iălaoăđ ng,ăđ c bi t là khu v c nông thôn;

- Tơnăd c: Là s n ph m truy n th ng c aăV nhăLong,ăđangăchi m th ph n khá l n ng b ng sông C uăLongăvƠătrongăn c Cùng v i m c s ngădơnăc ăt ng,ănhu c u v các lo i thu c s t ng.ă ơyălƠăm t l i th c năđ c duy trì và phát huy

- S n ph m công nghi p nh : Th tr ng xu t kh uăvƠătrongăn căđ i v i

nh ng lo i s n ph m này còn l n,ăđ c bi t là các th tr ng châu Âu và B c M

- S n ph măc ăkhí:ă i v iăV nhăLongăđơyălƠăs n ph m có nhi u ti măn ng.ă

Tr c h t,ăđóngăm i và s a ch a tàu thuy n là ngành truy n th ng, là vùng sông

n c nên nhu c u v các lo i s n ph m c a ngành d báo s ti p t căt ng,ăc năđ c duy trì và phát huy; cùng v i quá trình công nghi p hóa ậ hi năđ iăhóaăđ tăn c nhu

c u v các lo i s n ph măc ăkhíăch t o,ăc ăkhiăchínhăxácăs ngày m t l n.ăLƠăđ a bàn có ti măn ngăl n v đƠoăt o, khoa h c công ngh , d báo nh ngăngƠnhăc ăkhíănày s phát tri n m nh trong t ngălai