để khích lệ, động viên học sinh cố gắng thi đua giữ vở, rèn chữ.Theo tôi để xây dựng đợc phong trào "vở sạch - chữ đẹp" cho họcsinh lớp 3 không phải là việc làm đơn giản, vì các em còn n
Trang 1Trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ cố Thủ tớng Phạm Văn Đồng
đã nói: "Chữ viết là một biểu hiện của nết ngời: Dạy cho học sinhviết đúng, viết cận thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các
Trang 2cô và bạn đọc bài vở của mình" Cho nên chăm lo chữ viết cho họcsinh cũng chính là chăm lo rèn luyện tính nết cho các em; chữ viếtcòn thể hiện tính cách con ngời Rèn luyện chữ viết là giáo dụcnhân cách cho học sinh Bởi vậy với mục tiêu của Tiếng việt lớp 3hình thành và phát triễn ở học sinh các kĩ năng sử dụng tiếng việt(nghe, nói, đọc, viết )thông qua đó bồi dỡng và hình thành thóiquen giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp của tiếng việt, góp phầnhình thành nhân cách con ngời Việt Nam xã hội chủ nghĩa Vớimục tiêu trên ở chơng trình lớp 3 ngoài việc rèn kĩ năng đọc chohọc sinh thì việc rèn chữ viết cho học sinh cũng không kém phầnquan trọng vì rèn kĩ năng viết đúng mẩu, đúng chính tả từ đótrau dồi về ngữ pháp tiếng việt, góp phần phát triễn một số thaotác t duy cho học sinh Nhằm bồi dỡng cho HS một số đức tínhvàthái độ cần thiết trong công việc nh: tính cẩn thận, chính xác, có
óc thẩm mĩ, lòng tự trọngvà tinh thần trách nhiệm cao Từ nhữngmục tiêu đặt ra cho việc rèn luyện chữ viết cho học sinh lớp 3 nóiriêng học sinh tiểu học nói chung thì chúng ta đã biết chữ viếtcũng nh tiếng nói là hồn thiêng của sông núi, là tâm hồn trí tụê củacha ông Giáo dục cho học sinh ý thức luôn học hỏi và kiên trì rènluyện chữ viết là góp phần nhỏ bé vào việc đào tạo ra những sảnphẩm đáp ứng yêu cầu của xã hội, góp phần giữ gìn bản sắc dântộc
Trang 32 Cơ sở thực tiễn
Điểm lại trong những năm qua với bao nhiêu lần cải cách chữviết nhằm mục đích làm cho chữ viết đẹp hơn, giúp học sinh tậpviết tốt hơn Chữ viết là phơng tiện giao tiếp chủ yếu và phổbiến Nếu trong cuộc sống việc giao tiếp bằng lời cần sự tế nhị cởi
mở là lịch sự, thì trong giao tiếp bằng chữ cần thêm vẻ đẹp, tínhthẩm mỹ, chữ viết đẹp điều đó thể hiện sự tôn trọng của ngờiviết đối với ngời đọc
Đối với học sinh tiểu học thì việc rèn luyện chữ viết rất quantrọng Vì các em còn nhỏ do đó các em cha ý thức đợc, đôi lúc chữviết cẩu thả, cha đúng quy định cách viết sai, có em viết chathành tạo trình bày bẩn, sách vở nhàu, nhăn mép mà yêu cầu
đặt ra ở giai đoạn này là học sinh nào cũng phải " viết chữ thànhthạo" Vì thế ngời giáo viên phải làm sao đạt đợc những yêu cầu đó
và chất lợng chữ viết phải từng bớc đợc nâng cao Chữ viết ảnh ởng rất lớn tới tốc độ và kết quả học tập của học sinh Các em viết
h-đẹp, thành thạo, trình bày sạch đẹp thì việc chấm kiểm tra bàicủa giáo viên cũng có phần thuận lợi và đỡ vất vả Trái lại nếu chữviết xấu tốc độ viết chậm, sẽ ảnh hởng không nhỏ đến chất lợnghọc tập của các em
1) Ưu điểm:
Trang 4Nhìn chung học sinh tiểu học ngay từ lớp 1 đã nắm đợc quytrình viết và đợc giáo viên hớng dẫn cách giữ gìn sách, vở Về cơbản các em đã viết đúng mẫu các chữ cái ghi âm vần, tiếng đảmbảo đúng cỡ chữ quy định Phần lớn học sinh nắm khá chắc luậtchính tả và viết chính tả khi viết nhiều em đã thể hiện đợc tínhthẩm mỹ biết cách trình bày.
Cách ngồi viết đúng t thế Tốc độ viết về cơ bản đã đạt chuẩn ởtừng giai đoạn, từng khối lớp
2) Tồn tại:
Một bộ phận không nhỏ học sinh viết cha đúng mẫu không
đúng cỡ chữ (độ cao, rộng, khoảng cách giữa các chữ cái (trongchữ ghi tiếng) và giữa các chữ quá hẹp hoặc quá rộng), nhaàmlaón giửứa thanh saộc vaứ thanh hoỷi, ghi dấu thanh không đúng vịtrí
Ví dụ: Học sinh thờng viết sai mẫu chữ, neựt khuyeỏt treõn, neựt
khuyeỏt dửụựi coứn naồy veà trửụực nhử b, h, nh Ngoaứi rahoùc sinh coứn nhầm caực aõm, vaàn nhử (trong/troõng, boựng
/boỏng) d/gi ,c/q
Một số em cha nắm chắc luật chính tả nên còn viết saichính tả Phần lớn học sinh viết cha đẹp, các nét chữ, con chữ cha
Trang 5đều kết hợp các con chữ cha hài hoà, mềm mại, chữ nghiêng ngã(lúc bên phải, lúc bên trái) một cách tuỳ tiện.
Một số học sinh cha biết cách trình bày một bài viết cha đảm bảotính khoa học và thể hiện tính thẩm mĩ Ngoài ra đồ dùng học tập,bọc nhãn cha đúng quy định
nh những môn Tập đọc, Luyện từ và câu,Tập làm văn, Vì thế chatạo hứng thú cho học sinh thay vào đó là sự nhàm chán, đơn điệucẩu thả và tuỳ tiện Trong giờ tập viết, chính tả, giáo viên cha hớngdẫn một cách tỉ mỉ về việc viết chữ đúng mẫu, cách trìng bày.Học sinh sai chính tả nhiều là do phát âm không chuẩn, và nhầmlẫn giữa thanh sắc với thanh hỏi Cha nắm đợc quy tắc viết hoa vàcách viết hoa Ngoài ra việc hớng dẫn và yêu cầu của giáo viên tronggiờ tập viết đôi lúc cha đến nơi đến chốn, cha nghiêm khắc vớihọc sinh khi viết, các em ngồi cha đúng t thế(nghiêng bên trái,
Trang 6nghiêng bên phải) Cách để vở, cách cầm bút nên dẫn đến chữ viếtcẩu thả, tuỳ tiện Về phía nhà trờng cha thờng xuyên kiểm tra sách
vở và chữ viết của học sinh nên dẫn đến chất lợng của phong tràogiữ vở sạch - rèn chữ đep đạt kết quả cha cao
Chính vì thế, với kinh nghiệm nhiều nằm giảng dạy của mìnhtrong buổi đầu, nhận và làm quen với lớp tôi đã điều tra nắm bắttình hình sách vở, chữ viết của các em
Coự ủuỷ ủoàduứng hoùctaọp
Chửừ vieỏt roừraứng, trỡnhbaứy ủeùp
để khích lệ, động viên học sinh cố gắng thi đua giữ vở, rèn chữ.Theo tôi để xây dựng đợc phong trào "vở sạch - chữ đẹp" cho họcsinh lớp 3 không phải là việc làm đơn giản, vì các em còn nhỏ, mớiqua giai đoạn lớp 1,2 lên, lợng kiến thức mới cũng nh bài học, bài tập
Trang 7phải ghi chép ngày càng nhiều, các em phải tăng tốc độ viết tronggiờ học, giờ làm bài Vì thế nhiều em không chịu khó nắn nót rènluyện chữ viết, dẫn đến viết chữ xấu, vở bẩn, trình bày khôngsạchsẽ.
Để khắc phục tình trạng treõn toõi ủaừ traờn trụỷ vaứ suynghú laứm theỏ naứo ủửa chaỏt lửụùng cuỷa phong traứo giữ vụỷsaùch – vieỏt chửừ ủeùp cuỷa hoùc sinh ủửụùc naõng cao vaứ xâydựng cho các em một nề nếp, một thói quen, biết bảo quản vở, sáchcẩn thận, đồng thời rèn cho các em về chữ viết, tôi xin ủửa ra một
số biện pháp reứn luyeọn “giửừ vụỷ saùch - vieỏt chửừ ủeùp” cho hoùcsinh lụựp 3 nhử sau
II.GIAÛI QUYEÁT VAÁN ẹEÀ
Trang 8và làm quen với lớp, hớng dẫn cho các em chuẩn bị sách vở dụng cụhọc tập Đối với vở thì nên dùng loại vở vừa phải không dày quá (loại
150 trang) thì cho dù giữ cẩn thận nhng khi dùng lâu thì vở cũngkhông mới và đẹp mãi đợc Nếu mỏng quá sẽ làm cho vở mảnh mai
dễ bị nhăn mép và nhàu, nên chọn loại giấy dày cứng có ô ly rõ, đểkhi viết nếu có đè nặng không bị in sang trang bên và chữ viết dễ
đúng kích cỡ vì có ô ly rõ (Loaùi vụỷ 96 trang)
b Bớc 2:
Bên cạnh việc hớng dẫn học sinh chuẩn bị tôi còn gặp gỡ hớngdẫn cụ thể đối với phụ huynh học sinh, để họ đáp ứng những yêucầu tối thiểu cho con em khi bớc vào năm học Các điều kiện vậtchất nh vở ghi, phấn viết, bảng con, thớc kẻ, bút viết, tập giấy nháp Những đồ dùng đó tởng nh lẽ thờng tình nhng nếu không có sự h-ớng dẫn và định hớng cụ thể của giáo viên chủ nhiệm khi bớc vàonăm học, nhất định phụ huynh sẽ không đáp ứng nhu cầu tối thiểu,chất lợng của phong trào vở giữ vở rèn chữ sẽ thấp, chất lợng chữviết của học sinh sẽ bị ảnh hởng
c Bớc 3:
Khi có đủ vở các ủoà dùng học tập, tôi hớng dẫn học sinh phânmôn viết cho từng quyển vở và ghi ở nhãn vở để khi dùng các emkhông nhầm, hớng dẫn các em cách bao bọc vở, cách dán nhãn nh thếnào cho đẹp Sau khi đã hớng dẫn tôi chọn ra một số quyển có
Trang 9hình thức bao bọc cẩn thận, dán nhãn đúng quy định đẹp mắt
để giới thiệu cho các em xem và học tập
d Bớc 4:
Để nắm chắc việc thực hiện của các em tôi kiểm tra kỹ vở,
đồ dùng học tập của từng em Em nào chuẩn bị cha đủ, cha cẩnthận chu đáo tôi yêu cầu các em làm lại ngay, hôm sau tôi kiểm tratiếp
e Bớc 5:
Để vở luôn đẹp và mới không bị gãy hoặc nhàu nát, nhăn méptôi hớng dẫn kỹ các em t thế ngồi viết và cách để vở Qua thực tếcho thấy vở hay bị nhàu nát quăn góc là do t thế ngồi viết và cách
để vở Khi viết nhiều em để vở thừa ra một vị trí sát sạnh bàn,góc bàn, mép bàn rồi tỳ tay lên khi viết, làm cho vở quăn góc và gãy
Để khắc phục nhợc điểm đó, bằng thực tế tôi làm mẫu để họcsinh thấy rõ Đặt vở ngay ngắn vào lòng bàn, hớng dẫn cách để taykhi viết, rồi yêu cầu học sinh làm theo, giáo viên kiểm tra và kịpthời uốn nắn Để có đợc nề nếp thói quen giữ gìn vở tôi quy địnhcác em chỉ nên viết một màu mực trong suốt năm học, không đợcdùng nhiều loại mực, vì sẽ làm cho vở bẩn không đẹp mắt, khi viết
ở mỗi vở đều có giấy lót tay (vì mùa nắng tay các em deó ra mồhôi, dễ làm bẩn vở) ở đầu mỗi buổi học tôi thờng kiểm tra vệ sinh
Trang 10tay và yêu cầu học sinh rửa tay sạch trớc khi đi học và trớc khi vàolớp.
Bên cạnh đó tôi còn hớng dẫn cho các em cách trình bày vở,cách gạch hết bài, hết một môn học, ngày học Cách nộp vở chogiáo viên kiểm tra, cách lật vở, lấy vở phải nhẹ nhàng, cẩn thậnkhông đợc bỏ giấy cũng nh hớng dẫn học sinh làm nẹp vở đánh dấutrang mình viết tránh lật vở nhiều lần, làm cho vở quăn góc, nhàu,bẩn Và ở mỗi vở, đều có đánh số trang để tránh tình trạng họcsinh xé vở Trong quá trình viết, nếu viết bị sai chỉ cần dùng thớcgạch nhẹ, không dùng phấn hoặc bút tẩy để xóa, bôi bẩn
2 Yêu cầu rèn chữ viết:
2.1 Về giáo viên phải gơng mẫu chữ viết:
Mục tiêu của chơng trình môn Tiếng Việt và sách giáo khoamới là nhằm góp phần bồi dỡng tình yêu cái đẹp, cái thiện, lòngtrung thực, lòng tốt góp phần đạo tạo con ngời Việt Nam một cáchtoàn diện và hiện đại theo kịp với các nớc phát triển Để có đợc ngờihọc sinh theo yêu cầu nh thế thì bản thân của mỗi giáo viên phải làmột tấm gơng sáng cho học sinh noi theo Vì thế mỗi việc làm củagiáo viên, dù nhỏ bé cũng phải hết sức mẫu mực Nếu ngời giáo viênchỉ giáo dục học sinh bằng lời lẽ không thì cha đủ, mà cần thểhiện bằng những việc làm cụ thể để các em học tập Vì vậy đểhọc sinh giữ vở sạch, rèn chữ đẹp thì giáo viên phải thực hiện điều
Trang 11này trớc tiên Việc làm này thể hiện ở moùi lúc, mọi nơi, mọi mônhọc, Khi viết bảng tôi chú ý cách trình bày có khoa học và đẹpmắt, chữ viết rõ ràng, mẫu mực, nét chữ, khoảng cách, độ caocủa mỗi chữ đều chuẩn mực, viết đúng quy trình, mỗi khi chấmbài, ghi điểm cuù theồ hoặc cần sửa chữa trong vở học sinh, trong
sổ liên lạc tôi luôn cố gắng viết cho rõ ràng cẩn thận, vì tôi nghĩrằng chữ giáo viên viết trên bảng giúp học sinh nắm đợc thứ tự viếtcác nét chữ của từng chữ cái cách nối các chữ cái trong một chữnhằm đảm bảo yêu cầu viết liền mạch viết nhanh Chữ của giáoviên khi chữa bài, chấm bài cũng đợc học sinh quan sát nh một loạichữ mẫu vì thế giáo viên cần có ý thức viết chữ đẹp, đúng mẫu
rõ ràng để học sinh học tập Giáo viên phải luôn để lại trong lòngcác em những việc làm mẫu mực, để các em phấn đấu noi theo.Giáo viên cần phải luôn tự rèn luyện chữ viết để giáo dục học sinh
2.2 Rèn luyện chữ viết cho học sinh trong giờ tập viết:
ở đầu bậc tiểu học, nếu nh học vaàn, tập đọc giúp việc rènluyện năng lực đọc thông, thì tập viết giúp cho việc rèn năng lựcviết thạo Đọc thông mở đờng cho viết thạo, viết thạo sẽ giúp cho các
em ghi nhanh, ghi rõ ràng những điều giáo viên giảng và cả những
điều học sinh nghĩ nhìn trang vở với dòng chữ đều tăm tắp,không bị giây mực, quăn mép lòng ngời giáo viên dấy lên một niềm
Trang 12vui Nhng muốn viết thành thạo học sinh phải cố gắng rèn luyện dới
sự chăm sóc hớng dẫn tận tình của thầy cô giáo
Trong chơng trình Tiếng Việt lớp 3 yêu cầu học sinh vừa ôntập viết chữ cái hoa vừa củng cố kỹ năng viết chữ thờng đã đợc học
ở lớp 1-2 với mức độ cao hơn và chúng ta cũng biết, phân môn tậpviết theo gần hết chơng trình tiểu học, vì vậy nó là một môn họckhông kém phần quan trọng, góp phần hình thành cho học sinhtính cẩn thận, tỉ mỉ, chịu khó rèn luyện chữ viết cho học sinhtrong giờ tâp viết là điều quan trong mang lại hiệu quả cao khôngchỉ cho môn tập viết, mà còn cho tất cả các môn học khác Vì thếqua mỗi giờ tập viết tôi luôn luôn tìm ra những điểm mà học sinhthờng mắc phải để uốn nắn cho các em Qua thực tế tôi thấynhiều em viết chữ không đều về kích thớc, độ cao, khoảng cáchcủa chữ, chữ viết rời rạc, đứt đoạn sai mẫu dẫn đến chữ viết xấu
Đề khắc phục các nhợc điểm này khi dạy tập viết, ngòai việc cungcấp cho học sinh trọng tậm kiến thức của bài, hớng dẫn chính xác
về khoảng cách, độ cao của từng con chữ Tôi giảng giải ngắn gọncho học sinh dể hiểu và minh họa cách viết chữ cũng nh cách đangòi bút nh thế nào, thứ tự viết nét ra sao và phân tích cả dấu phụcủa từng con chữ cũng nh dấu thanh Tổ chức cho học sinh luyệnchữ viết bằng nhiều hình thức khác nhau, khi viết nếu chữ rời rạc,
đứt đoạn sai mẫu sẽ làm cho chữ viết trở nên cứng mất đi sự mềm
Trang 13mại, tính thẩm mỹ của chữ viết Để khắc phục điều này tôi nhậnthấy việc viết mẫu trên bảng lớp của giáo viên rất quan trọng, viếtmẫu là thao tác trực quan của giáo viên trên bảng lớp, giúp học sinhnắm bắt đợc quy trình viết từng nét chữ, từng chữ Khi giáo viênviết mẫu trên bảng lớp, học sinh đợc nhìn thấy tay giáo viên viếttừng nét, từng chữ tay đa phấn nh thế nào Do vậy khi viết mẫu tôiviết chậm, viết đúng theo quy tắc viết chữ, đối với những chữviết khó (hoặc nét nối) giáo viên phối hợp giảng giải về cách viết,phân tích và viết mẩu trích đoạn những nét đó ra phần bảngphụ, học sinh quan sát lại chữ mẫu và luyện tập thực hành Từ đógiúp học sinh trau dồi kỹ năng viết chữ, học sinh tận mắt thấy tayviết, nghe tận tai cách viết và sẽ viết đúng Khi học sinh viết sai,giáo viên không viết đè lên mà viết chữ đúng ở bên cạnh, để họcsinh quan sát, nhận ra u khuyết điểm để rút ra kinh nghiệm.
Chúng ta cũng biết, học sinh tiểu học thờng hiếu động, thiếukiên trì khó thực hiện các thao tác đòi hỏi sự khéo léo, cận thận
Để giúp học sinh khắc phục nhợc điểm trên, ngời giáo viên phải có
đức tính kiên trì, tận tâm, vì sự tận tâm nhiệt tình, chu đáocủa giáo viên là một trong những yếu tố đảm bảo sự thành côngcủa giờ dạy tập viết, kỹ năng viết của học sinh đợc tôi hớng dẫn theohai mức độ: khi viết chữ cái yêu cầu học sinh viết đúng hình dáng:cấu tạo quy trình viết Khi tập viết ứng dụng: tôi hớng dẫn học sinh
Trang 14viết liền mạch các chữ cái, không nhấc bút tùy tiện, viết dấu phụ,dấu thanh dới hoặc trên các chữ cái Học sinh chỉ có đợc kỹ năngviết chữ thật sự khi sản phẩm viết của các em đúng mẫu, rõ ràng,
đúng tốc độ quy định, về t thế ngồi viết, cách cầm bút, để vở,cách trình bày, cách lê bút, lia nét bút
Muốn cho học sinh viết chữ đẹp trong vở tập viết tôi đã hớngdẫn tỉ mỉ nội dung và yêu cầu về kỹ năng viết của từng bài viết,giúp các em viết đúng Muốn học viết một chữ ghi tiếng chonhanh, tôi hớng dẫn học sinh biết cách rê bút (nhấc nhẹ đầu bút nh-
ng vẫn chạm mặt giấy) lia bút (chuyển dịch đầu bút sang điểm
đặt bút khác, không chạm mặt giấy) Để có thể viết liền mạch tạo
sự kết nối hài hòa giữa các chữ cái trong chữ ghi tiếng làm cho nênchữ mềm mại và đẹp hơn
ví dụ : khi hớng dẫn học sinh viết các mẫu chữ hoa m, b, n,
s
Các bài trong vở Tập viết tôi tiến hành theo các bớc nhử sau
Bớc 1: Hớng dẫn học quan sát và nhận xét chữ mẫu Giới thiệu
khung chữ và cấu tạo nét trên bài chữ mẫu Giáo viên vừa nói vừaviết lên bảng để học sinh quan sát
Trang 15Bớc 2: Hớng dẫn học sinh viết trên bảng con Học sinh viết hai ba
l-ợt giáo viên nhận xét, uốn nắn và có thể nhắc lại quy trình viết đểhọc sinh viết đúng
Bớc 3: Hớng dẫn học sinh viết vào vở Tập viết Trớc khi viết giáo
viên lu ý với học sinh về điểm đặt bút, khoảng cách giữa các chữ
ra sao, cách đặt dấu thanh nh thế nào Giáo viên theo dõi, uốn nắngiúp đỡ các em yếu kém viết đúng quy trình, hình dángvà nộidung Sau đó giáo viên chấm và nhận xét.Với những việc làm đơngiản nh thế nhng nếu giáo viên xem nhẹ nó thì việc rèn chữ tronggiờ tập viết không mang lại hiệu quả
2.3 Rèn chữ viết cho học sinh ở tất cả các môn học.
Để học sinh thực hiện tốt việc rèn luyện chữ viết, thì giáo viênkhông những rèn luyện cho học sinh chữ viết ở giờ tập viết, mà cầnphải biết vận dụng việc viết các bài học, bài làm ở các môn họckhác để học sinh tập viết Đối với học sinh, sự nghiêm khắc của giáoviên về chất lợng chữ viết ở tất cả các môn học là sự cần thiết,nhiều em cứ nghĩ cần viết đẹp ở vở tập viết còn các môn học khácthì không cần Vì thế, giáo viên phải thực hiện rèn luyện chữ viếtcho học sinh một cách đồng bộ, có nh thế việc rèn luyện chữ viếtmới đợc cũng cố thờng xuyên Trong những bài tập làm văn, chínhtả, luyện viết giáo viên đều nêu tiêu chuẩn chữ viết cách trình bàysạch sẽ, để khuyến khích động viên học sinh viết cẩn thận khi làm