Xuất phát từ tầm quan trọng đó, từ năm học 2010-2011, Bộ GD&ĐT bắt đầu triển khai thực hiện chương trình tích hợp nội dung “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong các m
Trang 1S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH
TRONG CHƯƠNG TRÌNH GDCD LỚP 9
1- Phần mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài
Ngày nay, xu thế toàn cầu hóa phát triển mạnh mẽ và có tác động sâu sắc đến tất
cả các quốc gia trên thế giới Việt Nam ta là nước đang trong quá trình mở cửa, hội nhập với thế giới trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Điều đó một mặt đem lại thời
cơ và điều kiện thuận lợi để phát triển đất nước; một mặt khác, những "làn bụi bẩn"
cũng có cơ hội lan truyền sâu rộng, mạnh mẽ hơn đã làm ảnh hưởng đến đời sống xã hội nước ta, đặc biệt là lứa tuổi thanh thiếu niên nói chung và học sinh, sinh viên nói riêng Phải kể đến những vấn đề như sử dụng ma túy và hiểm họa AIDS; thiếu ý thức chấp hành pháp luật; nạn bạo lực học đường; thái độ bàng quan trước những vấn đề nhức nhối trong xã hội; lối sống thực dụng, ích kỉ, buông thả, thậm chí tha hóa, suy thoái về đạo đức Chính những điều này cũng đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của Đảng, niềm tin của nhân dân; là mối quan tâm lo lắng của mỗi người, mỗi nhà và toàn xã hội
Trước tình hình đó, từ nhiều năm nay, Bộ chính trị, ban bí thư TW Đảng đã có
các chỉ thị, nghị quyết để toàn Đảng, toàn quân, toàn dân thực hiện "Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" một cách sâu rộng trên phạm vi cả nước Mục
đích là: khơi dậy và phát huy các giá trị truyền thống đạo đức tốt đẹp; đấu tranh khắc
phục sự suy thoái về đạo đức, lối sống; chặn đứng, đẩy lùi các tệ nạn xã hội hình thành và phát triển các giá trị đạo đức của Chủ nghĩa xã hội, xây dựng con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa có nhân cách tốt đẹp, bản lĩnh chính trị vững vàng, có lối sống văn minh, xây dựng quan hệ xã hội lành mạnh, tiến bộ Việc làm này vừa thực hiện
trước mắt và lâu dài, đã góp phần đem lại những ý nghĩa vô cùng lớn lao
Xuất phát từ tầm quan trọng đó, từ năm học 2010-2011, Bộ GD&ĐT bắt đầu triển
khai thực hiện chương trình tích hợp nội dung “Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh” trong các môn Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân, Mĩ thuật, Âm
nhạc và Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Việc tích hợp này được thực hiện theo
Trang 2chương trình của từng cấp học, bậc học và theo nội dung chương trình của từng môn, thông qua các bài cụ thể, các chủ đề cụ thể, với từng nội dung tích hợp cụ thể
Là giáo viên dạy học Ngữ văn - Giáo dục công dân (GDCD), ngoài việc thường xuyên học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, bản thân tôi nhận thấy rằng cần phải giáo dục, hướng dẫn các em học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác Một con đường tôi nghĩ rằng sẽ có hiệu quả thiết thực chính là thông qua giảng
dạy bộ môn GDCD Bằng biện pháp tích hợp, lồng ghép nội dung giáo dục “Học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” vào quá trình dạy học bộ môn để làm
cho các em yêu quý, kính trọng, biết ơn và thực hiện tốt lời dạy của Bác; có niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, có lối sống lành mạnh, tinh thần yêu nước, yêu CNXH sâu sắc; từ đó góp phần hình thành nhân cách, lối sống lành mạnh cho học sinh Cách làm
này tránh được sự khô khan, cứng nhắc, hô khẩu hiệu mà mang lại hiệu quả thiết thực.
Bởi lẽ, GDCD là môn học có đặc điểm nổi bật chính là sự gần gũi với con người và xã hội, gắn bó mật thiết với đời sống thực tiễn sinh động của gia đình, nhà trường Mục tiêu của môn GDCD trong nhà trường phổ thông là góp phần hình thành nhân cách con người, đó là những con người biết rèn luyện, có tính tự lập, có tư duy sáng tạo, bước đầu biết cảm thụ các giá trị Chân- Thiện- Mĩ Đó cũng là những con người có ham muốn đem tài- trí của mình cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đặc điểm này tạo cho môn GDCD có những lợi thế để có thể tích hợp nhiều nội dung giáo dục cần thiết khác cho học sinh mà trong đó quan điểm tích hợp giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là vấn đề được nhiều người làm công tác giáo dục hết sức lưu tâm bởi ý nghĩa thiết thực của nó
Xuất phát từ xu thế phát triển và yêu cầu chung của xã hội; từ mục tiêu nhiệm vụ giáo dục; từ thực tiễn trong dạy học bộ môn GDCD ở trường phổ thông và ý nghĩa thiết thực của việc giáo dục đạo đức tư tưởng Hồ Chí Minh, bản thân tôi đã quyết định
đi sâu nghiên cứu tìm ra một số giải pháp và tiến hành xây dựng một số kinh nghiệm trong quá trình dạy học môn GDCD lớp 9 THCS Từ đó, giúp các em có cơ hội được
mở rộng, nâng cao nhận thức về tư tưởng đạo đức của Bác và hình thành những kĩ năng sống cơ bản Qua đây cũng giúp các em dễ dàng làm quen phương pháp học tập mới và hứng thú với bộ môn Từ đó, tôi lựa chọn sáng kiến kinh nghiệm (SKKN)
Trang 3"Tích hợp nội dung giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong chương trình GDCD lớp 9"
1.2 Điểm mới của SKKN:
Nhiều năm trở lại đây, phương pháp dạy học theo quan điểm tích hợp mà trong đó tích hợp nội dung giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh đã được đề cập đến trong một số tài liệu nghiên cứu Thực tế cho thấy, giáo viên cũng đã tích cực vận dụng phương pháp này trong quá trình giảng dạy của mình Tuy nhiên, việc thực hiện đó chưa có những biện pháp cụ thể theo một hệ thống nhất định, thậm chí chỉ áp dụng theo cảm tính Điểm mới của SKKN này về phạm vi, mức độ của nó không những chỉ để giúp các em nắm được kiến thức cơ bản của bộ môn hay tạo được sự hứng thú học tập cho các em, mà quan trọng hơn hết là thông qua đó người thầy bồi dưỡng cho học sinh lẽ sống tâm hồn; hiểu biết sâu sắc hơn, kính yêu hơn vị lãnh tụ cách mạng vĩ đại của dân tộc- Chủ Tich Hồ Chí Minh Cũng qua SKKN này giúp các em rèn luyện được những
kĩ năng sống, những phẩm chất đạo đức cơ bản cho mình góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam hiện đại Mặt khác, qua đây, tôi mạnh dạn đưa ra hệ thống các giải pháp cụ thể nhất để vận dụng một cách hiệu quả phương pháp dạy học tích hợp trong bộ môn Từ đây, giáo viên có thể nhận thức được rõ nét về các cách vận dụng, các mức độ, hình thức vận dụng phương pháp này trong từng bài học cụ thể
1.3 Phạm vi nghiên cứu.
SKKN chỉ tập trung nghiên cứu và áp dụng một số kinh nghiệm trong dạy học tích hợp giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong chương trình GDCD lớp 9 THCS tại đơn vị tôi đang công tác từ tháng 8/2016 đến tháng 5/2017
2 Nội dung
2.1 Thực trạng vấn đề.
Trong suốt thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, chúng ta
đã thực hiện một cách rộng rãi, có hiệu quả cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh” Đa số học sinh hiện nay từ Tiểu học đến THPT đều có
những hiểu biết cơ bản về tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh thông qua việc học tập các môn học KHXH, sinh hoạt Đoàn đội, tiếp nhận những thông tin đại chúng, qua các hoạt động ở gia đình, cộng đồng xã hội Ở mức độ nhất định các em nhận thức được vai trò, công lao to lớn của Bác đối với dân tộc, với nhân loại, đối với gia đình và bản
Trang 4thân mỗi các em Các em cũng đã biết học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người Tuy nhiên, sự hiểu biết đó ở nhà trường phổ thông còn đơn giản, nặng về cảm tính nên tác động của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh đến suy nghĩ và hành động của các em chưa sâu sắc Về mặt lý tưởng, tình cảm cách mạng, trong thực tế các em đã thực hiện được việc “sống, học tâp, lao động theo gương Bác Hồ vĩ đại”, đã thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy nhưng một bộ phận học sinh còn thiếu tinh thần tự giác, chưa thường xuyên, hiệu quả chưa cao
Một thực tế hiện nay không thể không bàn đến là vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường khó đạt được hiệu quả do các em chịu ảnh hưởng và tác động từ nhiều phía Nếu như buông lỏng trong cách quản lí hoặc quá lạm dụng sẽ dẫn đến những hậu họa khó lường như: phim ảnh, Facebook, các trò chơi điện tử mang nặng lối sống bạo lực và các vấn đề nhức nhối khác trong xã hội… Bên cạnh đó, một
số phụ huynh cũng lo việc mưu sinh, ít có thời gian quan tâm đến con cái, chỉ phó mặc cho nhà trường giáo dục Một khía cạnh khác, cơ chế thị trường đã len lỏi vào nếp suy nghĩ của một số phụ huynh và học sinh Họ chỉ quan tâm đến các môn khoa học tự nhiên, xem nhẹ những môn học khác và xem đó là “môn phụ” Đó chính là nguyên nhân dẫn đến vấn đề suy thoái đạo đức trong một số thanh thiếu niên hiện nay
Trước khi áp dụng SKKN này, bằng phương pháp điều tra ngẫu nhiên một số đối tượng học sinh ở khối 9 tại đơn vị tôi đang công tác (tại thời điểm tháng 8/2016) bằng
hệ thống câu hỏi trắc nghiệm như:
"Em hiểu được những gì về tư tưởng đạo đức của Bác?
" Theo em, thông qua một số bài học trong chương trình GDCD có tác dụng trau dồi rèn luyện nhân cách đạo đức không cho con người không?"
Em và các bạn có hứng thú học tập bộ môn GDCD lớp 9 không?"
Giáo viên chỉ yêu cầu học sinh trả lời "có" hoặc còn do dự câu trả lời thì chọn
"chưa rõ")
Kết quả điều tra được thống kê như sau:
Lớp Số
HS
Em hiểu được những gì
về tư tưởng đạo đức
của Bác?
Theo em, thông qua một số bài học trong chương trình GDCD có tác dụng trau dồi rèn
Em và các bạn có hứng thú học tập bộ môn GDCD lớp 9 không?
Trang 5luyện nhân cách đạo đức không cho con người không?
Có
hiểu
Tỉ lệ
Chưa rõ
Tỉ lệ
Có Tỉ
lệ
Chưa rõ
Tỉ lệ
Có Tỉ lệ
Chưa rõ
Tỉ lệ
9.1 37 30 81.
1
07 18.
9
32 86.
5
05 13.
5
33 89.
2
04 10.
8 9.2 39 32 82.
1
07 17.
9
32 82.
1
07 17.
9
34 87.
2
05 12.
8 9.3 36 31 86.
1
05 13.
9
30 83.
3
05 13.
9
32 88.
9
04 11,
1 9.4 35 28 80.
0
07 20.
0
31 88.
6
04 11.
4
30 85.
7
05 14.
3
Như vây, kết quả điều tra đã chứng minh rõ phần thực trạng đã trình bày Đa số học sinh có những hiểu biết cơ bản, đã học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người Các em cũng nhận thức được rằng, thông qua việc tiếp thu chương trình GDCD lớp 9 sẽ giúp các em trau dồi rèn luyện nhân cách đạo đức, từ đó các em yêu thích giờ học, yêu thích bộ môn hơn Tuy nhiên, phần nhỏ các em học sinh hiểu biết về tư tưởng đạo đức của Bác chưa sâu, tác động của tư tưởng đạo đức đến suy nghĩ và hành động của các em còn chưa sâu sắc, nhận thức về ý nghĩa vai trò của một số giờ học còn mờ
nhạt nên khó trả lời (do đó các em chọn "chưa rõ")
Từ thực trạng vấn đề, tôi xin trình bày một số giải pháp để thực hiện có hiệu quả dạy học tích hợp nội dung giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào chương trình GDCD lớp 9 THCS như sau:
2.2 Giải pháp thực hiện.
2.2.1 Trước hết, người dạy cần phải hiểu ý nghĩa của giáo dục tư tưởng đạo đức
Hồ Chí Minh
Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng có thể khái quát thành bốn nội dung cơ bản, là: Trung với nước, hiếu với dân; Yêu thương con người; Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư và Tinh thần quốc tế trong sáng
Trang 6Thứ nhất, trong thời kỳ đổi mới của đất nước, các thế lực thù địch ngày càng ráo riết lôi kéo, tha hóa thanh niên, đẩy mạnh các hoạt động chống phá trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa bằng nhiều thủ đoạn, đặc biệt thông qua mạng internet để truyền bá nội dung phản động Trước tình hình đó, công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, nâng cao bản lĩnh chính trị cho tuổi trẻ cần đặc biệt quan tâm, coi trọng
Thứ hai, trong việc định hướng, giáo dục thanh niên về quan niệm sống, nêu cao
lý tưởng, ước mơ hoài bảo, tận trung với nước, tận hiếu với dân, hết lòng hết sức phục
vụ nhân dân, luôn chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước, kiên định độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; nêu cao ý thức
tự tôn, tự cường dân tộc, không cam chịu đói nghèo, lạc hậu…thì tư tưởng về đạo đức cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh chứa đựng nhân sinh quan và giá trị quan hết sức sâu sắc đối với việc xác lập nhân cách, lý tưởng cũng như chuẩn mực lối sống cho thế hệ trẻ
Thứ ba, trong giai đoạn hiện nay, do ảnh hưởng từ những mặt trái của nền kinh tế thị trường cũng như của xu thế toàn cầu hóa, và đặc biệt, do không nghiêm túc trong rèn luyện, phấn đấu, một bộ phận thanh, thiếu niên đang có những biểu hiện tiêu cực đáng lo ngại như: phai nhạt lý tưởng, chạy theo lối sống buông thả, lười học tập và tu dưỡng đạo đức, thích hưởng thụ, ngại lao động, chuộng những sinh hoạt thiếu lành mạnh hoặc phản văn hóa, nghiện ngập, thậm chí vi phạm pháp luật Những hiện tượng đó là nguy cơ đe dọa tương lai của chính bản thân họ, đồng thời cản trở sự phát triển theo hướng lành mạnh, tiến bộ và văn minh của xã hội ta hiện nay Mặt khác, các thế lực thù địch đang “chờ đợi” và sẽ ra sức khai thác, lợi dụng những hiện tượng này
để tiến hành chiến lược “diễn biến hòa bình” hòng chống phá và ngăn chặn sự phát triển của cách mạng Việt Nam Hơn bao giờ hết, việc chăm lo giáo dục, bồi dưỡng nhân cách đạo đức cho thế hệ trẻ là một trong những nhiệm vụ hàng đầu, bởi nó liên quan trực tiếp đến tương lai của đất nước
Thứ tư, đất nước ta đang bước vào giai đoạn đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và mở rộng hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, nên rất cần ở thế hệ trẻ những con người có trình độ và năng lực sáng tạo cao, có khả năng tiếp nhận cái mới, năng động và linh hoạt, thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của xã hội hiện đại Vì
Trang 7vậy, việc giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ tương lai là điều cần thiết, là vấn đề phải hết sức quan tâm Có như vậy, họ mới hội đủ các phẩm chất, năng lực cần thiết,
cả về trí tuệ lẫn bản lĩnh chính trị, cả về nhân cách, đạo đức lẫn sức khỏe, để đáp ứng những yêu cầu của công cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng chủ nghĩa xã hội
Có thể khẳng định, cùng với những biện pháp tích cực và đồng bộ khác, cuộc vận
động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” mà Đảng ta phát động
chính là một cơ hội tốt cho thế hệ trẻ rèn luyện, phấn đấu vươn lên Tích hợp nội dung giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học môn GDCD lớp 9 ở trường THCS mà tôi đề cập đến trong SKKN này cũng đã và sẽ góp phần đem lại ý nghĩa to lớn ấy
2.2.2- Thứ hai, giáo viên cần nắm được những nội dung tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh cần giáo dục cho học sinh trong chương trình GDCD lớp 9.
Căn cứ vào chương trình theo chuẩn kiến thức, kĩ năng và các bài học trong SGK, chương trình GDCD lớp 9 có khá nhiều bài học cụ thể có thể tích hợp nội dung giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh Mỗi bài học có chủ đề tích hợp cụ thể Nội dung tích hợp phong phú, đa dạng, tập trung chủ yếu là:
- Nền đạo đức mà Chủ tịch Hồ Chí Minh dày công vun đắp là sự thống nhất giữa chủ nghĩa yêu nước nồng nàn với tinh thần quốc tế vô sản chân chính và trong sáng
(bài 5: Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới, bài 7: Kế thừa và phát huy
truyền thống tốt đẹp của dân tộc)
- Tấm gương kiên trì, rèn luyện, tự chủ, năng động sáng tạo, tự hoàn thiện bản
thân, kiên trì phấn đấu để đạt được mục đích ích quốc, lợi dân (Bài "Tự chủ", "Năng
động sáng tạo")
- Tấm gương tuyệt đối tin tưởng vào sức mạnh của nhân dân, kính trọng nhân
dân, hết lòng hết sức phục vụ nhân dân (Bài "Quyền tham gia quản lí Nhà nước, quản lí
xã hội")
- Tấm gương của một con người giàu lòng nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân hậu
hết mực vì con người (Bài " Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật")
- Tấm gương cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, đời riêng trong sáng, nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường; tôn trọng kỉ luật và pháp luật, không dành
Trang 8cho mình bất cứ đặc quyền, đặc lợi nào (Bài "Chí công vô tư", Sống có đạo đức và tuân
theo pháp luật")
Tùy theo đối tượng học sinh, chất lượng học tập ở các khối lớp, điều kiện của giáo viên (phương tiện, đồ dùng dạy học, khả năng giáo viên) để giáo viên lựa chọn các nội dung và cung cấp cho học sinh ở các mức độ khác nhau
2.2.3- Thứ ba, cần vận dụng tích hợp nội dung giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong chương trình GDCD lớp 9 THCS như thế nào:
Một là: Giáo viên cần dựa theo chuẩn kiến thức kĩ năng của môn học để xác định vấn
đề cơ bản, chủ yếu nhất trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh phù hợp với kiến thức cơ bản của bài học nhằm giáo dục cho học sinh Phải xác định rõ đây là dạy học bộ môn GDCD chứ không phải là dạy về thân thế sự nghiệp, tư tưởng đạo đức của Bác Hồ Vì vậy, giáo viên không thể lấy việc kể chuyện về đạo đức cách mạng, về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác Hồ thay cho việc dạy học bộ môn Nếu vậy vừa gây ra tình trạng “quá tải”, vừa không thực hiện đúng trọng tâm mục tiêu bài học Giáo viên cần tiến hành tích hợp nội dung bài học bộ môn GDCD với nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh một cách hài hòa, có hiệu quả
Hai là: Việc tích hợp giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong môn học GDCD
phải dựa vào đặc điểm đặc trưng của môn học Các nội dung giáo dục được đưa vào môn học dựa trên sự tương đồng giữa nội dung bài học GDCD với nội dung giáo dục
tư tưởng Hồ Chí Minh, dựa trên hiểu biết và kinh nghiệm vốn có của bản thân người học và quá trình đối thoại tương tác giữa người học với nhau để thực hành vận dụng linh hoạt vào các tình huống cuộc sống phù hợp với lứa tuổi
Khi vận dụng vào dạy học, chúng ta cần chú ý: Các tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh sẽ được lặp đi, lặp lại, rèn luyện thường xuyên thông qua các bài học theo các mức độ khác nhau:
- Liên hệ (mức độ thấp nhất): chỉ khai thác nội dung bài học và liên hệ với kiến thức về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
- Tích hợp bộ phận (mức độ trung bình): chỉ một phần của bài học lồng ghép hoạt động thực hiện nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
- Tích hợp toàn phần (mức độ cao nhất): cả một bài có nội dung trùng khớp với nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trang 9Dù ở mức độ nào thì chúng ta vẫn khẳng định được rằng, việc giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong môn GDCD là có ưu thế Do vậy tùy từng nội dung bài học mà giáo viên có cách tích hợp việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh khác nhau Ví dụ cụ thể:
+ Có thể tích hợp giới thiệu về tấm gương đạo đức Bác Hồ ngay ở phần giới thiệu bài mới:
Ví dụ : Khi dạy bài 1: Chí công vô tư, giáo viên có thể tổ chức cho HS thảo luận về
tấm gương Chí công vô tư của Bác Hồ Giáo viên có thể nêu câu hỏi thảo luận cho cả lớp:
- Em có suy nghĩ gì về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh?
- Điều đó có tác động như thế nào đến tình cảm của nhân dân ta đối với Bác?
Sau khi học sinh trả lời giáo viên kết luận: Trong công việc, Bác Hồ luôn công bằng, không thiên vị, Bác luôn đặt lợi ích chung của đất nước, của nhân dân lên trên lợi ích của bản thân Bác đó dành trọn đời mình cho quyền lợi của dân tộc, của đất nước và cho hạnh phúc của nhân dân Tình cảm của nhân dân ta đối với Bác: sự tin yêu, kính trọng, khâm phục, tự hào và sự gắn bó và cũng gần gũi, thân thiết Hoặc giáo
viên cũng có thể kể chuyện “Chuyện với người cháu gần nhất của Bác Hồ”, NXB
Thanh niên, tr 38-40 và giới thiệu: Bác luôn đặt lợi ích chung của đất nước của nhân dân lên trên lợi ích của bản thân; hoặc tìm những câu nói của Bác để giới thiệu vào bài
"Cả đời tôi chỉ có một mục đích là phấn đấu cho quyền lợi của dân tôc và hạnh phúc của nhân dân", "Phải để việc công, việc nước lên trên, lên trước việc tư, việc nhà"
+ Có thể chỉ là một chút liên hệ nhỏ khi củng cố bài:
Ví dụ: Khi dạy bài 7 “Kê thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc", giáo viên
có thể lấy lời căn dặn của Bác để giáo dục học sinh ý thức giữ gìn và phát huy truyền
thống tốt đẹp của dân tộc ta: "Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải
cùng nhau giữ nước" Giáo viên có thể gợi ý cho học sinh tìm những câu nói của Chủ
tịch Hồ Chí Minh để khẳng định giá trị những truyền thống tốt đẹp của dân tộc như: “
Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công”
“ Hòn đá to, hòn đá nặng”…Qua đó để giáo dục học sinh về lòng tự hào tự tôn dân
tộc, về tinh thần đoàn kết
Trang 10+ Có thể tích hợp trong phần tìm hiểu nội dung bài học gắn với các chủ đề tư tưởng đạo đức của Bác, cụ thể :
Chủ đề thứ nhất: Chủ nghĩa yêu nước nồng nàn với tinh thần quốc tế vô sản chân
chính và trong sáng của Bác
Khi dạy bài 5: Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới Qua việc lồng ghép
giáo dục tư tưởng tình đoàn kết quốc tế “ Bốn phương vô sản đều là anh em” từ đó hình thành cho học sinh cách nhìn nhận “bạn” “thù” một cách rõ ràng, rành mạch
Ngày nay đất nước đã thống nhất, Nhà nước ta thực hiện đường lối đối ngoại tích cực quan hệ giao lưu với thế giới, nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
chúng ta “Hòa nhập chứ không hòa tan", "Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước
trên thế giới” "Cả dân tộc ta khép lại quá khứ hướng tới tương lai để xây dựng đất nước, đưa nước ta trở thành nước công nghiệp hiện đại Chúng ta khép lại quá khứ chứ không bao giờ quên quá khứ", “Ai bắn vào quá khứ bằng phát súng lục, thì tương lại sẽ trả lời bằng đại bác” Vì vậy trong dạy GDCD lồng ghép tư tưởng này để học
sinh nhìn nhận đúng đắn đường lối đối ngoại của Đảng ta
Khi dạy bài 7: Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc Bác Hồ
không những tiếp nhận truyền thống đạo đức của dân tộc như: yêu quê hương đất nước, nhân ái, khoan dung, nhân nghĩa, cần cù lao động, giản dị, tiết kiệm, liêm khiết, chí công vô tư, khiên tốn… Mà còn phát huy truyền thống đó bằng cách thực hiện tốt các giá trị đạo đức dân tộc nên đã trở thành tấm gương đạo đức trong sáng, cao đẹp tỏa
sáng để mọi người neo theo (Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh tham khảo “Kể
chuyện Bác Hồ”- tập 4, trang 8-9 hoặc “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức”, NXB Giáo dục, trang 459-474, 466-468.)
Cũng với bài này giáo viên có thể kể chuyện: “Thấu hiểu phong tục của một
dân tộc” (Trích Kể chuyện Bác Hồ”- tập 4) để giáo dục học sinh về tư tưởng của Bác.
Bác Hồ không những yêu thương, quý trọng người dân lao động mà còn thấu hiểu cả phong tục, tập quán của cả những dân tộc các nước mà Bác đã đi qua
Chủ đề thứ hai: Giáo dục học sinh học tập sự kiên trì, tự chủ, rèn luyện tính năng
động sáng tạo, kiên trì phấn đấu để đạt được mục đích ích quốc, lợi dân
Khi dạy bài 2: Tự chủ; bài 8: Năng động sáng tạo, để giáo dục cho học sinh tinh thần tự chủ, kiên trì, năng động sáng tạo, giáo viên kể chuyện “Hai bàn tay” Qua câu