Alibaba.com là công ty Dot.com đầu tiên của Trung Quốc thành lập một sản giao dịch thương mại điện tử B2B.. Mối lo ngại lớn nhất đối với Alibaba là nhận thức về thương mại điện tử của cá
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
*****
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
ĐỀ TÀI: ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CỦA ALIBABA
Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Hồng Vân
Người thực hiện: Đỗ Thành Trung
MSV: 1311110731
Hà Nội, T3/2017
Trang 2Mục lục
Trang 3I. Giới thiệu về tập đoàn Alibaba:
1 Giới thiệu về Tập đoàn Alibaba
Alibaba Group được thành lập năm 1999 bởi 18 người do Jack Ma là một cựu giáo viên tiếng Anh ở HangZhou, Trung Quốc lãnh đạo Alibaba.com là công ty Dot.com đầu tiên của Trung Quốc thành lập một sản giao dịch thương mại điện tử B2B Do đó, Alibaba.com trở thành người dẫn đầu thị trường Alibaba.com cũng là sàn giao dịch được các tạp chí uy tín, có tên tuổi bình chọn thứ hạng cao Trong 4 năm liền công ty vinh dự nhận được giải thưởng “Best of the Web: B2B” do tạp chí Forbe bình chọn Công ty cũng được các độc giả của tạp chí Far Eastern Economic Review bình chọn là trang web B2B thông dụng nhất
Vào thời điểm năm 1999, ở Trung Quốc lúc này, mới có rất ít các công ty quan tâm đến thương mại điện tử vì những điểm không phù hợp của các mô hình thương mại điện tử B2B của các công ty Mỹ,Châu Âu Thương mại giao dịch chủ yếu là thương mại truyền thống Mối lo ngại lớn nhất đối với Alibaba là nhận thức về thương mại điện tử của các công ty Trung Quốc chưa cao
Khi dấn thân vào thương mại điện tử B2B, công ty phải hứng chịu những rủi ro tiềm tàng cuả công ty đầu tiên lập nên sàn giao dịch thương mại điện tử ở Trung Quốc
Jack Ma, chủ tịch HĐQT và tổng giám đốc công ty, lúc này đang là trưởng phòng thông tin của Trung Tâm Thương Mại Điện Tử Quốc Tế Trung Quốc (CIECC) nhận thấy rằng: mô hình thương mại điện tử của các công ty nước ngoài chủ yếu chỉ nhằm phục vụ những công ty lớn, với khối lượng và giá trị giao dịch cao Tuy nhiên nhu cầu giao dịch các công ty của Châu Á, phần lớn là những công ty vừa và nhỏ (SMEs), lại không phù hợp với những mô hình này
Vì thế tháng 4/1999, Jack Ma quyết định rời CIECC để thành lập Alibaba.com nhằm tới khúc thị trường tiềm năng đang được bỏ ngỏ này Jack Ma quan niệm rằng các công ty châu Á không nên rập khuôn các mô hình kinh doanh thương mại điện tử của công ty Mỹ, nhưng mà các công ty châu Á có thể học được rất nhiều từ họ Tại
Mỹ và các nước châu Âu khác, một loạt những tiền đề cơ bản cho thương mại điện tử
Trang 4như là cơ sở hạ tầng, hệ thống ngân hàng và tín dụng đó sẵn sàng cho thương mại điện
tử, còn châu Á thì chưa
Ngay từ đầu, người sáng lập công ty đã tin tưởng rằng Internet sẽ cho phép các doanh nghiệp nhỏ tận dụng sự đổi mới và công nghệ để phát triển và cạnh tranh hiệu quả hơn trong nền kinh tế trong nước và quốc tế Kể từ khi ra mắt trang web đầu tiên của mình giúp các nhà xuất khẩu, nhà sản xuất và doanh nghiệp nhỏ của Trung Quốc bán quốc tế, Alibaba Group đã trở thành nhà lãnh đạo toàn cầu về thương mại điện tử trực tuyến
Trụ sở chính của Alibaba tại Hangzhou Trung Quốc
Alibaba có hàng triệu người sử dụng và quản lý hàng triệu nhà bán lẻ và doanh
nghiệp Tập đoàn Alibaba có trụ sở chính đặt tại Quận Xixi, HangZhou, Trung Quốc Alibaba là điểm đến nổi tiếng nhất cho những người mua sắm trực tuyến và là thị trường thương mại điện tử phát triển nhanh nhất trên thế giới Tổng số tiền giao dịch trực tuyến của Alibaba trong năm 2016 đạt 640 tỷ USD, nhiều hơn cả số tiền giao dịch của eBay và Amazon cộng lại với hơn 100 văn phòng trên toàn thế giới, hơn 23000 nhân viên vào năm 2016
Trang 52 Ngành nghề kinh doanh chính:
Ngày nay, tập đoàn Alibaba và các công ty liên kết hoạt động trong các thị trường bán
lẻ và bán lẻ trực tuyến hàng đầu cung cấp dịch vụ:
- Quảng cáo và tiếp thị
- Thanh toán điện tử
- Dịch vụ mạng
- Điện toán đám mây
- Các giải pháp di động
Alibaba là một sàn thương mại điện tử B2B giúp kết nối tất cả các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên toàn thế giới, tức là nơi trung gian giúp người bán và người mua đều là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thể tìm thấy nhau dễ dàng hơn, Alibaba có một số kênh máy chủ đặt tại Singapore, Úc, Ấn Độ và Mỹ với một đối tác độc lập riêng chuyên dùng để xác thực uy tín cho các doanh nghiệp khi đăng kí là thành viên vip của Alibaba được đặt tại Úc là Symantec Việt Nam sử dụng qua kênh máy chủ đặt tại Singapore
Ngoài Alibaba là một sàn thương mại điện tử dành cho các doanh nghiệp quốc tế với nhau, Alibaba còn một số sàn riêng dành cho doanh nghiệp nội địa Trung Quốc như:
1 Taobao.com
Được thành lập vào năm 2003, Taobao.com hiện nay là một trang TMĐT theo mô hình C2C của Trung Quốc, là một công ty con thuộc tập đoàn Alibaba Hiện Taobao, website bán lẻ lớn nhất của Alibaba và cũng là trang bán lẻ trực tuyến lớn nhất tại Trung Quốc đang hoạt động như một trung tâm môi giới giữa các nhà bán lẻ và khách hàng Taobao.com hiện đang ở trong top 20 những trang được nhiều người xem nhất trên toàn thế giới Thậm chí còn có thứ hạng cao hơn eBay và là đối thủ chính của eBay Taobao.com hiện đứng thứ 3 tại Trung Quốc với khoảng 800 triệu sản phẩm rao bán và lượng người dùng lên đến 370 triệu – một con số khủng khiếp đối với bất kỳ site TMĐT nào
Taobao có đến 370 triệu người đăng ký sử dụng vào thời điểm cuối 2010 và hiện tại lưu trữ khoảng 800 triệu sản phẩm trưng bày vào thời điểm tháng 05/2011 Taobao hiện đứng thứ 13 trên Alexa toàn cầu và đứng thứ 3 tại Trung Quốc sau Baidu.com và QQ.com
Trang 6Tháng 5/2003, tập đoàn Alibaba của Trung Quốc đã thành lập trang Taobao ngay sau khi Ebay xâm nhập và mua lại 1 trang một trang bán đấu giá trực tuyến lớn nhất tại Trung Quốc Và để nâng cao sức cạnh tranh, Taobao đã đưa ra công cụ cho phép đăng tải thông tin bán hàng trực tuyến hoàn toàn miễn phí dành cho người tiêu dùng địa phương nhằm thu hút một số lượng lớn người sử dụng Đồng thời trang này còn bổ sung rất nhiều tiện ích như công cụ gửi tin nhắn tức thời giữa người mua và người bán, công cụ Alipay hỗ trợ việc đảm bảo giao dịch thanh toán cho người mua và bán hàng (escrow services) Chỉ trong vòng 2 năm, Taobao đã chuyển lên vị trí hàng đầu ở Trung Quốc đại lục với thị phần từ 8% của năm 2005 đến 59% vào giữa 2005, trong khi thị phần eBay Trung Quốc giảm từ 79% xuống còn có 36% và cuối cùng eBay đã phải đóng cửa trang web riêng của mình ở Trung Quốc trong năm 2006
2 Tmall.com
Tháng 4 năm 2008, Taobao lại tiếp tục cho ra mắt một ứng dụng mới cho người dùng theo mô hình B2C với tên gọi là Taobao Mall (tmall.com) Đây là trang chuyên cung cấp về các sản phẩm có thương hiệu và chất lượng cao Trang này hiện có khoảng 30,000 thương hiệu lớn quốc tế và Trung Quốc như như P&G, adidas, UNIQLO, GAP, Nine West, Reebok, Ray-Ban, New Balance, Umbro, Lenovo, Dell, Nokia, Philips, Samsung, Logitech and Lipton
3 1688.com
Được mệnh danh như một thiên đường bán buôn, sàn giao dịch B2B (Kết nối giữa những người bán hàng, mua buôn với nhau), 1688.com cung cấp khối lượng sản phẩm cực lớn, đúng theo các mức giá ứng với số lượng sản phẩm mua khác nhau Nhiều sản phẩm tại 1688.com có mức giá rẻ giật mình và rẻ hơn rất nhiều so với việc xem và đặt hàng tại Taobao.com, tuy nhiên kèm theo đó là điều kiện số lượng Tuy mỗi gian hàng
có quyền tự đặt ra số lượng và mức giá cho mình, số lượng sản phẩm yêu cầu tối thiểu đôi khi cũng không phải có nhiều nhưng nhìn chung mặt bằng giá chung trên
1688.com đều tốt hơn nhiều so với Taobao.com Vì vậy, rất nhiều khách hàng mua buôn lựa chọn 1688.com để làm kênh đặt hàng vào giao dịch của mình
4.Alipay
Trang 7Trung Quốc có hàng triệu doanh nghiệp nhỏ nhưng hệ thống tài chính khiêm tốn Để
mở rộng lưu lượng các website, CEO của tập đoàn này đã thiết lập hệ thống thanh toán trực tuyến Alipay vào năm 2004 thay vì sử dụng PayPal của Apple Alipay hiện
có 470 triệu người dùng trên toàn thế giới và có hơn 500.000 doanh nghiệp Trung Quốc chấp nhận nó Tại một số thành phố Trung Quốc, mọi người có thể dùng Alipay
để thanh toán hóa đơn tiền điện
5.Aliloan
Dịch vụ Ali-loan không cho vay tiền, nhưng hợp tác với các ngân hàng Trong khi các ngân hàng không biết liệu cho một doanh nghiệp nhỏ vay tiền có tin cậy hay không, thì Aliloan lại nắm vững những thông tin, dữ liệu về việc những doanh nghiệp nhỏ đó
có khả năng thanh toán đúng hạn hay không Theo Alibaba, dịch vụ này sẽ phát triển nhanh
Ngoài ra, nếu Amazon có AWS cho mảng điện tử đám mây thì Alibaba cũng có Ali-yun Cả 2 hãng đều đang sử dụng nguồn lực hỗ trợ phần mềm kinh doanh trực tuyến của mình như một sản phẩm mới tiếp thị cho bất kỳ công ty, tổ chức nào có nhu cầu thuê ngoài
Alibaba có nguồn tài sản khổng lồ: đó chính là nguồn dữ liệu mà hãng thu thập được
về thói quen chi tiêu của những người dân trung lưu mới nổi Trung Quốc
3 Doanh thu và số lượng nhân viên:
Hiện nay, Alibaba có hơn 24 nghìn nhân viên và có hơn 100 văn phòng trên toàn thế giới
Tính đến hết năm tài chính tháng 3/2015, Alibaba có lợi nhuận 5,5 tỷ USD
Báo cáo cho biết doanh thu trong quý của Alibaba đạt 53,2 tỷ Nhân dân tệ (7,76 tỷ USD), lợi nhuận ròng đạt 2,57 tỷ USD Doanh thu từ mảng kinh doanh cốt lõi là thương mại điện tử, chiếm 87% trong tổng doanh thu so với cùng kỳ năm ngoái là 92%
Gã khổng lồ thương mại điện tử Alibaba đã chính thức đè bẹp Amazon với tổng giá trị hàng hóa bán được trong năm 2015 đạt kỷ lục 3 nghìn tỷ nhân dân tệ (462 tỷ USD),
Trang 8trên các trang web bán hàng online của mình gấp 3 lần so với tổng doanh số hàng hóa Alibaba bán được trong năm 2012, gấp 2 lần so với năm 2013
II. Những ứng dụng thương mại điện tử tại doanh nghiệp:
1 Sơ lược quá trình ứng dụng thương mại điện tử đến nay.
Thời gian đầu, Alibaba làm môi giới giữa các công ty nước ngoài với các nhà cung cấp nhỏ trong nước để có thể dễ kiểm soát hơn về chất lượng mặt hàng Sau đó, để lấn sân thị trường bán lẻ và thay đổi văn hoá tiêu dùng trực tiếp của người Trung Quốc, Alibaba đã kết hợp giữa hai hình thức: mua hàng qua mạng nhưng thanh toán tận nơi Alibaba xây dựng một mạng lưới rộng lớn những người giao hàng bằng xe máy, giao hàng tận tay người mua và nhận tiền mặt trực tiếp
Đồng thời, Alibaba trở thành công ty bán lẻ đầu tiên của Trung Quốc cho phép người mua trả lại hàng Điều này đã nhanh chóng giúp Alibaba gây dựng niềm tin về chất lượng sản phẩm cũng như mang đến sự tiện lợi cho khách hàng
Năm 2003, Alibaba cho ra đời dịch vụ Taobao, cho phép người dùng tự bán các mặt hàng của mình trên mạng
Năm 2005, Yahoo! mua lại 40% cổ phần của Alibaba với giá 1 tỷ USD Về sau, số cổ phiếu này đã được chính Alibaba đứng ra mua lại
Năm 2008, Tmall – dịch vụ bán các mặt hàng danh tiếng cho người dùng Trung Quốc
ra đời Tính đến thời điểm hiện tại, đây là 1 trong 3 nguồn thu chính của Alibaba Năm 2010, Aliexpress được mở để phục vụ cho người dùng quốc tế Dịch vụ này đã đánh dấu bước tiến của Alibaba vươn ra thị trường quốc tế
Ngày 19/9/2014, Alibaba chính thức IPO tài sản chứng khoán New York với vốn hóa
231 tỷ USD, cao hơn cả Amazon và eBay cộng lại
Jack Ma, chủ tịch tập đoàn, đưa ra tầm nhìn chiến lược cho Alibaba.com là “Trợ giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ thực hiện giao dịch thông qua Alibaba.com” (“helping SMEs buy and sell goods through Alibaba.com ”)
Để thực hiện chiến lược này Alibaba đi từng bước vững chắc dựa trên nhu cầu thị
Trang 9trường Sự phát triển của mô hình Alibaba.com sẽ đi theo ba giai đoạn:
Giai đoạn thứ nhất, Alibaba.com sẽ hoạt động như một trung tâm trao đổi thông tin (information exchange platform) Các doanh nghiệp đến với Alibaba để tìm kiếm thông tin về hàng hoá, công ty,…
Giai đoạn thứ hai, Alibaba sẽ hỗ trợ việc trao đổi các chứng từ (document exchange)
Ở giai đoạn này Alibaba.com sẽ hỗ trợ thêm các dịch vụ như: chứng thực, kớ kết hợp đồng điện tử, …
Giai đoạn cuối cùng Alibaba.com sẽ hoạt động như sàn giao dịch của châu Âu, châu
Mỹ, tức là hỗ trợ và thực hiện tất cả các giao dịch trực tuyến (money exchange of actual transaction )
Hiện nay Alibaba.com đang phát triển ở giữa hai giai đoạn 1 và 2
2 Những ứng dụng thương mại điện tử.
Trang web Alibaba (www.alibaba.com) sử dụng chính là tiếng Anh và đã có hơn 4.830.000 doanh nghiệp đăng kí và hơn 79 triệu doanh nghiệp từ hơn 240 nước khác nhau Trung bình, mỗi ngày Alibaba có hơn 18.740 doanh nghiệp mới tham gia Alibaba.com trở thành sàn TMĐT kết nối doanh nghiệp lớn nhất thế giới Có hơn 400.000 mặt hàng được phân loại trong 27 danh mục đang có mặt tại đây
Về phạm vi, Alibaba hoạt động chủ yếu ở thị trường chính là Trung Quốc, Nhật Bản Hai thị trường này được Alibaba đặc biệt nhắm tới bằng cách mở hai trang web địa phương (www.alibaba.com.cn và www.alibaba.co.jp) nhằm địa phương hoá hoạt động của mình Các công ty ngoài hai thị trường trên muốn giao dịch thì phải thông qua trang Alibaba quốc tế (www.alibaba.com)
Trong mục tiêu ngắn hạn, Alibaba nhắm thêm tới các thị trường Hàn Quốc,
Singapore và một số thị trường châu Á khác Trong mục tiêu dài hạn, Alibaba sẽ trở thành cầu nối thị trường giữa châu Á và các thị trường Âu-Mỹ
Alibaba.com được xem là trang website online điển hình hoạt động theo mô hình B2B (Business to Bussiness ) Đây là mô hình kinh doanh giao dịch qua internet giúp
Trang 10kết nối các doanh nghiệp với nhau nhiều hơn là doanh nghiệp đến khách hàng Sau khi đăng kí trên các sàn giao dịch B2B, các doanh nghiệp có thể chào hàng, tìm kiếm bạn hàng, ký kết hợp đồng, thanh toán qua hệ thống này
Yếu tố chính khiến mô hình kinh doanh B2B của Alibaba.com thành công đó là trang thương mại điện tử này có thể đáp ứng được mọi nhu cầu của nhà cung cấp và người mua Việc đăng kí gian hàng nhanh chóng, dễ dàng đã giúp Alibaba thu hút được lượng nhà cung cấp lớn Nhờ vậy, kho hàng hóa tại đây cũng vô cùng phong phú với hơn hơn 400.000 mặt hàng được phân loại trong 27 danh mục Các nhà máy sản xuất ở bất kì quốc gia nào khác nếu muốn tìm kiếm nguyên liệu, trang thiết bị đều
có thể đặt mua với số lượng lớn cùng mức giá rẻ tại Alibaba.com
Alibaba cung cấp miễn phí hầu hết các công cụ cho người dùng Ngoài ra, Alibaba cũng luôn có sự chọn lọc kĩ các nhà cung cấp và đưa ra các chức năng đánh giá shop, đánh giá sản phẩm đáng tin cậy để làm tăng sự tin tưởng với khách hàng Mặc dù kinh doanh trên nhiều mảng, nhưng bán lẻ trực tuyến vãn là cốt lõi của tập đoàn này Trong mảng bán lẻ trực tuyến, Alibaba hoạt động như một nhà môi giới giữa bên bán và bên mua dựa trên sự phổ biến của hệ thống website phát triển bởi hãng
Công cụ phân tích gian hàng và tình hình hoạt động Alibaba
Các website của Alibaba tham gia vào 60% số lượng hàng hóa được vận
chuyển tại Trung Quốc Alibaba đóng vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp đóng gói và vận chuyển cũng như nền tảng cơ sở vật chất hỗ trợ điều này 6 trên 10 kiện hàng được gửi đi tại Trung Quốc xuất phát từ Alibaba Nhiều người dự đoán rằng
Trang 11ngành thương mại điện tử của Trung Quốc sẽ còn vượt cả Mỹ, Anh, Nhật, Đức và Pháp cộng lại trong vòng 6 năm tới
Alibaba tốn ít chi phí hơn đối thủ Amazon là do hãng không phải trả phí lưu kho khi không có nhà kho, cũng không cần phí duy trì hệ thống vận chuyển vì những dịch vụ này đều được thuê Hơn nữa, hàng hóa trên Alibaba.com rất phong phú với số lượng lớn Thậm chí đó là các mặt hàng các công ty khó có thể mua được ở bên ngoài
Vì vậy, họ phải lên Alibaba.com để tìm kiếm Alibaba sẽ giúp các công ty tìm thấy loại sản phẩm mình cần và đơn vị cung cấp Sau khi hai bên đạt được những thỏa thuận nhất định, Alibaba sẽ cung cấp các dịch vụ giúp các công ty giao dịch “offline” với nhau
Chẳng hạn, các nhà sản xuất máy ở Thổ Nhĩ Kỳ hay Anh sử dụng Alibaba để tìm kiếm các nhà cung cấp rẻ ở Trung Quốc mà không phải đến tận nơi Việc sử dụng
Alibaba.com cũng giúp các doanh nghiệp không cần gặp mặt nhau trực tiếp, tiết kiệm thời gian và đặc biệt là chi phí cực thấp Alibaba.com trở thành một đơn vị trung gian quan trọng
Các dịch vụ Alibaba đem tới cho khách hàng:
- Cung cấp các thông tin về hàng hóa, thị trường: Lượng hàng hoá, dịch vụ trên
Alibaba vô cùng phong phú Hiện tại, người ta giao dịch hơn 400 000 mặt hàng, được phân loại trong 27 danh mục Mỗi danh mục lại được chia nhỏ thêm thành các tiểu mục rồi mới đến thụng tin về hàng hoá
- Cung cấp thông tin về các công ty: Tương tự như hàng hoá, thông tin về các công ty cũng được phân loại trong 27 danh mục và các tiểu mục nhỏ
Các dịch vụ hỗ trợ của Alibaba nhằm giúp các công ty mua bán trên thị trường
có thể dễ dàng tìm được hàng hoá, đối tác mình cần Các dịch vụ vô cùng phong phú