PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CƯMGARTRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ LỢI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KĨ NĂNG THỰC HÀNH NGHI THỨC ĐỘI TRONG LIÊN ĐỘI LÊ LỢI” Họ và tên tác giả:
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CƯMGAR
TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ LỢI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KĨ NĂNG THỰC HÀNH
NGHI THỨC ĐỘI TRONG LIÊN ĐỘI LÊ LỢI”
Họ và tên tác giả: Trần Thị Thùy Vân
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Lê Lợi
Nhiệm vụ : Giáo viên – Tổng phụ trách Đội
Quảng Phú, tháng 02 năm 2017
Trang 2Hồ Chí Minh Với những quy định biểu hiện bằng ngôn ngữ, hình thức tượngtrưng, thủ tục, nghi lễ và đội ngũ, nghi thức Đội góp phần mạnh mẽ vào việc xâydựng phương pháp giáo dục toàn diện, mang nét đặc trưng của Đội Trong đó, nổibật là giáo dục ý thức kỉ luật, tư thế, tác phong và tinh thần tập thể cho Đội viên,tạo ra vẻ đẹp tính nghiêm chỉnh và sự thống nhất của tổ chức Đội Nghi thức Độiđược tiến hành thường xuyên trong mọi hoạt động rèn luyện của Đội để tạo thànhthói quen, nề nếp tốt cho Đội viên trong tổ chức Đội Việc tiến hành giáo dục bằngNghi thức Đội đòi hỏi phải có tính thuyết phục cao, tính nghiêm túc, chính xác vàthống nhất Có như vậy mới làm cho Nghi thức Đội trở thành nhu cầu thực sự củamỗi Đội viên và tập thể Đội.
Các Đội viên khi tham gia các hoạt động tập trung như: chào cờ, sinh hoạt tậpthể đầu tuần, thể dục giữa giờ, lễ kỉ niệm… mỗi Đội viên cần phải thực hiện đúngcác động tác thực hành Nghi thức Đội Đó là một vấn đề mà mỗi giáo viên tổng
Trang 3phụ trách, Anh chị phụ trách, Đội viên luôn quan tâm Vấn đề đặt ra ở đây là phảirèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội, đó là yếu tố quyết định đến sự thànhcông của việc thực hiện đúng, thành thạo Nghi thức Đội.
Muốn thực hiện tốt các động tác về Nghi thức Đội, không thể không nghiêncứu kĩ về Nghi thức Đội và phương pháp tập luyện về Nghi thức Đội, đặc biệt làbiện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội cho Đội viên Để tổ chức tốtviệc này, giáo viên tổng phụ trách Đội cần có tài liệu cung cấp những kiến thức líthuyết về các động tác thực hành Nghi thức Đội, và có biện pháp cụ thể cho từngđộng tác
Điều đó một lần nữa khẳng định: Tổ chức Đội là một tổ chức không thể thiếutrong các trường THCS và Tiểu học Nếu hướng dẫn các em thực hiện đúng theoĐiều lệ Đội và thực hành đúng Nghi thức Đội thì sẽ góp phần giáo dục các em trởthành con ngoan trò giỏi, xứng đáng là chủ nhân tương lai của đất nước
Trải qua quá trình làm Tổng phụ trách Đội tại trường tiểu học Lê Lợi với vốntích luỹ kinh nghiệm có được từ thực tiễn trong quá trình công tác, tập huấn, trongquá trình tìm hiểu tài liệu tôi nhận thấy rằng: Trong công tác Đội Thiếu niên Tiềnphong Hồ Chí Minh, việc hướng dẫn thực hành Nghi thức Đội trong nhà trườngnói chung và trường Tiểu học Lê Lợi nói riêng là rất quan trọng Nên tôi mạnh dạn
chọn đề tài “Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội trong Liên đội trường Tiểu học Lê Lợi” làm đề tài nghiên cứu, với mong muốn
sẽ đưa ra các biện pháp, giải pháp để rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội
Trang 4cho Đội viên, góp phần nâng cao hoạt động Đội trong nhà trường, đặc biệt là kĩnăng thực hiện 7 yêu cầu Đội viên của các em đúng theo Nghi thức Đội.
1 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Mục tiêu:
Đưa ra một số biện pháp rèn kĩ năng thực hành Nghi thức Đội, nhằm đẩymạnh hoạt động Đội trong nhà trường và nâng cao kĩ năng thực hành Nghi thứcĐội cho từng Đội viên
Nhiệm vụ của đề tài:
Khảo sát thực trạng hoạt động Đội tại Liên đội
Nghiên cứu tầm quan trọng, sự cần thiết việc rèn luyện kĩ năng thực hànhNghi thức Đội trong nhà trường
Từ đó tìm ra các biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội trongnhà trường
2 Đối tượng nghiên cứu
Kĩ năng thực hành Nghi thức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh trongtrường tiểu học Lê Lợi
3 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu “Nghi thức và hướng dẫn thực hiện Nghi thức Đội Thiếu niêntiền phong Hồ Chí Minh” của Hội đồng Đội Trung ương
Trang 5Tiến hành nghiên cứu về thực trạng thực hành Nghi thức Đội trong nhàtrường năm học 2015 – 2016.
4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Phương pháp nghiên cứu khảo sát thực tiễn
Phương pháp thực nghiệm
Phương pháp phân tích, xử lý số liệu
II PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
Để thực hiện tốt 7 yêu cầu Đội viên và thực hành thành thạo các kĩ năngNghi thức Đội, trước hết chúng ta phải hiểu “Khái niệm, ý nghĩa, vai trò của Nghithức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh”
Khái niệm về Nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh.
Nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh là một phương tiện giáo dục của Đội Đặctrưng của Nghi thức Đội là nó được thể hiện thông qua các biểu trưng, ngôn ngữ,lời nói và các nghi lễ, thủ tục để giáo dục Đội viên
Trong các nghi lễ, thủ tục hàng ngày và trong các ngày hoạt động quy mô,chính thức của Đội, nghi thức Đội được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc.Trong mọi hoạt động rèn luyện của Đội nghi thức tạo thành thói quen, nề nếp tốtcho đội viên trong tổ chức Đội Góp phần khẳng định vai trò của tổ chức Đội trong
sự nghiệp giáo dục
Trang 6Nghi thức Đội ngày càng hoàn thiện cùng với sự phát triển của tổ chức Độiphù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của đất nước và đáp ứng những nhu cầu củaĐội viên.
Ý nghĩa, vai trò của nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh.
Nghi thức Đội là một hoạt động giáo dục đặc trưng cho Đội TNTP Hồ ChíMinh Thông qua hoạt động này, tổ chức Đội được củng cố, phát triển và khẳngđịnh vị trí, vai trò của mình với xã hội
Nghi thức Đội nhằm giáo dục toàn diện cho các em Đội viên mà trước hết làgiáo dục ý thức tổ chức kỉ luật, tinh thần trách nhiệm trước tập thể, tạo nên tìnhcảm gắn bó, đoàn kết, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau để cùng tiến bộ
Hoạt động Nghi thức Đội giúp các em có thể lực cường tráng, khoẻ mạnh,nhanh nhẹn, tháo vát Góp phần tạo nên vẻ đẹp cho người Đội viên, đẹp trong lờinói và đẹp trong hành động
Hoạt động nghi thức Đội tốt sẽ tạo thành thói quen, nề nếp tốt trong sinh hoạthàng ngày cho tập thể và cá nhân đội viên như: trang phục đẹp, gọn gàng, sạch sẽ,
ra vào lớp đúng giờ, trật tự, vệ sinh ngăn nắp…
Để có được những Đội viên khoẻ mạnh, tháo vát nhanh nhẹn, gọn gàng, có ýthức tổ chức kỉ luật, có tinh thần trách nhiệm và biết đoàn kết yêu thương giúp đỡlẫn nhau Vấn đề đặt ra ở đây là phải rèn kĩ năng Kĩ năng là yếu tố quyết định đến
sự thành công của việc thực hiện đúng, thành thạo Nghi thức Đội Thiếu niên tiềnphong Hồ Chí Minh
Trang 72 Thực trạng
Được sự quan tâm sâu sắc của Phòng Giáo dục và Đào tạo, Hội đồng độihuyện đã hướng dẫn, chỉ đạo, cũng như sự quan tâm của các bậc phụ huynh họcsinh, tạo điều kiện về vật chất, ủng hộ tinh thần giúp cho Liên đội hoạt động thôngsuốt và tăng thêm tinh thần trong việc học tập và hoạt động phong trào
Cơ sở vật chất phục vụ cho công tác Đội của nhà trường hiện nay tương đốiđầy đủ Nhà trường đã có trống, loa máy, sân bãi… đặc biệt Ban giám hiệu, cácthầy giáo, cô giáo chủ nhiệm (anh chị phụ trách Chi đội, lớp Nhi đồng) của trường
đều nhiệt tình quan tâm đến các phong trào hoạt động Đội
Bản thân tôi là giáo viên tổng phụ trách tôi nhận thức đầy đủ về vai trò củamình và về chương trình rèn luyện Nghi thức Đội, thấy được việc dạy thực hànhNghi thức Đội là một nhiệm vụ hết sức khó khăn, mà mỗi giáo viên tổng phụ tráchcần phải cố gắng nhiều mới làm được
Đối với học sinh hầu hết các em đều ngoan, có ý thức chấp hành kỉ luật Có
cố gắng trong luyện tập thực hành các động tác về Nghi thức Đội để đạt kết quảcao
Bản thân được Hội đồng đội huyện cử đi tham gia tập huấn về nghi thức –Nghi lễ đội sửa đổi năm 2015 do Hội đồng Đội Trung Ương tổ chức, nên kịp thờinăm bắt và triển khai thực hiện kịp thời
Tuy nhiên, Học sinh các em còn e dè, nhút nhát, mất khá nhiều thời gian vào họccác môn văn hóa Chưa phát huy được tính tự quản, chưa chủ động tham gia cáchoạt động của Đội Rất nhiều em chưa thực hiện được các kĩ năng thực hành nghi
Trang 8thức Đội TNTP Hồ Chí Minh, mặt khác thời lượng để luyện tập Nghi thức Đội thì
có hạn, vì thế trong một vài buổi tập, giáo viên tổng phụ trách cũng không có đủthời gian để quan tâm đến từng đội viên
Cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn, không đủ phòng cho các lớp học cụ thể:các em học sinh vẫn học 1 buổi/ ngày dẫn đến các lớp đi học không tập trung nênviệc sắp xếp một buổi sinh hoạt Đội cụ thể để các em được sinh hoạt và học Nghithức Đội là khó khăn
- Một số anh chị phụ trách lớp chưa thực sự coi trọng về nghi thức – nghi lễ,còn xem nhẹ nên việc triển khai và tổ chức tập luyện thường xuyên cho các emchưa đạt kết quả tốt
Song thực tế cho thấy để tổ chức Đội trong nhà trường hoạt động được nhưđúng yêu cầu của Điều lệ Đội TNTP Hồ Chí Minh đã đề ra là một vấn đề hết sứcnan giải, đặc biệt là tổ chức các hoạt động Nghi thức Đội cho thiếu nhi trongtrường, phần lớn thời gian dành để cho các em học tập Mỗi tuần chỉ có thể bố tríđược 01 buổi để hoạt động Đội lồng ghép vào chương trình giáo dục ngoài giờ lênlớp nên chất lượng các buổi hoạt động chưa thật sự cao
Kĩ năng thực hành Nghi thức Đội đội viên còn sai nhiều đặc biệt là thực hànhNghi thức Đội sửa đổi Phụ huynh của các em chưa nhận thức rõ về công tác Độitrong nhà trường đặc biệt là Nghi thức Đội trong nhà trường
Thời gian sinh hoạt Đội, rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội còn ít.Giáo viên tổng phụ trách cũng như giáo viên chủ nhiệm, vẫn còn áp dụng cácbiện pháp cũ chưa đưa ra được các biện pháp mới
Trang 9Một số Đội viên chưa thực sự hiểu ý nghĩa, vai trò của việc rèn luyện và thựchành Nghi thức Đội, dẫn tới kĩ năng rèn luyện thực hành Nghi thức Đội của các emcòn nhiều hạn chế dễ làm sai các động tác, ảnh hưởng tới toàn Liên đội khi thựchành Nghi thức Đội sẽ không đồng đều.
Cụ thể dựa vào kết quả kiểm tra chuyên hiệu “Nghi thức Đội” của toàn Liênđội như sau:
Trang 10Phương pháp hướng dẫn của giáo viên tổng phụ trách Đội: còn xem nhẹ kĩnăng thực hành các động tác cơ bản, chi tiết Thường huớng dẫn sơ sài, làm mẫuquá nhanh các em quan sát không kịp sau đó chỉ cho các em làm 1 -2 lần rồichuyển động tác khác Khi các em thực hiện nhóm giáo viên không quán triệt các
em nên các em lợi dụng làm việc riêng
Phương pháp nghiên cứu tài liệu: giáo viên cho các em nghiên cứu nhưngkhông kiểm tra, trao đổi với các em nên các em khó tiếp thu nội dung kiến thức.Biện pháp kiểm tra đánh giá: Còn ít tổ chức các đợt kiểm tra, hội thi Nghithức Đội nên các em không có tinh thần phấn đấu
Từ những vấn đề trên tôi thấy cần phải đổi mới các phương pháp, cần cónhiều biện pháp, giải pháp mới phù hợp hơn, áp dụng triệt để hơn để nâng cao kĩnăng thực hành Nghi thức Đội cho các em, giúp các em nắm được ý nghĩa, vai tròcủa việc rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội để các em không ngừng tự rènluyện bản thân mình từ đó góp phần vào xây dựng công tác Đội ngày càng vữngmạnh
3 Biện pháp - giải pháp
3.1 Mục tiêu của biện pháp, giải pháp
Nhìn rõ được thực trạng về việc thực hành Nghi thức Đội của đội viên để pháthuy những điểm mạnh, khắc phục và hạn chế những điểm yếu Đồng thời đưa rađược những biện pháp, giải pháp phù hợp để nâng cao kĩ năng thực hành Nghithức Đội cho đội viên
Trang 11Biện pháp tuyên truyền, giáo dục: vì phụ huynh cũng như các em chưa hiểu rõvai trò, ý nghĩa của việc thực hành nghi thức Đội trong trường học nên phụ huynhkhông tạo điều kiện cho các em rèn luyện, còn các em không hiểu rèn luyện nghithức Đội để làm gì làm cho các em không tự rèn luyện Biện pháp tuyên truyền,giáo dục giúp phụ huynh cũng như các em hiểu rõ hơn vai trò, ý nghĩa của việcthực hành nghi thức Đội trong trường học lúc này phụ huynh sẽ tạo điều kiện chocác em, các em tự ý thức và tự mình rèn luyện nghi thức Đội.
Biện pháp tìm hiểu nội dung ”Nghi thức và huớng dẫn thực hiện nghi thứcĐội TNTP Hồ Chí Minh” giúp các em hiểu và nắm nội dung lý thuyết nghi thứcĐội
Biện pháp áp dụng công nghệ thông tin: tạo hứng thú cho các em khi nghiêncứu, các em ghi nhớ các động tác thực hành nghi thức Đội nhanh hơn, có thể tự rènluyện không cần sự hướng dẫn của giáo viên
Biện pháp hướng dẫn thực hành nghi thức Đội của tổng phụ trách Đội: các emĐội viên được trực tiếp quan sát các động tác dưới sự phân tích cụ thể từng động tácmột của giáo viên Được giáo viên chỉnh sửa động tác sai, giúp các em thực hiệnđộng tác chính xác, theo đúng trình tự
Biện pháp tập huấn: nâng cao kĩ năng thực hành nghi thức Đội cho Anh chị phụtrách, chỉ huy Đội Chỉ huy Đội nắm vững khẩu lệnh, tác phong nhanh nhẹn, nhạybén trong chỉ huy
Biện pháp kiểm tra đánh giá: giúp tổng phụ trách, anh chị phụ trách nắm đượckhả năng thực hành nghi thức Đội của các em Các em được thực hành nghi thức Đội
Trang 12theo một trình tự
3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
* Biện pháp tuyên truyền, giáo dục
Muốn các em tự giác tập luyện tôi đã tổ trức tuyên truyền, định hướng chocác em để các em hiểu được vai trò, ý nghĩa của việc thực hành nghi thức Độitrong trường học
Ví dụ như: Tổ chức cuộc thi tìm hiểu về ý nghĩa, vai trò việc thực hành nghithức Đội trong trường học
Tôi kết hợp với giáo viên chủ nhiệm triển khai tới phụ huynh các em, giúpphụ huynh nắm được tầm quan trọng của việc thực hành nghi thức Đội để phụhuynh tạo điều kiện cho các em, động viên các em rèn luyện
* Biện pháp tìm hiểu nội dung” Nghi thức và hướng dẫn thực hiện nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh” (Nghi thức Đội sửa đổi ban hành ngày 10 tháng 8
năm 2015 của Hội Đồng Đội Trung ương)
Giáo viên tổng phụ trách luôn tự tìm hiểu nội dung tài liệu, phải nắm vữngcác nội dung kiến thức về Nghi thức Đội
Yêu cầu các em Đội viên tự nghiên cứu nội dung Nghi thức Đội trong sổ tayĐội viên và trong tài liệu do giáo viên tổng phụ trách đưa cho Nắm được nội dung
7 yêu cầu đối với Đội viên
Sau khi cho các em nghiên cứu thì giáo viên tổng phụ trách tiến hành kiểm trakiến thức các em xem các em nắm được những gì, thiếu sót vấn đề gì để bổ sung.Giáo viên tổng phụ trách đưa ra các câu hỏi cho các em trả lời, mời em khác nhậnxét, bổ sung câu trả lời rồi giáo viên tổng phụ trách mới giải đáp, bổ sung thêm sẽgiúp các em nhớ được nhiều và lâu hơn
* Biện pháp áp dụng công nghệ thông tin
Trang 13Hiện nay việc áp dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, giúp các em thíchthú Khi các em được học bằng máy chiếu tôi áp dụng vào hướng dẫn thực hànhNghi thức Đội các em cũng thấy thích hơn và có hiệu quả hơn Bằng biện pháp nàygiúp các em nắm được nội dung của Nghi thức Đội, ghi nhớ các động tác nhanhhơn, các em có thể tự rèn kĩ năng thực hành Nghi thức Đội mà không cần nhiều sựhướng dẫn của giáo viên.
Tôi sử dụng máy chiếu để chiếu cho các em xem Video về các nội dung kĩnăng thực hành Nghi thức đội như: cách tháo khăn, thắt khăn quàng đỏ, chào kiểuĐội viên, hô, đáp khẩu hiệu đội, ba bài trống của Đội, các động tác trong đội hình,đội ngũ hay hướng dẫn các em biết tự mở máy tính, mở đĩa để xem lại các nộidung thực hành Nghi thức Đội vào thời gian rãnh
* Biện pháp hướng dẫn thực hành nghi thức Đội của Tổng phụ trách Đội
Để có thể hướng dẫn cho đội viên thực hành tốt Nghi thức – Nghi lễ Đội, thìngười giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải có kiến thức, kỹ năng thực hành nghithức – Nghi lễ Đội Thường xuyên tham gia các buổi tập huấn do các cấp triểnkhai, rèn luyện trau dồi chuyên môn nghiệp vụ, trình độ sư phạm, khả năng truyềnđạt để truyền tải lượng kiến thức đến các em đội viên chính xác nhất
+ Khi tham gia tập luyện giáo viên – Tổng phụ trách và đội viên cần phải thựchiện nghiêm túc về trang phục, phải đảm bảo đúng yêu cầu trang phục của đội nghithức
+ Đội viên phải nhớ được 7 yêu cầu đối với đội viên và lần lượt thực hiện cácyêu cầu đó:
- Thuộc và hát đúng Quốc ca, Đội ca
- Thắt khăn, tháo khăn quàng đỏ
- Chào kiểu đội viên
- Các động tác cầm cờ, giương cờ, vác cờ, kéo cờ
- Hô đáp khẩu hiệu Đội