RAKUTEN – “ÔNG TRÙM” bán lẻ TRỰC TUYẾN tại NHẬT bản và ỨNG DỤNG THƯƠNG mại điện tử TRONG DOANH NGHIỆP

ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NG D NG TH ỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA ƯƠ LƯỢC VỀ RAKUTEN NG M I ĐI N T TRONG HO T Đ NG KINH DOANH C

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

-*** -TIỂU LUẬN CÁ NHÂN

MÔN HỌC: THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

ĐỀ TÀI: RAKUTEN – “ÔNG TRÙM” BÁN LẺ TRỰC

TUYẾN TẠI NHẬT BẢN

VÀ ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG

DOANH NGHIỆP

GV hướng dẫn: Ths Nguyễn Thị Hồng Vân Lớp tín chỉ: TMA306(2-1617).1_LT

Sinh viên thực hiện: Đặng Thị Hiền

Mã sinh viên: 1311110235

Hà Nội, ngày 28 tháng 03 năm 2017

Table of Contents

L I M Đ U……… 3 ỜI MỞ ĐẦU……… 3 Ở ĐẦU……… 3 ẦU……… 3

1 GI I THI U S L ỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ RAKUTEN ỆU SƠ LƯỢC VỀ RAKUTEN Ơ LƯỢC VỀ RAKUTEN ƯỢC VỀ RAKUTEN C V RAKUTEN Ề RAKUTEN 4

2 ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NG D NG TH ỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA ƯƠ LƯỢC VỀ RAKUTEN NG M I ĐI N T TRONG HO T Đ NG KINH DOANH C A ẠI ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA ỆU SƠ LƯỢC VỀ RAKUTEN Ử TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA ẠI ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA ỘNG KINH DOANH CỦA ỦA RAKUTEN 5

2.1 M Ô HÌNH KINH DOANH C A ỦA R AKUTEN 5

2.2 Ứ NG D NG TH ỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG DOANH NGHIỆP ƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG DOANH NGHIỆP NG M I ĐI N T TRONG DOANH NGHI P ẠI ĐIỆN TỬ TRONG DOANH NGHIỆP ỆN TỬ TRONG DOANH NGHIỆP Ử TRONG DOANH NGHIỆP ỆN TỬ TRONG DOANH NGHIỆP 5

3 BÀI H C KINH NGHI M ỌC KINH NGHIỆM ỆU SƠ LƯỢC VỀ RAKUTEN 10

3.1 N GUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG 10

3.2 H ẠI ĐIỆN TỬ TRONG DOANH NGHIỆP N CH Ế 10

3.3 B ÀI H C KINH NGHI M ỌC KINH NGHIỆM ỆN TỬ TRONG DOANH NGHIỆP 11

K T LU N ẾT LUẬN ẬN

TÀI LI U THAM KH O ỆU SƠ LƯỢC VỀ RAKUTEN ẢO

LỜI MỞ ĐẦU

Nhìn lại xã hội loài người cách đây 50 năm về trước, có lẽ ai cũng nhận ra cuộc sống của chúng ta đã thay đổi và được cải thiện đến nhường nào Nếu như trước đây, con người chỉ cần ăn no mặc ấm, rồi đến ăn ngon mặc đẹp, thì giờ đây, con người cần những gì thuận tiện nhất, đáp ứng được mọi nhu cầu của mình Đó cũng là mục tiêu của bất kì chính sách phát triển xã hội nội – đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu ngày càng đa d ạng của con người Góp một phần không hề nhỏ trong việc cải thiện chất lượng cuộc sống của con người, phải kể đến sự phát triển của nền công nghệ thông tin, đặc biệt là việc ứng dụng thương mại điện tử của các doanh nghiệp trên thế giới Sau đây, ứng dụng thương mại điện tử trong Rakuten sẽ được phân tích đê thấy tầm quan trọng cũng như lợi ích của việc ứng dụng thương mại đi ện tử để làm cuộc sống con người ngày càng trở nên tốt đẹp Đồng thời bài viết cũng chỉ ra một số điểm cần lưu ý giúp các doanh nghiệp khác có thể học tập để ứng dụng thành công thương mại điện tử

RAKUTEN – “ÔNG TRÙM” BÁN LẺ TRỰC TUYẾN TẠI

NHẬT BẢN

VÀ ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG

DOANH NGHIỆP

1 Giới thiệu sơ lược về Rakuten

Rakuten là một doanh nghiệp bán lẻ trực tuyến tại Nhật Bản được thành lập vào tháng 2 năm 1997 bởi Hiroshi Mikitani Trụ sở chính của Rakuten được đặt tại thành phố Tokyo, Nhật Bản Cho đến nay, Rakuten được đánh giá là trang web bán hàng dẫn đầu Nhật Bản, và đầy tiềm lực để cạnh tranh với các nhà bán lẻ trực tuyến hàng đ ầu trên thế giới Tháng năm năm 1997, Rakuten bắt đầu đi vào hoạt động với cái tên Rakuten Ichiba, đến tháng sáu năm 1999, doanh nghiệp đổi thành Rakuten Inc Hoạt động kinh doanh chính của Rakuten

có thể kể đến là kinh doanh bán hàng trực tuyến; tín dụng và thanh toán trực tuyến, cổng thông tin giải trí và truyền thông, cung cấp các dịch vụ du lịch như đặt xe, đặt phòng khách sạn; chứng khoán và các dịch vụ môi giới chứng khoán trực tuyến; thể thao chuyên nghiệp Hiện nay Hiroshi Mikitani vẫn là người đứng đầu doanh nghiệp Tính đến hết năm 2015, số lượng nhân viên ở Rakuten lên đến 12981 người Doanh thu năm 2016 của Rakuten là 781916 triệu yên Rakuten được thành lập với một ý tưởng lớn lao và táo bạo, những mục tiêu đặt

ra cho Rakuten không chỉ dừng lại ở phạm vi đất nước Nhật Bản mà là vươn rộng khắp toàn thế giới Có thể thấy tham vọng đó từ chính cái tên của doanh nghiệp này – Ichiba có nghĩa là lạc quan Sự lạc quan và đầy triển vọng về sự phát triển của doanh nghiệp này có thể được thấy qua những con số ấn tượng sau: 114 triệu thành viên trên toàn thế giới; tổng giá trị giao dịch nội địa là 8,8

tỷ yên; số hang hợp tác bán hang trên trang web của Rakuten là 44528 hãng Sự lớn mạnh của Rakuten còn đư ợc thể hiện ở việc kinh doanh trên phạm vi toàn cầu Năm 2008 là mốc đánh d ấu lần đầu tiên Rakuten mở rộng phạm vi kinh doanh nước ngoài với sự ra đ ời của trang web Taiwan Rakuten Ichiba Với khả năng vận chuyển, phân phối sản phẩm của mình đến khách hàng của hơn 170 nước trên thế giới, tham vọng đánh b ại Amazon hay Google đ ể trở

thành trang web kinh doanh trực tuyến hàng đầu trên thế giới có lẽ không còn

xa vời

2 Ứng dụng thương mại điện tử trong hoạt động kinh doanh của Rakuten

2.1 Mô hình kinh doanh của Rakuten

Trước hết, hoạt động kinh doanh của Rakuten được biết đến với tên tiếng Anh là e-commerce - Thương mại điện tử Nói cách khác, các hoạt động kinh doanh của Rakuten dựa trên ứng dụng Internet và các phương tiện đi ện tử Rakuten cung cấp hàng hoá, dịch vụ của mình qua website trực tuyến Mô hình kinh doanh mà Rakuten lựa chọn là B2B2C Trước hết cần hiểu B2B2C là sự kết hợp của hai mô hình thương mại điện tử trực tuyến căn bản là B2B và B2C B2C là mô hình, theo đó doanh nghiệp sử dụng các phương tiện điện tử để bán hàng hoá và dịch vụ tới người tiêu dùng Có nghĩa, doanh nghiệp thiết lập website riêng của mình, hình thành cơ sở dữ liệu về hàng hoá, dịch vụ, xúc tiến

và phân phối hàng hoá đ ến người tiêu dùng Người tiêu dùng trong mô hình này không phải trực tiếp đến các cửa hang mua sắm truyền thống mà có thể lựa chọn, mua được sản phẩm thích hợp nhất chỉ với vài thao tác đơn giản B2B lại

là mô hình thương mại đi ện tử cho phép các doanh nghiệp hợp tác với nhau, nói cách khác các doanh nghiệp có thể chào hàng, tìm kiếm nhà cung cấp, đặt hàng và ký kết hợp đ ồng, thanh toán qua các hệ thống này Kết hợp hai mô hình này, có thể hiểu mô hình B2B2C của Rakuten như sau: Rakuten lập nên một trang web riêng của mình, các doanh nghiệp bán hàng lẻ sẽ đăng kí đ ể được Rakuten cấp cho mình một gian hàng Với gian hàng đó, các doanh nghiệp bán hàng lẻ sẽ đưa thông tin về hàng hoá, dịch vụ của mình đ ến với người tiêu dùng Người tiêu dùng, khi truy cập vào trang web của Rakuten có thể tìm kiếm sản phẩm, xem xét và tiến hành mua các sản phẩm phù hợp với mình nhất Các doanh nghiệp khi đăng kí gian hàng trên website của Rakuten

sẽ phải trả một khoản phí thành viên hàng tháng Với mỗi sản phẩm bán được, Rakuten cũng giữ lại từ 2% đến 5% giá trị của chúng Ngoài ra, doanh thu của Rakuten còn có thể đến từ quảng cáo và bán đấu giá

2.2 Ứng dụng thương mại điện tử trong doanh nghiệp

Với sự lớn mạnh của mình trên phạm vi toàn cầu, hiện nay, Rakuten đã có các website bán hàng đ ịa phương tại mỗi nước như website Taiwan Rakuten Ichiba Tuy nhiên, hầu hết các hoạt động kinh doanh chính của Rakuten được

http://global.rakuten.com/en/

Trang web đ ầu tiên là trang web nội đ ịa, hay nói cách khác, trang web này chủ yếu dành cho khách hàng Nhật Bản Giao diện của trang web đư ợc thiết kế như hình ảnh dưới đây:

Có thể thấy, ở trang web nội địa, ngôn ngữ được sử dụng là tiếng Nhật Điều này là trở ngại với hầu hết các khách hàng nước ngoài vì tiếng Nhật là một ngôn ngữ khó và chưa thật phổ biến Mặc dù, các trình duyệt như google hay cốc cốc Việt Nam ngày nay đều có chức năng dịch tự động Tuy nhiên, ngôn ngữ dịch tự động vẫn chưa thật chính xác và đôi khi còn gây nh ầm lẫn cho khách hàng Cho nên, trang web toàn cầu đã được xây dựng nhằm đưa Rakuten đến với khách hàng trên toàn thế giới Dưới đây là giao di ện trang web của global Rakuten

Có thể nói, giám đ ốc đi ều hành công ty Hiroshi Mikitani đã có m ột bước đi đúng đắn khi quyết định Anh hoá doanh nghiệp của mình Với suy nghĩ tiến bộ

“Tiếng Anh không còn là lợi thế của doanh nghiệp nữa, mà nó trở thành một yêu cầu nhất định phải có”, năm 2010, ông đã quyết định Anh hoá trong hoạt động kinh doanh của công ty Việc làm này đã thật sự giúp cho Rakuten vươn đến thị trường toàn cầu

Trước hết có thể thấy, trang web của Rakuten được thiết kế khá đơn giản

và rõ ràng Góc bên phải trên cùng của Rakuten là các hoạt đ ộng chính của trang web như Live chat, Customer protection, Special order, Help,… Khách hàng khi thực hành các hành động này, có thể tìm kiếm được các thông tin hữu ích Phía bên trái theo hàng dọc, là các danh mục hàng hoá đã đư ợc phân loại khá rõ ràng Ngoài ra, khi kéo xuống dưới, khách hàng có thể tìm thấy các gợi

ý về sản phẩm ví dụ như mục Top selling products sẽ cung cấp cho khách hàng thông tin về những sản phẩm bán chạy nhất Hay các hình ảnh về sản phẩm mới cũng sẽ được thiết kế ấn tượng để gây được sự chú ý của khách hàng Cũng như Amazon, Rakuten là một doanh nghiệp hàng đ ầu trong bán hàng online Số lượng thành viên cũng như bạn hàng của Rakuten như ở trên

đã nêu là những con số rất ấn tượng Trong khi đó, không ít các doanh nghiệp

đi theo mô hình thương mại đi ện tử đã thất bại Vậy, thành công trong ứng dụng thương mại điện tử của Rakuten nằm ở đâu? Trước hết hãy cùng tìm hiểu quy trình mua hàng của Rakuten Trước hết, khách hàng, muốn mua hàng trên trang web của Rakuten sẽ phải tạo cho mình một tài khoản để trở thành thành

viên của trang web Bước thứ hai là tìm kiếm sản phẩm và thông tin sản phẩm.

Ở bước này, khách hàng chỉ cần nhập từ khoá vào thanh công cụ tìm kiếm của trang web, hàng loạt các sản phẩm liên quan cùng những thông tin cơ bản như giá, chỉ số kĩ thuật sẽ hiện lên Một tính năng khá hay của Rakuten là đưa ra mức giá thấp nhất Bởi lẽ, có thể có nhiều doanh nghiệp bán lẻ cùng đăng bán một sản phẩm, Rakuten sẽ đưa ra mức giá thấp nhất để khách hàng tham khảo Sau khi đã tìm hiểu cũng như chọn được sản phẩm ưng ý, kh ách hàng sẽ phải thao tác kích chuột để đưa sản phẩm mình chọn vào giỏ hàng Bước tiếp theo, khách hàng sẽ phải lựa chọn hình thức thanh toán và giao hàng Một số hình thức thanh toán phổ biến như nhận tiền khi giao hàng (COD), thanh toán qua ngân hàng (Bank transfer), và thanh toán bằng thẻ tín dụng (payment by credit card) Trong các phương thức thanh toán trên, khách hàng khi chọn phương thức nhận tiền khi giao hàng và thanh toán qua ngân hàng sẽ phải trả một mức phí nhất định Đối với việc giao hàng, có các hình thức giao chuẩn, giao theo yêu cầu; hình thức giao theo yêu cầu sẽ bị tính thêm phí Khi hoàn thành các bước trên, khách hàng sẽ được kiểm tra lại thông tin một lần nữa để tiến hành xác nhận đơn hàng Trong một số trường hợp, thường là với những mặt hàng

có giá trị cao, Rakuten sẽ gửi một email và yêu cầu khách hàng xác nhận qua việc trả lời email Việc ứng dụng thương mại điện tử này, đem lại lợi ích cho tất cả các bên giao dịch Trước hết, khách hàng giờ đây, không cần trực tiếp các cửa hàng mà vẫn lựa chọn và mua được những sản phẩm ưng ý Với những mặt hàng nặng, cồng kềnh, khách hàng không phải lo ngại về vấn đ ề vận chuyển Đặc biệt, khí tiến hành mua hàng qua trang web của Rakuten, khách hàng có thể tìm đư ợc những đánh giá, bình lu ận của người mua trước đó v ề chất lượng cũng như giá cả của hàng hoá Đó là một cơ sở khá tin cậy để khách hàng đưa ra quy ết đ ịnh của mình Đ ặc biệt với tính năng so sánh giá, khách hàng có thể chọn được nhà cung cấp sản phẩm với giá rẻ nhất, mà việc này nếu thực hiện theo lối truyền thống sẽ rất tốn thời gian Đối với các doanh nghiệp bán lẻ, khi đăng kí gian hà ng trên website của Rakuten, với danh tiếng cũng như các chiến dịch xúc tiến của Rakuten, có thể bán được nhiều sản phẩm hơn

mà không mất các chi phí như thuê mặt bằng kinh doanh Đ ối với Rakuten,

doanh nghiệp sẽ thu được phí thành viên, phần trăm từ việc bán được hàng và

từ quảng cáo Đây chính là mô hình win – win – win mà bất cứ doanh nghiệp nào đều mong muốn đạt được Đến với trang web của Rakuten, khách hàng có thể mua được rất nhiều loại sản phẩm từ thực phẩm, quần áo, mỹ phẩm, vé xe bus, khoá golf trực tuyến, đặt phòng khách sạn

Để hỗ trợ cho hoạt động bán hàng hoá, dịch vụ, Rakuten đã ứng dụng rất nhiều thành tựu công nghệ thông tin vào việc kinh doanh của mình Trước hết

là việc tạo ra một trang web tiện ích để khách hàng có thể tiến hành mua hàng, các doanh nghiệp bán lẻ có thể đăng tải sản phẩm của mình lên đó Ngoài những hình thức quảng cáo truyền thống, như quảng cáo thông qua tạp chí, truyền hình, Rakuten sử dụng chính trang web của mình Chẳng hạn như, khi

có bất kì sản phẩm hay chính sách khuyến mại hấp dẫn nào, Rakuten sẽ đưa hình ảnh của sản phẩm đó lên đ ầu với những thiết kế đồ hoạ bắt mắt, phông chữ nổi bật đ ể thu hút sự chú ý c ủa người nhìn Cũng giống như Amazon, Rakuten sử dụng một kênh quảng cáo rất hiệu quả đó là tài khoản email của khách hàng Khách hàng khi đăng kí tài kho ản đ ể trở thành thành viên của Rakuten, tên truy cập sẽ là email của chính khách hàng Dựa vào dữ diệu đó, Rakuten có thể tiến hành quảng cáo, trong một số trường hợp xác nhận đơn hàng qua email Đ ể đảm bảo khách hàng có thể nắm đư ợc thong tin về sản phẩm của mình, khi bắt đầu giao hàng, Rakuten sẽ cung cấp cho khách hàng một mã số gọi là tracking number Theo đó, khách hàng chỉ cần truy cập vào đường link mà Rakuten cung cấp, điền tracking number là có thể biết được việc giao hàng đang đư ợc thực hiện đến đâu Nhờ vào sự phát triển của công nghệ thông tin, Rakuten đã mang đ ến cho khách hàng sự yên tấm với tiện ích theo dõi đơn hàng đó Một ứng dụng công nghệ điện tử phải kể đến trong hoạt động kinh doanh của Rakuten là thanh toán online Với bất cứ hoạt động kinh doanh nào, dù truyền thống hay hiện đại, thanh toán là một khâu vô cùng quan trọng

Nó khép lại chu trình kinh doanh, quyết định sự luân chuyển vốn và đảm bảo tài chính cho doanh nghiệp Với việc ứng dụng công nghệ thong tin, các hình thức thanh toán truyền thống như thanh toán tiền mặt đã d ần được thay bằng hình thức hiện đ ại hơn như chuyển khoản qua cây ATM, trừ vào tài khoản

ngân hàng, thanh toán bằng thẻ tín dụng Trong đó, thanh toán b ằng thẻ tín dụng có lẽ là phương thức tiện lợi nhất, nó giúp tiết kiệm thời gian và an toàn hơn khi khách hàng không phải mang theo một số tiền lớn đến các quầy giao dịch để thanh toán Cuối cùng, “Rakuten super points” là một chương trình khá hấp dẫn của Rakuten Chương trình này áp dụng đ ối với mọi thành viên khi tiến hành mua sắm trên Rakuten Với mỗi đơn hàng, khách hàng sẽ tích được 1% điểm theo giá trị đơn hàng, một điểm tương ứng với một Yên Nhật Trong lần mua sắm tiếp theo, khách hàng có thể tuỳ ý quy đổi số điểm này ra tiền thật

để thanh toán Điểm được sử dụng trong chương trình “Rakuten Super points”

có thể được coi như một loại tiền ảo Đây cũng là một sản phẩm của việc ứng dụng điện tử vào kinh doanh

3 Bài học kinh nghiệm

3.1 Nguyên nhân thành công

Mô hình B2B2C không cần đến khâu nhập kho nhờ đó giảm được chi phí lưu kho

Sự đang dạng về hoạt động kinh doanh, sản phẩm và dịch vụ cung ứng

Các chính sách thu hút khách hàng trung thành Ví dụ như “Rakuten Super Points”

Sự quyết đoán và khát vọng với những ý tưởng táo bạo của giám đốc điều hành công ty

Những nguyên tắc hành động do Rakuten đề ra:

Luôn luôn cải thiện và nâng cao

Luôn luôn nhiệt tình và chuyên nghiệp

Luôn đưa ra giải pháp rồi đến thực hành và xác nhận

Tối đa hoá sự hài lòng của khách hàng

Tốc độ, tốc độ và tốc độ

3.2 Hạn chế

Chưa có nhiều chiến lược tiếp cận thị trường thế giới, do đó ở một số thị trường như Việt Nam, Rakuten vẫn là một cái tên khá xa lạ

Hạn chế từ việc sử dụng tiếng Anh trong nội bộ và ngoài doanh nghiệp