SKKN một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiết dạy học môn thể dục ở trường THCS

Xây dựng một lối sống vui tơi, lành mạnh cho học sinh.Vậy để phát huy đợc những mặt mạnh đó của bộ môn giáo dục thể chất, với vai trò làngời hớng dẫn mỗi ngời giáo viên phải luôn luôn có

Đề CƯƠNG SƠ LƯợC

A ĐặT VấN Đề

B nội dung

I CƠ Sở KHOA HọC

1 Vai trò vị trí của môn Thể dục trong nhà trờng THCS

2 Tầm quan trọng của phơng pháp dạy học môn Thể dục

II CƠ Sở THựC TIễN

1 Nhận thức về vị trí của môn Thể dục hiện nay

2 Kết quả học tập môn Thể dục ở trờng

III THựC TRạNG

1 Thuận lợi

2 Khó khăn

a Đối với giáo viên

b Đối với học sinh

4 Sử dụng đội hình trong quá trình tập luyện

5 Hớng dẫn tập luyện theo phơng pháp trò chơi

6 Hớng dẫn tập luyện theo phơng pháp thi đấu, khen thởng

7 Phơng pháp dạy học bộ môn xây dựng hứng thú lấy học sinhlàm trung tâm

8 Phơng pháp củng cố từng nội dung sau khi luyện tập kỹ thuật

động tác

9 Đổi mới kiểm tra đánh giá hiệu quả học tập

V KếT QUả Và BàI HọC KINH NGHIệM

1 Những kết quả bớc đầu đạt đợc

2 Bài học kinh nghiệm

C KếT LUậN

A ĐặT VấN Đề

Chúng ta biết rằng sự nghiệp giáo dục của nớc nhà ngày càng phát triển, việc bồidỡng và nâng cao năng lực trí tuệ là nhiệm vụ chính trị cơ bản trong công cuộc xâydựng chủ nghĩa xã hội Bên cạnh đó công tác giáo dục thể chất (GDTC) là một mặtkhông thể thiếu đợc trong mục tiêu đào tạo con ngời phát triển toàn diện Để đáp ứngnhu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục và sự nghiệp xây dựng bảo vệ tổ quốc,vấn đề tăng cờng sức khoẻ cho học sinh trở thành một nhiệm vụ cấp bách có ý nghĩachiến lợc của toàn Đảng toàn dân

Sức khoẻ đối với con ngời là vốn quý Muốn không ngừng nâng cao sức khoẻphải đẩy mạnh công tác nâng cao giáo dục thể chất Do đó, giáo dục thể chất là mộttrong những mặt cơ bản của nền giáo dục có liên quan chặt chẽ với sự nghiệp đào tạocho đất nớc những con ngời phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mĩ Đồng thời nóchuẩn bị tiền đề cần thiết để con ngời bớc vào cuộc sống lao động sản xuất và bảo vệ

tổ quốc Phát triển Thể dục Thể thao (TDTT) còn làm phong phú đời sống văn hoátinh thần của nhân dân từ đó nâng cao năng suất lao động và hiệu quả chiến đấu

Học thuyết Mác - Lê Nin khẳng định: “TDTT là một bộ phận không thể tách rời

sự nghiệp giáo dục, chủ nghĩa cộng sản, thể thao không chỉ giải quyết nhiệm vụ chủ yếu hoàn thiện về mặt thể chất mà còn tác động tích cực thúc đẩy sự phát triển các

môn khoa học khác”.

Trong Hiến pháp năm 1992 (điều 41) đã ghi rõ: “Nhà nớc và xã hội phát triển

nền TDTT dân tộc khoa học vì nhân dân Nhà nớc thống nhất quản lí sự nghiệp phát

triển TDTT Quy định giáo dục thể chất bắt buộc trong trờng học”.

Việc bồi dỡng và rèn luyện sức khoẻ cho học sinh tức là rèn luyện cho cơ thể các

em phát triển cân đối, phát triển bốn tố chất “Nhanh - Mạnh - Bền - Khéo léo” giúp

cho các em hoàn thiện dần các phẩm chất, nhân cách cơ bản của con ngời trong xã hộimới với mong muốn đợc cống hiến sức mình cho sự phồn vinh của dân tộc

Ngày nay trong hệ thống Giáo dục, giáo dục thể chất đợc xem là môn học chínhkhoá, là một môn học không kém phần quan trọng trong chơng trình giáo dục ở nhàtrờng nói chung và bậc THCS nói riêng Môn Thể dục đợc phố biến và ngày càng rộngrãi, đa dạng về nội dung và phong phú về hình thức Nh bao môn học khác, giáo dụcthể chất cũng tiến hành theo một chơng trình s phạm, hớng dẫn học sinh vận động, rènluyện cơ thể tạo sự phát triển toàn diện, góp phần cải tạo nòi giống, thực hiện mục tiêucách mạng văn hoá, t tởng Xây dựng một lối sống vui tơi, lành mạnh cho học sinh.Vậy để phát huy đợc những mặt mạnh đó của bộ môn giáo dục thể chất, với vai trò làngời hớng dẫn mỗi ngời giáo viên phải luôn luôn có sự đổi mới phơng pháp dạy họccủa mình để làm sao cho các em có đợc những tiết học bổ ích, lý thú và những kết quảcao nhất trong rèn luyện sức khoẻ, thể chất của mình

Đối với dạy học, đây là một vấn đề hết sức quan trọng và là yêu cầu cấp thiếtnhằm phù hợp với xu thế phát triển của xã hội, góp phần tạo ra những tố chất mới chonguồn lao động trẻ trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc

Luật Giáo dục đã ghi rõ: “Đổi mới phơng pháp dạy học là phát huy tính tích cực,

tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, bồi dỡng phơng pháp tự học, tự rèn luyện kỹ

năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn”.

Hơn nữa, lứa tuổi học sinh THCS đóng vai trò rất quan trọng đặc biệt trong sựcủng cố và phát triển những kết quả của tiểu học, cần có một trình độ học vấn THCS

và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hớng nghiệp để tiếp tục học THPT, THCN,học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động mới Để thực hiện đợc điều này các em cần

có một sức khoẻ và một thể lực tốt, một thói quen kỷ luật về nếp sống lành mạnh, mộtphong cách thật nhanh nhẹn để học tập tốt hơn

Trong những năm qua, việc đổi mới phơng pháp dạy học ở trờng đã giúp tôi gặthái đợc nhiều kết quả tốt Tôi cảm thấy với việc đổi mới phơng pháp dạy học đã làmcho tôi lớn hơn nhiều trong chuyên môn, trong kinh nghiệm và phơng pháp dạy học.Song đó chỉ là bớc đầu có tính đích thực Vấn đề này còn đợc bàn luận, hội thảo vàcần có sự giúp đỡ, tiếp sức của các cấp quản lý, bản thân tôi là ngời giáo viên giảngdạy và của cả học sinh thì mới có thể đạt đợc mục tiêu của việc dạy học.

Xuất phát từ việc giảng dạy của bản thân, với lơng tâm và trách nhiệm của ngờigiáo viên cùng với những kinh nghiệm đúc rút trong quá trình giảng dạy môn Thể dục

ở trờng THCS tôi nhận thấy rằng việc đổi mới phơng pháp dạy học nhằm nâng caohiệu quả tiết dạy học đối với môn Thể dục trong trờng THCS là hết sức thiết thực và

bổ ích Với lý do đó tôi đã mạnh dạn đa ra một số kinh nghiệm về “Một số giải pháp

nhằm nâng cao hiệu quả tiết dạy học môn Thể dục ở trờng THCS”.

B nội dung

I cơ sở khoa học

1 Vai trò vị trí của môn Thể dục trong nhà trờng THCS.

Ngoài việc cung cấp tri thức về một bộ môn khoa khọc, môn Thể dục có một vịtrí đặc thù riêng biệt của nó, đó là giáo dục và rèn luyện thể chất, sức khoẻ, nâng caothể lực cho học sinh, góp phần cho các em học tập tốt các môn khác

Bên cạnh đó bộ môn này còn có tác dụng hổ trợ đắc lực cho các hoạt động Đoàn

Đội, hoạt động ngoài giờ lên lớp, tạo nên một không khí học đờng lành mạnh, cuốnhút học sinh làm cho các em yêu trờng, yêu lớp

2 Tầm quan trọng của phơng pháp dạy học môn Thể dục.

Mỗi ngời giáo viên thể dục khi trực tiếp giảng dạy phải nắm vững kiến thức, khảnăng linh động một cách nhất định để thực hiện tốt nhiệm vụ của môn học, tiết học, lýthuyết, học mới và tập luyện Hơn thế nữa, để không ngừng nâng cao chất lợng dạy vàhọc môn Thể dục trong nhà trờng THCS đòi hỏi ngời giáo viên phải luôn luôn đổi mới

phơng pháp dạy học theo hớng tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh đó là lấyhọc sinh làm trung tâm, luôn đổi mới phơng pháp, cách tổ chức hoạt động dạy học vàcả những cơ sở vật chất phục vụ dạy học, kiểm tra đánh giá, trong đó đặc biệt nhất làphơng pháp dạy học nhằm gây hứng thú cho học sinh học bộ môn của mình Ngời họctrở thành chủ thể của hoạt động dạy học, ngời giáo viên giữ vai trò là ngời hớng dẫn,dạy cho học sinh cách học, tự học chính vì thế mà phải có sự lựa chọn, tổ chức nhữngphơng pháp dạy học hợp lý nhất nhằm khơi dậy lòng say mê, hứng thú và phát huy hếtsức tích cực, chủ động, sáng tạo và khả năng của học sinh trong việc giải quyết vấn đề.Các em đợc học trong không khí vui vẻ, phấn khởi, học mà chơi chơi mà học đợc tự

do tìm hiểu, suy nghĩ, khám phá và sự tìm tòi ra kiến thức của bài học d ới sự dẫn dắt

và gợi mở của giáo viên Tất cả đó là để đào tạo cho các em học sinh có một thể chấttốt, năng khiếu tốt và giúp các em trở thành những tiềm năng lớn cho phong trào Thểdục Thể thao của nhà trờng cũng nh địa phơng và toàn xã hội

Nhận thức đợc điều này, là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Thể dục bậcTHCS, bản thân tôi luôn có ý thức trách nhiệm cao, tâm huyết, nhiệt tình với nghềnghiệp, rèn luyện cho mình phẩm chất đạo đức, ý chí, nghị lực quyết tâm, đồng thờiluôn luôn tự trau dồi kiến thức cho mình để có trình độ chuyên môn vững vàng, năng

động, sáng tạo trong quá trình giảng dạy

Luôn theo sát học sinh trong quá trình tập luyện, để tìm ra những phơng phápdạy học phù hợp, từ đó rèn luyện cho các em ý thức học tập và tự rèn luyện tốt Nângcao kĩ năng, kĩ xảo trong từng tiết học để gây hứng thú cho cả thầy và trò

Trong thực tế hiện nay, việc đổi mới mục tiêu, nội dung chơng trình dạy học làmột yêu cầu cấp bách đã và đang diễn ra với quy mô lớn và dần dần đi vào chiều sâucủa từng vấn đề Từ đó đòi hỏi cấp thiết là phải đổi mới phơng pháp dạy học tất cả cácnội dung, làm thế nào đó để trong quá trình giảng dạy ngời học là trung tâm, ngời thầygiữ vai trò hớng dẫn, gợi ý, chỉ đạo, động viên giúp ngời học tích cực, chủ động sángtạo trong việc lĩnh hội kiến thức để hình thành kĩ năng, kĩ xảo của mình, tiếp cậnnhững tri thức mới, hiện đại tự rèn luyện và đào tạo bản thân tốt hơn

II CƠ Sở THựC TIễN

1 Nhận thức về vị trí của môn Thể dục hiện nay.

Hiện nay, phần lớn ở trong các nhà trờng bộ môn Thể dục còn bị xem nhẹ, một

số giáo viên Thể dục giảng dạy còn sơ sài, nặng về giảng giải kỹ thuật mà cha đầu tchú trọng cho việc tập luyện Chính điều đó đã làm cho thể lực của các em không đảmbảo, bệnh học đờng ngày càng tăng lên, học sinh không có hứng thú và thói quen tậpluyện thể dục thể thao Thên thực tế ở nhà trờng, cơ sở vật chất còn hạn hẹp và thiếuthốn, cha đáp ứng hết đợc những yêu cầu cho việc dạy và học của bộ môn Chính vìvậy mà việc dạy và học trở nên kém hiệu quả, học sinh không phát huy hết năng lực

và khả năng vốn có của mình Đối với học sinh, phần lớn các em cho rằng môn Thểdục là môn phụ nên đã có thái độ coi thờng và cha tích cực học, các em chỉ chú trọngvào các môn học nh: Văn, Toán, Lí, Hóa Mặt khác bộ môn Thể dục là một môn khó,

nó có tác dụng trực tiếp đến thể chất của các em Luyện tập tốt là phải vận động cơbắp và điều đó thờng dẫn đến mệt mỏi trong thời gian đầu mới tập luyện Hơn nữa, tậpluyện thể dục còn ảnh hởng đến trang phục của các em, nhất là các tiết học thể dụclồng ghép với các tiết học lí thuyết khác Từ đó dẫn đến sự lời biếng vận động của các

em nhất là các em nữ Tất cả những yếu tố trên đã ảnh hởng rất lớn đến giờ học nộikhóa ở trờng, nó không những làm giảm tác dụng của giáo dục thể chất trong nhà tr-ờng về lâu dài mà còn làm cho thế hệ trẻ của chúng ta có thể chất kém cũng nh khôngthể đạt đợc mục đích của Đảng là giáo dục để con ngời phát triển toàn diện Vì vậyviệc nâng cao hiệu quả giờ dạy Thể dục trong nhà trờng là rất quan trọng và cần thiết

2 Kết quả học tập môn Thể dục ở trờng.

Qua khảo sát học kì I năm học 2010 - 2011 kết quả đánh giá học sinh khối 8 vàkhối 9 ở trờng THCS Ng Thủy Bắc đạt đợc chất lợng nh sau:

Từ tình hình trên, bản thân tôi đã trăn trở, suy nghĩ và có những biện pháp đổimới phơng pháp dạy Thể dục trong trờng THCS Ngay từ những tiết học đầu tiên củanăm học, đa số các em đã có ý thức, động cơ đúng đắn, có ý chí tinh thần học nh cácmôn học khác.

Thông qua việc đổi mới phơng pháp dạy học bộ môn theo hớng tích cực, sứckhỏe của học sinh đợc tăng lên, đồng thời cũng góp phần quan trọng trong việc hạnchế các bệnh học đờng trong lứa tuổi học sinh THCS, điều mà bấy lâu nay chúng tacần quan tâm và cái đích cuối cùng là phát triển thể chất cân đối theo lứa tuổi Đây làmột số thành công đáng khích lệ, đã chuyển đổi từ một cách dạy thiếu năng động, họcsinh học ít chơi nhiều, giáo viên nặng nề giảng giải lý thuyết để tiến tới thực hiệnnhững giờ dạy theo sự đổi mới và có hiệu quả

đó làm cho các em thêm yêu thích và có lòng đam mê với môn học

- Phong trào Thể dục Thể thao đợc ban giám hiệu và các tổ chức đoàn thể trongnhà trờng cũng nh địa phơng quan tâm nên hàng năm mua sắm và làm mới một sốdụng cụ phục vụ cho việc vui chơi - dạy học nên phần nào kích thích lòng say mênghề nghiệp của giáo viên và thu hút các em học sinh tham gia nh bóng chuyền, bóng

đá, cầu lông…

2 Khó khăn.

a Đối với giáo viên.

- Sự nhận thức thiếu đúng đắn về vai trò và tác dụng của môn học, một số giáoviên còn xem nhẹ môn học, cha thấy rõ đợc tác dụng của bộ môn trong việc hìnhthành nhân cách của học sinh

- Một số giáo viên còn lúng túng trong quá trình lên lớp cũng nh việc đổi mới

ph-ơng pháp dạy học dẫn đến các bớc lên lớp còn cứng nhắc làm cho giờ học nhàm chán,nặng nề, không gây đợc hứng thú cho học sinh

- Với quỹ thời gian từng tiết học nếu giáo viên không biết cách bố trí, sắp xếp,chỉ nặng về truyền thụ kiến thức thì học sinh sẽ ít đợc rèn luyện và nâng cao thể lực

- Việc dạy lồng ghép, tích hợp nhiều nội dung vào một tiết học nếu giáo viênkhông chịu khó, thiếu năng động để tổ chức đồng thời hoạt động cho các nhóm thìkhối lợng vận động, kỹ năng mà học sinh đợc rèn luyện quả là rất ít

- Thiết bị, đồ dùng dạy học còn thiếu nhất là các tranh ảnh minh họa nên cha đápứng đợc nhu cầu của giáo viên và học sinh trong việc dạy và học

- Việc vận dụng phơng pháp của một số giáo viên vẫn còn một số tình trạng trìtrệ Một số giáo viên lên lớp cha tận dụng hết thiết bị, dụng cụ sẵn có và điều kiện tựnhiên để tổ chức cho học sinh tập luyện

b Đối với học sinh.

- Các em cha có nhận thức đúng đắn về vai trò, tác dụng của môn học Thể dụclàm góp phần hình thành nhân cách cho học sinh, cha thấy đợc mối quan hệ mật thiếtgiữa rèn luyện thể dục để có sức khỏe tốt góp phần học tốt các môn học khác và thựchiện mục tiêu chung

- Với những thực trạng trên, để gây hứng thú cho các em trong giờ học và đạt đợcchất lợng cao về bộ môn mình đang trực tiếp giảng dạy, bản thân tôi đã mạnh dạn ápdụng một số giải pháp sau:

IV CáC GIảI PHáP

1 Nâng cao nhận thức về phơng pháp dạy học.

Để không ngừng nâng cao hiệu quả, chất lợng của một bài dạy, giáo viên cần đổimới phơng pháp giảng dạy và vận dụng phơng pháp dạy học “lấy học sinh làm trungtâm” Khi dạy bộ môn Thể dục đây là vấn đề đổi mới phù hợp với nền giáo dục nớc ta,học sinh chủ động lĩnh hội đợc kiến thức, tập trung t duy, giáo viên là ngời hớng dẫncho học sinh phơng pháp tự học, tự tập luyện và biết tìm các biện pháp để sửa sai Ph-

ơng pháp này sẽ phát huy đợc vai trò tích cực chủ động của học sinh trong việc rènluyện những kỹ năng quan sát tởng tợng, giáo dục cho các em tính sáng tạo, chủ động,

tự giác nhất là ý chí luôn rèn luyện thân thể khỏe mạnh, không những rèn luyện ở ờng học mà các em còn tự giác ngoại khóa thêm ngoài giờ học

tr-Trong quá trình giảng dạy, ngời giáo viên phải là ngời yêu nghề, mến trẻ, phải cónăng lực sáng tạo, luôn có sự thay đổi bố trí các phơng pháp dạy học phù hợp với từng

đối tợng, luôn tạo một giờ học hng phấn, có lợng vận động thích hợp, hiệu quả

Đối với nhà trờng cần tạo mọi điều kiện để đảm bảo dụng cụ, sân bãi, môi trờng,bóng mát Đây cũng là điều kiện không thể thiếu đợc trong quá trình rèn luyện thểchất cho học sinh trong nhà trờng

2 Tăng cờng sử dụng trang thuết bị đồ dùng dạy học, làm mới mua sắm cơ sở vật chất trang thiết bị để phục vụ cho việc giảng dạy.

- Cơ sở vật chất, dụng cụ, thiết bị dạy học cho môn Thể dục là điều kiện hết sứcquan trọng, Việc sử dụng tranh ảnh, kênh hình, các dụng cụ học tập nh các loại bóng,cầu, dây nhảy… mang tính hấp dẫn nhằm gây hứng thú và kích thích sự chú ý trongcác em

- Ngời giáo viên phải xác định sẽ khó có thể đối mới phơng pháp dạy học mônThể dục trong khi cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cha đạt đến mức tối thiểu

- Tuy nhiên việc tăng cờng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị dạy học mônThể dục trong các trờng THCS gặp nhiều khó khăn Song ngời giáo viên cần tuỳ vàotình hình thực tế của từng trờng, tranh thủ sự ủng hộ của các cấp uỷ Đảng, chínhquyền địa phơng, ban giám hiệu nhà trờng và vận động học sinh tự làm những dụng cụ