TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG KHOA KINH TẾ QUỐC TẾTIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ LƯỢNG I ĐỀ TÀI: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SẢN LƯỢNG BÁN Ô TÔ CỦA CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI Giáo viên hướng dẫn : Ths...
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG KHOA KINH TẾ QUỐC TẾ
TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ LƯỢNG I
ĐỀ TÀI: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SẢN LƯỢNG BÁN Ô TÔ
CỦA CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI Giáo viên hướng dẫn : Ths Nguyễn Thu Giang
Nhóm ( 4 thành viên ) :
Dương Thị Châm
Vũ Thị Khánh HuyềnTrịnh Thị Linh
Nguyễn Thị Diệu Ly
MSSV: 1714420010MSSV: 1714420046MSSV:1714420057MSSV : 1714420059
Hà Nội, ngày 24 tháng 3 năm 2019
Trang 2MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 3
NỘI DUNG TRIỂN KHAI 5
I Cơ sở lý luận 5
1 Các lý thuyết kinh tế liên quan và hỗ trợ nghiên cứu 5
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 7
3 Giả thuyết nghiên cứu 8
II Mô hình kinh tế lượng 8
1 Giải thích ý nghĩa các biến 8
2 Mô tả thống kê 10
3 Ước lượng phương trình 11
4 Mô tả sự tương quan 12
III Kiểm định giả thuyết 17
1 Kiểm định giả thuyết 17
2 Giải pháp cụ thể 20
KẾT LUẬN CHUNG 22
TÀI LIỆU THAM KHẢO 23
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Ngành công nghiệp ô tô là một lĩnh vực có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của nhiều quốc gia Minh chứng rõ nét cho nhận định này là các nền kinh tế hàng đầu đều có ngành công nghiệp ô tô rất phát triển, phục vụ giao thông vận tải trong nước và nâng cao kim ngạch xuất khẩu.Trong cơ chế thị trường nhiều biến động và thách thức như hiện nay, doanh nghiệp các quốc gia cần phải có những định hướng riêng cho mình để tận dụng được các cơ hội và loại trừ được mọi nguy cơ Muốn làm được điều đó thì nghiên cứu, phân tích sự tácđộng của môi trường vĩ mô đến ngành này là điều không thể thiếu Những năm gầnđây các, yếu tố của môi trường vĩ mô có những ảnh hưởng rõ nét hơn bao giờ hết đến ngành ô tô ở các quốc gia, tiêu biểu trong số đó là: dân số, thất nghiệp, thu nhập GNI,…Chính vì thế việc nghiên cứu những nhân tố ảnh hưởng tới tổng sản lượng đầu ra ô tô sẽ mang lại nhiều ý nghĩa thực tiễn Để hiểu được những yếu tố này tác động lên doanh nghiệp các quốc gia như thế nào, mức độ tác động của chúng đến đâu, nhóm chúng em quyết định chọn đề tài: “Một số yếu tố ảnh hưởng đến sản lượng ô tô tại một số quốc gia năm 2016”
Mục đích, ý nghĩa nghiên cứu của đề tài
Để nghiên cứu về những nhân tố ảnh hưởng đến sản lượng ô tô bán ra trongnăm 2016, ta thường thu thập những số liệu về nó Sản lượng ô tô phụ thuộc vào rấtnhiều các yếu tố, trong đó tiểu biểu nhất là: dân số, thất nghiệp,thu nhập GNI Thunhập quốc dân GNI được hiểu là chỉ số kinh tế xác định tổng thu nhập của mộtquốc gia trong một thời gian Đây là chỉ tiêu đo thực lực của quốc gia Để tìm hiểu
kĩ hơn những yếu tố ảnh hưởng này, xuất phát từ thực tế khách quan, tính cấp báchnày, nhóm chúng em tiến hành khảo sát mô hình hồi quy dể tìm ra sự ảnh hưởngcác yếu tố tác động đến sản lượng ô tô được bán ra tại một số các quốc gia trên thếgiới năm 2016
Phương pháp nghiên cứu
Trang 4Trên cơ sở các đề tài nghiên cứu tiền nhiệm của các tác giảlớn trên thế giới,nhóm tiền hành thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau: Ngân hàng thế giới (World Bank), Tổng cục thống kê số người thất nghiệp trên năm, Jato.
Thu thập số liệu và thông tin trên các phương tiện thông tin như: các bài báo,tạp chí về kinh tế, các trang mạng…
Bài viết có sử dụng phương pháp: tổng hợp, so sánh, phân tích, thống kê, bình phương nhỏ nhất (OLS) để ước lượng những thông số trong mô hình hồi quytuyến tính, và số liệu được thu thập từ World Bank và Jato
So sánh, đối chiếu kết quả nghiên cứu
Dựa vào kết quả chạy mô hình, sau khi phân tích thì nhóm đã cho ra kết quảnhư sau: Yếu tố ảnh hưởng đến sản lượng ô tô bán ra năm 2016 nhiều nhất là thu nhập GNI và thấp nhất là thất nghiệp, được so sánh với các nghiên cứu trước đó làhoàn toàn khác, vì, vào khoảng thời gian năm 2008 – 2010 thì nhân tố ảnh hưởng nhiều nhất là lạm phát
Trang 5NỘI DUNG TRIỂN KHAI
I Cơ sở lý luận
1 Các lý thuyết kinh tế liên quan và hỗ trợ nghiên cứu
a Lý thuyết về cung cầu và giá cả thị trường
Đây là lý thuyết cho thấy mối quan hệ giữa cung cầu và giá cả hàng hóa Đặcbiệt nó còn cung cấp lý thuyết về sự phụ thuộc của hàng hóa vào các yếu tố nhưsau:
Q Dx = f(P x , P y , I, N)
Trong đó:
• Px : Giá cả bản thân hàng hóa
Hình 1: Mô hình minh họa mối quan hệ giữa P x và Q Dx
• Py: Giá cả của hàng hóa thay thế
• I: Thu nhập của người dân
• N: Quy mô thị trường, cụ thể là quy mô dân số
• Thị yếu, sở thích của người tiêu dùng
• Lãi suất ưu đãi
• Tỉ lệ thất nghiệp
Trang 6• Py là giá cả hàng hóa thay thế
• M là thu nhập của người mua
• Py và M là biến ngoại sinh, Px là biến nội sinh
❖ Điều kiệu cân bằng của Marshall
Theo lý thuyết của Marshall thì điều kiện để đảm bảo sẽ có một trạng thái cânbằng là mức chênh lệch giá giữa giá của người bán và giá của người mua phải vậnđộng ngược với hướng thay đổi của lượng cung Đó là lúc đường cầu dốc xuốngđồng thời đường cung dốc lên Hoặc đó là khi đường cung và đường cầu cùng dốclên, nhưng đường cung có độ dốc lớn hơn (độ co dãn theo giá của cung nhỏ hơn).Nếu cả hai đường cùng dốc lên mà đường cung lại có độ dốc nhỏ hơn, thì sẽ khôngthể đạt được cân bằng
❖ Sự ảnh hưởng đến giá cả thị trường
Marshall chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến giá cả thị trường Theo ông trongngắn hạn thì cung, cầu tác động lên giá cả, còn trong dài hạn thì chi phí sản xuất tácđộng lên giá cả Ngoài ra, độc quyền cũng có tác động lên giá cả, vì nhà độc quyềnthì thường giảm sản lượng và nâng giá bán nhằm thu được lợi nhuận cao Bên cạnh
đó, sự cân bằng giá cả còn chịu ảnh hưởng lớn vào độ co giãn của cầu – đó là sựphản ánh cầu trước sự thay đổi của giá
c Lý thuyết về hành vi người tiêu dùng
❖ Biến nội sinh (Endogenous variable)
Biến nội sinh là biến phụ thuộc vào các biến số khác trong cùng một phương trình Chẳng hạn, trong mô hình kinh tế thì chi tiêu của người dân luôn phụ thuộc
Trang 7vào thu nhập của họ Nếu họ có thunhập cao thì họ sẻ chi tiêu nhiều hơn (mua hànghiệu), nếu họ có thu nhập thấp thì sẽ chi tiêu ít hơn (mua hàng bình thường).
❖ Biến ngoại sinh (Exogenous variable)
Biến ngoại sinh là biến không phụ thuộc vào các biến số trong cùng một phương trình Chẳng hạn, trong mô hình kinh tế thì nếu chính phủ tăng hay giảm thuế về một mặt hàng nào đó thì người tiêu dùng sẻ bất lợi hay được lợi về mặt hàng đó, nhưng điều này không tác động đến thu nhập của người tiêu dùng Người tiêu dùng vẫn mua mặt hàng kể trên nếu xét cần thiết và ngược lại Nói khác đi, biến ngoại sinh là biến độc lập, giống như người nông dân làm ruộng nhờ vào nước
"thủy lợi" hay là "kênh, rạch", còn việc trời có mưa thì đỡ hơn, không mưa thì cũng chẳng sao
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
❖ Nghiên cứu có liên quan trong và ngoài nước
Trên thế giới cũng nhưtrong nước đã có rất nhiều những nghiên cứu về các lĩnh vực trong ngành công nghiệp ô tô của toàn cầu Các nghiên cứu cho thấy để xây dựng được một ngành công ghiệp ô tô hoàn chỉnh, Anh và Mỹ đã phải mất 70 - 80 năm; Nhật Bản, Hàn Quốc mất khoảng 30 – 40 năm Như vậy chúng ta dễ nhận thấy trong việc phát triển ngành công nghiệp ô tô trên thế giới thì các nước đi sau bao giờ cũng tốn ít thời gian hơn so với các nước đi trước bởi có sự tiếp thu kinh nghiệm, công nghệ sản xuất song song với quá trình đi tắt, đón đầu kỹ thuật tiên tiến hiện đại Đây là điều mà các chuyên gia kinh tế Việt Nam cần hết sức quan tâmnghiên cứu, xây dựng và phát triển công nghiệp ô tô nước nhà
❖ Các nhóm nghiên cứu và các phát hiện khác nhau
Các khóa luận về “Ngành ô tô thực trạng và giải pháp phát triển” đã phân tích được thực trạng của ngành công nghiệp sản xuất lắp ráp ô tô trên thế giới, từ quá trình hình thành và phát triển, cho đến phân tích những cơ hội và thách thức cũng như khó khăn tồn tại trong ngành công nghiệp ô tô.Ngoài ra còn các đề tài nghiên cứu “Chính sách thuế đối với việc pháttriển ngành công nghiệp ô tô” đều nghiên cứu về vấn đề thuế nhập khẩu ô tô
Trang 8❖ Lỗ hổng của nghiên cứu
Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu trên đều phân tích theo hướng của người cung mà chưa đề cập đến nhu cầu tiêu dùng hay yếu tố nào thúc đẩy, ảnh hưởng đến lượng ô tô được tiêu thụ Bởi vậy, trong bài tiểu luận của chúng tôi sẽ nghiêncứu các yếu tố quan trọng quyết định doanh thu, số lượng của ngành ô tô
3 Giả thuyết nghiên cứu
Giả thuyết đưa ra:Trong điều kiện các yếu tố khác không đổi, khi tổng dân số, tổng thu nhập quốc dân tăng và tỷ lệ thất nghiệp giảm thì sản lượng ô tô bán ra có tăng không ?
II Mô hình kinh tế lượng
1 Giải thích ý nghĩa các biến
Sau khi nghiên cứu sản lượng bán ô tô của các nước trên thế giới, nhóm em đưa
ra những yếu tố quan trọng tác động đến sản lượng bán ô tô của các quốc gia trênthế giới năm 2016:
car= f ( GNI, popul, unemp)
1.1 Tổng thu nhập quốc dân (GNI- Gross National Income)
từ các yếu tố sở hữu của một quốc gia tham gia vào hoạt động sản xuất trên lãnh thổ quốc gia
đó hay ở nước ngoài trong một thời kỳ nhất định, thường là một năm.
✓ Đơn vị : USD
Trang 9✓ Cách tính :
nước) + Chênh lệch giữa thu nhập của người lao động Việt Nam ở nước ngoài gửi
về và thu nhập của người nước ngoài ở Việt Nam gửi ra+ Chênh lệch giữa thu nhập
sở hữu nhận được từ nước ngoài với thu nhập sở hữu trả cho nước ngoài
* Theo giá so sánh:
Thu nhập quốc gia (GNI) theo giá so sánh = GNI theo giá thực tế năm báo
cáo / Chỉ số giảm phát GDP của năm báo cáo so với năm gốc so sánh.
✓ Ý nghĩa: Thu nhập ảnh hưởng đến việc tiêu thụ hàng hóa Theo lý thuyết cung cầu, thì thu nhập có thể tỷ lệ thuận hoặc tỷ lệ nghịch với lượng cầu về hàng hóa tùy theo hàng hóa đó là hàng hóa thông thường hay hàng hóa thứ cấp Nếu là hàng hóa thông thường hoặc hàng hóa xa xỉ thì thu nhập tăng dẫn đến cầu tăng, nếu là hàng hóa thứ cấp thì thu nhập tăng dẫn đến cầu giảm Phụ thuộc vào mỗi quốc gia mà xe ô tô được coi là hàng hóa xa xỉ hay thông thường, nhưng chủ yếu trên các nước, ô tô được coi là hàng hóa xa xỉ Khi thu nhập quốc dân tăng thì sản lượng ô tô cũng tăng Nhóm em đưa ra kì vọng là thu nhập quốc dân tăng kéo theo thu sản lượng ô tô tăng ( tỷ lệ thuận với nhau )
✓ Nguồn tài liệu
https://databank.worldbank.org/data/reports.aspx?source=2&series=NY.GNP.PCAP.CD&country=#
1.2 Dân số (popul)
✓ Kí hiệu : popul
✓ Đơn vị : người
✓ Ý nghĩa : Trong bài tiểu luận này, quy mô nhóm e nghiên cứu quy mô là dân
số của môt quốc gia Biến dân số được kì vọng có tác động cùng chiều với vớichiều tăng của sản lượng ô tô bán ra Khi dân số của một quốc gia tăng nhanh thìsản lượng bán ô tô của quốc gia đó tăng nhanh, và ngược lại, khi dân số của mộtquốc gia tăng chậm thì sản lượng bán ô tô của một quốc gia tăng chậm
✓ Nguồn tài liệu
9
Trang 10https://databank.worldbank.org/data/reports.aspx?source=2&series=SP.POP.T OTL&country=
✓ Nguồn tài liệu: https://databank.worldbank.org/data/reports.aspx?
source=2&series=SL.UEM
TOTL.NE.ZS&country=
2 Mô tả thống kê
Ta có bảng số liệu sau đây: Bảng
1: Mô tả kết quả thu được
❖ Biến thu nhập quốc dân có
• Giá trị lớn nhất là ~ 18968 tỷ USD (theo số liệu của WorldBank 2016)
• Giá trị nhỏ nhất là~20 tỷ USD (theo số liệu của WorldBank 2016)
• Giá trị trung bình là 127 tỷ USD
❖ Biến tỉ lệ thất nghiệp có
10
Trang 11• Giá trị lớn nhất là 26,55 (phần trăm)
• Giá trị nhỏ nhất là 0,94 (phần trăm)
• Giá trị trung bình là 7,77 (phần trăm)
❖ Biến dân số có
• Giá trị lớn nhất là~1378 triệu người ( theo số liệu của WorldBank )
• Giá trị nhỏ nhất là ~0,58 triệu người ( theo số liệu của WorldBank )
• Giá trị trung bình là~ 98 triệu người
2016
3 Ước lượng phương trình
Ước lượng mô hình hồi quy tổng thể ngẫu nhiên:
Log car = + log popul+ log GNI+ unemp + Ước lượng
mô hình hồi quy mẫu:
Log car= + logpopul+ log GNI+ unemp +
Ta có bảng mô tả kết quả thu được biến trong mô hình:
Trang 12Biến Số quan sát Trung bình Min Max
Ta có biểu đồ phân số của các biến độc lập:
4 Mô tả sự tương quan
Thực hiện mô tả sự tương quan các biến, ta có bảng kết quả sau :
Trang 13Bảng 3: Ma trận tương quan giữa các biến
Phân tích sự tương quan giữa biến độc lập và phụ thuộc :
• logpopul có hệ số tương quan cao là: 0,858 và có tác động dương lên
• Hệ số tương quan giữa các biến độc lập cao (giữa logcar và logGNI),
nhưng tương quan thấp (giữa logcar và unemp) vì unemp bị khuyết tật
Tính hiệp phương sai ta có:
• Cov (car; logpopul)= 0,858 Tương quan cùng chiều và tương đối mạnh.Dấu tuân theo và phù hợp với lý thuyết kinh tế
• Cov (car ; logGNI)= 0,965 Tương quan cùng chiều và tương đối mạnh Dấutuân theo và phù hợp với lý thuyết kinh tế
• Cov (car, unemp)= -0,190 Tương quan ngược chiều và tương đối mạnh Dấutuân theo và phù hợp với lý thuyết kinh tế
Dưới đây là đồ thì thể hiện sựphụ thuộc giữa các biến độc lập và biến phụthuộc
Trang 14(Nhóm tác giả tự tổng hợp dựa trên sự hỗ trợ của phần mềm R)
Phân tích sự tương quan giữa các biến độc lập:
là 0,840>0,8 Do đó mô hình có thể tồn tại hiện tượng đa cộng tuyến giữa hai biến này khi hồi quy
Với số liệu đã có mẫu quan sát n=49, trong dataset bằng phầnmềm R ta thu được ước lượng sau:
Trang 15Residual standard error: 0.434 on 45 degrees of freedom
(Nhóm tác giả tự tổng hợp dựa trên sự hỗ trợ của phần mềm R)
Ta có được bảng kết quả sau đây :
Trang 16sản lượng ô tô tăng 0, 923%.
̂̂ 0,003: Trong trường hợp các yếu tố khác không đỏi thì khi tỷ lệ thất nghiệp
=
tăng 1 đơn vị thì sản lượng ô tô tăng 0,3%
Nhận xét:Dấu của hệ số góc của thu nhập quốc dân và dân số tuân theo kì vọng.
Còn dấu hệ số góc của tỉ lệ thất nghiệp không tuân theo kì vọng
16
Trang 17III Kiểm định giả thuyết
1 Kiểm định giả thuyết
1.1 Kiểm định các tham số hồi quy (với mức ý nghĩa α = 5%)
Trang 18Cách 1: p-value = 0,023 < 0.05=>Bác bỏ H0, chấp nhận H1
Kết luận: Với mức ý nghĩa α = 5% chấp nhận H0, bác bỏ H1, tức là hệ số β1
có không có ý nghĩa thống kê, nghĩa là Popul không ảnh hưởng tới tổng laođộng
Kết luận: Với mức ý nghĩa α = 5% Bác bỏ H0, chấp nhận H1, tức là hệ số β1
có ý nghĩa thống kê, nghĩa là dân sốcó ảnh hưởng tới tổng sản lượng bán ôtô
Kết luận: Với mức ý nghĩa α = 5% bác bỏ H 0, chấp nhận H 1, tức là hệ số β 2 có
ý nghĩa thống kê, nghĩa là là thu nhập quốc dân GNI có ảnh hưởng đến sản lượng ô tô bán ra
Trang 19 Kết luận: Với mức ý nghĩa α = 5% bác bỏ H0, chấp nhận H1, tức là hệ số β2 có
ý nghĩa thống kê, nghĩa là thu nhập quốc dân GNI có ảnh hưởng đến sản lượng ô tô bán ra
1.1.4 Kiểm định hệ số β3
Đặt giả thiết H0: β3 = 0 (hệ số không có ý nghĩa thống kê)
H1:β3≠ 0
❖ Cách 1: p-value = 0.822> 0.05=>Chấp nhận H0, bác bỏ H1
Kết luận: Với mức ý nghĩa α = 5% chấp nhận H0, bác bỏ H1, tức là hệ số β3
có không có ý nghĩa thống kê, nghĩa là thất nghiệp không có ảnh hưởng
Trang 20 Kết luận: Với mức ý nghĩa α = 5% chấp nhận H0, bác bỏ H1, tức là hệ số β3
có không có ý nghĩa thống kê, nghĩa là là thất nghiệp không có ảnh hưởng
đến sản lượng ô tô bán ra
1.2 Kiểm định sự phù hợp của mô hình:
2 Giải pháp cụ thể
Qua việc chạy mô hình trên, ta thấy “ thu nhập ”- một yếu tố có ảnh hưởng lớn
nhất đối với sản lượng ô tô bán ra trên thị trường.Theo kết quả của mô hình ta có:
2 Trong trường hợp các yếu tố khác không đổi, khi thu nhập (GNI) tăng 1% thì tổng sản lượng bán ô tô bán ra 0.932%, lớn nhất trong tất cả các biến với điều kiện các yếu tố khác không đổi.Do vậy nhóm em có đề xuất rằng: các quốc gia cần đưa
ra những chiến lược điều chỉnh chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ hợp lí để phát triển bền vững nền kinh tế ô tô của mỗi nước Đồng thời việc sử dụng chính sách cân bằng dân số cũng cần được chú trọng và quan tâm nhiều hơn Dân số ảnh hưởng rất lớn tới lực lượng lao động, khi ngành công nghiệp ô tô phát triển, mà thiếu đi đội ngũ lao động thì đó cũng là một vấn đề hết sức lưu tâm.Việt Nam, một quốc gia đang được xem là vùng đất màu mỡ cho những nhà sản xuất ô tô Trong khi thị trường xe ở các nước láng giềng đang đi dần vào bão hòa, như là một kết quả của chính sách kích cầu vài năm trước đây thì Việt Nam lại đang trong thời kỳ
“ô tô hóa”, người dân đổ xô đi mua ô tô theo đúng quy luật cung cầu khi mà kinh tếđất nước đã phát triển đáng kế.Vậy để phát triển và gia tăng sản lượng ô tô bán ra, Việt Nam cần phải phát triển toàn diện nền kinh tế trong nước, đặc biệt là các
20