Luận văn thạc sỹ - Phân tích báo cáo tài chính Công ty Cổ phần Bibica

trình chuyển đổi theo hướng kinh tế thị trường, mở cửa hội nhập kính tế khu vực cũng như thế giới. Bởi vậy, hệ thống các doanh nghiệp cũng không ngừng thay đổi và phát triển theo hướng đa dạng hóa các loại hình kinh doanh, hình thức sở hữu... Nền kinh tế thị trường tạo cho các doanh nghiệp nhiều cơ hội phát triển, tuy nhiên cùng với đó cũng là những thách thức, cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Nếu mỗi doanh nghiệp không có sự thay đổi và chuẩn bị phù hợp để hội nhập với nền kinh tế thị trường toàn cầu hóa hiện nay thì sẽ bị tụt hậu lại phía sau. Từ đó, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các nhà quản lý, lãnh đạo doanh nghiệp cần phải nâng cao năng lực hoạt động với những tầm nhìn phát triển dài hạn hơn. Đặc biệt là trong lĩnh vực quản trị tài chính doanh nghiệp, các nhà quản trị cần có những kiến thức khái quát, cơ bản về phân tích báo cáo tài chính (BCTC). Để có những đánh giá, phân tích đúng đắn về tình hình tài chính của doanh nghiệp. Từ đó đưa ra những quyết định và chính sách phù hợp để nâng cao khả năng tài chính. Biết được điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp để có những biện pháp kịp thời, điều đó cũng sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh. Việc phân tích BCTC là vô cùng quan trọng, kết quả phân tích sẽ được sử dụng cho nhiều đối tượng với các mục đích khác nhau như: quyết định hợp tác kinh doanh, quyết định của chủ đầu tư, quyết định cho vay của các đơn vị tín dụng hay quyết định kinh doanh của nhà quản trị doanh nghiệp. Ngành công nghiệp thực phẩm sản xuất bánh kẹo cũng không nằm ngoài xu hướng phát triển chung của thị trường. Hiện nay, ngành sản xuất bánh kẹo đang có tốc độ phát triển ổn định, thu hút được nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước với lợi thế về vốn và công nghệ. Điều này sẽ thúc đẩy sự cạnh tranh của doanh nghiệp trong ngành để nâng cao chất lượng sản phẩm, tuy nhiên cũng tạo áp lực lớn hơn đối với các doanh nghiệp trong nước. Thị trường Việt Nam hiện nay có khoảng hơn 30 doanh nghiệp sản xuất bánh kẹo với quy mô lớn. Công ty Cổ phần Bibica nhiều năm liền luôn là một trong những doanh nghiệp nội địa chiếm thị trường cao nhất, luôn đạt trong top 4 của ngành bánh kẹo Việt Nam. Công ty đang trên đà phát triển và nhận được sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư cũng như sự quan tâm của các đối thủ cạnh tranh. Trong bối cạnh đó, việc phân tích BCTC của công ty là việc cần thiết và vô cùng quan trọng không chỉ đối với các nhà quản trị mà còn phục vụ cho các nhà đầu tư, ….từ đó nắm được các thông tin chính xác, hữu ích để phục vụ cho các quyết định của mình. Từ những lý do trên, tôi xin lựa chọn đề tài “Phân tích báo cáo tài chính Công ty Cổ phần Bibica” để thực hiện nghiện cứu và góp phần vào đáp ứng những đòi hỏi trên.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-BÙI THANH HƯƠNG

PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA

LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

Hà Nội, Năm 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-BÙI THANH HƯƠNG

PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA

Chuyên ngành : Kế toán, Kiểm toán và Phân tích

Mã ngành: 8340301

LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

Người hướng dẫn khoa học:

PGS TS TRẦN VĂN THUẬN

Hà Nội, Năm 2019

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.

Tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình

Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2019

Học viên Cao học

Bùi Thanh Hương

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện nghiên cứu và hoàn thiện Đề tài Luận văn thạc sĩ,ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân còn có sự hướng dẫn và chỉ dạy nhiệt tìnhcủa các Quý thầy cô cũng như sự ủng hộ nhiệt tình của gia đình, bạn bè và đồngnghiệp

Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến thầy giáo PGS.TS Trần Văn Thuận đãhết lòng giúp đỡ, hướng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi nhất để giúp tôi hoàn thiệnLuận văn này

Xin chân thành gửi lời cảm ơn đến các Quý thầy cô Viện đào tạo sau Đạihọc, Viện Kế toán Kiểm toán trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã tận tâm giảngdạy những kiến thức quý báu và tạo điều kiện thuận lợi giúp tôi trong quá trìnhthực hiện Luận văn

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn đến gia đình, bạn bè và các bạn đồngnghiệp đã đồng hành và hỗ trợ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoànthiện Luận văn

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ i

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1

1.1 Tính cấp thiết của Đề tài

1.2 Tổng quan về các công trình đã nghiên cứu có liên quan đến Đề tài

1.3 Mục tiêu nghiên cứu

1.4 Câu hỏi nghiên cứu

1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1.6 Phương pháp nghiên cứu

1.7 Ý nghĩa của Đề tài nghiên cứu

1.8 Kết cấu của Luận văn

CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 7

2.1 Khái niệm và ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

2.1.1 Khái niệm phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp 7

2.1.2 Ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp 8

2.2 Cơ sở dữ liệu để phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

2.3 Phương pháp phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

2.3.1 Phương pháp so sánh 10

2.3.2 Phương pháp loại trừ 12

2.3.3 Phương pháp chi tiết chỉ tiêu phân tích 13

2.3.4 Phương pháp Dupont 14

2.4 Nội dung phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

2.4.1 Phân tích cấu trúc tài chính doanh nghiệp 15

2.4.2 Phân tích tình hình đảm bảo vốn cho hoạt động kinh doanh 18

2.4.3 Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán 23

2.4.4 Phân tích hiệu quả kinh doanh 28

2.4.5 Phân tích dấu hiệu rủi ro tài chính 34

CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA GIAI ĐOẠN 2016 – 2018 39

3.1 Tổng quan về Công ty Cổ phần BIBICA

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty 39

3.1.2 Đặc điểm tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty 41

3.1.3 Đặc điểm tổ chức quản lý và tổ chức kế toán của Công ty 43

3.2 Phân tích báo cáo tài chính của Công ty giai đoạn 2016 – 2018

3.2.1 Phân tích cấu trúc tài chính 46

3.2.2 Phân tích tình hình bảo đảm vốn cho hoạt động kinh doanh 54

3.2.3 Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán 58

3.2.4 Phân tích hiệu quả kinh doanh 69

3.2.5 Phân tích dấu hiệu rủi ro tài chính 85

CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, GIẢI PHÁP VÀ KẾT LUẬN 90

4.1 Thảo luận kết quả nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần Bibica

4.1.1 Những ưu điểm 90

4.1.2 Những tồn tại 91

4.2 Các giải pháp để nâng cao năng lực tài chính của Công ty Cổ phần Bibica

4.3 Điều kiện để thực hiện các giải pháp nâng cao năng lực tài chính Công ty Cổ phần Bibica

4.3.1 Về phía Nhà nước 99

4.3.2 Về phía công ty 99

4.4 Đóng góp của Đề tài nghiên cứu

4.5 Những hạn chế của đề tài nghiên cứu

4.6 Kết luận về Đề tài nghiên cứu DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

STT Các từ viết tắt Tên của các từ viết tắt

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Các nguồn tài trợ tài sản của doanh nghiệp 21

Bảng 3.1: Bảng CĐKT Công ty Cổ phần Bibica 3 năm 2016 – 2017 – 2018 45

Bảng 3.2: Phân tích cơ cấu và sự biến động của tài sản Công ty Cổ phần Bibica 47

Bảng 3.3: Phân tích cơ cấu và sự biến động của nguồn vốn Công ty Cổ phần Bibica 50

Bảng 3.4: Phân tích mối quan hệ giữa TS và NV Công ty Cổ phần Bibica 52

Bảng 3.5: So sánh mối quan hệ giữa TS và NV của Công ty BBC và một số doanh nghiệp cùng ngành 52

Bảng 3.6: Đánh giá khái quát tình hình huy động vốn Công ty Cổ phần Bibica 54

Bảng 3.7: Phân tích tình hình đảm bảo vốn năm 2016 55

Bảng 3.8: Phân tích tình hình đảm bảo vốn năm 2017 56

Bảng 3.9: Phân tích tình hình đảm bảo vốn năm 2018 56

Bảng 3.10: Phân tích tình hình đảm bảo nguồn vốn công ty năm 2016 - 2018 57

Bảng 3.11: Phân tích các khoản phải thu của Công ty Cổ phần Bibica năm 2016 - 2018 58

Bảng 3.12: Phân tích các khoản phải trả Công ty Cổ phần Bibica năm 2016 - 2018 59

Bảng 3.13: Đánh giá khái quát khả năng thanh toán của Công ty Cổ phần Bibica năm 2016 – 2018 62

Bảng 3.14: Phân tích khả năng thanh toán ngắn hạn Công ty Cổ phần Bibica năm 2016 - 2018 63

Bảng 3.15: Phân tích khả năng thanh toán dài hạn Công ty Cổ phần Bibica năm 2016 - 2018 64

Bảng 3.16: Phân tích khả năng thanh toán thông qua báo cáo lưu chuyển tiền tệ Công ty Cổ phần Bibica năm 2016 - 2018 66

Bảng 3.17: Phân tích kết quả kinh doanh Công ty Cổ phần Bibica năm 2016 69

Bảng 3.18: Phân tích kết quả kinh doanh Công ty Cổ phần Bibica năm 2017 71

Bảng 3.19: Phân tích kết quả kinh doanh Công ty Cổ phần Bibica năm 2018 72

Bảng 3.20: Đánh giá khái quát hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Bibica giai đoạn 2016 – 2018 74

Bảng 3.21: Bảng phân tích khả năng sinh lợi của tổng tài sản 75

Bảng 3.23: Bảng phân tích khả năng sinh lợi của chi phí 79Bảng 3.24: Phân tích một số chỉ tiêu cơ bản của Công ty Cổ phần Bibica 81Bảng 3.25: So sánh các chỉ số tài chính của Công ty Cổ phần Bibica năm 2018 vớicác Công ty cùng ngành 83Bảng 3.26: Đánh giá khái quát mức độ rủi ro về sử dụng đòn bẩy tài chính Công

ty Cổ phần Bibica năm (2016 – 2018) 85Bảng 3.27: Đánh giá khái quát mức độ rủi ro về khả năng thanh toán Công ty Cổ phần Bibica năm 2016 -2018 86Bảng 3.28: Đánh giá khái quát mức độ rủi ro về dòng tiền Công ty Cổ phần Bibica năm 2016 -2018 87Bảng 3.29: Phân tích rủi ro về hiệu năng hoạt động 88

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1: Mô hình phân tích bằng phương pháp Dupont 15

Sơ đồ 3.1: Sơ đồ tổ chức Công ty Cổ phần Bibica 43

Sơ đồ 3.2 : Tổ chức bộ máy kế toán Công ty Cổ phần Bibica 44

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-BÙI THANH HƯƠNG

PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA

Chuyên ngành : Kế toán, Kiểm toán và Phân tích

Mã ngành: 8340301

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

Hà Nội, Năm 2019

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

Tính cấp thiết của Đề tài

Việc phân tích BCTC là vô cùng quan trọng, kết quả phân tích sẽ được sửdụng cho nhiều đối tượng với các mục đích khác nhau như: quyết định hợp táckinh doanh, quyết định của chủ đầu tư, quyết định cho vay của các đơn vị tín dụnghay quyết định kinh doanh của nhà quản trị doanh nghiệp

Ngành công nghiệp thực phẩm sản xuất bánh kẹo cũng không nằmngoài xu hướng phát triển chung của thị trường Hiện nay, ngành sản xuấtbánh kẹo đang có tốc độ phát triển ổn định, thu hút được nhiều nhà đầu tưtrong và ngoài nước với lợi thế về vốn và công nghệ Điều này sẽ thúc đẩy sựcạnh tranh của doanh nghiệp trong ngành để nâng cao chất lượng sản phẩm,tuy nhiên cũng tạo áp lực lớn hơn đối với các doanh nghiệp trong nước

Thị trường Việt Nam hiện nay có khoảng hơn 30 doanh nghiệp sản xuất bánhkẹo với quy mô lớn Công ty Cổ phần Bibica nhiều năm liền luôn là một trong nhữngdoanh nghiệp nội địa chiếm thị trường cao nhất, luôn đạt trong top 4 của ngành bánhkẹo Việt Nam Công ty đang trên đà phát triển và nhận được sự quan tâm của nhiềunhà đầu tư cũng như sự quan tâm của các đối thủ cạnh tranh Trong bối cạnh đó, việcphân tích BCTC của công ty là việc cần thiết và vô cùng quan trọng không chỉ đốivới các nhà quản trị mà còn phục vụ cho các nhà đầu tư, ….từ đó nắm được cácthông tin chính xác, hữu ích để phục vụ cho các quyết định của mình

Từ những lý do trên, tôi xin lựa chọn đề tài “Phân tích báo cáo tài chính

Công ty Cổ phần Bibica” để thực hiện nghiện cứu và góp phần vào đáp ứng

những đòi hỏi trên

Kết cấu của Luận văn

Đề tài nghiên cứu được chia thành 4 chương:

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu

Chương 2: Lý luận chung về phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

Chương 3: Phân tích thực trạng Báo cáo tài chính của Công ty Cổ phầnBibica giai đoạn 2016 – 2018

Chương 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu, giải pháp và kết luận

CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO

TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

Khái niệm và ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

Khái niệm phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp: Phân tích BCTC thực

chất là phân tích những chỉ tiêu tài chính trên hệ thống báo cáo, từ đó chỉ rõ những

gì đang xảy ra sau những chỉ tiêu đó nhằm cung cấp thông tin cho từng đối tượng

sử dụng với các mục đích khác nhau

Ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp: Mục đích của phân tích

BCTC là giúp người sử dụng thông tin giảm sự phụ thuộc, đưa ra quyết định bằnglinh cảm, dự đoán Mà thay vào đó là có những căn cứ, số liệu cụ thể đánh giá vềsức mạnh tài chính, khả năng sinh lợi, khả năng phát triển, rủi ro của doanhnghiệp Từ đó đưa ra những quyết định đầu tư kinh doanh hoặc quản lý phù hợp

Cơ sở dữ liệu để phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

- Bảng cân đối kế toán (CĐKT)

- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

- Bản thuyết minh báo cáo tài chính

Phương pháp phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp: Phương pháp so

sánh; Phương pháp loại trừ; Phương pháp Dupont

Nội dung phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp: Phân tích cấu trúc tài

chính doanh nghiệp; Phân tích tình hình đảm bảo vốn cho hoạt động kinh doanh

Đánh giá khái quát tình hình huy động vốn

Phân tích tình hình đảm bảo nguồn vốn cho HĐKD

Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán: Phân tích tình hình

công nợ; Phân tích khả năng thanh toán

Phân tích hiệu quả kinh doanh:

Đánh giá khái quát hiệu quả kinh doanh thông qua báo cáo kết quả kinh doanhPhân tích hiệu quả kinh doanh thông qua hệ thống các chỉ tiêu

Phân tích khả năng sinh lợi của tài sản

Phân tích dấu hiệu rủi ro tài chính

Phân tích rủi ro về sử dụng đòn bẩy tài chính

Phân tích rủi ro về dòng tiền

Phân tích rủi ro về hiệu năng hoạt động

Trong chương 2 tác giả đã đề cập đến các khái niệm, các nội dung vàphương pháp cơ bản được thực hiện để phân tích BCTC doanh nghiệp

Có nhiều phương pháp để sử dụng tuy nhiên phương pháp so sánh là mộttrong những phương pháp được sử dụng rộng rãi và phổ biến nhất

Nội dung phân tích tài chính được xem xét trên nhiều góc độ khác nhau,tuy nhiên tập trung lại thì có hai dạng chính: là nghiên cứu các chỉ tiêu trên từngBCTC và phân tích mối liên hệ giữa các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính Trong nộidung của chương này, tác giả trình bày một số nội dung liên quan đến phân tíchBCTC dựa trên mối quan hệ giữa các chỉ tiêu trên BCTC đó là: phân tích cấu trúctài chính, phân tích tình hình đảm bảo nguồn vốn cho HĐKD, phân tích tình hìnhcông nợ và khả năng thanh toán, phân tích hiệu quả hoạt động, phân tích rủi ro tàichính

CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA GIAI ĐOẠN 2016 – 2018

Tổng quan về Công ty Cổ phần BIBICA

Đặc điểm tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty

Ngành nghề kinh doanh của Bibica tập trung vào việc sản xuất, mua báncác sản phẩm đường, bánh, kẹo, nha bột dinh dưỡng, sữa và các sản phẩm từ sữa

* Sản phẩm bánh: có 3 nhóm bánh chính là bánh quy, bánh Pie, bánhSponge cake với 77 sản phẩm khác nhau về thành phần nguyên liệu, quy cách sản

xuất và bao bì đóng gói

* Sản phẩm kẹo: gồm 3 loại chính, kẹo cứng, kẹo mềm, kẹo dẻo với 45chủng loại khác nhau

* Sản phẩm dinh dưỡng: gồm 3 loại chính, cho mẹ, cho bé và người ănkiêng

* Sản phẩm khác: bao gồm bánh mì, bánh trung thu, mạch nha, socola vàcác loại hạt

Đặc điểm tổ chức quản lý và tổ chức kế toán của Công ty: Đặc điểm tổ

chức bộ máy quản lý; Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán

Phân tích báo cáo tài chính của Công ty giai đoạn 2016 – 2018

Tổng nguồn vốn của Công ty Cổ phẩn Bibica đều tăng qua các năm Cụthể, năm 2017: nguồn vốn tăng 78.310.957.222 đồng so với năm 2016, năm 2018tăng 1.176.326.001.625 đồng so với năm 2017

Để đánh giá được tổng hợp tình hình tài chính thì cần phân tích một hệthống các chỉ tiêu bao gồm tình hình huy động vốn, đánh giá mức độ độc lập tàichính, đánh giá khả năng thanh toán… thì mới có thể đưa ra nhận xét và đánh giáchính xác về tình hình tài chính của công ty

Phân tích cấu trúc tài chính

Tổng TS năm 2017 so với năm 2016 tăng lên 78.310.957.222 đồng tương ứngvới tỷ lệ tăng 7,52 % (trong đó: TSNH tăng 28.102.020.661 đồng, tuy nhiên tỷ trọngtrên tổng TS giảm -2,79% , TSDH tăng 50.208.936.561 đồng, tỷ trọng trên tổng TStăng 2,79%)

Tổng TS năm 2018 so với năm 2017 tiếp tục tăng 135.177.940.709 đồngtương ứng với tỷ lệ tăng 12,08% (trong đó TSNH giảm 72.539.120.389 đồng, tỷtrọng trên tổng TS giảm – 13,65%, TSDH tăng 207.717.061.098, tỷ trọng trêntổng TS tăng 13,65%)

Tổng nguồn vốn tăng mạnh 135.177.940.709 đồng tương ứng với tốc độtăng 12,08% Nguồn vốn tăng do VCSH tăng 98.113.531.577 đồng tương ứng với

tỷ lệ tăng 11.97% Nợ phải trả tăng 37.064.409.132 đồng tương ứng với 12,35%(chủ yếu là phải trả người bán) Tỷ trọng VCSH của Bibica cao chủ yếu do vốn

vđiều lệ, thặng dư vốn cổ phần và lợi nhuận chưa phân phối chiếm tỷ trọng lớn

Tỷ trọng Nợ phải trả tăng nhẹ 0,07% Tỷ trọng VCSH của giảm nhẹ 0,07%, tuy nhiên vẫn chiếm mức cao (năm 2018 là 73,13%) vẫn đủ đảm bảoBibica có mức độ độc lập tài chính cao, tự chủ về mặt tài chính

-Nhận xét chung: năm 2017 và 2018: Bibica vẫn đảm bảo là doanh nghiệp

tự chủ về mặt tài chính và độc lập với các chủ nợ

Phân tích mối quan hệ giữa TS và NV:

Qua bảng phân tích ta thấy hệ số nợ so với tài sản của công ty đang có xuhướng giảm Cụ thể: năm 2016 là 0,277 lần, năm 2017 là 0,268 lần tương ứng vớimức giảm – 3,21%, năm 2018 là 0,269 lần tương ứng với mức tăng 0,25% khôngđáng kể

Hệ số nợ so với tài sản của công ty giảm và ở mức thấp chứng tỏ mức độphụ thuộc của doanh nghiệp vào nợ đang giảm dần, khả năng độc lập tài chính củadoanh nghiệp sẽ tăng lên

Hệ số tài trợ năm 2017 tăng so với năm 2016 tăng 0,009 lần tương ứng với

tỷ lệ tăng 1,23% Hai chỉ tiêu này năm 2018 so với 2017 giảm nhẹ không đáng kểvới tỷ lệ lần lượt là - 0,25% và - 0,09% Hệ số tài trợ của doanh nghiệp luôn ởmức lớn hơn 0.7 cho thấy tài sản của doanh nghiệp đầu tư ít được tài trợ bằng nợphải trả mà chủ yếu bằng nguồn VCSH, đảm bảo mức độ độc lập tài chính tốt Quy mô tổng số nợ phải trả của Công ty tăng dần qua các năm Cụ thể:

Năm 2017 so với 2016: nợ phải trả tăng 11.719.295.244 đồng tương ứngvới tỷ lệ tăng 4,07% Trong đó: nợ ngắn hạn tăng 11.590.180.319 đồng, tỷ trọngtrên tổng nợ phải trả tăng 0,24% Nợ dài hạn tăng 129.114.925 đồng tuy nhiên tỷtrọng trên tổng nợ phải trả giảm - 0,24%

Năm 2018, nợ phải trả tăng 37.064.409.132 đồng so với năm 2017 tươngứng với tỷ lệ tăng 12,35% Trong đó: nợ ngắn hạn tăng 39.394.339.279 đồng, tỷtrọng trên tổng nợ phải trả tăng 1,46% Nợ dài hạn giảm 2.329.930.147 đồng, tỷtrọng trên tổng nợ phải trả giảm -1,46%

Qua đó có thể thấy, cơ cấu nợ phải trả của Công ty đang có xu hướng tăng

nợ ngắn hạn và giảm nợ dài hạn

Trong nợ ngắn hạn, khoản mục phải trả người bán và chi phí phải trả

Nhìn chung, giai đoạn từ năm 2016 cho đến năm 2018, các khoản phải trả

có xu hướng tăng, đặc biệt là khoản mục phải trả người bán ngắn hạn Các khoảnphải trả tăng do Công ty mở rộng sản xuất, tuy nhiên vẫn cần có những biện pháp

và kế hoạch thanh toán kịp thời để đảm bảo tình hình thanh toán công nợ, giảmbớt chiếm dụng vốn và nâng cao hiệu quả kinh doanh

Phân tích khả năng thanh toán của doanh nghiệp:

Bibica vẫn đang có đủ và đảm bảo khả năng thanh toán Tuy nhiên, khảnăng thanh toán nợ dài hạn cần được xem xét và quản lý chặt chẽ hơn

- Lưu chuyển tiền từ HĐTC của cả ba năm đều mang dấu âm, chứng tỏ khảnăng thanh toán của Công ty trong hoạt động này là chưa tốt

- Lưu chuyển tiền thuần trong năm của giai đoạn 2016 – 2018 đang giảmdần, Công ty cần có những biện pháp sử dụng tiền một cách khoa học, tránh lãngphí, thiếu hụt vốn và góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, thu hồi công nợ vàthu hút hơn nữa luồng vốn đầu tư từ cổ đông, tổ chức tín dụng và nhà đầu tư

Phân tích hiệu quả kinh doanh

Đánh giá khái quát hiệu quả kinh doanh thông qua báo cáo kết quả kinhdoanh

Phân tích hiệu quả kinh doanh thông qua hệ thống các chỉ tiêu

Tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Bibica đang ổn định và đảm bảomức độc lập tài chính Thực trạng tình hình tài chính vẫn còn một số hạn chế nhấtđịnh, tuy nhiên không quá nghiêm trọng Công ty thời gian tới cần có những biệnpháp khắc phục triệt để những hạn chế trên để tối ưu nhất sức mạnh tài chínhdoanh nghiệp

CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU,

- Về tình hình công nợ và khả năng thanh toán:

- Về khả năng thanh toán:

- Về hiệu quả hoạt động:

Các giải pháp để nâng cao năng lực tài chính của Công ty Cổ phần Bibica

* Về cấu trúc tài chính và chính sách tài trợ vốn: Xây dựng cơ cấu vốn hợplý; Nâng cao trình độ quản trị cấu trúc vốn:

* Quản lý công nợ và khả năng thanh toán

* Về hiệu quả kinh doanh:

Điều kiện để thực hiện các giải pháp nâng cao năng lực tài chính Công ty

Cổ phần Bibica: Về phía Nhà nước; Về phía công ty

Những hạn chế của đề tài nghiên cứu

- Do thời gian thực hiện đề tài còn hạn chế nên tác giả chỉ chọn lọc nhữngchỉ tiêu cơ bản, phù hợp với đặc thù kinh doanh của công ty để phân tích, đánhgiá Để có cái nhìn tổng quan, tỉ mỉ và chính xác nhất về tình hình tài chính củacông ty, các đề tài nghiên cứu sau, các tác giả có thể tập trung phân tích tổng hợp,đầy đủ hệ thống các chỉ tiêu chi tiết hơn nữa phục vụ cho từng nội dung phân tích

- Thời gian nghiên cứu còn hạn chế, nên trong phạm vi nghiên cứu củaLuận văn, tác giả mới chỉ dừng lại trong việc so sánh với hai doanh nghiệp cùngngành, chưa phản ánh được đầy đủ về tình hình tài chính của toàn ngành kinhdoanh

- Do chưa có nhiều cơ hội trực tiếp tìm hiểu và nghiên cứu hoạt động sản xuấtthực tế của Công ty, nên một số ý kiến đánh giá mang ý kiến chủ quan của tác giả

KẾT LUẬN

Qua phân tích báo cáo tài chính của công ty trong gia đoạn 2016-2018, tathấy tình hình tài chính của công ty khá tốt và ổn định, tuy nhiên vẫn còn một sốkhó khăn và hạn chế cần khắc phục

Sau thời gian nghiên cứu báo cáo tài chính, tìm hiểu về công ty kết hợp vớinhững lý luận đã được học tại trường, tôi đã chọn nghiên cứu đề tài “Phân tích báocáo tài chính Công ty Cổ phần Bibica” làm Đề tài Luận văn thạc sĩ của mình Quakết quả phân tích tôi xin góp ý một số biện pháp nhằm thúc đẩy hoạt động sảnxuất kinh doanh tại công ty trong thời gian tới

Với hạn chế về không gian, thời gian và năng lực của bản thân, Đề tàinghiên cứu vẫn còn nhiều hạn chế Tôi mong nhận được thêm những ý kiến đónggóp của Quý thầy cô, bạn bè và đồng nghiệp để Luận văn được hoàn thiện hơn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-BÙI THANH HƯƠNG

PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH

CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA

Chuyên ngành : Kế toán, Kiểm toán và Phân tích

Mã ngành: 8340301

LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

Người hướng dẫn khoa học:

PGS TS TRẦN VĂN THUẬN

Hà Nội, Năm 2019

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.1 Tính cấp thiết của Đề tài

Nền kinh tế Việt Nam hiện nay đang ngày càng mở rộng và đang trongquá trình chuyển đổi theo hướng kinh tế thị trường, mở cửa hội nhập kính tếkhu vực cũng như thế giới Bởi vậy, hệ thống các doanh nghiệp cũng khôngngừng thay đổi và phát triển theo hướng đa dạng hóa các loại hình kinh doanh,hình thức sở hữu

Nền kinh tế thị trường tạo cho các doanh nghiệp nhiều cơ hội phát triển,tuy nhiên cùng với đó cũng là những thách thức, cạnh tranh gay gắt giữa cácdoanh nghiệp trong và ngoài nước Nếu mỗi doanh nghiệp không có sự thay đổi

và chuẩn bị phù hợp để hội nhập với nền kinh tế thị trường toàn cầu hóa hiện naythì sẽ bị tụt hậu lại phía sau

Từ đó, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các nhà quản lý, lãnh đạo doanhnghiệp cần phải nâng cao năng lực hoạt động với những tầm nhìn phát triển dài hạnhơn Đặc biệt là trong lĩnh vực quản trị tài chính doanh nghiệp, các nhà quản trị cần

có những kiến thức khái quát, cơ bản về phân tích báo cáo tài chính (BCTC) Để cónhững đánh giá, phân tích đúng đắn về tình hình tài chính của doanh nghiệp Từ đóđưa ra những quyết định và chính sách phù hợp để nâng cao khả năng tài chính.Biết được điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp để có những biện pháp kịp thời,điều đó cũng sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh

Việc phân tích BCTC là vô cùng quan trọng, kết quả phân tích sẽ được sửdụng cho nhiều đối tượng với các mục đích khác nhau như: quyết định hợp tác kinhdoanh, quyết định của chủ đầu tư, quyết định cho vay của các đơn vị tín dụng hayquyết định kinh doanh của nhà quản trị doanh nghiệp

Ngành công nghiệp thực phẩm sản xuất bánh kẹo cũng không nằm ngoài

xu hướng phát triển chung của thị trường Hiện nay, ngành sản xuất bánh kẹođang có tốc độ phát triển ổn định, thu hút được nhiều nhà đầu tư trong và ngoàinước với lợi thế về vốn và công nghệ Điều này sẽ thúc đẩy sự cạnh tranh của

doanh nghiệp trong ngành để nâng cao chất lượng sản phẩm, tuy nhiên cũng tạo

áp lực lớn hơn đối với các doanh nghiệp trong nước

Thị trường Việt Nam hiện nay có khoảng hơn 30 doanh nghiệp sản xuấtbánh kẹo với quy mô lớn Công ty Cổ phần Bibica nhiều năm liền luôn là một trongnhững doanh nghiệp nội địa chiếm thị trường cao nhất, luôn đạt trong top 4 củangành bánh kẹo Việt Nam Công ty đang trên đà phát triển và nhận được sự quantâm của nhiều nhà đầu tư cũng như sự quan tâm của các đối thủ cạnh tranh Trongbối cạnh đó, việc phân tích BCTC của công ty là việc cần thiết và vô cùng quantrọng không chỉ đối với các nhà quản trị mà còn phục vụ cho các nhà đầu tư, ….từ

đó nắm được các thông tin chính xác, hữu ích để phục vụ cho các quyết định củamình

Từ những lý do trên, tôi xin lựa chọn đề tài “Phân tích báo cáo tài chính

Công ty Cổ phần Bibica” để thực hiện nghiện cứu và góp phần vào đáp ứng những

đòi hỏi trên

1.2 Tổng quan về các công trình đã nghiên cứu có liên quan đến Đề tài

Mục đích chính của việc phân tích báo cáo tài chính là đánh giá thực trạngtình hình tài chính để giúp các đối tượng sử dụng thông tin đưa ra quyết định chínhxác Các đối tượng sử dụng thông tin bao gồm: nhà quản trị, chủ doanh nghiệp, cácnhà đầu tư Việc ra quyết định chính xác là việc rất quan trọng đối với bất kỳ đốitượng nào Bởi vậy, phân tích báo cáo tài chính luôn được chú trọng và quan tâm

Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, đề tài phân tích về báo cáo tài chính.Các đề tài trước kia của các tác giả cũng đã khái quát khá đầy đủ và chi tiết về cơ sở

lý luận, phương pháp và nội dung phân tích báo cáo tài chính Cùng với đó là ápdụng cơ sở lý luận vào tình hình tài chính của doanh nghiệp cụ thể Để học hỏi vàrút kinh nghiệm từ các công trình nghiên cứu trước đó, tác giả đã tham khảo, tổnghợp và phân tích tài liệu của một số đề tài nghiên cứu sau:

- Luận văn “Phân tích tài chính Công ty Cổ phần Bibica” – năm 2015 - tác giảNguyễn Thị Hà - đã hệ thống hóa được những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đếnphân tích báo cáo tài chính và đưa ra một số giải pháp nhằm khắc phục và hoàn thiệncông tác phân tích báo cáo tài chính của công ty Luận văn tập trung vào phân tích cácchỉ tiêu phản ánh tài sản, nguồn vốn, khả năng sinh lời Tuy nhiên chưa có phân tích

về kết quả kinh doanh, đánh giá rủi ro và liên hệ với các doanh nghiệp cùng ngành

- Luận văn: “Phân tích báo cáo tài chính Công ty Khoáng sản và Luyện kim ViệtTrung” - năm 2014 – tác giả: Nguyễn Thùy Linh: luận văn đã đi sâu và nghiên cứu cáctình hình tài chính của doanh nghiệp thông qua hệ thống các chỉ tiêu: doanh thu, chi phí,lợi nhuận Tuy nhiên, tác giả lại ít có sự so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành Bởivậy, chưa đánh giá được đầy đủ tình hình tài chính của công ty trên thị trường, kếtquả nghiên cứu còn mang tính chất chủ quan

- Luận văn “Phân tích báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tếPS” – năm 2016 – tác giả: Vũ Thị Hoa Luận văn nghiên cứu và phân tích tương đối đầy

đủ hệ thống các chỉ tiêu tài chính về cấu trúc tài chính, khả năng thanh toán, khả năngsinh lời Tuy nhiên, tác giả chưa có sự phân tích về dòng tiền lưu chuyển trong công ty

- Luận văn “Phân tích báo cáo tài chính Công ty Cổ phần Vinaconex 25” – năm

2015, tác giải Bùi Văn Hoàng đã hệ thống được những vấn đề lý luận trong phân tíchbáo cáo tài chính, tiến hành nghiên cứu, phân tích hệ thống các chỉ tiêu phù hợp Tuynhiên, đánh giá, phân tích tập trung chủ yếu cho mục đích quản trị doanh nghiệp, hướngtới hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu và đánh giá của doanh nghiệp tốt hơn Nên kết quả phântích, chưa hướng tới mục đích phục vụ cho nhiều đối tượng sử dụng khác nhau

- Luân văn “Phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Dược phẩm Hà tây”– năm 2015 – tác giả Nguyễn Tiến Dũng: luận văn tập trung chủ yếu vào quan điểm củacác nhà quản trị, kết quả nghiên cứu cũng như ý kiến đánh giá nhằm phát hiện những ưu,nhược điểm trong công tác tài chính hiện tại của doanh nghiệp và hướng tới mục tiêuhoàn thiện công tác phân tích báo cáo tài chính của công ty Bởi vậy, các nội dungnghiên cứu chưa hướng tới sự biến động của tình hình tài chính trong công ty, từ đó pháthiện ra những nguyên nhân và đề xuất những biện pháp khắc phục phù hợp

Chính vì vậy, tôi hy vọng đề tài “Phân tích báo cáo tài chính Công ty Cổphần Bibica” sẽ góp phần khắc phục những hạn chế và làm phong phú thêm tài liệuliên quan đến nội dung phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

1.3 Mục tiêu nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận cơ bản về phân tích BCTC doanh nghiệp Từ hệthống lý luận đó thấy được các phương pháp và nội dung phân tích BCTC phù hợp

với doanh nghiệp

- Tiến hành phân tích cụ thể, đánh giá tình hình tài chính, kết quả hoạt động

và hiệu quả hoạt động kinh doanh thông qua hệ thống BCTC của Công ty Cố phầnBibica Liên hệ và so sánh với một số đơn vị cùng ngành

- Tổng hợp và hệ thống những điểm mạnh, điểm yếu về tình hình tài chính

và biến động tài chính của công ty để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lựctài chính của Công ty Cổ phần Bibica

1.4 Câu hỏi nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu nhằm trả lời những câu hỏi được đặt ra sau đây:

- Những nội dung được sử dụng trong phân tích BCTC?

- Thực trạng tình hình tài chính và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanhtại Công ty Cổ phần Bibica như thế nào?

- Làm thế nào để cải thiện tình hình tài chính và nâng cao hiệu quả hoạt độngkinh doanh của Công ty Cổ phần Bibica?

1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu:

Phân tích BCTC tại Công ty Cổ phần Bibica

* Phạm vi nghiên cứu:

- Không gian: Phân tích BCTC tại Công ty Cổ phần Bibica

- Thời gian: Nghiên cứu số liệu BCTC tại Công ty Cổ phần Bibica từ năm

2016 – 2018

1.6 Phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận: đề tài nghiên cứu dựa trên các thông tư của Bộ Tài chính, nghịđịnh của Chính phủ về BCTC doanh nghiệp, giáo trình, sách, tạp chí, thông tin trêninternet…và các thông tin tin cậy liên quan đến phân tích BCTC doanh nghiệp

- Phương pháp tiếp cận: đề tài nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứuđịnh tính và trường hợp điển hình Dựa trên việc thu thập các thông tin từ BCTCchính thức của Công ty Cổ phần Bibica Từ đó tiến hành tổng hợp, phân tích, đánhgiá hệ thống các chỉ tiêu tài chính nhằm xác định thực trang và nâng cao năng lựctài chính của công ty Cổ phần Bibica

5

+ Hệ thống BCTC , báo cáo thường niên các năm 2016, 2017, 2018 thu thập

từ website các công ty cùng ngành nghề kinh doanh: Công ty Cổ phần bánh kẹo Hải

Hà, Công ty Cổ phần thực phẩm Hữu Nghị Đây là hai công ty kinh doanh cùngngành nghề với Công ty Cổ phần Bibica, và đều là những thương hiệu sản xuất vàcung cấp các sản phẩm bánh kẹo uy tín tại thị trường Việt Nam Bởi vậy, nhữngcông ty này có những điểm tương đồng nhất định để thuận tiện cho việc so sánhhiệu quả hoạt động với Công ty Cổ phần Bibica

Để thuận tiện trong việc lập bảng biểu so sánh, phân tích, tác giả xin dùng kýhiệu của mã chứng khoán của từng công ty

+ BBC: Công ty Cổ phần Bibica

+ HNF: Công ty Cổ phần thực phẩm Hữu Nghị

+ HHC: Công ty Cổ phần bánh kẹo Hải Hà

- Phân tích và xử lý dữ liệu: trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài, tácgiả sử dụng nhiều phương pháp phân tích khác nhau: như phương pháp so sánh,phương pháp liên hệ…

1.7 Ý nghĩa của Đề tài nghiên cứu

- Về mặt lý luận: Đề tài nghiên cứu sẽ góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận

về phân tích BCTC trong doanh nghiệp Từ đó làm cơ sở cho việc áp dụng phântích BCTC tại mỗi doanh nghiệp

- Về mặt thực tiễn: qua đề tài nghiên cứu, sẽ giúp người phân tích và ngườiquan tâm có cái nhìn tổng quan, đúng và đủ về tình hình tài chính hiện tại, hiệu quảhoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Bibica Từ đó phục vụ cho việc ra quyếtđịnh đúng đắn Mặt khác, kết quả của phân tích sẽ có giá trị so sánh đối với các

doanh nghiệp cùng ngành

1.8 Kết cấu của Luận văn

Đề tài nghiên cứu được chia thành 4 chương:

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu

Chương 2: Lý luận chung về phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

Chương 3: Phân tích thực trạng Báo cáo tài chính của Công ty Cổ phầnBibica giai đoạn 2016 – 2018

Chương 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu, giải pháp và kết luận

CHƯƠNG 2

LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO

TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

2.1 Khái niệm và ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

2.1.1 Khái niệm phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

“ Báo cáo tài chính (BCTC) là báo cáo tổng hợp các thông tin kinh tếđược kế toán viên trình bày dưới dạng bảng biểu, cung cấp các thông tin về tínhhình tài chính, kết quả kinh doanh và dòng tiền của doanh nghiệp trong kỳ.BCTC bao gồm các báo cáo thành phần như: bảng cân đối kế toán, báo cáo kếtquả kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ BCTC là phương tiện mà nhữngngười quan tâm sử dụng để đánh giá khả năng sinh lợi và thực trạng tài chínhcủa doanh nghiệp” – Nguyễn Văn Công (2017)

BCTC phải cung cấp và phản ánh đầy đủ một cách có hệ thống các thông tin

về tình hình: tài sản, công nợ, tình hình sử dụng vốn, kết quả hoạt động kinh doanh

và các luồng tiền ra vào trong những thời kỳ nhất định

Thông qua BCTC, người phân tích và người sử dụng thông tin có thể đánhgiá được thực trạng tài chính, tình hình và hiệu quả hoạt động sản xuất kinhdoanh (HĐSXKD) của doanh nghiệp Từ đó đưa ra những phán đoán về thếmạnh hoặc rủi ro của doanh nghiệp trong hiện tại và tương lai để đưa ra nhữngquyết định, chính sách phù hợp nhất BCTC hiện nay mang tính chất bắt buộc donhà nước quy định, với mục đích chính là cung cấp thông tin chính xác, cần thiếtcho các đối tượng quan tâm khác nhau ngoài doanh nghiệp như: nhà đầu tư, cácchủ nợ, đối tác, đối thủ cạnh tranh,

Vậy phân tích BCTC là gì?

“Phân tích BCTC là quá trình sử dụng các công cụ và kỹ thuật phân tíchthích hợp để tiến hành xem xét, đánh giá dữ liệu phản ánh trên BCTC cùng mốiquan hệ tương quan giữa các chỉ tiêu trên BCTC và các dữ liệu liên quan khác nhằmcung cấp thông tin hữu ích, đáp ứng yêu cầu thông tin nhiều phía của người sửdụng” – Nguyễn Văn Công (2017), Phân tích báo cáo tài chính

“Phân tích Báo cáo tài chính thực chất là phân tích các chỉ tiêu tài chính trên

hệ thống báo cáo hoặc các chỉ tiêu tài chính mà nguồn thông tin từ hệ thống báo cáonhằm đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp, cung cấp thông tin cho mọi đốitượng có nhu cầu theo những mục tiêu khác nhau” – Nguyễn Ngọc Quang (2011),Phân tích báo cáo tài chính

Tổng hợp lại, có thể hiểu đơn giản, phân tích BCTC thực chất là phân tíchnhững chỉ tiêu tài chính trên hệ thống báo cáo, từ đó chỉ rõ những gì đang xảy ra saunhững chỉ tiêu đó nhằm cung cấp thông tin cho từng đối tượng sử dụng với các mụcđích khác nhau

2.1.2 Ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

Mục đích của phân tích BCTC là giúp người sử dụng thông tin giảm sự phụthuộc, đưa ra quyết định bằng linh cảm, dự đoán Mà thay vào đó là có những căn cứ,

số liệu cụ thể đánh giá về sức mạnh tài chính, khả năng sinh lợi, khả năng phát triển, rủi

ro của doanh nghiệp Từ đó đưa ra những quyết định đầu tư kinh doanh hoặc quản lýphù hợp

Phân tích BCTC không chỉ là mối quan tâm của người đầu tư, mà còn là mốiquan tâm chung của nhiều nhóm đối tượng khác nhau: Ban lãnh đạo, hội đồng quản trị,

cổ đông, nhân viên công ty, đối tác, khách hàng, các nhà quản lý, bảo hiểm, ngânhàng Mỗi nhóm đối tượng có những nhu cầu thông tin riêng, bởi vậy, mỗi nhóm sẽtập trung quan tâm vào những khía cạnh riêng trong tổng thể tình hình tài chính củacông ty

Tuy các đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của một doanh nghiệpdưới các góc độ và chỉ tiêu khác nhau, tuy nhiên nhìn chung, tất cả họ đều quan tâmđến khả năng sinh lợi, khả năng thanh toán của doanh nghiệp Bởi vậy, có thể kháiquát ý nghĩa của phân tích BCTC qua các điểm sau:

- Cung cấp thông tin về tình hình tài chính của một doanh nghiệp tại thờiđiểm báo cáo cùng với những kết quả mà doanh nghiệp đạt được trong bối cảnh đó

- Đánh giá thực trạng và an ninh tài chính, khả năng thanh toán của doanhnghiệp, tính hợp lý trong cấu trúc tài chính Từ đó, các nhà quản lý có căn cứ để đưa

ra những quyết định đúng đắn tại thời điểm đó

- Nắm bắt được sức mạnh tài chính, khả năng sinh lợi nhuận, dự báo đượcnhu cầu tài chính và triển vọng phát triển của doanh nghiệp trong tương lai

- Cung cấp các chỉ tiêu kinh tế tài chính cần thiết giúp cho việc kiểm tra,đánh giá một cách toàn diện và có hệ thống tình hình kết quả và hiệu quả HĐKD,tình hình thực hiện các chỉ tiêu kinh tế tài chính chủ yếu của doanh nghiệp, tìnhhình chấp hành các chế độ kinh tế tài chính của doanh nghiệp

- Cung cấp các thông tin và căn cứ quan trọng để xây dựng các kế hoạchkinh tế - kỹ thuật, tài chính của doanh nghiệp, đề ra hệ thống các biện pháp xác thựcnhằm tăng cường quản trị doanh nghiệp, không ngừng nâng cao hiệu quả sử dụngvốn, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp

2.2 Cơ sở dữ liệu để phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

Cơ sở dữ liệu phục vụ cho việc phân tích BCTC doanh nghiệp chính là hệthống các BCTC

Theo chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành, hệ thống BCTC áp dụng chotất cả các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế trong cả nướctại Việt Nam bao gồm 4 biểu mẫu báo cáo sau:

- Bảng cân đối kế toán (CĐKT)

- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

- Bản thuyết minh báo cáo tài chính

* Bảng cân đối kế toán: là BCTC thể hiện khái quát tình hình tài sản củadoanh nghiệp tại một thời điểm nhất định Về bản chất, bảng CĐKT là bảng cân đốitổng hợp giữa tài sản với nguồn VCSH và công nợ phải trả của doanh nghiệp Phântích bảng CĐKT sẽ giúp người phân tích đánh giá được tổng quát về tình hình, kếtquả kinh doanh, trình độ sử dụng vốn và những triển vọng kinh tế trong tương laicủa doanh nghiệp

* Báo cáo kết quả kinh doanh: phản ánh tổng hợp tình hình và kết quả kinhdoanh của doanh nghiệp trong một kỳ hoạt động Đây là tài liệu quan trọng để kiểmtra, đánh giá và phân tích kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ,

so sánh với kỳ trước và so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành để nắm được khái

quát kết quả hoạt động của doanh nghiệp Từ đó đưa ra những quyết định quản lý và

kế hoạch tài chính cho phù hợp

* Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: phản ánh việc hình thành và sử dụng lượng tiềntrong một kỳ của doanh nghiệp Từ kết quả của báo cáo, có thể đánh giá khả năng tạo ratiền, tình hình biến động của tài sản thuần trong doanh nghiệp, khả năng thanh toán vàtình hình lưu chuyển tiền trong kỳ tiếp theo Trên cơ sở đó, có thể dự đoán được dòngtiền lưu chuyển trong kỳ tới, nhu cầu, khả năng tài chính của doanh nghiệp

* Thuyết minh báo cáo tài chính: đây là một phần trong hệ thống BCTC củadoanh nghiệp Báo cáo giải thích một số vấn đề trong hoạt động sản xuất kinhdoanh và tình hình tài chính của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo mà các báo cáo ởtrên không thể trình bày rõ ràng và chi tiết được Thuyết minh báo cáo tài chính sẽtrình bày đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp, các chế độ kế toán được áp dụng,tình hình và lý do biến động của một số đối tượng tài sản và nguồn vốn quan trọng.Bên cạnh đó, thuyết minh báo cáo tài chính còn phân tích một số chỉ tiêu tài chínhchủ yếu và các kiến nghị của doanh nghiệp, báo cáo này có thể trình bày thông tinriêng tùy theo yêu cầu quản lý của doanh nghiệp hoặc Nhà nước

2.3 Phương pháp phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

Phương pháp phân tích BCTC doanh nghiệp bao gồm các công cụ và kỹthuật phân tích được sử dụng để tiếp cận, nghiên cứu các chỉ tiêu phản ánh trênBCTC nhằm nắm bắt được tình hình, xu hướng và bản chất biến động của các chỉtiêu tài chính Từ những biến động của các chỉ tiêu tổng hợp, chỉ tiêu chi tiết và cácchỉ tiêu có tính chất đặc thù, kết quả của phân tích BCTC sẽ giúp chúng ta đánh giáđược toàn diện thực trạng hoạt động tài chính của doanh nghiệp

Hiện nay có nhiều phương pháp phân tích BCTC như: so sánh, chi tiết chỉtiêu nghiên cứu, loại trừ, liên hệ cân đối, kỹ thuật Dupont Tuy nhiên, trong Luậnvăn chỉ giới hạn phân tích một số phương pháp cơ bản, thường được vận dụng nhấttrong phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp

2.3.1 Phương pháp so sánh

Trong phân tích nói chung, so sánh luôn là phương pháp được sử dụng phổbiến nhất nhằm mục đích đánh giá kết quả, xác định vị trí, xu hướng biến động của

đối tượng nghiên cứu.Trong phân tích BCTC, phương pháp so sánh nhằm nghiêncứu sự biến động và xác đinh mức độ biến động của các chỉ tiêu phân tích cụ thể.Chỉ tiêu phân tích sẽ được so sánh với các kỳ trước, với chỉ tiêu của đối thủ canhtranh, với bình quân của ngành hay các tiêu chuẩn được xác định trước đó

Để thực hiện phương pháp so sánh trong phân tích BCTC, các nhà phân tíchphải chú trọng đến các nội dung cơ bản của công cụ như sau: điều kiện so sánh, gốc

so sánh, các dạng so sánh và hình thức so sánh Việc xác định số gốc để so sánh sẽphụ thuộc vào mục đích cụ thể của phân tích Gốc để so sánh được chọn là gốc vềmặt thời gian và không gian Kỳ phân tích được chọn là kỳ thực hiện hoặc kỳ kếhoạch hoặc kỳ kinh doanh trước

Để đảm bảo tính chất so sánh được của chi tiêu qua thời gian, cần đảm bảocác điều kiện so sánh sau:

- Đảm bảo thống nhất về nội dung kinh tế của chỉ tiêu

- Đảm bảo thống nhất về phương pháp tính các chỉ tiêu

- Đảm bảo sự thống nhất về đơn vị tính các chỉ tiêu (bao gồm hiện vật, giá trị vàthời gian)

Kỹ thuật so sánh tương ứng với giá trị so sánh là số tuyệt đối, số tương đối và sốbình quân

- So sánh bằng số tuyệt đối: là hiệu số giữa trị số của kỳ phân tích so với kỳgốc của các chỉ tiêu phân tích (giữa kỳ thực tế và kỳ kinh doanh trước, hoặc kỳ thực

tế và kỳ kế hoạch) Kết quả của so sánh biểu hiện khối lựng quy mô tăng giảm củacác chỉ tiêu phân tích

- So sánh bằng số tương đối: là thương số giữa trị số của kỳ phân tích so với

kỳ gốc của các chỉ tiêu phân tích Kết quả so sánh biểu hiện kết cấu, mối quan hệ,tốc độ phát triển, mức độ phổ biến của các chỉ tiêu phân tích

- So sánh bằng số bình quân: số bình quân là dạng đặc biệt của số tuyệt đối,biểu hiện tính chất đặc trưng chung về mặt số lượng nhằm phản ánh đặc điểm chungcủa một đơn vị, một bộ phân hay tổng thể chung có cùng một tính chất

Nội dung so sánh bao gồm:

- So sánh số thực tế của kỳ phân tích với số thực tế của kỳ kinh doanh trước

để xác định xu hướng thay đổi về tình hình tài chính của doanh nghiệp Đánh giáthực trang tăng trưởng hay giảm đi của các hoạt động tài chính

- So sánh số thực tế của kỳ phân tích với sô thực tế của kỳ kế hoạch để xác định

xu hướng, mục tiêu của doanh nghiệp để hoàn thành kế hoạch trong hoạt động tài chính

- So sánh số liệu của doanh nghiệp với số liệu trung bình của ngành, củadoanh nghiệp khác để đánh giá tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp đang mở mức tốt, xấu hay trung bình

Quá trình thực hiện phương pháp so sánh có thể thực hiện bằng các hình thức:

- So sánh theo chiều ngang

- So sánh theo chiều dọc

- So sánh xác định xu hướng và tính chất liên hệ giữa các chỉ tiêu

So sánh ngang trên các BCTC là việc so sánh, đối chiếu tình hỉnh biến động của từngchỉ tiêu cả về số tuyệt đối và số tương đối trên từng BCTC Thực chất là phân tích sự biếnđộng về quy mô của từng khoản mục trên từng BCTC của doanh nghiệp Việc so sánh sẽgiúp doanh nghiệp xác định được mức độ biến động tăng hoặc giảm về quy mô của chi tiêuphân tích và mức độ ảnh hưởng của từng chỉ tiêu nhân tố đến chỉ tiêu phân tích

So sánh dọc trên các BCTC là việc dùng các tỉ lệ, các hệ số thể hiện mốitương quan giữa các chỉ tiêu trong từng BCTC của doanh nghiệp Có thể hiểu phântích theo chiều dọc chính là việc phân tích sự biến động về cơ cấu tài sản, nguồnvốn trên bảng CĐKT của doanh nghiệp, hay phân tích các mối liên hệ tỉ lệ giữa lợinhuận, doanh thu với tổng giá vốn hàng bán, với tổng tài sản …trên các BCTC

So sánh sẽ xác định xu hướng và mối liên hệ giữa các chỉ tiêu Điều này sẽđược thể hiện trên các chỉ tiêu riêng biệt hay các chỉ tiêu tổng cộng trên BCTC đượcxem xét trong mối quan hệ với các chỉ tiêu phản ánh quy mô chung Chúng đượcxem xét trong nhiều kỳ để phản ánh rõ ràng hơn xu hướng phát triển của các hiệntượng kinh tế, tài chính doanh nghiệp

Phương pháp so sánh là phương pháp được sử dụng phổ biến và quan trọngnhất trong bất kỳ hoạt động phân tích nào của doanh nghiệp Trong phân tích BCTCtại các doanh nghiệp, phương pháp này đực sử dụng rất đa dạng và linh hoạt

2.3.2 Phương pháp loại trừ

Trong phân tích BCTC, phương pháp loại trừ được sử dụng để xác định xuhướng tác động và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến sự biến động của chỉtiêu phân tích giữa kỳ phân tích và kỳ gốc.Việc xác định mức độ ảnh hưởng của

từng nhân tố đến chỉ tiêu phân tích được thực hiện bằng cách xác định sự ảnh hưởngcủa nhân tố này thì phải loại trừ ảnh hưởng của nhân tố khác

Đặc trưng của phương pháp loại trừ là luôn đặt các đối tượng nghiên cứu (chỉtiêu phân tích) và các tình huống giả định khác nhau Các nhân tố có thể làm tăng,giảm hoặc không có ảnh hưởng gì đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp Cácnhân tố ở đây có thể là nhân tố chủ quan, nhân tố số lượng, nhân tố thứ yếu, hoặc

có thể là nhân tố tích cực hay tiêu cực Việc xác định và nhận thức được mức độảnh hưởng của các nhân tố đến chỉ tiêu phân tích chính là bản chất và cũng là mụctiêu của phương pháp này

Phương pháp loại trừ có thể được thực hiện bằng hai kỹ thuật

- Kỹ thuật số chênh lệch: dựa vào sự ảnh hưởng trực tiếp của từng nhân tố

- Kỹ thuật thay thế liên hoàn: thay thế sự ảnh hưởng lần lượt từng nhân tố

Kỹ thuật số chênh lệch và kỹ thuật thay thế liên hoàn được sử dụng để xácđịnh mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến chỉ tiếu phân tích Mối quan hệ giữachỉ tiêu nhân tố và chỉ tiêu phân tích phải được thể hiện dưới dạng tích số hoặcthương số, hoặc sự kết hợp của cả tích số và thương số

2.3.3 Phương pháp chi tiết chỉ tiêu phân tích

Trong phân tích BCTC, phương pháp chi tiết chỉ tiêu nghiên cứu được sửdụng khi tiến hành phân tích một chi tiêu tổng hợp bao gồm nhiều chỉ tiêu cấuthành Trên cơ sở chi tiết chỉ tiêu nghiên cứu theo bộ phận cấu thành, các nhà phântích sẽ xem xét, đánh giá mức độ đạt được của từng bộ phận giữa kỳ phân tích và kỳgốc và mức độ ảnh hưởng, mức độ đóng góp của từng bộ phận đến tổng thể

Thông thường trong phân tích, phương pháp chi tiết chỉ tiêu nghiên cứu đượcthực hiện theo những hướng sau:

- Chi tiết theo các bộ phận cấu thành chỉ tiêu: các kết quả kinh doanh biểuhiện trên các chỉ tiêu đều bao gồm nhiều bộ phận Việc chi tiết các chỉ tiêu theotừng bộ phận cùng với sự biểu hiện về lượng của các bộ phận sẽ giúp ích trong việcđánh giá chính xác kết quả đạt được Phương pháp chi tiết theo bộ phận cấu thànhđược sử dụng phổ biến trong phân tích mọi mặt kết quả kinh doanh

- Chi tiết theo thời gian: kết quả kinh doanh luôn là kết quả của một quá

- Chi tiết theo địa điểm kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp do các

bộ phận, các phân xưởng, đội, tổ sản xuất kinh doanh thực hiện Phương pháp nàythường được sử dụng trong phân tích kinh doanh các trường hợp sau:

+ Đánh giá kết quả thực hiện hạch toán kinh doanh nội bộ Tùy chỉ tiêu khoán khác nhau

có thể chi tiết mực thực hiện khoán ở các đơn vị có cùng nhiệm vụ như nhau

+ Phát hiện các đơn vị tiên tiến hoặc lạc hậu trong việc thực hiện các mụctiêu kinh doanh Tùy mục tiêu đề ra có thể chọn các chỉ tiêu chi tiết phù hợp về cácmặt năng suất, chất lượng, giá thành…

+ Khai thác các khả năng tiềm tang về sử dụng vật tư, lao đồng, tiền tồn, đấtđai trong kinh doanh

2.3.4 Phương pháp Dupont

Phương pháp Dupont trong phân tích BCTC thường được sử dụng để phântích mối liên hệ giữa các chỉ tiêu tài chính phức tạp

Theo phương pháp này, mỗi chỉ tiêu gốc sẽ phản ánh mối quan hệ tài chính

và được biến đổi thành một hàm số Sau đó xác định và phân tích mức ảnh hưởngcủa từng nhân tố đến chỉ tiêu gốc theo một trình tự logic, đặc biệt và chặt chẽ Nhàphân tích có thể nhận biết được các nguyên nhân dẫn đến tình trạng tốt, xấu tronghoạt động của doanh nghiệp

Bản chất của phương pháp này có thể hiểu qua ví dụ sau: đó là tách một số tổng hợpphản ánh khả năng sinh lợi của tài sản (ROA):

Khả năng sinh lợi LNST LNST DTT

= = x (2.1) của tài sản TTS bình quân DTT Tổng TS

Nguồn: [4, tr.475]

Phương pháp phân tích tài chính Dupont được thể hiện bằng sơ đồ sau:

Sơ đồ 2.1: Mô hình phân tích bằng phương pháp Dupont

Nguồn: Giáo trình phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp – Nguyễn

Năng Phúc (2008)

2.4 Nội dung phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

2.4.1 Phân tích cấu trúc tài chính doanh nghiệp

Cấu trúc tài chính của doanh nghiệp phản ánh cơ cấu nguồn vốn, cơ cấu tàisản và mối liên hệ giữa tài sản và nguồn vốn Cấu trúc tài chính là yếu tố quyết địnhđáng kể sự ổn định tài chính của doanh nghiệp cũng như khả năng trả nợ (bao gồm

cả nợ ngắn hạn và dài hạn)

Phân tích cấu trúc tài chính là việc thực hiện phân tích tình hình huy động, sửdụng vốn và mối quan hệ giữa tình hình huy động và tình hình sử dụng vốn củadoanh nghiệp Từ đó giúp doanh nghiệp xác định được việc sử dụng các nguồn vốnvào các loại tài sản có phù hợp với đặc điểm hoạt động kinh doanh, quy mô hoạtđộng của doanh nghiệp hay không Vì thực tế sẽ không có một cấu trúc tài chínhnào được áp dụng cho mọi loại hình doanh nghiệp Kết quả của việc phân tích giúpcho doanh nghiệp biết được khả năng huy động các nguồn tài trợ cũng như trách

nghiệm trả nợ của doanh nghiệp đối với những nguồn này

Phân tích cấu trúc tài chính doanh nghiệp sẽ bao gồm ba nội dung cụ thể sau:phân tích cơ cấu nguồn vốn, phân tích cơ cấu tài sản và phân tích mối quan hệ giữanguồn vốn và tài sản

* Phân tích cơ cấu nguồn vốn

Mục đích của việc phân tích nguồn vốn là để xem xét, đánh giá tính hợp lýcủa cơ cấu nguồn vốn tại thời điểm hiện tại (hay lỳ phân tích) và xác định được xuhướng biến động của cơ cấu nguồn vốn

Việc phân tích cơ cấu nguồn vốn được thực hiện theo những cách thức sau:

- Tính ra tỷ trọng của từng bộ phận nguồn vốn chiến trong tổng nguồn vốn

- So sánh cơ cấu nguồn vốn hiện tại (kỳ phân tích) với cơ cấu nguồn vốn kỳ gốc

- Căn cứ vào tỷ trọng của từng bộ phận nguồn vốn chiến trong tổng số nguồnvốn kỳ phân tích và tình hình thực tế của doanh nghiệp để đánh giá tính hợp lý của

cơ cấu nguồn vốn kỳ phân tích

- Căn cứ vào tình hình biến động của cơ cấu nguồn vốn để đánh giá tính hợp

lý của xu hướng biến động cơ cấu nguồn vốn

Công thức tính tỷ trọng của từng bộ phận nguồn vốn chiếm trong tổng sốnguồn vốn:

Tỷ trọng của từng bộ phận trong Giá trị của từng bộ phận NV x 100

= (2.2)

NV chiếm trong tổng NV Tổng NV

Nguồn: [4, tr.227]

* Phân tích cơ cấu tài sản:

Sau khi đã huy động được vốn cho hoạt động kinh doanh, thì công việc tiếp theorất quan trọng đối với các doanh nghiệp đó là phân bổ và sử dụng nguồn vốn đó mộtcách hợp lý và hiệu quả Hay có thể hiểu theo cách khác đó là đầu tư nguồn vốn vàonhững loại tài sản nào cho phù hợp mới mô hình và đặc điểm của hoạt động sản xuấtkinh doanh của doanh nghiệp

Tương tự như phân tích cơ cấu nguồn vốn, phân tích cơ cấu tài sản nhằmmục đích xem xét và đánh giá tính hợp lý của cơ cấu tài sản tại thời điểm hiện tại

(hay kỳ phân tích) và xác định xu hướng biến động của cơ cấu tài sản

Cách thức phân tích cơ cấu nguồn vốn:

- Tính tỷ trọng của từng bộ phận tài sản chiếm trong tổng tài sản

- So sánh cơ cấu tài sản của kỳ phân tích với kỳ gốc

- Căn cứ vào cơ cấu của từng bộ phận tài sản để đánh giá tính hợp lý trong cơcấu tài sản của kỳ phân tích

- Căn cứ vào mức biến động của cơ cấu tài sản để đánh giá tính hợp lý của

xu hướng biến động cơ cấu tài sản

Công thức tính cơ cấu tài sản của doanh nghiệp:

Tỷ trọng của từng bộ phận trong Giá trị của từng bộ phận TS x 100

= (2.3)

TS chiếm trong tổng TS Tổng TS

Nguồn: [4, tr.281]

* Phân tích mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn

Khi phân tích cấu trúc tài chính của doanh nghiệp mà chỉ dừng lại ở phântích cấu trúc tài sản hoặc nguồn vốn mà không phân tích mối quan hệ giữa hai chỉtiêu này thì sẽ không thể hiện được chính sách huy động và sử dụng vốn của doanhnghiệp

Mục đích của việc phân tích mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn để xemxét chính sách sử dụng vốn của doanh nghiệp đã hiệu quả hay chưa Điều này sẽ tácđộng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh cũng như rủi ro kinh doanh của doanhnghiệp

Cách thức phân tích:

- Tính ra trị số của một trong các chỉ tiêu phản ánh mối quan hệ giữa tài sản vànguồn vốn

- So sánh sự biến động về trị số của chỉ tiêu

- Nhận xét về chính sách sử dụng vốn dựa trên trị số chỉ tiêu và kết quả so sánh Các chỉ tiêu thường được sử dụng:

- Hệ số nợ so với tài sản: