Dạy học tích hợp được hình thành trên cơ sở của những quanniệm tích cực về quá trình học tập và quá trình dạy học, thực hiện quan điểm tích hợptrong giáo dục sẽ góp phần phát triển tư du
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
I.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP
Tích hợp là một trong những xu thế dạy học hiện đại đang được giáo dục quan
tâm Thực hiện tích hợp trong dạy học sẽ mang lại rất nhiều lợi ích cho việc góp phầnhình thành và phát triển các năng lực hành động, năng lực giải quyết vấn đề cho họcsinh
Từ những năm 60 của thế kỉ XX, người ta đã đưa vào giáo dục ý tưởng tích hợptrong việc xây dựng chương trình dạy học Tích hợp theo nghĩa chung nhất được hiểu
là sự liên kết các thành phần, các bộ phận khác nhau một cách hòa hợp, tương thíchtrong một tổng thể Dạy học tích hợp được hình thành trên cơ sở của những quanniệm tích cực về quá trình học tập và quá trình dạy học, thực hiện quan điểm tích hợptrong giáo dục sẽ góp phần phát triển tư duy tổng hợp, năng lực giải quyết vấn đề vàlàm cho việc học tập trở nên ý nghĩa hơn đối với học sinh so với việc học và thực hiệncác mặt giáo dục một cách riêng lẽ
Dạy học tích hợp kiến thức liên môn xuất phát từ yêu cầu của mục tiêu dạy họcphát triển năng lực học sinh Vì thế, trong những năm gần đây, phương pháp dạy học
này đã được Bộ GD – ĐT triển khai thực hiện, đồng thời tổ chức các cuộc thi “Vận
dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho học sinh” và
cuộc thi “Dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên trung học cơ sở”
Dạy học vận dụng kiến thức liên môn có giá trị thực tiễn to lớn trong đời sống xãhội, giúp học sinh phát triển những năng lực cần thiết để giải quyết những vấn đềtrong thực tiễn Từ đó góp phần nâng cao năng lực của người học, nhằm đào tạonhững con người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đề của cuộcsống và nắm được mối quan hệ giữa các tri thức thuộc lĩnh vực đời sống xã hội.Phương pháp dạy học này còn giúp cho học sinh vận dụng được kiến thức đã học đểgiải quyết các tình huống thách thức, bất ngờ trong cuộc sống Điều này có ích chocuộc sống của các em sau này để trở thành một công dân có năng lực sống tự lập, khảnăng tư duy sâu và đánh giá khái quát được vấn đề Đặc biệt là khi được học các vănbản nhật dụng trong chương trình Ngữ văn THCS các em sẽ được hiểu biết nhiều hơn
về những vấn đề của thực tế cuộc sống
Văn bản nhật dụng là loại văn bản đề cập, bàn luận, thuyết minh, tường thuật, miêu
tả, đánh giá về những vấn đề, những hiện tượng gần gũi, bức xúc với cuộc sống củacon người và cộng đồng Vì thế khi học văn bản nhật dụng không chỉ mở rộng hiểubiết toàn diện mà còn tạo điều kiện tích cực giúp học sinh hòa nhập với xã hội, rútngắn khoảng cách giữa nhà trường và xã hội
Trang 2Qua thực tế giảng dạy bộ môn Ngữ văn 8, tôi thấy rằng việc tích hợp kiến thức liênmôn vào dạy học môn Ngữ văn nói chung và kiểu văn bản nhật dụng nói riêng là điềuhết sức cần thiết Bởi điều đó giúp giáo viên chủ động hơn trong chuẩn bị thiết kế bàigiảng, giúp học sinh yêu thích môn học, giảm sự khô khan nhàm chán, và mở rộngthêm kiến thức về cuộc sống thực tế.
Với suy nghĩ đó, bằng tâm huyết nghề nghiệp, tôi quyết định thực hiện đề tài:
“Tích hợp kiến thức liên môn trong dạy học văn bản nhật dụng môn Ngữ văn 8 trường THCS” nhằm góp phần vào việc nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn Ngữ
Văn trong giai đoạn hiện nay Hy vọng sẽ nhận được sự đóng góp của quý vị bangiám khảo, các thầy giáo, cô giáo và các bạn để giúp đề tài hoàn chỉnh hơn khi đưavào ứng dụng thực tế
I.2 ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP:
- Hướng người học tới những vấn đề thời sự hàng ngày mà mỗi cá nhân, cộngđồng đều quan tâm
- Tăng tính thực hành, giảm lí thuyết, gắn bài học với thực tiễn, tạo được sự bấtngờ, gây tình huống cần giải quyết cho học sinh, tạo tâm lý thân thiện, gần gủi, thoảimái cho học sinh trong quá trình tiếp thu kiến thức mới Góp phần làm sáng tỏ địnhhướng dạy và học theo hướng tích hợp kiến thức liên môn trong Ngữ văn ở bậcTHCS
- Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh vận dụng vào thực tiễn ở trường, lớp và giađình, cộng đồng
Trang 3II PHẦN NỘI DUNG
1 THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ MÀ ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP CẦN GIẢI QUYẾT.
Dạy học theo chủ đề tích hợp kiến thức liên môn không phải là vấn đề quá mới
mẻ Trong quá trình dạy học, đâu đó chúng ta đã đưa kiến thức của môn này để làmphong phú thêm bài dạy của môn kia Nhưng trước đây chúng chưa được gọi tên mộtcách cụ thể mà thôi Vì thế việc tích hợp kiến thức liên môn chưa có sự triển khai cụthể
Thực trạng đối với giáo viên: Trong những năm qua, giáo viên cũng đã đượctrang bị thêm nhiều kiến thức mới về phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực Đặc
biệt trong năm học 2014 – 2015, Bộ GD&ĐT đã ban hành văn bản “Hướng dẫn nội
dung sinh hoạt tổ chuyên môn và tham gia các diễn đàn trên mạng về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong trường phổ thông“ giúp giáo viên có những định hướng cụ thể hơn về việc tích
hợp kiến thức liên môn Đây chính là cơ sở và là động lực để giáo viên tích cực trongviệc vận dụng kiến thức liên môn vào dạy học Ngữ văn nói chung và văn bản nhậtdụng nói riêng
Dạy học văn bản nhật dụng theo hướng tích hợp kiến thức liên môn giúp giáo viênchủ động hơn trong chuẩn bị thiết kế bài giảng; giúp học sinh có thói quen tìm hiểu,biết vận dụng tổng hợp kiến thức để giải quyết một vấn đề Thông qua việc chuẩn bịsoạn giảng, giáo viên có hiểu biết cơ bản về những môn định tích hợp Giáo viênkhông chỉ nắm vững kiến thức của môn Ngữ văn mà còn nắm được nội dung của một
số môn học liên quan như lịch sử, địa lí, GDCD, hóa học, toán học…
Đối với việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, giáo viên không còn là ngườitruyền thụ kiến thức mà là người tổ chức, kiểm tra, hướng dẫn học sinh tích cực chủđộng trong việc học tập theo nguyên tắc liên môn ở cả trong và ngoài lớp học Vì vậykhông chỉ giáo viên dạy môn Ngữ văn mà kể cả các giáo viên dạy bộ môn khác cũng
có điều kiện và chủ động hơn ở việc phối hợp, hỗ trợ nhau trong dạy học Song bêncạnh đó giáo viên cũng không tránh khỏi những vướng mắc, đó là:
Nhà trường đã tạo điều kiện tối đa về cơ sở vật chất trong khả năng có thể đểphục vụ giảng dạy nhưng vẫn không đáp ứng được yêu cầu dạy học ngày càng caocủa bộ môn
Điều khó khăn nhất hiện nay đối với đội ngũ giáo viên chính là vấn đề tâm lý.Một số giáo viên dạy văn khi dạy văn bản nhật dụng từ trước đến nay chỉ tập trungchuyển tải một cách rập khuôn những thông tin có trong bài học mà chưa chú trọngkhai thác những vấn đề liên quan nên khi dạy học theo chủ đề tích hợp kiến thức liênmôn các giáo viên sẽ vất vả hơn, phải xem xét, rà soát nội dung chương trình, sách
Trang 4giáo khoa hiện hành để loại bỏ những thông tin cũ, lạc hậu, đồng thời bổ sung, cậpnhật những thông tin mới, phù hợp hơn Bên cạnh đó nội dung của phương pháp tíchhợp liên môn đối với dạng văn bản nhật dụng phải phù hợp với nội dung dạy họctrong chương trình hiện hành theo định hướng phát triển năng lực người học nênkhông tránh khỏi những khó khăn làm cho giáo viên có cảm giác ngại thay đổi Đặcbiệt là khâu thiết kế và tổ chức dạy học trên lớp.
Thực trạng đối với học sinh: Một văn bản nhật dụng thường chỉ đề cập đến mộtvấn đề của đời sống xã hội nhưng khi có sự tích hợp liên môn bài học trở nên sinhđộng, hấp dẫn, có sức lôi cuốn thông qua các tranh ảnh, đồ dùng trực quan Giúp họcsinh tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các vấn đề thực tiễn,không phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc Không chỉ có giáo viên là ngườitrình bày mà học sinh cũng tham gia vào quá trình tiếp nhận kiến thức, từ đó phát huytính tích cực của học sinh
Trong quá trình học tập ở nhà trường, khi được học tất cả các bộ môn thuộc nhómkhoa học tự nhiên và khoa học xã hội Đặc biệt khi được giáo viên giao nhiệm vụ vềnhà tìm hiểu những kiến thức liên quan của từng môn học, điều đó các em sẽ tự rút rađược những kiến thức giữa các môn có mối quan hệ gắn bó và bổ trợ lẫn nhau Từ đógiúp các em hiểu sâu hơn về những kiến thức mình được học, gây sự hứng thú choviệc học Nhưng trong quá trình tìm tòi kiến thức các em cũng còn có những hạn chếnhất định
Đa số học sinh còn nhiều hạn chế trong việc tiếp thu và cảm thụ văn học nóichung, trong đó có văn bản nhật dụng Mặt khác do trình độ nhận thức của một số họcsinh còn yếu, chưa có tư duy sáng tạo
Hiện nay một số học sinh sử dụng sách tham khảo, tài liệu bán trên thị trườngchất lượng kém, có nhiều ý kiến đánh giá khác nhau về một văn bản nhật dụng làmcho các em lúng túng, thiếu tự tin, bị động, không phát huy được tính tích cực, chủđộng sáng tạo của từng cá nhân Vì vậy phần lớn các em sao chép tài liệu một cáchmáy móc không xác định được kiến thức trọng tâm trong từng đơn vị bài học
Một thực tế đang tồn tại ở các trường THCS là học sinh bị thiếu vốn sống, vốnhiểu biết xã hội từ các cấp học dưới, các em học trước quên sau Cho nên trong quátrình học rất khó tiếp thu được kiến thức của văn bản khi chưa hiểu hết ý nghĩa củatích hợp kiến thức liên môn
Học sinh ngoan nhưng ý thức về học tập bộ môn chưa cao, phần lớn các em cóhứng thú tìm hiểu kiến thức các môn tự nhiên ngày càng nhiều hơn, không thích họccác bộ môn xã hội trong đó có môn Ngữ văn
1.1 Hệ thống các văn bản nhật dụng trong sách giáo khoa Ngữ văn THCS
Trang 5
Lớp Tên văn bản Đề tài nhật dụng
- Bảo về hòa bình, chống chiến tranh
- Hội nhập với thế giới và bảo vệ bảnsắc văn hóa dân tộc
- Quyền sống của con người
- Chuẩn bị hành trang khi đất nướcbước vào CNH, HĐH trong thế kỉmới
Trong chương trình Ngữ văn THCS, chúng ta thấy số lượng văn bản nhật dụng
chiếm khoảng 10% trên tổng số các văn bản và tồn tại dưới nhiều vấn đề khác nhaucủa đời sống xã hội Tuy chiếm một số lượng không lớn nhưng việc giảng dạy vănbản nhật dụng lại đặt ra nhiều vấn đề bởi những đặc thù riêng của loại văn bản này Mục đích của việc dạy văn bản nhật dụng trong ngữ văn THCS có điểm giống vàkhác so với dạy các kiểu văn bản khác Mục tiêu cần đạt của bài học gắn liền với thực
tế, với các vấn đề đời sống xã hội mà văn bản đề cập tới Đặc biệt là khâu lồng ghépgiáo dục kinh nghiệm sống cho học sinh Nội dung, đề tài của văn bản nhật dụng hếtsức phong phú, đề cập đến mọi mặt của đời sống – xã hội, mặt khác văn bản nhậtdụng rất phong phú về thể loại và kiểu văn bản
Nhận thức được thực trạng của những vấn đề trên, mỗi một giáo viên như chúngtôi sẽ tiếp tục cố gắng phát huy những mặt thuận lợi và khắc phục khó khăn trong quátrình dạy học tích hợp kiến thức liên môn kiểu bài văn bản nhật dụng nhằm nâng cao
hiệu quả dạy và học môn Ngữ văn nói chung và văn bản nhật dụng nói riêng
1.2 Khảo sát kết quả học sinh
Trang 6Đầu năm học 2014 - 2015, tiến hành khảo sát chất lượng học sinh hai lớp 8A, 8Bkhi chưa áp dụng tích hợp kiến thức liên môn vào bài học, kết quả đạt được như sau:
2 NỘI DUNG ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP:
Văn bản nhật dụng trong chương trình Ngữ văn THCS có nội dung gần gũi bứcthiết đối với cuộc sống trước mắt của con người và cộng đồng trong xã hội, hướngngười học tới những vấn đề thời sự hàng ngày mà mỗi cá nhân, cộng đồng đều quantâm, do đó những văn bản này giúp cho giáo viên dễ dàng đạt được mục tiêu: Tăngtính thực hành, giảm lí thuyết, gắn bài học với thực tiễn
Để giải quyết tình huống nêu trên một cách hiệu quả, tôi sử dụng một số giải phápsau:
Giải pháp 1:
Sử dụng phương pháp trực quan, gợi mở định hướng vào bài mới
Mục tiêu của giải pháp là tạo được sự bất ngờ, gây tình huống cần giải quyết cho
học sinh, tạo tâm lý thân thiện, gần gủi, nhẹ nhàng, thoải mái cho các em trước khichuẩn bị tiếp thu kiến thức mới Song bên cạnh đó phải đảm bảo tính nguyên tắc đólà: Vấn đề đặt ra phải mang tính nhẹ nhàng, dễ hiểu và có tính thực tiễn cao, kiến thức không được sai lệch với nội dung của bài học Đối với giải pháp này tôi sử dụng chủyếu là phương pháp quan sát trực quan, mang tính gợi mở cho học sinh suy nghĩ vàtrả lời
Ví dụ 1: Khi dạy bài ”Ôn dịch thuốc lá”- Ngữ văn 8 -Tập1 tôi sẽ tích hợp kiến thức
của các bộ môn như Sinh học lớp 8, tiết 23: Vệ sinh hô hấp – Mục I: Cần bảo vệ hệ hôhấp khỏi các tác nhân có hại; môn Giáo dục công dân lớp 7, tiết 22,23: Bảo vệ môi
Trang 7trường và môn Mĩ thuật trong việc cho học sinh quan sát tranh để kết hợp vào bàimới.
Trước khi vào bài mới, tôi yêu cầu học sinh hướng lên màn hình và quan sát một sốbức tranh về khói thuốc lá và tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người
Sau đó đặt câu hỏi: Em có suy nghĩ gì về các bức tranh vừa được xem ? Hãy dự đoán
kết quả của những bức tranh đó ?
Ví dụ 2: Khi dạy bài “Bài toán dân số ”- Ngữ văn 8 – Tập1 tôi sẽ tích hợp kiến thức
của các bộ môn như Toán lớp 6 ( Bàì 15, chương III: Tìm một số biết giá trị phân số)môn Địa lí lớp 7, bài: 9, 10, 30, 37, 38, 45,60 về vấn đề dân số và sức ép dân số củacác nước trên thế giới ảnh hưởng đến nề kinh tế như thế nào, môn Giáo dục công dânlớp 6, tiết 20,21: công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em , ngoài ra tích hợp với môn
Mĩ thuật trong việc cho học sinh quan sát tranh và video để kết hợp vào bài mới.
Trước khi vào bài mới, tôi cho học sinh xem một đoạn video về tình trạng gia tăngdân số của các nước trên thế giới thông qua biểu đồ, tranh ảnh và những vấn đề liênquan đến quyền trẻ em (đặc biệt là các nước ở châu Phi)
Tình trạng dân số thế giới Trẻ em nghèo đói Biểu đồ các nước nghèo thế giới
Sau đó hỏi học sinh: Em có nhận xét gì về tình hình dân số của các nước trên thế giới
trong đó có Việt Nam chúng ta ? Xem các đoạn video clip về cuộc sống của trẻ em ở một số nước trên thế giới em có suy nghĩ gì ?
Trang 8Các em sẽ trả lời được thông qua cách hiểu, cách nhìn nhận của mỗi cá nhân từng em,sau đó giáo viên sẽ dùng phương pháp thuyết trình về vấn đề dân số mang tính thời sựtrên thế giới, trong nước hay cụ thể là ở trên địa phương đang sống để dẫn dắt vào bàimới Tác dụng của giải pháp này là tạo được sự bất ngờ, gây tình huống cần giảiquyết cho học sinh, tạo tâm lý thân thiện, nhẹ nhàng, thoải mái cho các em trước khichuẩn bị tiếp thu kiến thức mới Các em có hứng thú và tâm thế tốt khi bước vào bàihọc Đồng thời, giúp các em hiểu rõ hơn về vai trò của mình trong việc tích hợp kiếnthức liên môn một cách thoải mái, tự nhiên, không gò ép mà hiệu quả.
Giải pháp 2:
Tổ chức hoạt động học trên lớp – Giao việc cụ thể cho học sinh
Giải pháp này nhằm giáo dục ý thức, kỹ năng cho học sinh về việc tích hợp kiến
thức liên môn phù hợp với từng hoạt động, phương án tổ chức hoạt động dạy và học.
Giúp các em liên hệ được với thực tiễn ở lớp, trường, gia đình và nơi công cộng Qua
đó tạo không khí lớp học sôi nổi, làm giảm đi sự mệt mỏi, thái độ thờ ơ đối với hoạtđộng học Bên cạnh đó phải tuân theo những nguyên tắc nhất định đó là: Nội dungtích hợp phải phù hợp với nội dung của từng hoạt động, dễ hiểu và mang tính thựctiễn cao Lấy động viên khen ngợi các em là chính, không áp đặt, không bắt buộc các
em phải tuân thủ theo những yêu cầu nhất thiết Đối với giải pháp này tôi sử dụng chủyếu là phương pháp thảo luận nhóm
Ví dụ: Khi dạy bài “Ôn dịch thuốc lá”, tôi cho HS thảo luận nhóm (3 nhóm) theo
yêu cầu:
Nhóm 1: ? Hãy nêu tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người ( Yêu cầu: Vận
dụng kiến thức môn Hóa học, môn sinh học lớp 8- Bài 23: Vệ sinh hô hấp để giảiquyết vấn đề)
Nhóm 2: ? Hãy nêu tác hại của thuốc lá đối với môi trường sống và ảnh hưởng tới
đạo đức con người như thế nào ( Yêu cầu: Vận dụng kiến thức môn giáo dục công dânlớp 7 tiết 22,23: Phần bảo vệ môi trường, Lớp 8 tiết 20, 21: Phòng chống các tệ nạn
xã hội để giải quyết vấn đề)
Nhóm 3: ? Hãy nêu tác hại của thuốc lá đối với kinh tế như thế nào
( Yêu cầu: Vận dụng kiến thức môn toán học lớp 6: ( Bàì 15, chương III: Tìm một số biết giá trị phân số) để trả lời
Sau khi học sinh thảo luận nhóm và đưa ra kết quả, giáo viên chốt lại kiến thức nhưsau:
+ Tác hai của thuốc lá đối với sức khỏe con người:
- Mắc các bệnh về họng, phế quản, nang phổi gây ho hen , ung thư
- Làm tắc động mạch gây huyết áp cao, nhồi máu cơ tim
Trang 9- Khói thuốc còn đầu độc người xung quanh khiến họ cũng mắc bệnh hiểm nghèo, cóthể tử vong Đặc biệt nguy hiểm đối với thai nhi.
+ Ảnh hưởng tới môi trường sống và đạo đức con người
- Ảnh hưởng tới môi trường sống: Kẻ thiếu hiểu biết, ích kỉ, vô trách nhiệm, bạ đâuhút đó làm cho khói thuốc, đầu lọc hút thừa, bã thuốc lào vứt bừa bãi đều gây ô nhiễmmôi trường
- Ảnh hưởng đến đạo đức con người: Thanh thiếu niên nước ta hút nhiều, để có tiềnhút thuốc sinh ra các tệ nạn Từ nghiện thuốc đến nghiện ma tuý dẫn đến con đườngphạm tội, nêu gương xấu cho người khác
+ Gây thiệt hại về kinh tế: Tốn kém tiền bạc
Khi thực hiện giải pháp này, nó sẽ mang lại một hiệu quả nhất định: Tạo cho họcsinh có tâm lý thân thiện, nhẹ nhàng trong quá tiếp thu kiến thức mới, từ đó dễ dàngnắm bắt kiến thức bài học trên lớp Qua đó các em hiểu rõ hơn về các nạn dịch ở nước
ta và các nước trên thế giới Đồng thời nhấn mạnh hiểm họa của thuốc lá
Giải pháp 3:
Sử dụng bản đồ tư duy và tranh ảnh để củng cố khắc sâu kiến thức
Đây là hoạt động củng cố và hướng dẫn về nhà mang tính chất hệ thống nhữngkiến thức đã học được, do vậy khi thực hiện tích hợp kiến thức liên môn cần đạt đượcnhững mục tiêu: Giáo dục ý thức, kỹ năng cho học sinh về khả năng liên hệ, ứng dụngvào thực tiễn trường, lớp và ở gia đình, cộng đồng Song nội dung tích hợp phải côđúc và gắn với những vấn đề “nóng” cần được giải quyết tại trường hoặc cộng đồng.Trong quá trình thực hiện cần khéo léo trong việc vận dụng tích hợp để học sinhkhông nhàm chán Vì thế phải đảm bảo nguyên tắc không lấy việc tích hợp kiến thứcliên môn làm nội dung chính trong khi củng cố Đồng thời nên đưa nội dung liên hệthực tế vào tích hợp Khi hệ thống bài học, giáo viên cho học sinh trả lời một số câuhỏi mang tính thực tế, các em khác nhận xét Công việc cuối cùng của giáo viên làkhẳng định lại và giao nhiệm vụ về nhà cho học sinh vận dụng vào bản thân Hìnhthức sử dụng chủ yếu ở đây là phát vấn, thuyết trình, giao nhiệm vụ
Ví dụ1: Khi tổng kết bài “Ôn dịch thuốc lá” tôi sẽ lần lượt đưa ra một số bức tranh,
đồng thời yêu cầu học sinh quan sát và dựa vào kiến thức của môn Sinh học lớp 8( tiết 23:Vệ sinh hô hấp– Mục I: Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân có hại ); mônToán lớp 6 ( Bàì 15, chương III: Tìm một số biết giá trị phân số); Môn Giáo dục côngdân lớp 7 (Tiết 22,23) phần bảo vệ môi trường, Lớp 8 (Tiết 20, 21) phòng chống các
tệ nạn xã hội; môn Âm nhạc 8 (Bài 7: Ngôi nhà chung của chúng ta); Môn Mĩ thuật 8
Vẽ tranh cổ động ( Bài 20) để trả lời câu hỏi
Trang 10
Các bức tranh đó giúp em hiểu được điều gì về tác hại của thuốc lá ?
Theo em các nước đã làm gì khi “ôn dịch thuốc lá” ngày một lan rộng ?
Sau khi học sinh trả lời, giáo viên chốt nội dung củng cố:
- Tác hại đối với sức khỏe con người, đối với môi trường sống, ảnh hưởng đến nhâncách đạo đức con người, thiệt hại về kinh tế
- Các nước đã tiến hành chiến dịch chống thuốc lá: Cấm hút thuốc nơi công cộng, phạt nặng những người vi phạm, cấm quảng cáo thuốc lá trên các phương tiện thôngtin đại chúng, và các hành động tuyên truyền chống thuốc lá
Ví dụ2: Hoặc khi tổng kết bài “Ôn dịch thuốc lá” yêu cầu học sinh củng cố nội dung
bài học bằng bản đồ tư duy
Trang 11Giáo viên yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức của môn Mĩ thuật về nhà vẽ tranh cổđộng phòng chống thuốc lá.
Giáo viên bắt nhịp cho học sinh hát bài “ Ngôi nhà chung của chung của chúng ta”Phần hướng dẫn về nhà giáo viên yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức của môn sinhhọc, giáo dục công dân…để thuyết phục người thân, gia đình, bạn bè…nếu có ngườihút thuốc lá
Đối với giải pháp này, năng lực của học sinh về khả năng liên hệ, vận dụng vào
thực tiễn trường, lớp và ở gia đình, cộng đồng được cải thiện đáng kể
* Thiết kế giáo án minh họa
Tiết 48 – Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
(Nguyễn Khắc Viện)
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
* Đối với môn Ngữ văn:
- Mối nguy hại ghê gớm toàn diện của tệ nghiện thuốc lá đối với sức khoẻ con người
* Đối với môn Sinh học 8:
- Cho học sinh hiểu được tác hại của việc hút thuốc lá gây ung thư phổi, sẩy thai,
sinh thiếu tháng do chất nicotin gây nên (Tiết 23: Bài vệ sinh hệ hô hấp, tiết 65: Đạidịch HIV/ AIDS)
* Đối với môn toán học 6:
Trang 12- Học sinh hiểu cách làm phép tính nhân về tổng hao tốn tiền bạc trong một năm của
một người hút thuốc lá và số tiền phải chi cho việc hút thuốc lá hàng năm của từngnước trên thế giới trong đó có Việt Nam ( Bàì 15, chương III: Tìm một số biết giá trịphân số)
* Đối với môn giáo dục công dân 7, 8 :
- Học sinh hiểu thêm về các tệ nạn xã hội, môi trường sống của con người cụ thể ởlớp 7(Tiết 22,23) phần bảo vệ môi trường, Lớp 8 ( Bài 3:Nếp sống văn minh thanh
lịch, tiết 20, 21: Phòng chống các tệ nạn xã hội )
* Đối với môn Mĩ thuật 7:
- Vẽ tranh cổ động phòng chống thuốc lá ( Bài 20)
2 Kỹ năng:
- Thu thập thông tin SGK, quan sát và trình bày một vấn đề
- Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề về sức khỏe, đạo đức, kinh tế.Đặc biệt tuyên truyền hiểu biết về tác hại của thuốc lá đến với mọi người
- Viết bài văn thuyết minh một vấn đề của đời sống xã hội
3 Thái độ:
- Thể hiện thái độ nghiêm túc trong việc lên án việc hút thuốc lá của bạn bè, trongtrường, lớp, người thân và ngoài xã hội
- Cùng hành động với xã hội trong việc tuyên truyền phòng chống thuốc lá
- Yêu thích môn Ngữ văn cũng như các môn khoa học khác
4 Định hướng phát triển năng lực HS:
+ Năng lực làm chủ và phát triển bản thân:
- Giáo viên: Giáo án, máy chiếu, tìm hiểu thực trạng hút thuốc lá hiện nay
- Học sinh: soạn bài theo hệ thống câu hỏi đọc hiểu văn bản sgk
các nhóm làm việc theo yêu cầu đã được phân công
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn đinh lớp: ( 1’) GV kiểm tra sĩ số, khuyến khích lớp học tập sôi nổi
2 Bài cũ: ( 5’) Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh