SKKN một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiết dạy học môn thể dục ở trường THCS

Vậy để phát huy đợc những mặt mạnh đó của bộ môngiáo dục thể chất, với vai trò là ngời hớng dẫn mỗi ngời giáo viên phảiluôn luôn có sự đổi mới phơng pháp dạy học của mình để làm saocho c

1 NhËn thøc vÒ vÞ trÝ cña m«n ThÓ dôc hiÖn nay.

2 KÕt qu¶ häc tËp m«n ThÓ dôc ë trêng

III THùC TR¹NG

1 ThuËn lîi

2 Khã kh¨n

a §èi víi gi¸o viªn

b §èi víi häc sinh

IV C¸C GI¶I PH¸P

1 N©ng cao nhËn thøc vÒ ph¬ng ph¸p d¹y häc

2 Tăng cờng sử dụng và làm mới trang thiết bị đồdùng dạy học để nâng cao hiệu quả trong quá trình dạyhọc.

3 Giáo viên giao nhiệm vụ cụ thể cho học sinh trớckhi tập luyện hoặc sau khi phân nhóm tập luyện

4 Sử dụng đội hình trong quá trình tập luyện

5 Hớng dẫn tập luyện theo phơng pháp trò chơi

6 Hớng dẫn tập luyện theo phơng pháp thi đấu,khen thởng

7 Phơng pháp dạy học bộ môn xây dựng hứng thúlấy học sinh làm trung tâm

8 Phơng pháp củng cố từng nội dung sau khi luyệntập kỹ thuật động tác

9 Đổi mới kiểm tra đánh giá hiệu quả học tập

V KếT QUả Và BàI HọC KINH NGHIệM

1 Những kết quả bớc đầu đạt đợc

2 Bài học kinh nghiệm

C KếT LUậN

A ĐặT VấN Đề

Chúng ta biết rằng sự nghiệp giáo dục của nớc nhà ngày càngphát triển, việc bồi dỡng và nâng cao năng lực trí tuệ là nhiệm vụchính trị cơ bản trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội Bêncạnh đó công tác giáo dục thể chất (GDTC) là một mặt không thểthiếu đợc trong mục tiêu đào tạo con ngời phát triển toàn diện Để

đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục và sựnghiệp xây dựng bảo vệ tổ quốc, vấn đề tăng cờng sức khoẻ cho

học sinh trở thành một nhiệm vụ cấp bách có ý nghĩa chiến lợc củatoàn Đảng toàn dân.

Sức khoẻ đối với con ngời là vốn quý Muốn không ngừng nângcao sức khoẻ phải đẩy mạnh công tác nâng cao giáo dục thể chất

Do đó, giáo dục thể chất là một trong những mặt cơ bản của nềngiáo dục có liên quan chặt chẽ với sự nghiệp đào tạo cho đất nớcnhững con ngời phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mĩ Đồngthời nó chuẩn bị tiền đề cần thiết để con ngời bớc vào cuộc sốnglao động sản xuất và bảo vệ tổ quốc Phát triển Thể dục Thể thao(TDTT) còn làm phong phú đời sống văn hoá tinh thần của nhândân từ đó nâng cao năng suất lao động và hiệu quả chiến đấu

Học thuyết Mác - Lê Nin khẳng định: “TDTT là một bộ phận

không thể tách rời sự nghiệp giáo dục, chủ nghĩa cộng sản, thể thao không chỉ giải quyết nhiệm vụ chủ yếu hoàn thiện về mặt thể chất mà còn tác động tích cực thúc đẩy sự phát triển các môn khoa học khác”.

Trong Hiến pháp năm 1992 (điều 41) đã ghi rõ: “Nhà nớc và xã

hội phát triển nền TDTT dân tộc khoa học vì nhân dân Nhà nớc thống nhất quản lí sự nghiệp phát triển TDTT Quy định giáo dục thể chất bắt buộc trong trờng học”.

Việc bồi dỡng và rèn luyện sức khoẻ cho học sinh tức là rèn luyệncho cơ thể các em phát triển cân đối, phát triển bốn tố chất

“Nhanh - Mạnh - Bền - Khéo léo” giúp cho các em hoàn thiện dần

các phẩm chất, nhân cách cơ bản của con ngời trong xã hội mới vớimong muốn đợc cống hiến sức mình cho sự phồn vinh của dântộc

Ngày nay trong hệ thống Giáo dục, giáo dục thể chất đợc xem

là môn học chính khoá, là một môn học không kém phần quantrọng trong chơng trình giáo dục ở nhà trờng nói chung và bậcTHCS nói riêng Môn Thể dục đợc phố biến và ngày càng rộng rãi,

đa dạng về nội dung và phong phú về hình thức Nh bao môn họckhác, giáo dục thể chất cũng tiến hành theo một chơng trình sphạm, hớng dẫn học sinh vận động, rèn luyện cơ thể tạo sự pháttriển toàn diện, góp phần cải tạo nòi giống, thực hiện mục tiêu cáchmạng văn hoá, t tởng Xây dựng một lối sống vui tơi, lành mạnh chohọc sinh Vậy để phát huy đợc những mặt mạnh đó của bộ môngiáo dục thể chất, với vai trò là ngời hớng dẫn mỗi ngời giáo viên phảiluôn luôn có sự đổi mới phơng pháp dạy học của mình để làm saocho các em có đợc những tiết học bổ ích, lý thú và những kết quảcao nhất trong rèn luyện sức khoẻ, thể chất của mình

Đối với dạy học, đây là một vấn đề hết sức quan trọng và làyêu cầu cấp thiết nhằm phù hợp với xu thế phát triển của xã hội, gópphần tạo ra những tố chất mới cho nguồn lao động trẻ trong thời kỳcông nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc

Luật Giáo dục đã ghi rõ: “Đổi mới phơng pháp dạy học là phát

huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, bồi ỡng phơng pháp tự học, tự rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn”.

d-Hơn nữa, lứa tuổi học sinh THCS đóng vai trò rất quan trọng

đặc biệt trong sự củng cố và phát triển những kết quả của tiểuhọc, cần có một trình độ học vấn THCS và những hiểu biết ban

đầu về kỹ thuật và hớng nghiệp để tiếp tục học THPT, THCN, họcnghề hoặc đi vào cuộc sống lao động mới Để thực hiện đợc điềunày các em cần có một sức khoẻ và một thể lực tốt, một thói quen

kỷ luật về nếp sống lành mạnh, một phong cách thật nhanh nhẹn

hội thảo và cần có sự giúp đỡ, tiếp sức của các cấp quản lý, bảnthân tôi là ngời giáo viên giảng dạy và của cả học sinh thì mới cóthể đạt đợc mục tiêu của việc dạy học.

Xuất phát từ việc giảng dạy của bản thân, với lơng tâm vàtrách nhiệm của ngời giáo viên cùng với những kinh nghiệm đúc rúttrong quá trình giảng dạy môn Thể dục ở trờng THCS tôi nhận thấyrằng việc đổi mới phơng pháp dạy học nhằm nâng cao hiệu quảtiết dạy học đối với môn Thể dục trong trờng THCS là hết sức thiếtthực và bổ ích Với lý do đó tôi đã mạnh dạn đa ra một số kinh

nghiệm về “Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiết

dạy học môn Thể dục ở trờng THCS”.

B néi dung

I cơ sở khoa học

1 Vai trò vị trí của môn Thể dục trong nhà trờng THCS.

Ngoài việc cung cấp tri thức về một bộ môn khoa khọc, mônThể dục có một vị trí đặc thù riêng biệt của nó, đó là giáo dục vàrèn luyện thể chất, sức khoẻ, nâng cao thể lực cho học sinh, gópphần cho các em học tập tốt các môn khác

Bên cạnh đó bộ môn này còn có tác dụng hổ trợ đắc lực chocác hoạt động Đoàn Đội, hoạt động ngoài giờ lên lớp, tạo nên mộtkhông khí học đờng lành mạnh, cuốn hút học sinh làm cho các emyêu trờng, yêu lớp

2 Tầm quan trọng của phơng pháp dạy học môn Thể dục.

Mỗi ngời giáo viên thể dục khi trực tiếp giảng dạy phải nắmvững kiến thức, khả năng linh động một cách nhất định để thựchiện tốt nhiệm vụ của môn học, tiết học, lý thuyết, học mới và tậpluyện Hơn thế nữa, để không ngừng nâng cao chất lợng dạy vàhọc môn Thể dục trong nhà trờng THCS đòi hỏi ngời giáo viên phảiluôn luôn đổi mới phơng pháp dạy học theo hớng tích cực hoá hoạt

động học tập của học sinh đó là lấy học sinh làm trung tâm, luôn

đổi mới phơng pháp, cách tổ chức hoạt động dạy học và cả nhữngcơ sở vật chất phục vụ dạy học, kiểm tra đánh giá, trong đó đặc

biệt nhất là phơng pháp dạy học nhằm gây hứng thú cho học sinhhọc bộ môn của mình Ngời học trở thành chủ thể của hoạt độngdạy học, ngời giáo viên giữ vai trò là ngời hớng dẫn, dạy cho học sinhcách học, tự học chính vì thế mà phải có sự lựa chọn, tổ chứcnhững phơng pháp dạy học hợp lý nhất nhằm khơi dậy lòng say mê,hứng thú và phát huy hết sức tích cực, chủ động, sáng tạo và khảnăng của học sinh trong việc giải quyết vấn đề Các em đợc họctrong không khí vui vẻ, phấn khởi, học mà chơi chơi mà học đợc tự

do tìm hiểu, suy nghĩ, khám phá và sự tìm tòi ra kiến thức củabài học dới sự dẫn dắt và gợi mở của giáo viên Tất cả đó là để đàotạo cho các em học sinh có một thể chất tốt, năng khiếu tốt và giúpcác em trở thành những tiềm năng lớn cho phong trào Thể dục Thểthao của nhà trờng cũng nh địa phơng và toàn xã hội

Nhận thức đợc điều này, là một giáo viên trực tiếp giảng dạymôn Thể dục bậc THCS, bản thân tôi luôn có ý thức trách nhiệmcao, tâm huyết, nhiệt tình với nghề nghiệp, rèn luyện cho mìnhphẩm chất đạo đức, ý chí, nghị lực quyết tâm, đồng thời luônluôn tự trau dồi kiến thức cho mình để có trình độ chuyên mônvững vàng, năng động, sáng tạo trong quá trình giảng dạy

Luôn theo sát học sinh trong quá trình tập luyện, để tìm ranhững phơng pháp dạy học phù hợp, từ đó rèn luyện cho các em ý

thức học tập và tự rèn luyện tốt Nâng cao kĩ năng, kĩ xảo trongtừng tiết học để gây hứng thú cho cả thầy và trò.

Trong thực tế hiện nay, việc đổi mới mục tiêu, nội dung chơngtrình dạy học là một yêu cầu cấp bách đã và đang diễn ra với quymô lớn và dần dần đi vào chiều sâu của từng vấn đề Từ đó đòihỏi cấp thiết là phải đổi mới phơng pháp dạy học tất cả các nộidung, làm thế nào đó để trong quá trình giảng dạy ngời học làtrung tâm, ngời thầy giữ vai trò hớng dẫn, gợi ý, chỉ đạo, độngviên giúp ngời học tích cực, chủ động sáng tạo trong việc lĩnh hộikiến thức để hình thành kĩ năng, kĩ xảo của mình, tiếp cậnnhững tri thức mới, hiện đại tự rèn luyện và đào tạo bản thân tốthơn

II CƠ Sở THựC TIễN

1 Nhận thức về vị trí của môn Thể dục hiện nay.

Hiện nay, phần lớn ở trong các nhà trờng bộ môn Thể dục còn

bị xem nhẹ, một số giáo viên Thể dục giảng dạy còn sơ sài, nặng

về giảng giải kỹ thuật mà cha đầu t chú trọng cho việc tập luyện.Chính điều đó đã làm cho thể lực của các em không đảm bảo,bệnh học đờng ngày càng tăng lên, học sinh không có hứng thú vàthói quen tập luyện thể dục thể thao Thên thực tế ở nhà trờng, cơ

sở vật chất còn hạn hẹp và thiếu thốn, cha đáp ứng hết đợc những

yêu cầu cho việc dạy và học của bộ môn Chính vì vậy mà việc dạy

và học trở nên kém hiệu quả, học sinh không phát huy hết năng lực

và khả năng vốn có của mình Đối với học sinh, phần lớn các em chorằng môn Thể dục là môn phụ nên đã có thái độ coi thờng và chatích cực học, các em chỉ chú trọng vào các môn học nh: Văn, Toán,

Lí, Hóa Mặt khác bộ môn Thể dục là một môn khó, nó có tác dụngtrực tiếp đến thể chất của các em Luyện tập tốt là phải vận độngcơ bắp và điều đó thờng dẫn đến mệt mỏi trong thời gian đầumới tập luyện Hơn nữa, tập luyện thể dục còn ảnh hởng đếntrang phục của các em, nhất là các tiết học thể dục lồng ghép vớicác tiết học lí thuyết khác Từ đó dẫn đến sự lời biếng vận độngcủa các em nhất là các em nữ Tất cả những yếu tố trên đã ảnh h-ởng rất lớn đến giờ học nội khóa ở trờng, nó không những làm giảmtác dụng của giáo dục thể chất trong nhà trờng về lâu dài mà cònlàm cho thế hệ trẻ của chúng ta có thể chất kém cũng nh khôngthể đạt đợc mục đích của Đảng là giáo dục để con ngời phát triểntoàn diện Vì vậy việc nâng cao hiệu quả giờ dạy Thể dục trongnhà trờng là rất quan trọng và cần thiết

2 Kết quả học tập môn Thể dục ở trờng.

Qua khảo sát học kì I năm học 2010 - 2011 kết quả đánh giáhọc sinh khối 8 và khối 9 ở trờng THCS Ng Thủy Bắc đạt đợc chất l-ợng nh sau:

đã có ý thức, động cơ đúng đắn, có ý chí tinh thần học nh cácmôn học khác

Thông qua việc đổi mới phơng pháp dạy học bộ môn theo hớngtích cực, sức khỏe của học sinh đợc tăng lên, đồng thời cũng gópphần quan trọng trong việc hạn chế các bệnh học đờng trong lứatuổi học sinh THCS, điều mà bấy lâu nay chúng ta cần quan tâm

và cái đích cuối cùng là phát triển thể chất cân đối theo lứa tuổi

Đây là một số thành công đáng khích lệ, đã chuyển đổi từ mộtcách dạy thiếu năng động, học sinh học ít chơi nhiều, giáo viên

nặng nề giảng giải lý thuyết để tiến tới thực hiện những giờ dạytheo sự đổi mới và có hiệu quả.

- Giáo viên nắm bắt kịp thời nội dung chơng trình, áp dụngnhiều phơng pháp mới và chủ động trong chơng trình giảng dạy

- Giáo viên linh hoạt, biết khắc phục đợc những khó khăn trongquá trình dạy học, đặc biệt là làm mới đợc đồ dùng dạy học, khắcphục sân bãi, vận động các em làm các đồ dùng dạy học đơn giản,tạo mối quan hệ tốt giữa giáo viên và học sinh Từ đó làm cho các

em thêm yêu thích và có lòng đam mê với môn học

- Phong trào Thể dục Thể thao đợc ban giám hiệu và các tổchức đoàn thể trong nhà trờng cũng nh địa phơng quan tâm nênhàng năm mua sắm và làm mới một số dụng cụ phục vụ cho việcvui chơi - dạy học nên phần nào kích thích lòng say mê nghề

nghiệp của giáo viên và thu hút các em học sinh tham gia nh bóngchuyền, bóng đá, cầu lông…

2 Khó khăn.

a Đối với giáo viên.

- Sự nhận thức thiếu đúng đắn về vai trò và tác dụng của mônhọc, một số giáo viên còn xem nhẹ môn học, cha thấy rõ đợc tácdụng của bộ môn trong việc hình thành nhân cách của học sinh

- Một số giáo viên còn lúng túng trong quá trình lên lớp cũng nhviệc đổi mới phơng pháp dạy học dẫn đến các bớc lên lớp còn cứngnhắc làm cho giờ học nhàm chán, nặng nề, không gây đợc hứngthú cho học sinh

- Với quỹ thời gian từng tiết học nếu giáo viên không biết cách

bố trí, sắp xếp, chỉ nặng về truyền thụ kiến thức thì học sinh sẽ

ít đợc rèn luyện và nâng cao thể lực

- Việc dạy lồng ghép, tích hợp nhiều nội dung vào một tiết họcnếu giáo viên không chịu khó, thiếu năng động để tổ chức đồngthời hoạt động cho các nhóm thì khối lợng vận động, kỹ năng màhọc sinh đợc rèn luyện quả là rất ít

- Thiết bị, đồ dùng dạy học còn thiếu nhất là các tranh ảnhminh họa nên cha đáp ứng đợc nhu cầu của giáo viên và học sinhtrong việc dạy và học

- Việc vận dụng phơng pháp của một số giáo viên vẫn còn một

số tình trạng trì trệ Một số giáo viên lên lớp cha tận dụng hết thiết

bị, dụng cụ sẵn có và điều kiện tự nhiên để tổ chức cho học sinhtập luyện

b Đối với học sinh.

- Các em cha có nhận thức đúng đắn về vai trò, tác dụng củamôn học Thể dục làm góp phần hình thành nhân cách cho họcsinh, cha thấy đợc mối quan hệ mật thiết giữa rèn luyện thể dục

để có sức khỏe tốt góp phần học tốt các môn học khác và thực hiệnmục tiêu chung

- Với những thực trạng trên, để gây hứng thú cho các em tronggiờ học và đạt đợc chất lợng cao về bộ môn mình đang trực tiếpgiảng dạy, bản thân tôi đã mạnh dạn áp dụng một số giải pháp sau:

IV CáC GIảI PHáP

1 Nâng cao nhận thức về phơng pháp dạy học.

Để không ngừng nâng cao hiệu quả, chất lợng của một bài dạy,giáo viên cần đổi mới phơng pháp giảng dạy và vận dụng phơngpháp dạy học “lấy học sinh làm trung tâm” Khi dạy bộ môn Thể dục

đây là vấn đề đổi mới phù hợp với nền giáo dục nớc ta, học sinhchủ động lĩnh hội đợc kiến thức, tập trung t duy, giáo viên là ngờihớng dẫn cho học sinh phơng pháp tự học, tự tập luyện và biết tìm

các biện pháp để sửa sai Phơng pháp này sẽ phát huy đợc vai tròtích cực chủ động của học sinh trong việc rèn luyện những kỹ năngquan sát tởng tợng, giáo dục cho các em tính sáng tạo, chủ động, tựgiác nhất là ý chí luôn rèn luyện thân thể khỏe mạnh, không nhữngrèn luyện ở trờng học mà các em còn tự giác ngoại khóa thêm ngoàigiờ học.

Trong quá trình giảng dạy, ngời giáo viên phải là ngời yêu nghề,mến trẻ, phải có năng lực sáng tạo, luôn có sự thay đổi bố trí cácphơng pháp dạy học phù hợp với từng đối tợng, luôn tạo một giờ học h-

ng phấn, có lợng vận động thích hợp, hiệu quả

Đối với nhà trờng cần tạo mọi điều kiện để đảm bảo dụng cụ,sân bãi, môi trờng, bóng mát Đây cũng là điều kiện không thểthiếu đợc trong quá trình rèn luyện thể chất cho học sinh trong nhàtrờng

2 Tăng cờng sử dụng trang thuết bị đồ dùng dạy học, làm mới mua sắm cơ sở vật chất trang thiết bị để phục vụ cho việc giảng dạy.

- Cơ sở vật chất, dụng cụ, thiết bị dạy học cho môn Thể dục là

điều kiện hết sức quan trọng, Việc sử dụng tranh ảnh, kênh hình,các dụng cụ học tập nh các loại bóng, cầu, dây nhảy… mang tínhhấp dẫn nhằm gây hứng thú và kích thích sự chú ý trong các em

- Ngời giáo viên phải xác định sẽ khó có thể đối mới phơngpháp dạy học môn Thể dục trong khi cơ sở vật chất, thiết bị dạyhọc cha đạt đến mức tối thiểu.

- Tuy nhiên việc tăng cờng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết

bị dạy học môn Thể dục trong các trờng THCS gặp nhiều khó khăn.Song ngời giáo viên cần tuỳ vào tình hình thực tế của từng trờng,tranh thủ sự ủng hộ của các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phơng,ban giám hiệu nhà trờng và vận động học sinh tự làm những dụng

cụ đơn giản để làm tăng thêm tính chủ động, tích cực và tạoniềm đam mê hứng thú của các em với bộ môn Thể dục

- Đối với học sinh phải có trang phục riêng cho tập luyện Vớitrang phục Thể dục thể thao, giày vải sẽ giúp cho học sinh tậpluyện tích cực hơn, mạnh dạn hơn

3 Giáo viên giao nhiệm vụ cụ thể cho học sinh trớc khi tập luyện hoặc sau khi phân nhóm tập luyện.

Một giờ học Thể dục có chất lợng cao, có ý nghĩa là phải đảmbảo khối lợng vận động trong một tiết học, phải đặc biệt coi trọngphơng pháp tổ chức, phơng pháp dạy học động tác đặc biệt là khigiao nhiệm vụ cụ thể cho từng tổ, nhóm, giáo viên chỉ rõ nội dungcần tập trong tiết học theo hình thức phân nhóm quay vòng, thật

cụ thể chi tiết