Trình bày kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử một doanh nghiệp bán lẻ tại nhật bản y

Cùng với những kiến thức đã được tích lũy, bài tiểu luận của em đề cập đến kinh nghiệm áp dụng thương mại điện tử của doanh nghiệp bán lẻ trực tuyến Rakuten của Nhật Bản.. Công ty đã nha

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

- -TIỂU LUẬN MÔN

“THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ”

Tên đề tài: Trình bày kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử một doanh nghiệp

bán lẻ tại Nhật Bản

Họ và tên: Trần Quỳnh Anh

Mã sinh viên: 1512230004 Lớp tín chỉ: TMA302(2-1617).1_LT Giáo viên giảng dạy: Nguyễn Thị Hồng Vân

Hà Nội, 03/2017

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Giới thiệu về Rakuten 2

2 Những ứng dụng thương mại điện tử trong doanh nghiệp 3

a Ratuken Ichiba 3

b Rakuten Super Point 5

c Rakuten Card 7

3 Thành công của Rakuten và bài học kinh nghiệm 8

a Thành công của Rakuten 8

b Bài học kinh nghiệm 9

KẾT LUẬN 10

LỜI MỞ ĐẦU

Thời đại công nghệ thông tin phát triển hiện nay đã kéo theo sự tăng trưởng mạnh

mẽ của thương mại điện tử Thương mại điện tử bây giờ đã không còn là một khái niệm

xa lạ, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp Thương mại điện tử giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ, giảm chi phí sản xuất, cải thiện hệ thống vận hành và nhiều lợi ích khác nữa Đặc biệt là trong khu vực doanh nghiệp bán lẻ thì lại càng thấy rõ được những hiệu quả to lớn của thương mại điện tử

Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp bán lẻ nào cũng nhận thức rõ ràng về cách vận hành cũng như cách áp dụng thương mại điện tử vào mô hình kinh doanh của mình Bên cạnh đó, ở Việt Nam, nguồn nhân lực vẫn chưa thực sự có được trình độ tốt như thế giới vì vậy việc triển khai còn gặp khá nhiều lúng túng và sai sót

Cùng với những kiến thức đã được tích lũy, bài tiểu luận của em đề cập đến kinh nghiệm áp dụng thương mại điện tử của doanh nghiệp bán lẻ trực tuyến Rakuten của Nhật Bản Từ lâu, đây đã là thương hiệu nổi tiếng của lĩnh vực thương mại điện tử thế giới Người đứng đầu Hiroshi Mikitani đã chèo lái công ty của mình qua quá trình nghiên cứu các mô hình thương mại điện tử nhiều năm và gây dựng nên một đế chế cho riêng mình Công ty đã nhanh chóng có được thành công vang dội sau 3 năm thành lập và trong những năm gần đây, ông chủ của nó đã thể hiện tham vọng bành trướng tới 27 quốc gia trên thế giới thông qua việc mở rộng lĩnh vực hoạt động của mình, một lần nữa áp dụng thành công các ứng dụng của thương mại điện tử

Mong rằng phần phân tích dưới đây sẽ phần nào góp phần cung cấp các bài học kinh nghiệm từ một nền công nghệ tiên tiến trên thế giới là Nhật Bản, giúp các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp bán lẻ ở Việt Nam có được giải pháp tốt hơn cho những khó khăn mà mình đang gặp phải cũng như vạch ra được những lối đi mới cho doanh nghiệp của mình

1 Giới thiệu về Rakuten

Năm 1997, Rakuten xuất hiện cùng với sự ra đời của nền tảng trung tâm thương mại trực tuyến Rakuten Ichiba Website của công ty hoạt động như một sàn giao dịch mua sắm trực tuyến, nơi mà người bán và người mua trao đổi, liên hệ trực tiếp với nhau

Ở thời điểm đó, tuy Internet đã bùng nổ trên thế giới và ở Nhật Bản nhưng có vẻ như việc mua sắm trực tuyến vẫn chưa được mọi người đón nhận rộng rãi Người sáng lập Rakuten Ichiba lúc đó là Hiroshi Mikitani không tránh khỏi việc gặp khó khăn trong việc duy trì

hệ thống của mình, đặc biệt là khi chỉ có 6 nhân viên và 13 thương nhân tham gia vào nền tảng này

Tuy nhiên trải qua 20 năm hoạt động và phát triển, Rakuten Ichiba đã trở thành một trong 4 trụ cột thương mại điện tử trên thế giới Rakuten xây dựng nền tảng trung tâm thương mại mua sắm trực tuyến, tạo điều kiện để các công ty hay thậm chí là các cá nhân quảng cáo, bán các mặt hàng của mình và xử lí các giao dịch thanh toán

Rakuten hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thương mại điện tử nhưng trong những năm gần đây, ông chủ Hiroshi Mikitani đang thực hiện tham vọng mở rộng công ty của mình hơn nữa qua các dịch vụ công nghệ tài chính, logistics, bảo hiểm, khách sạn,…Tuy nhiên, trụ cột chủ yếu của công ty vẫn là thương mại điện tử

Theo số liệu tới tháng 12 năm 2016, Rakuten có 14.134 nhân viên đến từ 72 quốc gia trên thế giới và ngôn ngữ chính được sử dụng trong các hội sở đều là tiếng Anh để hạn chế sự phân biệt vùng miền đồng thời nâng cao trình độ ngoại ngữ của nhân viên Các chi nhánh của công ty được đặt ở cả châu Âu, châu Mỹ và châu Á và đang không ngừng lan rộng ra toàn thế giới

Trong những năm trước, thị trường chủ yếu của Rakuten Ichiba chủ yếu là ở Nhật Bản Vậy nên mặc dù là một trong bốn công ty hàng đầu về thương mại điện tử nhưng Rakuten khá kín tiếng hơn so với ba đối thủ còn lại Tuy nhiên, trong những năm trở lại đây, Rakuten đã mở rộng mạng lưới của mình và quảng bá hình ảnh tới nhiều thị trường

khác nhau trên thế giới Trong năm 2010, Rakuten đã mua lại Buy.com với tham vọng tiến vào thị trường Mỹ, không lâu sau đó là Priceminister – một trang thương mại điện tử khác ở Pháp Hiện nay, Rakuten đã thâu tóm lại rất nhiều sàn thương mại điện tử ở cả Brazil, Đức, Đài Loan, Tây Ban Nha, Anh,…

Doanh thu của Rakuten đang không ngừng tăng trong những năm gần đây Doanh thu năm 2016 là 782 tỉ Yên, tăng 9,6% so với năm 2015 Rakuten cũng là thương hiệu website đứng đầu ở Nhật Bản theo Web Brand Survey Thu – Đông năm 2016 trong khi ở một khảo sát trước đó thì họ chỉ đứng ở vị trí thứ 3 Kết thúc năm 2016, có thể nói Rakuten đã có được những con số cực kì ấn tượng về cả doanh thu cũng như thương hiệu

2 Những ứng dụng thương mại điện tử trong doanh nghiệp

a Ratuken Ichiba

Ratuken sử dụng mô hình kinh doanh B2B2C Dịch vụ chính của Ratuken là cung cấp một nền tảng mua sắm trực tuyến trong đó các doanh nghiệp hay thậm chí là cá nhân thuê “cửa hàng”, trưng bày các sản phẩm, dịch vụ của mình để bán cho người mua Hiện tại, Rakuten có 44528 doanh nghiệp và 114 triệu người tham gia vào hệ thống này Lợi nhuận có được chủ yếu từ phí cố định của doanh nghiệp và phí trên mỗi giao dịch và những dịch vụ khác Cụ thể, 80% lợi nhuận đến từ phí thành viên được tính hằng tháng (đồng thời khoảng 2-5% giá trị giao dịch hàng hóa được bán cũng được giữ lại) bên cạnh

đó là 10% phí quảng cáo từ các doanh nghiệp và 10% từ các cuộc bán đấu giá trên website

Phương thức này giúp cho người mua có được sản phẩm tốt hơn so với thương mại truyền thống Tại đây, khách hàng có nhiều hơn sự lựa chọn cho cùng một mặt hàng

Họ không những có thể so sánh giá giữa các nhà cung cấp mà họ còn biết được thêm nhiều thông tin về sản phẩm mà họ đang tìm kiếm Một điểm cộng lớn mà phương thức này đem lại chính là người mua sẽ có được giá thấp hơn ở các cửa hàng truyền thống khi

mà chi phí lưu kho, thuê mặt bằng, trưng bày sản phẩm,…của các nhà cung cấp thấp hơn rất nhiều so với bình thường Đó là còn chưa kể đến việc Ratuken Ichiba còn có nhiều đợt

giảm giá các sản phẩm hay những dịch vụ hấp dẫn khác được cung cấp miến phí khi người mua mua hàng tại website.Trên website Ratuken Ichiba còn cung cấp danh sách những sản phẩm đang bán chạy hay các sản phẩm được xem nhiều nhất gần đây để khách hàng có thêm sự lựa chọn trong những lần mua sắm của mình Ngoài ra, khách hàng cũng

có thể tìm kiếm các nhà cung cấp mà mình muốn thông qua hệ thống tìm kiếm rất dễ dàng và thuận tiện

Ngoài ra, khách hàng cũng có quyền bình luận, đánh giá các sản phẩm, doanh nghiệp công khai để mọi người cùng có những trải nghiệm mua sắm tốt hơn Đây cũng là một tính năng rất tốt để xếp loại các doanh nghiệp, từ đó doanh nghiệp có thể rút ra bài học kinh nghiệm cho mình đồng thời nỗ lực hơn nữa để có thể đưa ra sản phẩm làm hài lòng người mua

Đối với mô hình mua sắm trực tuyến này, Ratuken đã tập trung vào việc cung cấp một mức giá thấp hơn bình thường và một danh mục rộng rãi các sản phẩm cho khách hàng Không những thế, Ratuken cũng làm cho khách hàng có cảm giác được chăm sóc tốt hơn khi họ có thể đưa ra bình luận, nhận xét đối với việc mua sắm của mình

Bên cạnh đó, trong khi các trang thương mại điện tử khác tập trung vào sản phẩm

và tương tác thụ động với khách hàng thì Rakuten Ichiba cho phép những doanh nghiệp hoạt động trên nền tảng của họ tự thiết kế gian hàng cho mình Điều này giúp duy trì sự độc đáo và bản sắc riêng của từng doanh nghiệp, từ đó thu hút thêm nhiều khách hàng trung thành và tiềm năng Không những thế, các doanh nghiệp còn có thể liên lạc với khách hàng thông qua email và tin nhắn Có thể nói, đây là một trong những điểm thu hút ngày càng nhiều doanh nghiệp và khách hàng tham gia vào nền tảng của Rakuten Ichiba, nơi mà họ có thể trải nghiệm quá trình mua sắm một cách thoải mái và dễ dàng

Ưu điểm:

- Đối với khách hàng: Khách hàng dễ tìm kiếm thông tin sản phẩm và đặt hàng trực tuyến Họ cũng được tiếp cận với danh mục sản phẩm đa dạng, phong phú cùng với giá thấp hơn các cửa hàng truyền thống

- Đối với doanh nghiệp: Doanh nghiệp có thể tự tạo ra không gian bán hàng trên mạng cho riêng mình để thu hút khách hàng, tăng khả năng nhận diện, đồng thời tiếp cận được một lượng rất lớn khách hàng từ nhiều thị trường khác nhau

Không dừng lại ở đó, Ratuken cũng có một loạt những nhánh đa dạng để cung cấp cho người mua với những lựa chọn cụ thể hơn, bao gồm:

- Rakuten Books: Là cửa hàng chuyên về các đầu sách, CD và DVD,…Khách hàng

có thể vào cửa hàng này để có thể tìm kiếm các sản phẩm về sách và đĩa dễ dàng

và phong phú hơn

- Kenko: Là cửa hàng bán các sản phẩm về sức khỏe chuyên biệt

- Rakuten Mart: Một siêu thị online rộng lớn, cung cấp nhiều loại thực phẩm khác nhau

- FRIL: ứng dụng trên điện thoại cho phép mua sắm online nhưng lại chuyên biệt về ngành thời trang

- Một số trung tâm mua sắm online ở các nước như Đài Loan, Brazil, Mỹ,…

b Rakuten Super Point

Rakuten Super Point là một trong những chương trình tích lũy điểm phổ biến nhất

ở Nhật Bản Người mua tích lũy điểm bằng cách mua sắm hàng hóa nội trong các hệ thống dịch vụ của Rakuten Điều thu hút lượng khách hàng sử dụng hệ thống này chính

là họ sẽ được giảm một lượng tiền tương đương với số điểm mà họ đã tích lũy trong lần mua sắm tiếp theo 100 Yên sẽ đổi thành 1 điểm và 1 điểm sẽ tương ứng với 1 Yên được giảm

Hiện tại, Rakuten đã xây dựng một hệ thống chi nhánh trải rộng trên nhiều lĩnh vực như du lịch, khách sạn, logistics, mua sắm, ăn uống,… vậy nên người dùng hưởng được khá nhiều lợi ích từ dịch vụ này Họ có thể sử dụng điểm này trong tất cả các hoạt động như mua hàng online trên Rakuten Ichiba, mua vé máy bay ở hệ thống Rakuten Travel, mua trên sàn đấu giá Rakuten,… Cùng với các cửa hàng liên kết với Rakuten như

- Hệ thống cửa hàng tiện lợi

- Hệ thống siêu thị

- Hệ thống xăng dầu

- …

Bên cạnh việc mua sắm để tích lũy điểm, khách hàng còn có thể viết bình luận cho các loại sản phẩm mà mình biết Điều này khuyến khích người dùng nhận xét nhiều hơn cho các mặt hàng trên Rakuten Thông qua cách này, Rakuten có thể lấy được nhiều hơn

ý kiến người dùng về trải nghiệm sản phẩm của họ cũng như tăng lượng tương tác giữa người dùng với hệ thống Một lần nữa, Rakuten khẳng định rằng họ thực sự quan tâm tới mức độ hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ của mình

Có rất nhiều hệ thống khác cũng làm vận hành chương trình điểm tích lũy tương

tự như Rakuten nhưng không phải ai cũng có được thành công như họ Trước hết, thương hiệu đóng vai trò lớn trong việc thúc đẩy sự nhận diện của Rakuten Super Points Rakuten là một cái tên lớn và đang có ý định không ngừng quảng bá thương hiệu của mình ra khắp thế giới, vậy nên Rakuten đang trở thành một cái tên bảo đảm cho độ uy tín của mình đối với khách hàng Bên cạnh đó, Rakuten Super Points không chỉ hoạt động trong lãnh thổ Nhật Bản mà hiện nay, các hệ thống của Rakuten trên thế giới cũng đã áp dụng chương trình tích lũy này Điều này đã mở rộng phạm vi sử dụng dịch vụ cho khách hàng, tạo cho khách hàng sự tự do mua sắm trong hệ thống Rakuten

Ưu điểm:

- Tăng mức độ trung thành của khách hàng đối với hệ thống Rakuten: nhờ phủ rộng trên nhiều lĩnh vực mà Rakuten đã tạo cho khách hàng một không gian mua sắm hầu hết những dịch vụ cần thiết trong đời sống của họ

- Hệ thống tích điểm linh hoạt: khách hàng sử dụng chương trình tích điểm có thể

sử dụng và hưởng giảm giá trong các lĩnh vực khác nhau của cùng hệ thống Rakuten Sự linh hoạt của hệ thống này được rất nhiều khách hàng sử dụng, trong năm 2013 tỉ lệ sử dụng chéo lên tới 55,4%

c Rakuten Card

Bên cạnh Rakuten Ichiba và Rakuten Card, công ty còn mở thêm Rakuten Card với mong muốn cung cấp dịch vụ toàn diện hơn cho khách hàng

Khách hàng khi sử dụng Rakuten Card lần đầu tiên sẽ được tặng 2000Yen vào tài khoản và số tiền này thì có thể sử dụng cho các giao dịch trong hệ thống của Rakuten Đây là một trong những điểm hút khách của hệ thống Rakuten Card và góp phần làm cho loại thẻ này trở thành một trong những loại thẻ phổ biến nhất ở Nhật Trên 90% dân số Nhật Bản đều sử dụng loại thẻ này bên cạnh thẻ ngân hàng thông thường

Điều đặc biệt là thẻ Rakuten có hệ thống bảo mật rất gắt gao Hệ thống sẽ bảo vệ thẻ của khách hàng trong trường hợp phát hiện ra những hành vi gian lận Đây là một yếu

tố rất cần thiết, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, việc giữ bí mật thông tin khách hàng

là một điều tối quan trọng Thường thì bất cứ giao dịch nào của khách hàng đều sẽ được kiểm soát mọi lúc mọi nơi và nếu có hành vi bất thường thì khách hàng sẽ được thông báo ngay lập tức

Ngoài ra, Rakuten còn cho khách hàng tự thiết kế thẻ của mình Rakuten còn cung cấp thẻ Hồng cho phụ nữ, hoặc Gold Rakuten cho khách hàng VIP của mình…

3 Thành công của Rakuten và bài học kinh nghiệm

a Thành công của Rakuten

Rakuten đã đạt được kết quả kinh doanh đáng ngưỡng mộ qua từng năm và trở thành một trong bốn trụ cột của thương mại điện tử thế giới

Năm 2000, Rakuten chính thức mở rộng sự nhận diện của mình khi niêm yết trên sàn chứng khoán JASDAQ của Nhật và cho tới nay, Rakuten đã trở nằm trong First Section của Tokyo Stock Exchange

Ratuken cũng đang áp dụng thương mại điện tử trong việc mở rộng hệ thống Rakuten của mình với một loạt các lĩnh vực gắn kết mật thiết với cuộc sống của con người như đi lại, ăn uống, kinh doanh,…

Để có được thành công như vậy, Rakuten đã ứng dụng thương mại điện tử một cách linh hoạt, có thể kể đến một số lợi ích như:

- Giá cả cạnh tranh cao với cửa hàng truyền thống, đồng thời sản phẩm đa dạng không kém những trung tâm mua sắm khác

- Giao diện thuận tiện cho cả khách hàng và doanh nghiệp: khách hàng sẽ được tiếp cận với một danh mục sản phẩm rộng và được phân loại rõ ràng trong khi doanh nghiệp có thể tự thiết kế gian hàng của mình trên website và giữ nguyên tính nguyên bản của mình

- Hệ thống tích lũy điểm cho các khách hàng trung thành: điều này làm tăng sự gắn kết của người mua với công ty khi mà trong những năm tới, hệ thống của Rakuten

sẽ được mở rộng trên nhiều lĩnh vực liên quan tới đời sống của con người từ mua sắm cho đến đi lại…

- Chiến lược kinh doanh gắn kèm với ứng dụng thương mại điện tử: có thể nói, ở Rakuten, thương mại điện tử được sử dụng một cách rộng rãi hơn bao giờ hết khi

mà mọi lĩnh vực công ty hoạt động thì đều phần lớn có ứng dụng thương mại điện

tử Hơn nữa, thương mại điện tử như một sợi dây nối tất cả các nhánh của Rakuten lại với nhau thành một thể thống nhất Ví dụ như một người tích điểm của mình