Làm thế nào để tổ chức tốt các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi

Là một giáo viên được nhà trường phân công trực tiếp phụ trách lớp 5-6tuổi ở trường mầm non chúng tôi, đứng trước thực trạng hiện nay, tôi luôn đauđáu trong lòng mình phải làm sao đây để

I PHẦN MỞ ĐẦU 1 Lí do chọn đề tài

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất đầy nắng gió Tuổi thơ của tôi gắn liền vớinhững trò chơi dân gian, cùng bạn bè ngày ngày vui đùa trên những đồi cáttrắng, nhất là những buổi chiều nắng xế với các trò chơi như thả diều hay đuổibắt…Cũng bởi thế mà tôi yêu thích nghề dạy trẻ để mãi được sống và nhớ vềtuổi thơ êm đềm ấy Sau khi tốt nghiệp ra trường, tôi không ở lại thành thị nhưcác bạn lựa chọn, mà ước muốn của tôi là được trở về quê hương để được tự taymình chăm sóc những đứa trẻ nghèo, truyền dạy cho trẻ những trò chơi lý thú và

bổ ích Bởi tôi biết rằng, những trò chơi ấy để lại những ấn tượng vô cùng mạnh

mẽ và sâu sắc trong lòng trẻ thơ Hơn ai hết qua 3 năm đào tạo trên giảng đường

tôi nhận thức được rằng: “Chơi là cuộc sống của trẻ, tổ chức trò chơi chính là

tổ chức cuộc sống cho trẻ” Trò chơi là một hoạt động không thể thiếu trong

cuộc sống hằng ngày của trẻ Đặc biệt là ở trường mầm non cũng như trong bất

kì hoạt động nào cũng đều có các trò chơi nhằm mục đích ôn luyện và củng cốkiến thức cho trẻ Điều đó chứng tỏ rằng trò chơi đóng một vai trò vô cùng quantrọng và không thể thiếu trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non

Đối với Giáo dục mầm non, ngoài sự cần thiết có một môi trường Xanh sạch - đẹp còn phải xây dựng bầu không khí vui tươi thân thiện cho trẻ thôngqua các trò chơi, đặc biệt là trò chơi dân gian Qua các trò chơi dân gian trẻ nhưđược lớn lên về thể lực, trí tuệ, tình cảm đạo đức và thẩm mĩ Mặt khác trò chơidân gian với những chức năng đặc biệt đóng một vai trò và vị thế quan trọngtrong đời sống trẻ thơ, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui chơi, nó làm chothế giới xung quanh trẻ đẹp hơn và rộng mở hơn Chính vì vậy trò chơi dân gianrất cần thiết được lựa chọn, tổ chức cho trẻ chơi trong nhà trường tuỳ theo lứatuổi của trẻ

-Bản thân tôi qua nhiều năm sinh sống và học tập ở thành phố Đồng Hới,được chứng kiến sự lớn lên của đứa em họ hằng ngày, tôi thấy thật tội nghiệpcho các em, do tốc độ của quá trình đô thị hoá, các em ở một xã hội công nghiệpthì những trò chơi dân gian đối với các em là một cái gì đó xa vời, nhường chỗcho những trò chơi hiện đại, trò chơi điện tử… chỉ thui thủi chơi một mình,không được trải nghiệm cùng bạn bè đồng trang lứa để chơi những trò chơi lýthú và bổ ích Bởi vậy mỗi lần được bố mẹ cho về quê thăm ông bà là em nhưmừng reo lên, với niềm vui được gặp ông bà và hơn hết là cùng đám bạn ở quêthả diều, đánh cù, và các trò chơi dân gian khác, cùng chia sẻ niềm vui với bạn,

lúc nào tôi cũng thấy khuôn mặt em rạng rỡ với nụ cười nở thắm trên môi Điều

đó càng thôi thúc tôi ý nghĩ: Làm thế nào để tổ chức tốt trò chơi dân gian cho

trẻ Để lưu giữ loại hình sinh hoạt văn hoá mà cha ông ta đã sáng tạo, lưu truyền

từ đời này sang đời khác

Ngày nay tiến trình xã hội hoá - Công nghiệp hoá đang len lỏi về các miềnquê, những vùng đất nghèo dần dần thay thế cho bối cảnh xã hội hiện đại thìngày càng có nhiều em không được làm quen và chơi với những trò chơi dângian của thiếu nhi như ngày trước đang ngày bị mai một và lãng quên Vì thế,giúp các em hiểu và quay về với cội nguồn của các trò chơi dân gian là một việclàm cần thiết

Xuất phát từ vai trò quan trọng của trò chơi dân gian đối với trẻ và nhu cầuhưởng thụ hoạt động này, tôi thấy việc tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian làmột việc làm vô cùng quan trọng và có ý nghĩa Nhưng làm thế nào để tổ chứctrò chơi dân gian cho trẻ một cách có hiệu quả? Điều này quả không dễ dàng đốivới tất cả các giáo viên mầm non

Với đề tài này tôi biết đã thu hút được sự quan tâm nghiên cứu của rất nhiềubạn đồng nghiệp trong ngành Với đề tài tôi đang viết nó có những điểm mới:Tôi dành sự quan tâm trong việc khơi dậy ở trẻ tình yêu gắn bó đối với các tròchơi dân gian nhằm khôi phục nét văn hoá tốt đẹp của dân tộc Chú trọng tínhtích cực tham gia hoạt động của trẻ, kích thích sự sáng tạo của trẻ trong quátrình chơi đặc biệt là ở những trò chơi mà trong đó trẻ tự tay làm nên những đồvật bằng học liệu sẵn có trong thiên nhiên

Là một giáo viên được nhà trường phân công trực tiếp phụ trách lớp 5-6tuổi ở trường mầm non chúng tôi, đứng trước thực trạng hiện nay, tôi luôn đauđáu trong lòng mình phải làm sao đây để tìm ra những giải pháp, cách làm hay

để tổ chức tốt các trò chơi dân gian một cách có hiệu quả nhất Từ những thực tế

của lớp mình phụ trách, tôi đã nghiên cứu và quyết định chọn đề tài: “Làm thế nào để tổ chức tốt các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi”.

Đây là một đề tài khó nhưng với tình yêu nghề, tình yêu trẻ và với tâmnguyện sẽ góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào việc thực hiện phong

trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của bộ GD & ĐT

cũng như việc góp phần giữ gìn và bảo vệ bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam nêntôi cố gắng tìm tòi nghiên cứu để thực hiện đề tài này đạt hiệu quả hơn

2 Phạm vi ứng dụng:

Trò chơi dân gian là một loại hình văn hoá rất đặc trưng của dân tộc ViệtNam Không chỉ ở bậc học mầm non mà ở mọi bậc học nào hay những lễ hộitruyền thống của dân tộc, đâu đâu cũng có bóng dáng của trò chơi dân gian Bất

cứ ở lứa tuổi nào cũng có thể tham gia vào các trò chơi dân gian Nó như là mộtsợi dây vô hình kết nối tình đoàn kết dân tộc vô cùng mạnh mẽ, không chỉ kếtnối tình bạn đồng trang lứa mà nó còn là sợi dây gắn bó tình cảm giữa miềnngược với miền xuôi, giữa vùng biển với đất liền và xa hơn nữa là tình cảm giữanhững con người không cùng chung ngôn ngữ Chính vì vậy có thể nói phạm viứng dụng của trò chơi dân gian rất rộng rãi.

Ở trường mầm non: Hoạt động chủ đạo của các cháu là hoạt động vui chơi,trẻ học mà chơi – chơi mà học Trong tất cả các hoạt động của trẻ ở trường đều

có thể lồng ghép, tích hợp các trò chơi dân gian vào, từ hoạt động chung, hoạtđộng ngoài trời, hoạt động góc, hoạt động chiều, hoạt động mọi lúc mọi nơi haycác ngày hội ngày lễ Tuy nhiên, tuỳ vào từng tính chất, nội dung cụ thể củatừng hoạt động mà giáo viên lựa chọn các trò chơi để đưa vào cho hợp lí

Ở địa phương: Hằng năm vào các ngày lễ như: Quốc khánh 2/9, tết cổ truyềncủa dân tộc… có thể tổ chức các hội thi để giao lưu giữa các thôn dưới hình thức

tổ chức các trò chơi dân gian Đặc biệt là các trò chơi: Kéo co, đánh cù, đánhquay… Đây là những trò chơi có sức hút rất mạnh mẽ, ở đó các nam thanh, nữ

tú được thể hiện sức mạnh, tài năng, sự khéo léo của mình, vừa có thể giao lưukết bạn tạo nên một loại hình văn hoá đặc sắc của địa phương

II PHẦN NỘI DUNG:

1 Thực trạng:

Trong bối cảnh xã hội hiện nay, cùng với tốc độ phát triển như vũ bảo củanền kinh tế Thì các bậc phụ huynh luôn bận rộn với công việc ít có thời gianquan tâm đến con cái, ít có thời gian để giải thích ý nghĩa và dạy cho con cáchchơi các trò chơi dân gian Chính vì vậy mà nó ngày càng mai một, ít thấy các

em chơi các trò chơi truyền thống Để gìn giữ bản sắc văn hoá của cha ông để lại

cùng với việc thực hiện phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của bộ Giáo dục và đào tạo Giờ học giờ chơi của trẻ ở trường mầm

non thì trò chơi dân gian cần được chú trọng

Bước vào năm học, bản thân tôi thực hiện nghiên cứu đề tài gặp nhữngthuận lợi và khó khăn sau

học như: Phòng học mới khang trang, có khuôn viên rộng rãi thoáng mát, tranhảnh, sách báo, đồ dùng đồ chơi đầy đủ Bản thân được dự giờ thường xuyên củacủa chuyên môn nhà trường trong công tác bồi dưỡng lý thuyết lẫn thực hành.Bản thân là một giáo viên đứng lớp mẫu giáo lớn, đã nhiều năm công tác, cótinh thần trách nhiệm cao trong việc chăm sóc giáo dục trẻ, hiểu tâm sinh lí vànguyện vọng của trẻ trong độ tuổi mẫu giáo lớn khi tham gia vào các trò chơidân gian.

Đã có những chính sách ưu đãi, khuyến khích của trung ương, địa phương

về chế độ đời sống, tiền lương, đời sống giáo viên đã ổn định nên chị em đã thực

sự yên tâm gắn bó với nghề nghiệp

100% trẻ đã được học qua lớp mẫu giáo nhỡ nên đã được tham gia một sốtrò chơi và thuộc lời đồng dao của một số trò chơi dân gian Các cháu năngđộng, khoẻ mạnh, thích tìm tòi khám phá những điều mới lạ xung quanh

Được phụ huynh quan tâm hỗ trợ các nguyên vật liệu dễ kiếm ở địa phương

để làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các trò chơi Đồ chơi đơn giản, dễ kiếm,đảm bảo an toàn cho trẻ và đảm bảo khoa học

1.2 Khó khăn :

Các cháu lớp tôi chủ yếu là con của những gia đình nông dân thuần tuý nênkhó có điều kiện chăm sóc cho các cháu đầy đủ dẫn đến sự tiếp thu của các cháukhông đồng đều, có những cháu sinh đầu năm, có những cháu sinh cuối năm, cónhững cháu phát âm chưa rõ ràng còn nói lắp, nói ngọng, có những cháu cònchậm, nhút nhát chưa tự tin, mạnh dạn chưa hứng thú trong giờ học, giờ chơi.Thời gian tổ chức cho trẻ chơi rất hẹp, vì đa số trò chơi dân gian chỉ tổ chứclồng ghép với các hoạt động khác

Quan điểm của một số phụ huynh chỉ chú trọng đến việc học chưa chú ý tạođiều kiện để cho trẻ được hoạt động vui chơi Dẫn đến việc trẻ tham gia các tròchơi dân gian ở lớp cũng như ở gia đình đạt kết quả chưa cao

Bản thân giáo viên chưa nắm bắt hết các trò chơi dân gian dành cho lứa tuổicủa lớp mình, chưa thực sự lôi cuốn trẻ tham gia trò chơi Việc lồng ghép tíchhợp trò chơi dân gian vào các hoạt động học tập của trẻ chưa được logic nên khi

tổ chức các hoạt động có trò chơi dân gian chưa mang lại hiệu quả cao

Khả năng chú ý có chủ định của một số trẻ còn hạn chế Trẻ dễ dàng nhập

cuộc chơi nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu nó không cònhứng thú.

1.3 Điều tra thực tiển :

Ngay từ những ngày đầu nhận lớp, tôi đã tiến hành khảo sát lớp, với tổng số

29 cháu nhưng có đến 16 cháu sinh từ tháng 7 đến tháng 12 năm 2007 nên nhìncác cháu rất dại so với những cháu sinh đầu năm Phần đa các cháu chưa hứngthú với các trò chơi dân gian, chưa nắm bắt được cách chơi, luật chơi của các tròchơi dân gian

Qua quá trình tiếp xúc, trò chuyện làm quen với các cháu, tôi đã tìm hiểukhả năng nhận biết và hứng thú của trẻ về các trò chơi dân gian như sau:

Trẻ tự tổ chức trò chơi dân gian 12/29 41,4%

Từ kết quả trên bản thân tôi rất lo lắng, trăn trở, luôn suy nghĩ tìm tòi cácbiện pháp tối ưu, để áp dụng nhằm tích hợp các trò chơi dân gian vào các hoạtđộng một cách có hiệu quả nhất kích thích tính tò mò, sự sáng tạo và lòng hamhiểu biết của trẻ để tạo sự hứng thú cho trẻ khi tham gia vào các trò chơi dângian

Từ những đặc điểm và tình hình thực tế của bản thân và của lớp mình, tôi đãsuy nghĩ và tìm ra phương pháp thích hợp, để từng bước dẫn dắt trẻ tích cựctham gia vào các trò chơi dân gian Để làm được điều đó tôi đã sử dụng một sốbiện pháp sau:

2 Biện pháp :

2.1 Lập kế hoạch :

Như chúng ta đã biết vui chơi là hoạt động đặc trưng của trẻ ở trường mầmnon Chơi chính là cuộc sống của trẻ Đặc biệt là ở lứa tuổi mẫu giáo, chơi làhoạt động chủ đạo của trẻ Điều này được thể hiện rất rõ trong cuộc sống hằngngày của trẻ ở trường mầm non Qua trò chơi trẻ được bộc lộ hết mình một cáchtích cực và chủ động, những màu sắc xúc cảm chân thực của trẻ được thể hiện

Hoạt động vui chơi đã tạo ra sự biến đổi về chất trong tâm lí của trẻ Tất cả cáctrò chơi trong lứa tuổi này trẻ đều thích, nhưng hấp dẫn hơn cả vẫn là trò chơidân gian Vì trò chơi dân gian không đòi hỏi phức tạp mà nó đơn giản dễ chơi,trẻ tự tin hoà mình vào trò chơi một cách vô tư, thoải mái , số lượng tham giakhông hạn chế Đặc biệt hơn trò chơi dân gian thường gắn với các bài đồng dao(có vần, có điệu) Khi tham gia trò chơi trẻ được ca hát, nhảy múa, đối đáp…Qua đó vốn từ của trẻ được phong phú, ngôn ngữ mạch lạc Qua trò chơi dângian các trẻ nhút nhát, tự kỷ được hoà đồng hơn với các bạn trong nhóm lớp Để

tổ chức tốt các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo, đầu tiên tôi lập kế hoạch hoạtđộng rõ ràng để tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian sao cho phù hợp vớitừng chủ đề của lớp mình phụ trách

Trước hết để lập được kế hoạch tôi luôn bám sát chương trình mục tiêuchăm sóc giáo dục trẻ, với những nội dung công việc rõ ràng cụ thể :

chú

1 Trường mầm non Ô ăn quan, trốn tìm

2 Bản thân Nhảy dây, nu na nu nống

3 Gia đình Rồng rắn, lộn cầu vồng, chuyền thẻ

4 Nghề nghiệp Kéo cưa lừa xẻ, dệt vải

5 Thế giới thực vật Trồng nụ trồng hoa, ném còn

6 Thế giới động vật Mèo đuổi chuột, bịt mắt bắt dê

7 Phương tiện giao thông Thả đĩa ba ba, cướp cờ

8 Nước và một số HTTN Ném vòng cổ chai, chong chóng

9 QH- ĐN- Bác Hồ Chồng đống chồng đe, kéo co

Khi đã lập được kế hoạch tôi thường xuyên bám sát kế hoạch để cho trẻ làmquen và rèn luyện cho trẻ Đặc biệt đối với những trẻ nhút nhát, trầm cảm, tôiluôn tìm cách để lôi cuốn trẻ tham gia vào trò chơi Bản thân luôn tự rèn luyệnmình trong chuyên môn nghiệp vụ, trau dồi kiến thức kĩ năng và biết sáng tạotrong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ

2.2 Lựa chọn trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ.

Trò chơi dân gian rất phong phú, không chỉ nhiều về số lượng mà còn đadạng về thể loại Nhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ ở từng độtuổi Vì thế để tổ chức tốt trò chơi dân gian cho trẻ tôi luôn làm tốt công tácchuẩn bị : Xác định rõ thể loại, cách chơi, luật chơi, mục đích yêu cầu cần đạtkhi tổ chức trò chơi dân gian đó Chuẩn bị chu đáo đồ dùng, đồ chơi phù hợpvới trò chơi.

Để thực hiện tốt việc tích hợp trò chơi dân gian vào hoạt động học tập củatrẻ, tôi đã tìm tòi nghiên cứu lựa chọn những trò chơi phù hợp, gắn với nội dungbài dạy, đảm bảo yêu cầu kiến thức, kĩ năng, thái độ và tâm sinh lí lứa tuổi.Đối với trò chơi có luật thì bên cạnh cách chơi, lời ca, bài hát đồng dao (nếucó) thì tôi giới thiệu cho trẻ luật chơi Lần chơi đầu tôi giới thiệu tỉ mỉ luât chơi,cách chơi và chơi thử cùng vài trẻ nhanh nhẹn, tháo vát để trẻ quan sát, hìnhdung cách chơi và có hứng thú vào trò chơi

Ví dụ : Với trò chơi « Mèo đuổi chuột », tôi thấy khi trẻ chơi, bạn làm

chuột mà chạy quá nhanh thì bạn mèo hay chạy tắt để đuổi kịp bạn Vì thế trướckhi tổ chức tôi giải thích kỉ luật chơi cho các cháu : Mèo phải chui đúng lỗ chuột

đã chui, nếu chui nhầm phải ra ngoài một lần chơi

Đối với các trò chơi gắn với các bài đồng dao, tôi luôn tập thuộc lời diễncảm, phân biệt được giọng đối thoại trong nội dung bài đồng dao phản ánh điều

gì, cần đọc sao cho truyền cảm, gây hứng thú cho trẻ

Ví dụ : Khi tôi dạy trẻ bài đồng dao « Nu na nu nống ».

Nu na nu nống Cái bống nằm trong Con ong nằm ngoài

Củ khoai chấm mật Phật ngồi phật khóc Con cóc nhảy ra Con gà tú hụ Nhà mụ thổi xôi Nhà tôi nấu chè

Tay xoè chân thụt.

Đây là bài đồng dao trong trò chơi thuộc chủ đề bản thân, tôi đọc thuộc vớinhịp thơ 2/2, nhịp độ chậm, chú ý chữ khó đọc, khó hiểu, tôi giải thích cho trẻđọc nhiều lần Khi đọc diễn cảm tôi kết hợp thể hiện điệu bộ nét mặt phù hợpvới nội dung bài đồng dao, đặc biệt tôi lựa chọn nhiều hình thức tổ chức khácnhau để thu hút sự chú ý của trẻ và khi đứng trước trẻ tôi luôn tự tin vào cách tổchức của mình

Với trẻ trong độ tuổi mẫu giáo lớn (5-6 tuổi) khả năng chú ý có chủ định vànhận thức của trẻ cao hơn so với các trẻ ở lứa tuổi trước Vì thế khi tổ chức cáctrò chơi dân gian cho trẻ, tôi đã lựa chọn những trò chơi dài hơn, khó hơn Khilựa chọn những trò chơi dân gian cho trẻ lớp mình, tôi chọn trò chơi không quá

dễ cũng không quá khó đối với trẻ Đặc biệt chú ý đến việc lồng ghép ôn bài củ

và làm quen các kiến thức mới, thông qua đó giúp trẻ củng cố tư duy, phát triểnngôn ngữ, vận động Chuẩn bị tốt đồ dùng đồ chơi để lôi cuốn thu hút trẻ thamgia càng đông càng tốt, từ đó tôi cũng đã lựa chọn được những trò chơi phù hợp

với lớp tôi như : Mèo đuổi chuột, bịt mắt bắt dê, rồng rắn lên mây, cướp cờ, ném vòng cổ chai…

2.3 Chuẩn bị địa điểm, đồ dùng đồ chơi, lời đồng dao trước khi tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ :

Chuẩn bị địa điểm :

Trò chơi dân gian gắn bó chặt chẽ với thiên nhiên Việt Nam Trong trò chơidân gian, con người và thiên nhiên hoà quyện với nhau, thiên nhiên được nhâncách hoá trở nên có hồn Có những trò chơi dân gian mang tính tập thể caothường có số lượng cháu tham gia đông như trò chơi : Rồng rắn, kéo co, mèođuổi chuột…Tuy vậy cũng có những trò chơi tĩnh trẻ hay chơi theo nhóm nhỏnhư trò chơi : Chồng nụ chồng hoa, cắp cua…Vì vậy tôi luôn nắm vững cáchchơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm chơi phùhợp với từng trò chơi

Đối với những trò chơi có số lượng trẻ tham gia chơi đông, tôi đã tận dụngkhoảng không gian thoáng mát ở sân trường để tổ chức cho trẻ chơi, với nhữngtrò chơi tĩnh tôi tổ chức lồng ghép vào các hoạt động chung, hoạt động chiều đểcho các cháu chơi trong lớp

Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi.

Để trò chơi được thành công thì ngoài kiến thức cơ bản như nắm vững luậtchơi, cách chơi, thuộc lời ca Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi cũng là cơ

sở quyết định kết quả của trò chơi Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại

đồ dùng đồ chơi tương ứng, nếu thiếu nó sẽ không tiến hành được

Ví dụ : Trò chơi « Cướp cờ » đòi hỏi một mảnh vải hoặc cành lá làm cờ,

giữa sân vẽ 1 vòng tròn đặt làm cành hoặc mảnh vải, ở đầu mỗi sân vẽ một vạch

ngang làm mốc Đối với trò chơi « kéo co » thì đòi hỏi phải có 1 sợi dây thừng 6m, vẽ 1 vạch thẳng làm ranh giới giữa 2 đội Với trò chơi « ném vòng cổ chai

» thì đòi hỏi phải có 3 cái chuỳ hoặc 3 cái chai, 9 vòng tròn đường kính 10

- 15cm làm bằng tre… Hay như trò chơi « bịt mắt bắt dê » nếu thiếu 2 cái khăn bịt mắt thì không thể tổ chức được

Để có được đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ chơi, ngoài việc tìm tòi nghiêncứu ở sách báo, tôi cũng tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có ở địa phươngnhư : cành cây, lá cây, tre, nứa…những vật liệu phế thải như : chai nhựa, vảivụn Ngoài ra tôi cũng huy động ở các bậc phụ huynh sưu tầm thêm nhữngnguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để tạo ra những đồ dùng đồ chơi an toàn,đẹp mắt thu hút sự chú ý của trẻ, kích thích trẻ tham gia vào trò chơi Và với đồdùng đồ chơi tự làm khi đưa vào sử dụng trong trò chơi dân gian tôi thấy trẻ rấthào hứng, hứng thú chơi

Điều đó chứng tỏ rằng đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dân gian rấtquan trọng Vì thế trước khi tổ chức cho trẻ chơi 1 trò chơi dân gian nào đó, giáoviên cần tìm hiểu kĩ về cách chơi, luật chơi, xác định những đồ dùng đồ chơiphù hợp với trò chơi để từ đó có thể chuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần thiết cho tròchơi để trò chơi được tổ chức tốt hơn, hiệu quả hơn

Dạy trẻ đọc thuộc lời ca (với những trò chơi có lời đồng dao)

Hầu hết trò chơi dân gian trẻ em Việt nam đều gắn liền với những bài đồngdao Đó là những câu vè ngắn gọn, có nhịp điệu, âm thanh dễ thuộc, dễ nhớđược sử dụng trong khi chơi, nhưng thiếu nó thì trò chơi khó có thể tiến hànhđược Và khi chơi trẻ không đơn thuần thực hiện các vận động của mình màchúng thường vừa chơi vừa hát hoặc đọc lời đồng dao nào đó

Ví dụ : Chơi « Kéo cưa lừa xẻ » thì trẻ hát hoặc đọc :

Kéo cưa lừa xẻ Ông thợ nào khoẻ

thì ăn cơm vua Ông thợ nào thua

Về bú tý mẹ.

Hay khi chơi « lộn cầu vồng » thì trẻ hát hoặc đọc :

Lộn cầu vồng Nước sông nước chảy

Có cô mười bảy

vì vậy muốn tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian có lời đồng dao, thì điềucần thiết trước hết phải cho trẻ đọc thuộc lời ca trước Từ đó kích thích sự hứngthú và tích cực tham gia chơi của trẻ

Đối với lớp tôi, trước khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian có gắn bàiđồng dao Tôi thường tận dụng những khoảng thời gian vào các hoạt động chơi

tự do, mọi lúc mọi nơi để tập cho trẻ thuộc lời ca trước Tôi thường đọc cho trẻnghe qua 2 lần, tôi đọc với giọng truyền cảm kết hợp với điệu bộ minh hoạ vàđưa người theo nhịp điệu của bài đồng dao để kích thích lôi cuốn trẻ hứng thúmuốn được đọc, được chơi trò chơi gắn với bài đồng dao đó Rồi tôi cho trẻ đọctheo cô nhiều lần đến khi trẻ thuộc lời ca Thực tế tôi thấy khi trẻ đã thuộc lời cathì trò chơi được tổ chức sôi động, nhộn nhịp hẳn lên, trẻ hào hứng tham giachơi một cách say mê, nhiệt tình

2.4 Tổ chức trò chơi dân gian phù hợp với tính chất hoạt động

Không như những bậc học khác, ở bậc học mầm non hoạt động học tậpluôn gắn liền với hoạt động vui chơi Bởi vậy mỗi hoạt động của trẻ đều nhằmmột mục đích nhất định và hoạt động nào cũng có trò chơi riêng của nó Chính

vì vậy bản thân tôi đã chú ý lựa chọn tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp với

từng hoạt động.

Đối với hoạt động chung và sinh hoạt chiều (chủ yếu diễn ra trong phòngnhóm) tôi thường tổ chức những trò chơi tĩnh nhằm phát triển nhận thức cho trẻnhư trò chơi : Bắt vịt con, ô ăn quan, đếm sao…Đặc biệt trong hoạt động chungtôi chú ý lựa chọn trò chơi phù hợp với từng lĩnh vực :

+ Đối với lĩnh vực phát triển ngôn ngữ, phát triển nhận thức tôi lựa chọnnhững trò chơi kích thích sự sáng tạo của trẻ, rèn luyện trí nhớ và khả năng tưduy, rèn luyện khả năng phát âm cho trẻ, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triểnnhận thức như các trò chơi : Ô ăn quan, chuyền thẻ…Cụ thể qua trò chơi

« chuyền thẻ » như là một bài học về đếm số, tính nhẩm đồng thời còn là mộtbài tập thể dục, luyện cơ tay (ở cổ tay, cánh tay, khuỷu tay) cho trẻ em Nhữngđộng tác như : « Nâng lấy một, chộp lấy đôi, sang tay que ra tay chống… » giúptrẻ trở nên nhanh nhẹn, khéo léo đồng thời ngôn ngữ của trẻ cũng trở nên uyểnchuyển qua các vần điệu dân gian

+ Với lĩnh vực thẩm mĩ (môn giáo dục âm nhạc) tôi lựa chọn những trò chơi

có gắn với lời ca, có vần, có điệu như các trò chơi : Tập tầm vông, hát chuyềnsỏi…Khi chơi «Tập tầm vong » hai trẻ ngồi đối mặt nhau, vừa hát vừa theo nhịpđập lòng bàn tay vào nhau : hoặc đập thẳng, hoặc đập chéo, hoặc một cao một

hạ thấp, hoặc kết hợp nhiều cách khác nhau Qua đó giúp trẻ củng cố và pháttriển kĩ năng hát, vận động, sự phối hợp nhịp nhàng của từng đôi chơi

+ Với lĩnh vực phát triển thể chất tôi lựa chọn những trò chơi vận động đểtrẻ được vận động chân tay, chạy nhảy, lộn vòng… gây không khí vui nhộn vàsinh động như : Nhảy lò cò, kéo co, cướp cờ, mèo đuổi chuột …Qua đó giúp trẻrèn luyện thân thể khoẻ mạnh, hoạt bát

Ví dụ :: với trò chơi « cướp cờ » đòi hỏi các cháu cần có một sức khoẻ tốt,

sự dẻo dai, sức nhanh, mạnh của đôi bàn chân để có thể chơi tốt, và khi đã cướpđược cờ thì phải chạy thật nhanh mang cờ về phe mình sao cho bạn đối phươngkhông bắt kịp thì sẽ ghi được điểm và thắng phe đối phương

Khi tổ chức trò chơi dân gian trong hoạt động chung, tôi cũng lưu ý một điều

đó là : phải lựa chọn trò chơi phù hợp với chủ đề và đề tài bài dạy Chẳng hạn vớichủ đề nghề nghiệp cho trẻ chơi trò chơi : Dệt vải, kéo cưa lừa xẻ Với chủ đề thếgiới động vật cho trẻ chơi : Mèo đuổi chuột, bịt mắt bắt dê, bắt vịt con …

Đối với hoạt động ngoài trời : Có thể nói rằng, ở hoạt động này trẻ được hítthở khí trời, được tiếp xúc với thiên nhiên, với cảnh vật xung quanh, thả mìnhvào những trò chơi vui nhộn cùng bạn bè Tôi đã tận dụng khoảng không gianthoáng mát của sân trường để tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ, với hoạtđộng này giáo viên nên lựa chọn những trò chơi vận động nhằm tăng cường sức

khoẻ và rèn luyện các yếu tố thể lực cho trẻ như : Mèo đuổi chuột, cướp cờ, kéoco…

Đối với hoạt động góc : Khi tổ chức hoạt động góc tôi đã chuẩn bị nhiều đồdùng đồ chơi tạo sự kích thích hứng thú để trẻ tích cực tham gia vào góc chơi trẻ

đã chọn, tôi tổ chức cho trẻ chơi theo nhóm nhỏ trong một không gian hẹp nhưtrò chơi : Kéo cưa lừa xe, ô ăn quan… Bên cạnh đó tôi chú ý lồng ghép nhữngtrò chơi mà trong đó trẻ em tự tay làm nên những đồ vật bằng vật liệu trongthiên nhiên như xếp lá mít, lá đa thành con trâu, lá dừa thành con cào cào, thànhchong chóng để kích thích sự sáng tạo ở trẻ, rèn luyện sự khéo léo của đôi bàntay khơi dậy khiếu thẩm mĩ cần cho cuộc sống và lao động sau này

Đối với hoạt động mọi lúc mọi nơi :

Có thể nói trò chơi dân gian là một hoạt động mạnh mẽ đến trẻ em, nó làphương tiện giáo dục nhân cách toàn diện cho trẻ em Trước hết trò chơi dângian cung cấp cho trẻ những kiến thức xã hội cần thiết cho cuộc sống của trẻ:Trẻ tập mua bán, tập lao động, làm quen với các nghề nghiệp trong xã hội…Trong khi chơi, trẻ tiếp thu được những điều hay lẽ phải, rèn luyện được nhữngthói quen cần thiết cho cuộc sống hiện thực Trò chơi dân gian là phương tiệnphát triển ngôn ngữ, phát triển thể chất, trò chơi dân gian còn có ý nghĩa trongviệc rèn luyện kĩ năng sống cho trẻ, Trò chơi dân gian trẻ em Việt Nam còn gópphần hình thành nên nhân cách văn hoá mang bản sắc dân tộc Việt Nam Việc tổchức, lồng ghép tích hợp các trò chơi dân gian không những gây hứng thú tronggiờ học, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời…mà ngay cả những hoạt động tự

do, mọi lúc, mọi nơi trẻ đều thích thú tham gia

Qua theo dõi tôi thấy khi đã được cô giáo dạy cho cách thức chơi thì cáccháu rất hứng thú với các trò chơi, ở những giờ chơi tự do các cháu thường tựmình chơi các trò chơi như « lộn cầu vồng, dung dăng dung dẻ, rồng rắn … » vàlôi cuốn được các bạn trong lớp tham gia

Biết được những nhu cầu của trẻ, tôi đã tuyên truyền phụ huynh sưu tầmnhững trò chơi dân giản đơn giản, quen thuộc ở địa phương để cho trẻ làm quenvới lời ca hoặc trò chơi ở nhà

Trong các ngày lễ, ngày hội, tôi cũng đã tham mưu với nhà trường lồng ghépnhững trò chơi dân gian để tổ chức cho trẻ chơi dưới hình thức tổ chức các hộithi như : Hội thi « bé với ca dao - dân ca », hội thi « bé với ca dao – đồng dao -

hò khoan Lệ Thuỷ » nhân các ngày 20/11, 8/3…

Ngoài ra bản thân tôi thường xuyên nghiên cứu tài liệu, tìm đọc sách báo đểsưu tầm các trò chơi dân gian Không ngừng học hỏi, nâng cao trình độ chuyênmôn nghiệp vụ, thao giảng dự giờ, đúc rút kinh nghiệm cho bản thân Luôn tiếp

thulắngtốt cácnghetròýchơikiếndângópgianýchâncho trẻthành. của bạn bè đồng nghiệp, cũng như hội

đồng chuyên môn Từ đó rút ra kinh nghiệm cho bản thân tổ chức tốt các trò

2 Kiến nghị :

chơi dân gian cho trẻ Vì đặc điểm của trò chơi dân gian là không quy định số Nhận thức được tầm quan trọng của trò chơi dân gian trong đời sống tâm lượng người chơi nhất định nên mỗi khi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân

hồn trẻ thơ Bản thân tôi xin mạnh dạn đưa ra một số kiến nghị sau:

gian, tôi luôn động viên khuyến khích các cháu cùng chơi Làm cho trò chơi + Đối với Phòng giáo dục: Trang cấp tài liệu, tập huấn các hình thức tổ chức

mang tính tập thể cao, lôi cuốn nhiều trẻ chơi.

các trò chơi dân gian cho đội ngủ giáo viên, Phòng nên lập trang wep về trò chơidân gian nhằm tuyên truyền nâng cao nhận thức, tầm quan trọng của trò chơi Ví dụ : Với trò chơi « mèo đuổi chuột » thì thêm

người vào chơi vòng

dân gian trong đời sống trẻ thơ.

sẽ rộng ra chứ trò chơi không thay đổi gì nên mỗi khi chơi trò chơi này tôi luôn + Đối với lãnh đạo địa phương: Tạo điều kiện quan tâm hơnthànhữa đến bậc học

động viên tất cả các cháu trong lớp cùng tham gia chơi, hình ở các cháu ý mầm non Đầu tư cơ sở vật chất xây dựng thêm phòng học Nhất là khu vực lẽ, thức, tinh thần tập thể cao Phối hợp cùng nhau để chơi được trò chơi.

để trẻ có một không gian rộng rãi, thoáng mát, một môi trường xanh – sạch –

2.5 Phối hợp với phụ huynh :

đẹp thuận tiện cho việc học tập và vui chơi của trẻ Mặt khác vào các ngày lễ, Tôi thiết nghĩ với bất kì một hoạt động nào của trẻ ở trường mầm non thì ngày hội những trò chơi dân gian truyền thống nên được đưa vào như một nội việc phối kết hợp giữa phụ huynh và cô giáo là không thể thiếu được Tôi dung của ngày lễ , để khôi phục lại những trò chơi dân gian truyền thống đang thường tận dụng khoảng thời gian đón trẻ và trả trẻ để trao đổi với phụ huynh về

dần bị đánh mất ở địa phương như trò chơi đánh cù, đánh quay

ý nghĩa của các trò chơi dân gian và sự cần thiết cho trẻ tham gia vào trò chơi + Đối với nhà trường: Cần tạo điều kiện cho chị em học hỏi, sưu tầm thêm dân gian đó Gợi ý cho phụ huynh một số trò chơi dân gian để phụ huynh về nhà các trò chơi mới và hình thức tổ chức các trò chơi dân gian ở các trường bạn qua tập cho trẻ Mặt khác qua các cuộc họp phụ huynh Tôi thường xây dựng kế các buổi sinh hoạt chuyên đề, dự giờ góp ý Vào các ngày hội, ngày

lễ như 8/3, hoạch vận động phụ huynh ủng hộ nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương phù hợp

20/10, 20/11 tăng cường đưa các trò chơi dân gian vào dưới hình thức tổ chức với trò chơi dân gian.

các hội thi như: Hội thi “ Bé với ca dao – dân ca – hò khoan Lệ Thuỷ” hay hội

3 Kết quả :

thi “ Bé với ca dao – đồng dao”

Sau một thời gian vận dụng và thực hiện các biện pháp trên để tổ chức trò + Đối với phụ huynh: Cần dành nhiều thời gian quan tâm đến con em mình, chơi dân gian cho trẻ Tuy thời gian đầu còn gặp nhiều bỡ ngỡ khó khăn nhưng giải thích cho trẻ hiểu được ý nghĩa của các trò chơi dân gian Sưu tầm

và truyền bản thân tôi đã nổ lực phấn đấu làm việc hết mình nên lớp tôi đã đạt được một

dạy cho trẻ thuộc những lời đồng dao liên quan đến các trò chơi dân gian

số kết quả đáng phấn khởi sau :

Trên đây là toàn bộ bản sáng kiến của tôi Tôi mong rằng những biện phápnày sẽ áp dụng có hiệu quả hơn khi được các bạn đồng nghiệp góp ý kiến và tíchcực đổi mới trong quá trình vận dụng Trong quá trình thực hiện chắc rằngkhông tránh khỏi những thiếu sót Kính mong sự giúp đỡ, góp ý của hội đồngkhoa học nhà trường, của hội đồng chuyên môn bậc học mầm non để bản sángkiến của tôi hoàn thiện hơn./

I PHẦN MỞ ĐẦU:

1 Lý do chọn đề tài:

Như chúng ta đã biết, lứa tuổi mẫu giáo, tức là trẻ 3-4 tuổi đã có khả năng đi từsuy nghĩ sang hành động, biến những hành động của mình thành hành động thực tiễn,thực hiện những dự định của mình Năng lực này của trẻ thể hiện trong các hình thứchoạt động, trước hết là trong trò chơi ở hoạt động góc Sự xuất hiện dự định gắn liềnvới sự phát triển óc tưởng tượng sáng tạo của trẻ Khi chơi, tư duy và óc tưởng

tượng của trẻ làm việc rất tích cực Tính sáng tạo được khẳng định qua việc khi chơitrẻ không “coppy” lại cuộc sống mà chỉ bắt chước những gì chúng nhìn thấy, tổnghợp lại những biểu tượng của mình và thể hiện thái độ, suy nghĩ cũng như tình cảmcủa mình đối với những gì chúng thể hiện trong trò chơi G.L Rosanh- nhà đạo diễn

phim nổi tiếng đã viết: “Tất cả các loại trò chơi của trẻ em đều là thế giới huyền ảo, nhưng trong thế giới huyền ảo, đứa trẻ không bao giờ đánh mất “cái tôi” thực của mình, trẻ giống như một nghệ sĩ Như vậy trò chơi của trẻ có thể gọi là trò chơi nghệ thuật còn sự huyền ảo của trò chơi trẻ em là sự huyền ảo của nghệ thuật” Nhưng óc

sáng tạo không ngẫu nhiên xuất hiện mà có sự tác động có hệ thống của các nhà giáodục Vì vậy ở trường mầm non, giáo viên giữ vai trò là điểm tựa, là người hướngdẫn, tổ chức, tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ chơi một cách có hệ thống, đặc biệt làcác trò chơi ở hoạt động góc nhằm phát huy tối đa tính tích cực, sáng tạo của trẻ

Chơi là một hoạt động tự lập của trẻ, chơi không nhằm tạo ra sản phẩm màchủ yếu nhằm thoả mãn nhu cầu chơi của trẻ, được bắt chước làm người lớn của trẻ.Chơi của trẻ không phải thật mà là giả vờ nhưng cái giả vờ ấy của trẻ lại mang tínhchân thực Động cơ chơi của trẻ không nằm trong kết quả chơi mà nằm trong cáchành động chơi của trẻ và chính các hành động chơi của trẻ lại kích thích chúng chơi

và duy trì hứng thú chơi

Ví dụ : Ở góc xây dựng, trẻ giả vờ đóng vai chú công nhân, những việc làm

của trẻ thể hiện rất cần cù, cặm cụi làm công việc của người công nhân đồng thời trẻbiết hợp tác với nhau để thực hiện một công việc được giao

Bản chất hoạt động góc là một hoạt động phản ánh sáng tạo, độc đáo sự tácđộng qua lại giữa trẻ với môi trường xung quanh Khi trẻ hoạt động góc có nghĩa làđang sống cuộc sống thực Có thể nói trẻ thực sự là một chủ thể tích cực, hành độngmột cách tự lực, tự nguyện và tự tin

Chơi hoạt động góc giúp trẻ từ chỗ không biết, chưa biết rõ đến nắm đượcmục đích của nội dung làm giàu vốn kinh nghiệm tăng thêm sự hiểu biết và pháttriển tri thức cho trẻ Hoạt động góc giúp trẻ phát triển sự giao lưu qua lời nói, làmgiàu vốn từ cho trẻ

Chơi hoạt động góc còn giúp trẻ thể hiện tình cảm, giáo dục nhân cách chotrẻ, tình cảm của trẻ được hình thành qua mối quan hệ tốt giữa người với người, mốiquan hệ giữa con người và lao động, giữa trẻ và gia đình, tình cảm đó được thể hiệnqua các trò chơi như: Gia đình, bán hàng, xây dựng …

Chơi hoạt động góc còn giúp trẻ phát triển tình cảm tập thể, là trung tâm tậphợp trẻ cùng chơi với nhau theo nhóm, thể hiện sự đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trongcác nhóm chơi của trẻ

Thông qua giờ chơi còn giúp trẻ có lòng dũng cảm, cương quyết, có tính phấnkhởi, vui mừng Khi chơi xong trẻ tích cực học tập mang lại những giá trị tinh thầntốt cho sức khoẻ Khi chơi trẻ được thực hiện những động tác tự nhiên với đồ dùng,

đồ chơi và có ý thức giữ gìn đồ chơi ở các góc

Giờ chơi còn giúp trẻ nhận ra được cái đẹp cái xấu của nội dung trò chơi, giúptrẻ phát triển óc thầm mỹ, khuyến khích trẻ sáng tạo ra nhiều cái đẹp

Hoạt động góc có những ý nghĩa rất lớn trong việc phát triển toàn diện nhâncách của trẻ mẫu giáo và đã trở thành phương tiện để giáo dục trẻ em Nó có giá trịkhông nhỏ quyết định sự thành công trong việc phát triển tình cảm xã hội - phát triểnthẩm mỹ - phát triển thể chất - phát triển ngôn ngữ - phát triển nhận thức Hay nóicách khác nó là phương tiện giáo dục không thể thiếu nhằm phát triển toàn diện nhâncách và trí tuệ cho trẻ ở trường mầm non

Là một giáo viên mầm non tôi nhận thấy cần phát huy tính sáng tạo cho trẻ.Qua sự sáng tạo, trẻ bộc lộ được khả năng của mình và phát triển tư duy, nhận thức

Vì vậy tôi đã tìm nhiều hình thức để giúp trẻ phát huy tính sáng tạo của mình, đặcbiệt là kích thích sự sáng tạo của trẻ thông qua hoạt động góc Đó cũng là lí do để tôi

chọn đề tài “ Làm thế nào để phát huy tính sáng tạo của trẻ 3-4 tuổi khi chơi hoạt động góc”.

Qua một thời gian tìm hiểu nh»m phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài củamình, tôi cũng đã biÕt có nhiều người nghiên cứu về lĩnh vực hoạt động góc cho trẻmầm non nhưng hầu như những đề tài đó chỉ đưa ra được các biện pháp giúp trẻchơi tốt ở hoạt động góc hay việc tìm ra nguồn nguyên vật liệu, đồ dùng đồ chơi đểcho trẻ chơi ở hoạt động góc chứ chưa có đề tài nào nghiên cứu về khả năng phát

huy tính sáng tạo của trẻ khi chơi hoạt động góc Vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề tàinày để nghiên cứu.

2 Phạm vi áp dụng đề tài:

Đề tài của tôi có cái mới là đi sâu vào việc phát huy tính sáng tạo của trẻ khichơi hoạt động góc Việc phát huy tính sáng tạo của trẻ thì bất kì nơi đâu, bất kì lúcnào và ở lĩnh vực nào chúng ta cũng có thể áp dụng được, nhưng bản thân tôi là mộtgiáo viên mầm non đang dạy lớp 3-4 tuổi trên địa bàn xã Hồng Thuỷ nên tôi muốntập trung khai thác thế mạnh của trẻ trong phạm vi trường mầm non Điều cụ thể hơnnữa là tôi hướng vào việc phát huy tính sáng tạo của trẻ khi chơi hoạt động góc

Vì thế phạm vi đề tài của tôi áp dụng cho trẻ 3-4 tuổi khi chơi hoạt động góc ởtrường mầm non địa bàn xã Hồng Thuỷ

II PHẦN NỘI DUNG:

1 Thực trạng:

Trường Mầm non Hồng Thủy là một trường có bề dày về thành tích nhiềunăm Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên đa số trẻ, khoẻ, nhiệt tình, yêu nghề, yêutrẻ, tích cực học tập bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, năng lực sưphạm, chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ

1.1 Thuận lợi:

Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo phòng giáo dục và UBND xã HồngThuỷ Hội cha mẹ học sinh Đặc biệt là sự chỉ đạo sát sao của bộ phận mầm non vàhơn thế nữa cơ sở vật chất đầy đủ tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc và giáodục trẻ Bên cạnh đó, phòng giáo dục, BGH nhà trường, tổ chuyên môn thườngxuyên tổ chức các buổi tập huấn, sinh hoạt chuyên môn, dự giờ thăm lớp, đưa ranhững ý kiến đóng góp giúp tôi trau dồi, nắm chắc hơn về chuyên môn nghiệp vụ.Bản thân tôi luôn học hỏi qua đồng nghiệp, qua sách vở, tài liệu, ứng dụng côngnghệ thông tin để nâng cao kiến thức chuyên môn và luôn có lòng yêu nghề mến trẻ,luôn nhiệt tình với công việc Tôi tìm tòi nhiều hình thức và biện pháp để tổ chức tốtcác hoạt động gây hứng thú, hấp dẫn cho trẻ cũng như khuyến khích sự sáng tạo củatrẻ

1.2 Khó khăn:

Các cháu lớp tôi chủ yếu là con của những gia đình nông dân thuần tuý nênkhó có điều kiện chăm sóc cho các cháu đầy đủ dẫn đến sự tiếp thu của các cháukhông đồng đều, có những cháu sinh đầu năm, có những cháu sinh cuối năm, cónhững cháu phát âm chưa rõ ràng còn nói lắp, nói ngọng, có những cháu còn chậm,nhút nhát chưa tự tin, mạnh dạn chưa hứng thú trong giờ học, giờ chơi.

Quan điểm của một số phụ huynh chỉ chú trọng đến việc học chưa chú ý tạođiều kiện để cho trẻ được hoạt động vui chơi Dẫn đến việc trẻ tham gia vào hoạtđộng góc ở lớp đạt kết quả chưa cao

Khả năng chú ý có chủ định của một số trẻ còn hạn chế Trẻ dễ dàng nhậpcuộc chơi nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu nó không còn hứngthú

100% trẻ lớp tôi chưa qua lớp nhà trẻ nên khi đến trường còn bở ngỡ, nhútnhát

Bản thân tôi khi tổ chức hoạt động góc cho trẻ chưa thực sự lôi cuốn trẻ thamgia vào hoạt động

1.3 Điều tra thực tiển:

Năm học 2012 – 2013 bản thân tôi được nhà trường phân c«ng giảng dạy lớp3-4 tuổi Tôi đã tiếp nhận lớp và nghiên cứu hồ sơ của trẻ, nắm bắt tình hình tâmsinh lý từng trẻ để có kế hoạch giáo dục Vào đầu năm học, tôi đã tổ chức cho trẻchơi hoạt động góc nhằm khảo sát tình hình của trẻ Qua đó tôi nhận thấy một sốnhược điểm lớn là đa số trẻ chưa tự nguyện nhận vai chơi của mình mà chờ cô chỉđịnh, trẻ chưa tự chọn góc chơi cho chính trẻ, đa số trẻ còn nhầm lẫn giữa góc chơinày với góc chơi kh¸c, trẻ không hứng thú trong khi ch¬i, một số trẻ chưa biết sửdụng đồ chơi đúng mục đích dẫn đến giờ hoạt động góc đạt tỷ lệ thấp so víi yªucÇu

Cụ thể, qua khảo sát tôi đã thống kê được c¸c th«ng sè sau:

Trong năm học này, tôi tiếp tục thực hiện chương trình giáo dục mầm nonmới và soạn bài đầy đủ, đi đúng phương pháp và đưa ra nhiều hình thức giảng dạynhằm đưa lại kết quả cao nhất đối với trẻ Khi lên lớp, tôi thực hiện đúng lịch sinhhoạt và tổ chức đầy đủ các hoạt động trong ngày cho trẻ Lớp tôi phụ trách là lớp 3-4tuổi, trẻ bước đầu tiếp xúc với môi trường ở trường mầm non nên tôi tận dụng mọi

cơ hội cho trẻ được hoạt động để kích thích sự sáng tạo của trẻ, đặc biệt là vào cácgiờ hoạt động góc Tuy nhiên, số trẻ thì đông với 39 cháu mà phòng học chật hẹpkhông đủ không gian cho trẻ hoạt động Qua sự theo dõi liên tục trong các buổi hoạtđộng góc của trẻ, tôi nhận thấy vốn kinh nghiệm của trẻ về thế giới xung quanh còn

ít, chưa phong phú đa dạng nên khả năng vận dụng vào các vai chơi còn nghèo nàn

Mới vào đầu năm học đồ dùng đồ chơi còn hạn chế, các nguyên vật liệu chotrẻ chơi còn nghèo nàn chưa đảm bảo đầy đủ cho trẻ hoạt động Hơn nữa trẻ 3 – 4tuổi vừa mới bước qua giai đoạn hoạt động vui chơi nhưng vẫn còn mang nặng tínhhoạt động với đồ vật nên trẻ thường hay tranh giành đồ chơi với bạn, trẻ hay chơimột mình chứ chưa biết thể hiện vai chơi, giao lưu, phối hợp cùng bạn Trẻ chơichưa có ý thức giữ gìn bảo vệ đồ chơi, chưa biết sắp xếp đồ chơi gọn gàng, ngănnắp

Mặt khác, việc tuyên truyền với các bậc phụ huynh học sinh chưa sâu sát, chặtchẽ dẫn đến tình trạng phụ huynh chưa quan tâm đồng đều đến con em mình Một sốphụ huynh chưa hiểu hết ý nghĩa quan trọng của việc phát huy tính tích cực sáng tạocủa trẻ khi tham gia các hoạt động đặc biệt là hoạt động góc nên không ủng hộ cho

giáo viên trong việc mua sắm trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi và hỗ trợ nguyên vậtliệu sẵn có ở địa phương.

Từ tình hình thực tế mà tôi đã nêu trên bản thân tôi rất băn khoăn lo lắng, suynghĩ và mạnh dạn đưa ra một số giải pháp nhằm lôi cuốn trẻ tham gia hoạt động góc

để phát huy hết khả năng sáng tạo của trẻ

2 Biện pháp:

2 1 Bổ sung cơ sở vật chất:

Các nhà giáo dục đã khẳng định môi trường vật chất trong trường, lớp mẫugiáo có vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể lực, trí lực và tình cảm của trẻ thơ

và có ảnh hưởng đến hành vi của người lớn và trẻ em

Lớp tôi phụ trách là độ tuổi mẫu giáo bé, các cháu vừa mới bước chân đếntrường mầm non nên còn nhiều bỡ ngỡ, những gì cháu được nhìn thấy ở trường đềumới lạ và hấp dẫn trẻ nên tôi đã mạnh dạn tham mưu với ban giám hiệu nhà trường

bổ sung cơ sở vật chất cho lớp học

Trang bị đầy đủ giá góc nhằm trưng bày các đồ dùng đồ chơi hấp dẫn, phùhợp, vừa với tầm tay của trẻ giúp trẻ chủ động hơn trong khi chơi Việc có đủ giágóc thì giáo viên phải sưu tầm, tìm kiếm nguyên vật liệu để làm thêm đồ dùng đồchơi, tăng thêm số lượng và chủng loại cho trẻ chơi Hơn nữa, không gian rộng rãigiúp giáo viên có thể sắp xếp các đồ dùng đồ chơi theo chủ đề thuận tiện cho trẻ hoạtđộng

Máy vi tính và loa cũng được trang cấp nhằm phục vụ tối đa cho cô và trẻhoạt động ở lớp Giáo viên có thể tận dụng và khai thác các nguồn tài liệu ở trênmạng để đầu tư vào các bài dạy, tổ chức nhiều hình thức cho trẻ hoạt động giúp trẻhứng thú hơn Trẻ có thể được ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình hoạtđộng góc của mình

Ví dụ: Trẻ có thể được nghe hát và biểu diễn các bài hát ở góc nghệ thuật, trẻ

có thể làm quen các chữ cái hay con số qua các bài tập của cô được thiết kế trên máy

vi tính

Các tài liệu, sách vở và các đồ dùng học tập, đồ chơi của trẻ cũng được lãnhđạo nhà trường tuyển chọn, mua sắm và trang bị cho các lớp giúp giáo viên có thêm

cơ sở vật chất để sáng tạo trong việc tổ chức cho trẻ hoạt động

Được sự quan tâm chỉ đạo của nhà trường, điều kiện cơ sở vật chất của lớp đãphần nào được trang bị đầy đủ thuận lợi cho trẻ hoạt động Từ đó khả năng sáng tạocủa trẻ ngày càng nâng cao

2.2 Xây dựng các góc cho trẻ hoạt động:

Góc hoạt động là khu vực riêng biệt trong lớp nơi trẻ có thể tự làm việc mộtmình hoặc một nhóm nhỏ theo hứng thú và nhu cầu riêng để xem xét, tìm hiểu,khám phá cái mới, hoạt động với đồ vật và rèn luyện kĩ năng Việc trang trí và sắpxếp các góc chơi sẽ góp phần tạo nên sự thành công khi tổ chức cho trẻ hoạt động

Sau khi nghiên cứu đặc điểm của phòng học mà lớp tôi đang đảm nhận, tôichia lớp thành các góc cho các hoạt động chơi khác nhau

Yếu tố đầu tiên cần nghĩ đến là phải tách xa các góc chơi ồn ào với các gócchơi yên tĩnh vì vậy tôi đã bố trí góc tạo hình, góc sách xa với góc xây dựng, gócphân vai hay góc âm nhạc để trẻ không làm phiền lẫn nhau khi chơi Bên cạnh đócác góc chơi cũng cần có ranh giới, có độ ngăn cách nhất định để trẻ có đủ độ yêntĩnh vì đây là nơi an toàn để trẻ tập trung thử nghiệm những ý tưởng của mình Tôidùng các giá đựng thấp, dễ di chuyển để tạo thành những vách ngăn đảm bảo có lốivào và đường đi rõ ràng, giảm tối đa ảnh hưởng giữa các góc, giữa trẻ với trẻ làmgián đoạn hoạt động chơi qua đó cô giáo có thể bao quát được tất cả các góc chơi màkhông bị che khuất

Một yếu tố nữa cũng không kém phần hấp dẫn trẻ khi đến với các góc chơi làviệc đặt tên góc Do đó tôi đã suy nghĩ là phải làm sao đặt tên góc cho phù hợp, dễhiểu đối với trẻ và thu hút sự tò mò của trẻ

Ví dụ: Trước đây tôi thường đặt tên các góc như góc nghệ thuật, góc phân vai

nhưng lúc tôi giới thiệu và hướng cho trẻ vào góc chơi thì trẻ 3-4 tuổi rất phân vânvới những tên góc như vậy, trẻ chưa hiểu thế nào là nghệ thuật nên khi nghe cô giớithiệu trẻ rất lúng túng để về góc chơi mình thích Sau nhiều lần quan sát thái độ củatrẻ, tôi đã rất băn khoăn và cuối cùng cũng đã tìm ra được những cái tên thật ấn

tượng mà lại gần gũi với trẻ để đặt cho các góc như “bé vui làm hoạ sĩ”, “bé yêu cahát”, “bé thích làm người lớn”, “những công nhân tí hon”

Ngoài việc sắp xếp các góc và đặt tên góc cho phù hợp thì việc chọn đồ dùnghọc liệu đưa vào các góc chơi cũng hết sức quan trọng bởi các đồ dùng học liệu phảigây được hứng thú cho trẻ, kích thích được sự sáng tạo của trẻ Vì vậy tôi luôn đưa

ra tiêu chí khi chọn các đồ dùng là:

Đồ dùng phải phù hợp với mức độ phát triển của trẻ Trẻ 3-4 tuổi nên phảichọn những đồ dùng đồ chơi, phương tiện, tranh ảnh đều có kích thước vừa phải,gần gũi, dễ hiểu với trẻ

Đồ dùng phải gây hứng thú cho trẻ Đây là tiêu chí quan trọng trong việc pháthuy tính sáng tạo khi chơi hoạt động góc bởi lẽ trẻ có hứng thú với các đồ dùng đồchơi thì trẻ mới thích chơi Khi trẻ có hứng thú với các đồ dùng đồ chơi thì trẻ nảysinh những ý tưởng sáng tạo và thử nghiệm ý tưởng đó bằng những đồ dùng đồ chơi

Ví dụ: Ở góc “Bé tập làm người lớn”, tôi tận dụng những phế liệu để làm ra

những cái ca, cái ấm, cái làn với những màu sắc tươi sáng và hình dáng ngộ nghĩnhnhưng gần gũi với trẻ Khi trẻ đến góc đó chơi, những đồ dùng đó đập vào mắt trẻkhiến trẻ thích thú Lúc đầu trẻ chỉ biết giả vờ làm động tác lấy cái ấm rót nước vàocái ca để uống Sau nhiều lần chơi, trẻ biết cách sử dụng các đồ dùng đó rồi còn biếtcách phối hợp chúng với nhau trong khi chơi như trẻ đóng vai “bố” dùng cái ấm đưacho trẻ đóng vai “mẹ” bảo đun nước để pha trà mời khách, “mẹ” lấy cái ấm đặt lênbếp giả vờ nấu nước

Đồ dùng phải đảm bảo an toàn, vệ sinh Muốn quá trình chơi của trẻ diễn rathuận lợi thì vấn đề an toàn cho trẻ phải được chú trọng

Đồ dùng có thể sử dụng cho nhiều hoạt động khác nhau Để tận dụng và pháthuy tối đa hiệu quả của các đồ dùng đồ chơi thì tôi đã luân phiên thay đổi đồ dùng

đồ chơi ở các góc cho nhau, tôi nhận thấy việc làm đó tạo cho trẻ có nhiều cảm xúcmới lạ ở các góc chơi, tăng cường hứng thú cho trẻ trong các hoạt động và khả năngvận dụng sáng tạo các đồ dùng đồ chơi của trẻ

Ví dụ: Chủ đề Thực vật, tôi bố trí các loại rau ở góc xây dựng cho trẻ chơi xây

dựng vườn rau nhưng sang chủ đề Động vật tôi lại bố trí các loại rau ở góc bé chơi

đóng vai để trẻ chơi bán hàng hay chủ đề Nghề nghiệp tôi lại sử dụng các loại rau ởgóc học tập cho trẻ đếm và phân loại các nhóm rau.

Có góc chơi phù hợp, có đồ dùng hấp dẫn rồi nhưng phải sắp xếp như thế nào

để phát huy được sự sáng tạo của trẻ? Đó là câu hỏi mà tôi luôn trăn trở khi thựchiện hoạt động góc

Ngoài việc tìm hiểu qua sách báo, tài liệu và tham khảo thêm ý kiến của cácđồng nghiệp tôi nhận thấy việc sử dụng các giá, ngăn ở dạng mở để kích thích trẻhoạt động là một cách làm hết sức sáng tạo Từ đó tôi sắp xếp đồ dùng đồ chơi vừavới tầm tay của trẻ giúp trẻ dễ lấy, dễ xếp lại sau khi chơi Các loại đồ dùng đồ chơiđược sắp xếp theo logic và ở trong trạng thái mở để kích thích sự sáng tạo của trẻ,trẻ có thể tự lựa chọn và sử dụng đồ dùng

Ví dụ: Ở góc bé vui làm hoạ sĩ, trẻ thường hay sử dụng các nguyên vật liệu để

làm ra sản phẩm Vì thế tôi chuẩn bị ở góc những vật liệu như lá cây, rơm, len vụn,hộp màu nước, hộp đựng bánh kẹo, keo dán, tranh ảnh

Khi trẻ đến chơi, trẻ tự do sáng tạo với những vật liệu đó Có bạn thì lấy lá câydán thành con cá, có bạn dùng rơm dán vào hộp sữa để làm búp bê, có bạn lại dùnglen vụn nhiều màu bồi đắp lên tranh để tạo thành những bông hoa xinh đẹp

Hay tôi đã nghĩ ra cách là trên các mảng tường ở góc đó, tôi không trang trítranh ảnh do tôi làm mà tôi dán ở mỗi mảng tường những tấm bìa trắng tạo thànhnhững cái khung, sau khi trẻ chơi, tôi lựa chọn những sản phẩm đẹp để dán lênkhung tranh vừa trưng bày được tác phẩm của trẻ vừa tận dụng để trang trí môitrường học tập trong lớp Các sản phẩm do trẻ tự làm ra được cô giáo thừa nhận,được lưu giữ như cổ vũ thêm sự hứng thú của trẻ để trẻ có thể phát huy hết khả năngtính tích cực sáng tạo của mình

Cô giáo cho phép trẻ tự lựa chọn hoạt động, lựa chọn đồ chơi, bạn chơi vàđược chơi theo ý thích của mình Chính bằng cách này, đứa trẻ dần dần học đượccách làm việc một mình hoặc với bạn mà không cần quá nhiều sự can thiệp của cô.Trẻ trở nên độc lập hơn, học được nhiều kĩ năng xã hội và giải quyết tình huống tốthơn