Trong giảng dạy kỹ thuật Thể dục thể thaoTDTT, việc nắm bắt kỹ thuật là quan trọng mà trong khi tập luyện thì ngời tập rất hay mắc phải những sai lầm khi học kĩ thuật, vì vậy trong giảng
Trang 1A Phần mở đầu
Trong sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xớng và lãnh đạo nhằm mục tiêu dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng và văn minh Thì yếu tố con ngời luôn luôn chiếm vi trí quan trọng hàng đầu Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “ Muốn
có chủ nghĩa xã hội phải có con ngời xã hội chủ nghĩa” Trong hình mẫu và phẩm chất con ngời, sức khoẻ và thể chất chiếm một vị trí đáng cần thiết để đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc Do đó thể dục thể thao là một bộ phận của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, nó tổng hợp các phơng tiện, phơng pháp nhằm con ngời phát triển toàn diện, hài hoà, đặc biệt hoạt động thể dục thể thao
là một trong những hình thức cơ bản, chuẩn bị thể lực phục vụ cho lao động và các hoạt động khác
Vì thế mỗi quốc gia đều chú trọng đến công tác thể dục thể thao và đa nền TDTT nớc mình lên đỉnh cao nhất cũng nh giữ vững và phát triển những môn TDTT mang tính bản sắc dân tộc Kinh nghiệm của các nớc phát triển cho thấy rằng : “ Truyền thống dân tộc là một trong những động lực thúc đẩy sự phát triển của đất nớc.” TDTT là một lĩnh vực của nền văn hoá vì vậy nó cũng mang tính dân tộc đậm nét, ở Việt Nam cũng đã trải qua hàng nghìn năm các môn thể thao dân tộc nh : Vật, đua thuyền, đánh đu, vẫn tồn tại và trở thành một nội dung hấp dẫn trong các dịp lễ hội dân tộc
Trong công tác ngoại giao TDTT có chức năng là nhịp cầu nối giao lu, nối tình hữu nghị và thắt chặt tình đoàn kết giữa các dân tộc, các quốc gia trên thế giới Thông qua thi đấu thể thao các quốc gia trên thế giới có sự trao đổi tiếp thu tinh hoa của nhau , qua đó tìm hiểu học tập, giúp đỡ lẩn nhau đa thế giới vào cuộc sống hoà bình đầy tình hữu nghị
Ngày nay đất nớc ta đang đi trên con đờng công nghiệp hóa, hiện đại hoá với khẩu hiệu: “ Khoẻ để xây dựng và bảo vệ tổ quốc” Hiểu đợc ý nghĩa tác dụng của việc tập luyện TDTT đã đem lại sức khoẻ cho con ngời, hoàn thiện về thể chất cho nhân dân lao động, có thể nói sức khoẻ con ngời là một yếu tố hợp thành quan trọng của lực lợng sản xuất, có sức khoẻ mới có lao động, có lao
động mới có sự sáng tạo sản xuất ra của cải vật chất, đất nớc mạnh cùng với sự lớn mạnh của nhiều ngành trong cả nớc TDTT ngày nay đợc phát triển cả về bề rộng lẫn chiều sâu
Điền kinh là môn thể thao cơ bản nó chiếm vị trí quan trọng trong chơng trình thi đấu của các đại hội Olympíc Quốc tế và trong đời sống thể thao của nhân loại, điền kinh đợc phát triển cùng với sự ra đời của xã hội loài ngời Ngay
từ những ngày đầu tiên xuất hiện xã hội loài ngời, các bài tập điền kinh đã đợc loài ngời sử dụng từ thời cổ Hy Lạp Song lịch sử phát triển của nó đợc ghi nhận trong cuộc thi đấu chính thức , cùng với sự phát triển của xã hội loài ngời,
từ những hoạt động trong lao động sản xuất tạo ra những kỹ năng, kỹ xảo, để tự
vệ, để chiến đấu và phòng chống thiên tai, dần dần hình thành các trò chơi vận
động, các cuộc thi đấu và nó thu hút mọi ngời tham gia tập luyện, chính vì thế
mà điền kinh đợc coi là một trong những nội dung chính và không thể thiếu đợc trong các kỳ thi đấu của thế vận hội Olympíc, giải thế giới châu lục và quốc gia Nội dung điền kinh không chỉ các môn thi đấu mà nó có ý nghĩa tập luyện,
do đó điền kinh là một trong những môn thể thao có vị trí quan trọng trong hệ thống giáo dục thể chất, đồng thời là môn học chủ yếu đối với học sinh ở các tr-ờng trung học, cao đẳng, đại học
Trang 2Việc nâng cao thành tích môn học điền kinh trong các trờng THCS luôn là yếu tố cần thiết nhng để đạt đợc những thành tích cao đòi hỏi kỹ thuật càng đợc hoàn thiện Qua kinh nghiệm thực tế và các công trình nghiên cứu khoa học đã chứng minh đợc động tác kỹ thuật thuần thục chính xác thì phát huy đợc tối đa thành tích của môn học
Một trong những nội dung của điền kinh, nhảy cao kiểu bớc qua là kỹ
thuật tơng đối đơn giản khi giảng dạy cho học sinh lứa tuổi 14-15(Lớp 8) Là một hoạt động có chu kì, kỹ thuật đơn giản song đòi hỏi ngời tập phải đủ về thể lực, kỹ thuật, t duy thực hiện động tác
Trong giảng dạy kỹ thuật Thể dục thể thao(TDTT), việc nắm bắt kỹ thuật
là quan trọng mà trong khi tập luyện thì ngời tập rất hay mắc phải những sai lầm khi học kĩ thuật, vì vậy trong giảng dạy phải nhanh chóng tìm ra những sai lầm thờng mắc cũng nh những nguyên nhân của nó, đây là vấn đề khó, nhng việc xác định vận dụng các biện pháp và bài tập để sữa chữa lại những sai lầm đó lại càng quan trọng hơn
Vấn đề nghiên cứu các biện pháp tập luyện nhằm khắc phục những sai lầm
th-ờng mắc trong kỹ thuật Nhảy cao kiểu bớc qua đợc rất nhiều giáo viên dạy môn
Thể dục quan tâm, chú ý Song đa số các giáo viên đều đề cập đến các giai đoạn
kỹ thuật quan trọng nhng lại thiếu đánh giá một cách hệ thống và toàn diện
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, với thực tế ở trờng THCS Hồng Thủy,
bản thân tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: "Một số giải pháp nhằm khắc phục
những sai lầm thờng mắc trong khi học kỹ thuật nhảy cao kiểu bớc qua của học sinh lớp 8".
B Nội dung
1 Cơ sở lí luận:
Tập luyện nhảy cao có ý nghĩa rất lớn trong công tác giáo dục và bồi dỡng học sinh trong nhà trờng Qua đó nhằm hình thành các phẩm chất ý chí và đạo
đức của con ngời mới góp phần vào giáo dục và nâng cao trí tuệ, giáo dục lao
động và giáo dục thẩm mỹ cho các em
Trang 3Nhảy cao là hoạt động phức tạp đợc thực hiện liên tục bắt đầu từ chạy đà cho đến lúc kết thúc là vợt qua xà rơi xuống đất Thành tích nhảy cao phụ thuộc vào kỹ thuật và sức lực của ngời nhảy Về kỹ thuật các yếu tố quyết định thành tích nhảy cao là: tốc độ ban đầu (tốc độ tổng hợp của chạy đà và giậm nhảy); góc độ bay (góc tạo bởi phơng của tốc độ ban đầu và phơng nằm ngang) và t thế qua xà của ngời nhảy - t thế nào có tổng trọng tâm gần xà hơn sẽ có điều kiện
đạt thành tích cao hơn
Dạy học cho học sinh chính là quá trình rèn luyện để có kỹ thuật nhảy
đúng và góp phần phát triển thể chất cho các em
Hiện tại, nhảy cao đã có tới 5 kỹ thuật qua xà, gồm: bớc qua, cắt kéo, nằm nghiêng, úp bụng và lng qua xà Tơng ứng với mỗi kỹ thuật qua xà có một cách
chạy đà và các bớc kỹ thuật khác nhau Trong đó kỹ thuật nhảy cao kiểu bớc qua tuy thành tích không cao bằng kiểu úp bụng hay lng qua xà, nhng đối với
học sinh THCS thì kỹ thuật nhảy cao kiểu bớc qua là tối u Đây là kỹ thuật rất thông dụng, thích hợp cho mọi đối tợng tập luyện
Thực tế giảng dạy môn Thể dục ở các trờng THCS vấn đề dụng cụ, sân bãi còn đơn giản nhng để có đợc thành tích trong tập luyện và thi đấu đòi hỏi quá trình giảng dạy giáo viên phải hớng dẫn học sinh tuân thủ nghiêm túc các nguyên tắc quy định, giúp các em nắm bắt và thực hiện kỹ thuật động tác một cách chính xác, thuần thục
Nếu tập luyện kỹ thuật nhảy cao kiểu bớc qua cho học sinh THCS một
cách đầy đủ, chính xác, khắc phục đợc những sai lầm thờng mắc, đa ra các biện pháp thích hợp, khả thi thì chắc chắn rằng chất lợng học tập của bộ môn điền kinh nói chung và môn nhảy cao nói riêng sẽ đợc nâng cao
2 Cơ sở thực tiễn :
Nhảy cao kiểu bớc qua có kỹ thuật tơng đối đơn giản, tuy nhiên khi thực hiện
kỹ thuật này các em vẫn mắc phải những sai lầm với nhiều nguyên nhân khác nhau Đặc biệt là ở mức xà cao, các em luôn ở trạng thái sợ hãi, thiếu tập trung dẫn đến thực hiện động tác kỹ thuật giật cục, thiếu tính nhịp nhàng Mặt khác với quy định của phân phối chơng trình môn Thể dục 2 tiết/tuần là tơng đối ít để các em có thời gian lĩnh hội, tiếp thu động tác kỹ thuật một cách nhuần nhuyễn, thuần thục Vì vậy vấn đề đặt ra cho giáo viên dạy học môn Thể dục là phải tìm
ra những biện pháp tối u nhất để gây hứng thú cho học sinh tập luyện, giúp các
em khắc phục những sai lầm, hoàn thiện kỹ thuật và đạt kết quả cao về thành tích
3 Thực trạng:
Trang 4Qua thực tế giảng dạy bộ môn Thể dục tại trờng THCS Hồng Thuỷ, đặc biệt là qua theo dõi quá trình tập luyện của các em học sinh, tôi thấy rõ thành
tích trong quá trình học tập môn nhảy cao của các em không nh mong muốn,
nguyên nhân phần lớn là do các em cha có thể lực tốt, cha nắm vững kỹ thuật, một số động tác không đúng kỹ thuật, phối hợp thiếu nhịp nhàng các giai đoạn của kỹ thuật Số lợng học sinh đạt điểm khá giỏi rất ít (20% 30%)
Qua khảo sát chất lợng hai lớp 8A và 8B của năm học 2009-2010, kết quả
học môn Thể dục Nhảy cao kiểu bớc qua thu đợc nh sau:
Lớp/TS
Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém
Để giúp học sinh đạt kết quả cao hơn khi thực hiện kỹ thuật nhảy cao kiểu bớc qua, tôi thiết nghĩ, trong quá trình giảng dạy, ngời giáo viên cần phải
làm thế nào giúp học sinh rèn luyện để có thể lực tốt, lĩnh hội đợc kiến thức một cách đầy đủ, nắm vững kỹ thuật, thực hành thuần thục đồng thời phát hiện sớm những sai lầm của học sinh và có biện pháp khắc phục tối u nhất
4 Những sai lầm thờng mắc và nguyên nhân dẫn đến các sai lầm đó:
Trong quá trình lên lớp tôi đã quan sát học sinh tập luyện và đã ghi chép
thống kê những sai lầm mà học sinh thờng mắc phải nh sau:
thiếu chính xác
-Độ dài bớc chạy không
đều
Các bớc cuối phối hợp cha tốt, lúc giậm nhảy gập thân
về trớc, tốc độ giậm nhảy
gạt xà
Chân lăng hay chân giậm nhảy hoặc cả hai chân đều
co lại khi qua xà
Trang 5Tiếp đất -Bị chấn động khi tiếp đất
Không chùng gối
5 Một số giải pháp nhằm sửa chữa những sai lầm thờng mắc trong khi học
kỹ thuật nhảy cao kiểu bớc qua:
Qua quan sát s phạm và phỏng vấn tôi đã xác định đợc những sai lầm chung nhất để khắc phục các sai lầm này tôi đã sử dụng các phơng pháp s phạm sau:
5.1 Phơng pháp trực quan: Cho học sinh xem tranh ảnh, hình mẫu của những
vận động viên có động tác kỹ thuật đúng, đẹp
Ví dụ: Khi phân tích thị phạm giai đoạn trên không và tiếp đất (H1) của
kĩ thuật nhảy cao kiểu bớc qua, giáo viên không thể dừng lại ở giai đoạn trên không để phân tích mà phải dùng đến hình ảnh để minh họa
H1: Giai đoạn trên không và tiếp đất
5.2 Phơng pháp giảng giải: Dùng lời nói phân tích giảng giải những yêu
cầu kỹ thuật giảng dạy và thị phạm lại kiến thức giúp học sinh hiểu và hình dung đợc về kỹ thuật động tác
5.3 Sử dụng biện pháp tập luyện.
*Giai đoạn 1 : Chạy đà không ổn định, thiếu chính xác
-Cách khắc phục :
+ Đo đà, chạy đà đặt lại nhiều lần để điều chỉnh
+ Chạy đà, đặt chân giậm nhảy vào điểm giậm nhảy nhiều lần ( Không và có kết hợp giậm nhảy )
*Giai đoạn 2:Giậm nhảy bị lao xà.
-Cách khắc phục :
+ Tập phối hợp các bớc đà cuối, giậm nhảy
Trang 6+ Tập phát triển sức mạnh chân.
+ Tập phản xạ giậm nhảy nhanh
*Giai đoạn 3 :Chân lăng, chân giậm nhảy gạt xà
-Cách khắc phục :
+Tập một, ba bớc giậm nhảy - đá lăng
+ Gác xà cao sau đó thực hiện chạy đà - giậm nhảy ( Không qua xà)
+ Gác xà lệch chéo, thực hiện chạy đà - giậm nhảy- qua xà
*Giai đoạn 4 :Bị chấn động khi tiếp đất.
-Cách khắc phục :
+ Đứng lên một chân, tập khuỵu gối rồi đứng lên;
+ Tập nhảy từ trên cao xuống ( Từ ghế băng, bục, bậc cầu thang ) đệm hoặc hố cát thực hiện cùng gối để giảm chất động
6 Kết quả bớc đầu và bài học kinh nghiệm:
Sau một thời gian áp dụng phơng pháp trên vào việc khắc phục những sai
lầm thờng mắc trong môn nhảy cao kiểu bớc qua cho học sinh trờng THCS
Hồng Thuỷ, kết quả cho thấy có sự chuyển biến đi lên rõ rệt, tỉ lệ yếu kém giảm
và tỉ lệ trên trung bình cao hơn so với khảo sát của năm học trớc Cụ thể kết quả khảo sát của 2 lớp 8 năm học 2010-2011 nh sau:
Lớp/TS
Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém
Từ thực tế giảng dạy và kết quả đạt đợc ở trên tôi xin rút ra một số bài học kinh nghiệm sau:
- Đối với giáo viên:
Để thực hiện tiết học môn Thể dục nhất là kỹ thuật nhảy cao kiểu bớc qua
cho học sinh trờng THCS giáo viên phải:
1 Xác định rõ mục tiêu bài học lẫn kỹ năng cần tập luyện;
2 Thiết kế bài soạn đảm bảo đầy đủ nội dung, đúng phơng pháp, phù hợp
đối tợng học sinh;
3 Chuẩn bị tốt mọi điều kiện CSVC (sân bãi, dụng cụ,), kiểm tra sức khoẻ của học sinh, tạo tâm lý hứng khởi khi tham gia tiết học;
4 Tích cực sử dụng và khai thác triệt để tác dụng của đồ dụng dạy học,
đồ dùng tự làm;
Trang 75 Sử dụng các bài tập hợp lí phù hợp với bộ môn, phù hợp từng đối tợng học sinh
6 Tập trung chú ý quan sát, phát hiện những sai lầm thờng mắc của học sinh;
7 Tìm hiểu những nguyên nhân dẫn đến các sai lầm;
8 Có biện pháp sửa chữa những sai lầm kịp thời;
9 Không ngừng học hỏi, tự bồi dỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ tay nghề
10 Tạo ra không khí vui tơi trong giờ học, làm thay đổi trạng thái lao dộng, đồng thời giáo dục cho các em tính tổ chức kỹ luật cao, tác phong nhanh nhẹn hoạt bát, tinh thần tập thể Từ đó giúp các em yêu trờng, ham học, lôi cuốn các em hăng say nỗ lực hơn trong các môn học tập văn hóa khác và phát triển toàn diện tố chất thể lực
- Đối với học sinh:
1 Có nhận thức đúng đắn, ý thức học tập tốt đối với bộ môn
2 Có hứng thú tham gia giờ học;
3 Tích cực rèn luyện thể lực;
4 Tuân thủ sự hớng dẫn của thầy, cô giáo trong quá trình tập luyện;
5 Tích tham gia các hoạt động ngoại khoá, hội thi,
- Đối với nhà trờng và tổ chuyên môn:
1 Tạo điều kiện đáp ứng yêu cầu về CSVC, trang thiết bị dạy học để giáo viên và học sinh thực hiện phơng pháp đổi mới trong quá trình dạy học nh: có nệm đúng quy định; tổ chức các hoạt động ngoại khoá; tham gia thi đấu điền kinh (có bộ môn nhảy cao);
2 Tổ chức dự giờ, rút kinh nghiệm với các trờng bạn (sinh hoạt chuyên môn liên trờng);
3 Bố trí, sắp xếp thời khoá biểu phù hợp với đặc trng bộ môn
Trang 8C kết thúc
Qua thực tế nghiên cứu và áp dụng một số biện pháp khắc phục những sai lầm thờng mắc trong bộ môn nhảy cao kiểu bớc qua cho học sinh trờng THCS
Hồng Thuỷ, bản thân đã thu đợc kết quả đáng phấn khởi, chất lợng dạy học đợc nâng lên rõ rệt nhng điều đáng nói hơn là học sinh đã biết thực hiện một cách dễ
dàng, tự tin môn nhảy cao kiểu bớc qua, nắm đợc kỹ thuật một cách chắc chắn,
khó quên, các em hào hứng luyện tập, tiết học trở nên sôi động, hứng thú Một
số học sinh đã có thành tích cao đợc chọn vào đội tuyển điền kinh của nhà trờng
đang tập luyện để tham gia Hội khoẻ Phù Đổng cấp huyện vào tháng 2 năm 2011
Với thời gian giảng dạy cha nhiều, kinh nghiệm còn ít nhng nhờ sự giúp
đở của nhóm bộ môn, giáo viên trong nhà trờng, hớng dẫn, dìu dắt; sự cỗ vũ, hỗ trợ của bạn bè đồng nghiệp nên bản thân đã sớm thực hiện đợc mơ ớc không ngừng học hỏi, tìm tòi giải pháp khắc phục hạn chế nhằm nâng cao chất lợng dạy học góp phần cùng nhà trờng hoàn thành xuất sắc kế hoạch nhiệm vụ năm học
Mặc dù vậy, trong phạm vi nghiên cứu của đề tài "Một số giải pháp
nhằm khắc phục những sai lầm thờng mắc trong khi học kỹ thuật nhảy cao kiểu bớc qua của học sinh lớp 8" của tôi chắc chắn không tránh khỏi sự thiếu
sót Vì vậy, bản thân kính mong sự đóng góp ý kiến của các nhà chuyên môn và
sự tiếp tục nghiên cứu của các bạn đồng nghiệp để đề tài đợc hoàn chỉnh hơn
Trang 9Xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo của Trờng THCS Hồng Thuỷ và đồng nghiệp ở các đơn vị bạn đã giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài này
Hồng Thuỷ, ngày 10 tháng 2 năm 2011
trờng thcs hồng thủy Ngời thực hiện
Nguyễn Đức Dũng