Thương mại điện tử câu chuyện khởi nghiệp của alibaba

Mở đầu xu hướng khởi nghiệp bằng Internet, năm 1999, chàng trai trẻ Jack Ma cùng 17 người cộng sự khác đã lên kế hoạch thành lập một cổng thông tin doanh nghiệp với doanh nghiệp để kết n

Trường Đại Học Ngoại Thương Khoa Quản Trị Kinh Doanh

=======  ======

TIỂU LUẬN Thương mại điện tử Câu chuyện khởi nghiệp của Alibaba

Người thực hiện Mã sinh viên

Nguyễn Thị Nguyệt Hà 1512210074

Hà Nội, 20/03/2017

MỤC LỤC

MỤC LỤC 2

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA TẬP ĐOÀN ALIBABA 3

I Câu chuyện khởi nghiệp của tỷ phủ Jack ma 3

II Sự lớn mạnh của tập đoàn Alibaba 4

III Những con số và ảnh hưởng của Alibaba trên toàn cầu 5

3.1 Những con số ẩn tượng: 5

3.2 Ảnh hưởng của tập đoàn 6

CHƯƠNG 2: BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ ALIBABA CHO TMĐT VIỆT NAM 7

I Tiềm năng và thách thức cho ngành TMĐT ở Việt Nam 7

1.1 Tiềm năng 7

1.2 Thách thức 9

KẾT LUẬN 12

TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

LỜI MỞ ĐẦU

Những năm 1997 trở lại đây là thời kỳ bùng nổ của Internet và các phương tiện thông tin đại chúng thông qua Internet Điều này đã và đang tạo ra nhiều những biến động to lớn trong đời sống kinh tế- xã hội, đặc biệt là với giới trẻ Mở đầu xu hướng khởi nghiệp bằng Internet, năm 1999, chàng trai trẻ Jack Ma cùng 17 người cộng sự khác đã lên kế hoạch thành lập một cổng thông tin doanh nghiệp với doanh nghiệp để kết nối các nhà sản xuất Trung Quốc với người mua ở nước ngoài, thế là Alibaba manh nha xuất hiện trên thị trường, mở đầu bằng trang web Alibaba.com Trải qua hơn

17 năm xây dựng và phát triển, Alibaba Group dần trở thành một đế chế trên sàn thương mại toàn cầu với 5 công ty con, khẳng định tầm ảnh hưởng bằng việc năm

2014 chính thức phát hành cổ phiếu lần đầu tại Sở giao dịch chứng khoán New York với vốn hóa 231 tỷ USD, cao hơn cả Amazon và eBay cộng lại Tính đến thời điểm tháng 9 năm 2014, tập đoàn Alibaba có quy mô 20.000 nhân viên và 90 văn phòng trên toàn thế giới

Câu chuyện khởi nghiệp của Jack ma và Alibaba đã dậy lên một làn sóng khởi nghiệp trên toàn cầu qua mạng Internet với tên gọi E- commerce hay “Thương mại điện tử” Năm 2016 sắp trôi qua đã chứng kiến sức tàn phá to lớn của làn sóng E-commerce đối với nước Mỹ nói riêng và thế giới nói chung Theo các số liệu thống kê ban đầu của Mỹ, lần đầu tiên doanh số từ mua sắm trực tuyến đã cán mốc 3 tỉ USD Tính từ nửa đêm đến 5 giờ chiều theo múi giờ Đông Mỹ, doanh số bán hàng trực tuyến tăng 13,6% so với cùng thời điểm năm ngoái, lên 1,15 tỷ USD, theo số liệu của Adobe Digital Index (ADI)

Một vài năm trở lại đây, xu hướng khởi nghiệp bằng TMĐT ngày càng trở nên phổ biến trong giới trẻ Việt Nam Google đã trở thành thành viên của Hiệp hội TMĐT

VN và không giấu diếm kỳ vọng thu được 30 triệu USD mỗi năm từ thị trường Alibaba và eBay cũng đã nhanh chân tìm được đại diện chính thức, trong khi Amazon

và Rakuten đang tiến tới việc thiết lập quan hệ đối tác hoặc mua cổ phần tại các hãng TMĐT VN Trong nước, số lượng các công ty tham gia lĩnh vực TMĐT đã “trăm hoa đua nở” với một số tên tuổi có thể kể đến như Vật Giá, VCCorp, Chợ Điện Tử (Peacesoft),…

Với những quan tâm cùng hiểu biết về ngành TMĐT cũng như tập đoàn Alibaba, em xin được xây dựng và tìm hiểu đề tài: “Thương mại điện tử- Câu chuyện khởi nghiệp của Alibaba” Nội dung đề tài là công sức, cũng là quyết tâm của em, với mong muốn đóng góp cho nền tảng kiến thức chung, và hơn hết là cho chính tương lai

mà em hướng tới Quá trình tìm hiểu đề tài của em chắc chắn không thể tránh khỏi những sai sót hay thiếu sót, hy vọng cô sẽ giúp đỡ em hoàn thiện và đóng góp những ý kiến xây dựng, để em có thể đạt được kết quả tốt nhất cho tiểu luận này ạ Dưới đây là bài tiểu luận của em với đề tài: “Thương mại điện tử- Câu chuyện khởi nghiệp của Alibaba”

CHƯƠNG I: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA TẬP ĐOÀN ALIBABA

I Câu chuyện khởi nghiệp của tỷ phủ Jack ma

"Nếu chúng ta muốn thay đổi thế giới, hãy thay đổi bản thân chúng ta trước Thay đổi thế giới có lẽ là công việc của Obama."

Jack Ma – một nhà tỷ phú tài ba của Trung Quốc với những phát ngôn nổi tiếng

và có tầm ảnh hưởng không chỉ với người dân Trung Quốc mà nó còn ảnh hưởng tới nhiều nước trên thế giới Tuy nhiên khi nói về tiểu sử cuộc đời ông, không phải ai cũng biết

Jack Ma được sinh ra vào ngày 10 tháng 9 năm 1964 tại Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc Tên thật của ông là Mã Vân.Xuất thân trong một gia đình bình dân, cha mẹ ông đều là nghệ sĩ biểu diễn bình đàn – một loại hình nghệ thuật dân gian của Trung Quốc Điều kiện kinh tế của gia đình ông cũng không mấy khá giả và cha

mẹ ông không có nhiều tiền dành cho con cái Hồi còn nhỏ ông thường tình nguyện làm hướng dẫn viên cho các du khách nước ngoài, sau khi tốt nghiệp Trung học phổ thông, ông thi vào Đại học Quốc Gia Trung Quốc Tuy nhiên ông đã bị trượt tới 2 lần, mãi tới lần thứ ba ông mới đậu vào khoa tiếng Anh trường ĐH Sư phạm Hàng Châu Sau khi tốt nghiệp Jack Ma nộp đơn xin việc tới hàng chục công ty nhưng đều bị họ từ chối Ngay cả cửa hàng thức ăn nhanh KFC tại Trung Quốc cũng từ chối nhận Jack

Ma vào làm Ông chia sẻ: "Thời đó 50 người xin nộp KFC thì 49 người được nhận, và tôi là người còn lại" Khi một người bạn của ông chỉ cho ông cách lên mạng Internet tìm kiếm thông tin Ông đã thử tìm kiếm với từ khóa về bia Trung Quốc Tuy nhiên ông lại không nhận được bất kỳ một thông tin nào về từ khóa bia Trung Quốc ấy Trong khi đó Yahoo lại gợi ý cho ông biết rất nhiều thông tin về bia Đức, hay bia Mỹ

“Việc tôi thất bại không quan trọng Ít nhất tôi truyền tải được ý tưởng của mình cho những người khác Và nếu tôi không thành công thì người khác sẽ thành công”

Trải qua nhiều thất bại liên tiếp trên con đường khởi nghiệp: trang web China Pages, Trung tâm Thương mại Điện tử quốc tế Trung Quốc (CIECC), năm 1999, Jack

Ma đã tập hợp những người bạn thân thiết của mình tại nhà riêng, khi đó ông đã mời

và thuyết phục được 17 người tham gia góp vốn với mình để xây dựng một trang

thương mại điện tử Mục tiêu của trang thương mại điện tử này là giúp cho các nhà xuất khẩu hàng hóa đăng tải và chia sẻ hàng hóa cho khách hàng Và khách hàng cũng

có thể trao đổi mua bán trực tiếp trên mạng Internet Ông đưa ra những lý lẽ và tính khả thi của dự án Bạn bè cũng ủng hộ và cộng tác với ông để xây dựng lên trang web

có tên Alibaba

Ý tưởng về tên gọi này được ông chia sẻ rằng, khi ông đang ngồi trong quán cafe và nghĩ tới câu chuyện Alibaba và 40 tên cướp, câu thần chú “Vừng ơi mở ra” trong truyện đã giúp Alibaba mở ra kho báu Từ ý nghĩ về câu thần chú đó ông đã lấy trang thương mại với tên Alibaba

II Sự lớn mạnh của tập đoàn Alibaba

Năm 1999, Jack ma đã cùng 17 người bạn của mình thành lập nên Alibaba, với

số vốn khi đó vỏn vẹn 60.000 đô la Mỹ Với mong muốn công ty của mình sẽ trở thành kho báu của các doanh nghiệp trên toàn cầu, Jack đã đặt tên cho công ty của mình là Alibaba, với cảm hứng bắt nguồn từ câu chuyện Alibaba và 40 tên cướp

Với sự khó khăn của thị trường khi mà phần đông trong số đó vẫn còn mơ hồ về khái niệm thương mại điện tử, Jack Ma đã gặp phải thất bại đầu tiên khi chẳng mấy chốc “nướng” hết veo số vốn khởi nghiệp của mình Sau quá trình chạy đôn chạy đáo khắp nơi, bằng tài ăn nói và mối quan hệ rộng rãi trong giới làm ăn, Jack Ma đã thành công trong việc vận động được khoản đầu tư lên tới 5 triệu đô la từ quỹ đầu tư mạo hiểm của ngân hàng Goldman Sachs

Thành công bước đầu đã đến với Jack Ma khi cùng với Alibaba, ông đã nhanh chóng phát triển và mở rộng quy mô với sự xuất hiện thêm của Alibaba China và Alibaba International

Alibaba International hiện là cổng thương mại điện tử cho giao dịch giữa các doanh nghiệp lớn nhất thế giới với 2.5 triệu người đăng ký sử dụng từ hơn 200 quốc gia Còn với Alibaba China, nó đã trở thành website thương mại điện tử tiếng Trung lớn nhất thế giới, với khoảng 14 triệu người đăng ký sử dụng

Năm 2003, thành công lại đến với Jack Ma một lần nữa khi mà lần này, Jack thuyết phục được Softbank Corp – một đối tác đến từ Nhật Bản bỏ ra số tiền đầu tư 20

triệu đô la Mỹ để giúp Jack Ma lập ra Taobao.com, thứ mà sau này trở thành một trong những Website mua sắm trực tuyến có lượng giao dịch lớn nhất trên toàn cầu

Năm 2005, với sự bảo thủ và khó nhằn của thị trường Trung Hoa, Yahoo đã phải nói lời rút lui với quốc gia này và không bỏ lỡ cơ hội, Jack Ma ngay lập tức dành lấy quyền tiếp quản các cơ sở hoạt động của Yahoo tại Trung Hoa cùng số vốn lên tới hơn 1 tỷ đô la Mỹ Đổi lại, Jack Ma quyết định nhường 40% cổ phần của mình tại Alibaba cho đối tác Yahoo Tuy nhiên, sau khi phát hành cổ phiếu ra công chúng (IPO) lần đầu tiên, Jack Ma lại một lần nữa thành công khi đã thuyết phục được phía Yahoo bán lại toàn bộ cổ phần đang nắm giữ tại tập đoàn này

Thành công lại nối tiếp thành công khi mà đến tháng 9 của năm nay, Alibaba đã

đi vào lịch sử chứng khoán Hoa Kỳ bằng đợt IPO ngoạn mục chưa từng có Với mức giá phiên giao dịch mở cửa đạt mức 92,7 USD/cổ phiếu, mức vốn hóa thị trường của Alibaba tăng lên thành 228 tỷ USD, đứng thứ 12 trong top 15 công ty có vốn hóa lớn nhất, vượt qua cả các thương hiệu mạnh như Facebook, Cocacola hay Oracle Tất nhiên cùng với việc giá cổ phiếu tăng đến gấp rưỡi so với dự tính của giới kinh doanh, Jack Ma nghiễm nhiên trở thành người giàu nhất Trung Quốc với tổng tài sản ước tính lên đến 21.9 tỷ đô la Mỹ

III Những con số và ảnh hưởng của Alibaba trên toàn cầu

3.1 Những con số ẩn tượng:

Tính đến cuối năm 2012, Tập đoàn đã có tới 36,7 triệu người đăng ký sử dụng

từ hơn 240 triệu quốc gia và vùng lãnh thổ và là nơi trưng bày tới hơn 2,8 triệu cửa hàng của các nhà cung cấp

Tính đến hết tháng 3/2015, Alibaba có lợi nhuận 5,5 tỷ USD Còn đến cuối năm, Sự kiện mua sắm Singles Day của tập đoàn Alibaba đã khép lại với tổng doanh thu 14.3 tỉ, một con số quá ấn tượng so với 9.3 tỉ vào năm ngoái mặc dù không đạt được 15 tỉ USD như mong đợi

Trong đó, các đơn hàng đến từ người dùng Mobile chiếm gần 70% (chính xác

là 68.67%), nghĩa là Alibaba thu được 9.8 tỉ USD từ người dùng di động Cao hơn tổng thu từ mọi nền tảng cộng lại trong năm 2014 Đó là một con số ấn tượng, từ 94 triệu người dùng sử dụng điện thoại để mua hàng

Một vài con số ấn tượng từ sự kiện Singles Day của Alibaba:

 710 triệu giao dịch thông qua dịch vụ thanh toán Alipay, tương đương 86,000 thanh toán / giây

 Dịch vụ Alicloud xử lý 140,000 giao dịch / giây

 467 triệu đơn hàng được giao trong vòng 24 tiếng

 Khách hàng tiến hành giao dịch từ 232 quốc gia khác nhau

 Có 16,000 thương hiệu khác nhau bán được ít nhất một món trong ngày Singles Day

3.2 Ảnh hưởng của tập đoàn

Alibaba bây giờ không chỉ cạnh tranh với Netflix để thu hút sự chú ý của người dùng Trung Quốc mà còn với nhiều gã khổng lồ công nghệ khác của Mỹ như Google, Amazon, Apple Với lợi thế sân nhà, tập đoàn Alibaba được dự đoán sẽ gây ra nhiều khó khăn cho các công ty công nghệ khác khi họ muốn mở rộng thị trường sang Trung Quốc dù đây là một thị trường tiềm năng bậc nhất thế giới

Ngoài các hoạt động thương mại điện tử, Alibaba cũng có chỗ đứng nhất định trong lĩnh vực điện toán đám mây, thanh toán di động, tìm kiếm và một số khoảng đầu

tư vào các dịch vụ chia sẻ xe Alibaba cũng có ứng dụng nhắn tin và mạng xã hội riêng, hầu như mọi ngóc ngách của thế giới số đều có tên của công ty này Rajeev Chand, giám đốc quản lý của ngân hàng đầu tư Rutberg& Co cho biết ông hoàn toàn không ngạc nhiên khi Alibabatiếp tục đầu tư vào dịch vụ video trực tuyến hay bất kì một lĩnh vực nào khác vì tiềm năng của công ty này là rất lớn Chand phân tích thêm, cũng giống như người dùng Amazon ủng hộ cho dịch vụ âm nhạc Prime Instant Video (của Amazon) hay người dùng Google yêu thích YouTube, dịch vụ video TBO cũng hứa hẹn sẽ rất thành công khi cộng đồng người sử dụng các dịch vụ của Alibaba hiện nay là một con số khổng lồ Ông ví von "trong công nghệ không có đường bơi mà nó

là một hồ bơi", có nghĩa là không có một cuộc đua đường trường đơn thuần trên một lĩnh vực (một làn bơi) mà các công ty có thể phát triển kinh doanh theo nhiều lĩnh vực, giống như khi ở trong bể bơi, bạn có quyền bơi về nhiều hướng khác nhau

CHƯƠNG 2: BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ ALIBABA CHO TMĐT VIỆT NAM

I Tiềm năng và thách thức cho ngành TMĐT ở Việt Nam

1.1 Tiềm năng

Trong báo cáo của CEL Consulting- Công ty tư vấn quản lý chuỗi cung ứng và điều hành sản xuất tại khu vực Đông Nam Á khẳng định: Thị trường thương mại điện

tử (TMĐT) Việt Nam hiện đang ở giai đoạn sơ khai và còn phân mảnh, nhưng có tiềm năng lớn để phát triển

Thời gian qua, thương mại điện tử ở nước ta đã có những bước phát triển đáng

kể bởi những lợi ích to lớn mà hoạt động mang lại

Với sự phát triển của Internet, 3G và các thiết bị di động, đặc biệt là smartphone cùng hàng ngàn thẻ ngân hàng phát hành mỗi ngày, TMĐT Việt Nam đang có cơ hội bùng nổ mạnh mẽ, với doanh thu dự kiến lên đến 4 tỷ USD trong năm 2016 Những nỗ lực đẩy mạnh TMĐT của Việt Nam đã mang lại hiệu quả nhất định

Theo Cục TMĐT và Công nghệ thông tin, (Bộ Công Thương), TMĐT đang có bước phát triển rất nhanh nhờ hệ thống viễn thông phát triển vượt bậc với khoảng 1/3 dân số Việt Nam truy cập Internet Tỷ lệ website có tính năng đặt hàng trực tuyến là 58%, trong đó tỷ lệ website có tính năng thanh toán trực tuyến là 15%

Cũng theo kết quả điều tra khảo sát năm 2014 của Cục TMĐT và Công nghệ thông tin, giá trị mua hàng trực tuyến của một người trong năm ước tính đạt khoảng

145 USD và doanh số thu từ TMĐT B2C đạt khoảng 2,97 tỷ USD, chiếm 2,12% tổng mức bán lẻ hàng hóa cả nước Sản phẩm được lựa chọn tập trung vào các mặt hàng như đồ công nghệ và điện tử (60%), thời trang, mỹ phẩm (60%), đồ gia dụng (34%), sách, văn phòng phẩm (31%) và một số các mặt hàng khác Tại Việt Nam, phần lớn người mua sắm sau khi đặt hàng trực tuyến vẫn lựa chọn hình thức thanh toán tiền mặt (64%), hình thức thanh toán qua ví điện tử chiếm 37%, và hình thức thanh toán qua ngân hàng chiếm 14%

Google đã trở thành thành viên của Hiệp hội TMĐT Việt Nam và kỳ vọng thu được 30 triệu USD mỗi năm từ thị trường này Alibaba và eBay cũng đã nhanh chân tìm được đại diện chính thức, trong khi Amazon và Rakuten đang tiến tới việc thiết lập

quan hệ đối tác hoặc mua cổ phần tại các hãng TMĐT Việt Nam Một số DN Thái Lan, Hàn Quốc cũng đang tìm đường đầu tư, có thể thông qua một DN khác hoặc tự thực hiện

Trong nước, mặc dù chưa có tên tuổi nào nổi bật hẳn lên nhưng số lượng các công ty tham gia lĩnh vực này đã “trăm hoa đua nở” với một số tên có như: Vật Giá, VCCorp, Chợ Điện Tử (Peacesoft), Mekongcom.…

Ngoài việc cạnh tranh trực tiếp với nhau, các doanh nghiệp TMĐT còn cạnh tranh gián tiếp đối với các doanh nghiệp bán lẻ hiện đại và truyền thống Tính tiện lợi, phù hợp với nhịp sống hiện đại cũng là một đặc điểm mà những doanh nghiệp bán lẻ ngoại tuyến đã nhận ra và thể hiện quan tâm đặc biệt cho việc khám phá và triển khai TMĐT trên hệ thống bán lẻ hiện tại của họ

Không ít những tên tuổi lớn trong ngành bán lẻ đã triển khai một mô hình bán

lẻ đa kênh (omni-channel) kết hợp hệ thống cửa hàng và TMĐT cho phép người tiêu dùng có thể dễ dàng tiếp cận và mua hàng hóa theo cách mà họ cảm thấy tiện lợi nhất Đặc điểm của mô hình này là giúp tối đa hóa khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của khách hàng, đặc biệt là với những người tiêu dùng bị eo hẹp về quỹ thời gian khiến họ khó thực hiện những chuyến mua sắm tại cửa hàng một cách thường xuyên Một số ví

dụ điển hình cho mô hình này ở Việt Nam là BigC và C-Discount, hệ thống Thegioididong, FPT Shop

Đại diện CEL Consulting cũng chia sẻ thêm về những tác nhân thúc đẩy thị trường TMĐT, như: Mức độ xâm nhập Internet được dự báo đạt mức 7% mỗi năm, và

số lượng người sử dụng Internet tại Việt Nam được ước tính sẽ tăng từ 41,8 triệu đến

59 triệu người vào năm 2020;

Số lượng người sử dụng smartphone cũng được dự báo sẽ tăng từ 20,7 đến 39,2 triệu người vào năm 2020, và còn có thể cao hơn Smartphone được đánh giá là một tác nhân quan trọng thúc đẩy TMĐT vì tính tiện lợi, nhanh chóng và linh hoạt Hiện nay các doanh nghiệp TMĐT đều phát triển các ứng dụng để giúp khách hàng thực hiện giao dịch dễ dàng hơn

Như vậy, nhìn chung, thị trường TMĐT ở Việt Nam có tiềm năng rất lớn và giao dịch trực tuyến có thể được coi là một xu thế tất yếu Các doanh nghiệp Việt Nam