đi xuống, các tệ nạn xã hội như: văn hóa phẩm đồi trụy, cờ bạc, ma túy, trò chơi điện tử đang kéo các em ra khỏi sách vở, nhà trường … Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy và làm
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
**************
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ KINH NGHIỆM XÂY DỰNG NỀN NẾP
TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP.
Sáng kiến hoàn thành tháng 5 năm 2016.
Lệ Thủy, ngày 14 tháng 5 năm 2017.
**************
Trang 2CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
**************
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên sáng kiến: Một số kinh nghiệm xây dựng nền nếp trong
công tác chủ nhiệm lớp.
Sáng kiến hoàn thành tháng 5 năm 2016.
Người viết: CHÂU THỊ HỒNG TÚ
TỔ 1+2+3 Trường Tiểu học Số 2 Liên Thủy
Lệ Thủy, ngày 14 tháng 5 năm 2017.
**************
A PHẦN MỞ ĐẦU
Trang 3I LÍ DO CHỌN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Quán triệt Chỉ thị của Bộ GD&ĐT về nhiệm vụ trọng tâm của năm học, theo Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của Phòng GD&ĐT Lệ Thủy, trường tôi xác định nhiệm vụ chung của năm học 2015-2016 là: Tiếp tục đổi mới về tổ chức quản lí ở tiểu học Công tác quản lí theo hướng "Dân chủ, kỉ cương, đổi mới và hiệu quả": Nâng cao chất lượng đội ngũ và cán bộ quản lí giáo dục, tiếp tục thực hiện có hiệu quả các cuộc vận động và các phong trào thi đua của ngành trong giai đoạn mới, Áp dụng mô hình dạy học đổi mới theo hướng tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, người thầy chỉ là người tổ chức hướng dẫn cho học sinh chiếm lĩnh tri thức Nâng cao chất lượng giáo dục học sinh một cách toàn diện Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường Để thực hiện nhiệm vụ đó, mỗi một giáo viên phải có những biện pháp phù hợp để nâng cao chất lượng của lớp mình, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường Mặt khác, trong xã hội hiện nay, nền kinh tế thị trường làm cho đời sống, ý thức của người dân được cải thiện hơn, chính sách mở cửa, giao lưu kinh tế, văn hóa giữa các nước cũng rất đa dạng Điều đó đã tác động ít nhiều đến nhận thức, hiểu biết của các thế hệ học sinh Cho nên chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng học sinh ngày nay thông minh, nhanh nhẹn, sáng tạo
và hiểu biết hơn Tuy nhiên, chúng ta không thể không bàn tới mặt trái của nền kinh tế thị trường Những cái xấu đã và đang len lỏi vào thế hệ trẻ chúng ta Nó làm lu mờ lý trí, bôi đen nhân cách khiến những người làm công tác giáo dục, các bậc phụ huynh phải băn khoăn, lo lắng Qua thực tế, chúng ta nhận thấy đạo đức học sinh đang trên đà
Trang 4đi xuống, các tệ nạn xã hội như: văn hóa phẩm đồi trụy, cờ bạc, ma túy, trò chơi điện tử đang kéo các em ra khỏi sách vở, nhà trường …
Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy và làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi rất mong muốn học trò của mình là những con ngoan, trò giỏi, nhiệt tình trong lao động, sống có trách nhiệm, giàu lòng yêu thương con người, có ý thức tự giác học tập tích cực, năng động, sáng tạo, có đủ kiến thức kỹ năng cơ bản của cấp học làm nền tảng giúp các em tự tin bước tiếp ở các bậc học sau Muốn làm được điều đó, tôi thiết nghĩ cần phải xây dựng nền nếp lớp học thật tốt để nâng cao hiệu quả học tập và rèn luyện của học sinh, góp phần giúp các em phát triển toàn diện Qua thực tế 20 năm giảng dạy
và làm công tác chủ nhiệm cho thấy: lớp có nền nếp tốt sẽ giúp học sinh có tính tự lập, nghiêm túc, tích cực trong học tập và lao động Mặt khác, nền nếp lớp tốt sẽ làm tăng chất lượng dạy và học đồng thời rèn luyện cho học sinh đạo đức tác phong tốt, góp phần hình thành nhân cách cho các em Đó là lý do mà tôi chọn sáng kiến: “Một số kinh nghiệm xây dựng nền nếp trong công tác chủ nhiệm lớp ” làm đề tài nghiên
cứu
*Phạm vi nghiên cứu:
- Toàn thể HS lớp 2A, trường Tiểu học Số 2 Liên Thủy, Lệ Thủy Quảng Bình
II ĐIỂM MỚI CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Qua tìm hiểu, bản thân cũng biết đã có nhiều anh chị đồng nghiệp đã nghiên cứu
về chuyên đề công tác chủ nhiệm lớp Nhưng mỗi trường, mỗi khối lớp, mỗi lớp đều
có thực tế khác nhau nên bản thân tôi chú trọng nghiên cứu kinh nghiệm xây dựng nền
nếp lớp học tại lớp 2A của trường mà bản thân tôi chủ nhiệm trong năm học
2015-2016 Tôi đã nghiên cứu ngay trong tháng đầu tiếp xúc với lớp và vận dụng những biện
Trang 5pháp cụ thể, sát thực với đối tượng học sinh của lớp trong suốt năm học Đến nay, đã
có kết quả nên tôi viết lại những kinh nghiệm của mình đã làm được
B PHẦN NỘI DUNG
I THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:
1 Thuận lợi:
Đầu năm học 2015 – 2016, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 2A Lớp tôi chủ nhiệm có 25 học sinh, 15 nam và 10 nữ Ngay trong tuần lễ đầu năm học, tôi quan sát, tìm hiểu và nhận thấy lớp có nhiều học sinh ngoan, có ý thức trong học tập cũng như các hoạt động Phụ huynh mua sách vở, dụng cụ học tập đầy đủ Ban cán sự lớp nhiệt tình
2 Khó khăn:
Có nhiều học sinh thường xuyên quên sách vở Nhiều em đi học muộn vào buổi sáng nên không có thời gian truy bài hay trực nhật, vệ sinh lớp học Ngược lại, buổi chiều các em lại đi học quá sớm gây ồn ào, mất trật tự Cá biệt có học sinh hay nghỉ học không có lí do đó là em Lê Bảo Thi và một số em hay quậy phá trong giờ học Trong giờ học hay khi sinh hoạt tập thể các em chưa nghiêm túc Kết quả khảo sát chất lượng 2 môn Toán và Tiếng Việt còn thấp
3 Nguyên nhân:
Qua tìm hiểu, tôi tìm ra nguyên nhân của thực trạng trên như sau:
- Nhiều em có hoàn cảnh khó khăn phải phụ giúp gia đình làm việc, ít dành thời gian cho việc học tập
Trang 6- Một số phụ huynh đi làm ăn xa theo mùa vụ, phải bươn chải cuộc sống, ít có điều kiện để quan tâm chăm sóc con cái
- Một số học sinh chưa có ý thức học tập, còn ham chơi, rủ rê lôi kéo bạn bè
- Để khắc phục được thực trạng trên, tôi đã nghiên cứu và áp dụng một số biện pháp sau:
4 Kết quả điều tra đầu năm học:
Kết quả khảo sát đầu năm của lớp năm học 2015 - 2016:
Tổng số HS
25 em
II BIỆN PHÁP CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
5 1 Thu thập thông tin học sinh.
- Trước hết tôi nắm thông tin học sinh qua xem kết quả các mặt giáo dục của từng em trong học bạ của năm học trước
- Tiếp theo là tiếp xúc với học sinh, qua trao đổi các em đã thông tin cho tôi biết lớp mình năm vừa rồi có bạn nào yếu? Yếu môn gì? Bản thân em còn vướng mắc kỹ năng nào?
- Đồng thời tôi lấy thông tin bằng cách cho học sinh điền vào bản thông tin theo mẫu sau:
THÔNG TIN CÁ NHÂN
Họ và tên
Ngày sinh
Chỗ ở (Thôn)
Họ và tên cha Nghề nghiệp.
Họ và tên mẹ. Nghề nghiệp
Số điện thoại liên lạc:
Là con thứ trong anh, chị, em Hoàn cảnh gia đình:
Môn học yêu thích:
Môn học cảm thấy khó khăn:
Sở thích:.
Các bạn thân:
Em có ý kiến, đề nghị gì với GVCN và nhà trường:
E m có ý kiến, đề nghị gì với GVCN và nhà trường:
Trang 8
- Để chính xác và khách quan hơn, tôi tiến hành thẩm định thông tin một lần nữa, tôi cố gắng tìm hiểu thông qua nhiều kênh khác nhau như từ bạn bè, người quen, chính quyền địa phương, đến thăm gia đình một số học sinh,… và biết cụ thể hơn, chi tiết hơn hoàn cảnh gia đình các em Bên cạnh đó tôi còn trò chuyện với GVCN của năm trước, liên hệ các giáo viên trong trường để có thêm những thông tin chính xác về các
em Từ đó để có những hình thức, những biện pháp giáo dục linh hoạt phù hợp với từng em
- Và tôi biết được những em ngoài giờ học ở trường, khi về nhà là các em thường xuyên đi chơi, la cà trên đường đi học từ đó dẫn đến sao nhãng việc học ở nhà và khi đến trường học tập thụ động nên kết quả học tập, rèn luyện không cao
- Có thể chỉ ra một vài em như: em trên đường về em thường vào chơi trò chơi điện tử
và lôi kéo, rủ rê các bạn khác, em bố mất, mẹ đi làm ăn ở miền Nam, em ở với bà ngoại đã già, nên không thể quản lí nổi sinh hoạt của em Đã chuẩn bị tốt bằng các
Trang 9hoạt động nắm thông tin về kiến thức, kỹ năng, hành vi đạo đức của từng em, trên cơ
sở đó tôi tiến hành giải pháp phù hợp
Đối với các em tôi đều đến nhà tìm hiểu lí do được biết: em chủ quan không thích
đi học, bố mẹ lại không hiểu tầm quan trọng của việc đi học đều nên không nhắc nhở, bảo ban em Tôi gặp phụ huynh trao đổi đề nghị phụ huynh kết hợp giáo dục em Đối với em rên đường về em thường vào chơi trò chơi điện tử và lôi kéo, rủ rê các bạn khác, tôi gặp riêng em khuyên nhủ, bảo ban gợi ở em tình yêu thương bố mẹ đã vất vả làm ăn nuôi em ăn học Kết quả các em đã đi học đều, rời xa trò chơi điện tử, chú tâm vào việc học Và tôi cũng lấy đó làm gương cho các bạn học sinh khác trong lớp
5 2 Tổ chức lớp học:
- Công việc kế tiếp của tôi là sắp xếp chỗ ngồi và họp bầu ban cán sự lớp Việc xếp chỗ ngồi cũng là vấn đề mà tôi phải cân nhắc, làm sao để các em ngồi chung bàn không làm mất trật tự, hỗ trợ nhau trong việc học theo nhóm, xếp các đối tượng học sinh đồng đều giữa các tổ để tạo sự cân bằng trong thi đua và cùng nhau phấn đấu tốt hơn Việc bầu Ban cán sự lớp, tôi để các em tự bầu trên cơ sở các em đã tiếp xúc từ năm học trước và điều này tôi hoàn toàn tin tưởng ở các em Sau đó cùng cả lớpthảo luận về nội quy của nhà trường và nội quy của lớp học, quy định về thưởng, phạt Tất cả các em đều được tham gia ý kiến, các em cùng nhau trao đổi xem có điểm nào các em thấy khó thực hiện tôi sẽ giải thích và giúp các em làm tốt hơn Để học sinh dễ nhớ và Ban cán sự lớp dễ theo dõi, tôi dán Bảng nội quy ở vị trí phù hợp, dễ nhìn
- Nhiệm vụ của Ban cán sự lớp và các tổ trưởng được tôi quy định rất cụ thể :
Trang 10+ Chủ tịch Hội đồng tự quản: Điều hành chung công việc của lớp, theo dõi thi đua giữa các tổ, điều khiển các tiết sinh hoạt hàng tuần, tổng hợp và báo cáo kết quả thi đua về mọi mặt của lớp hàng tuần, hàng tháng cho giáo viên chủ nhiệm
+ Phó Chủ tịch Hội đồng tự quản phụ trách học tập: Điều hành lớp chữa bài tập, luyện đọc, rèn chữ trong 15 phút đầù giờ, cùng với lớp trưởng trong Hội đồng tự quản điều hành lớp học trong các tiết học ứng dụng mô hình trường học mới
+ Phó Chủ tịch Hội đồng tự quản phụ trách Văn- Thể- Mĩ: điều hành tổ chức theo dõi, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao giữa giờ do Liên Đội hay Nhà trường tổ chức
+ Các ban: Tôi thành lập 6 ban như sau: Ban học tập, Ban Văn nghệ, Ban Nề nếp, Ban Sức khỏe vệ sinh, Ban Thư viện, Ban Đối ngoại Mỗi ban có một trưởng ban phụ trách mỗi công việc riêng theo hoạt động của lớp, cuối tuần báo cáo kết quả công việc với Chủ tịch Hội đồng tự quản và Phó Chủ tịch Hội đồng tự quản để tổng hợp, báo cáo vào tiết sinh hoạt lớp
+ Các nhóm trưởng : Theo dõi các hoạt động của nhóm như trực nhật, vệ sinh, thực hiện nội quy, nắm kết quả học tập của từng bạn, xếp loại đánh giá các bạn trong nhóm mình và báo cáo cho các trưởng ban tổng hợp
- Sau khi thực hiện xong công tác tổ chức lớp học, tôi phát động phong trào thi đua giữa các nhóm Mỗi nhóm đều có một quyển vở để làm sổ ghi chép những mặt cần theo dõi trong tuần một cách cụ thể, khoa học làm căn cứ cho buổi sinh hoạt lớp cuối tuần
5.3 Giáo viên chủ nhiệm lớp là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
Trang 11- Muốn các em thực hiện tốt nền nếp thì người giáo viên phải làm gương cho các em Trong lớp học, GVCN là người mẫu mực trong các hoạt động để các em noi theo Cách hành động, suy nghĩ, cư xử của GV sẽ ảnh hưởng rất lớn đến học sinh Vì vậy, khi đến trường hoặc lên lớp, tôi đều thực hiện đúng nội quy của Nhà trường như mặc đồng phục sáng thứ hai, không đi dép lê, cư xử công bằng với học sinh, tôn trọng học sinh Giáo viên cần phải chuẩn mực từ lời nói, cử chỉ, lời nhận xét học sinh Tôi luôn trau dồi kiến thức, tay nghề bởi người GV không có năng lực, kiến thức rộng thì khó tạo hứng thú học tập cho học sinh Tôi luôn gần gũi, thương yêu các em, giúp các em tháo gỡ những khó khăn trong đời sống hàng ngày, những khó khăn ở lớp, ở trường
5.4 Xây dựng nền nếp học tập, nền nếp tự quản
- Ngay từ đầu năm học, tôi quy ước các ký hiệu về học tập và được thống nhất khi ở trong lớp như cách giơ tay, lấy đồ dùng học tập, cách đứng trả lời từ đó rèn cho HS tác phong nhanh nhẹn trong mọi hoạt động Đưa ra quy định: phải chuẩn bị đầy đủ sách vở cho mỗi buổi học, xem trước bài học hôm sau vào mỗi tối Ngồi học nghiêm túc, sinh hoạt nhóm nhiệt tình
- Sau 2 tuần học và kết quả khảo sát chất lượng đầu năm, tôi phân loại học sinh để có biện pháp giảng dạy cho phù hợp với từng đối tượng học sinh, luôn quan tâm đến các học sinh học còn yếu trong lớp, chuẩn bị cho các em này những câu hỏi đơn giản để các em cảm thấy tự tin khi phát biểu ý kiến Xây dựng tốt phong trào " Đôi bạn cùng tiến", " Nhóm bạn cùng tiến" để các em giúp đỡ nhau trong học tập và phong trào này rất có hiệu quả
Trang 12- Duy trì nền nếp truy bài đầu giờ và học sinh kiểm tra bài của nhau trong các tiết dạy, giúp GV tiết kiệm được thời gian và hướng các em vào mục tiêu tự đánh giá kết quả của mình
- Tôi cũng luôn tạo ra trong lớp một không khí thi đua học tập tốt, sôi nổi trong mọi tiết dạy Động viên kịp thời những HS xây dựng bài tốt và những tổ, nhóm có nhiều em phát biểu ý kiến
- Căn cứ vào các tiêu chí thi đua của trường, của lớp tôi xây dựng khung điểm thi đua cho học sinh theo từng cá nhân và từng nhóm, từng tổ và đây cũng được coi là nội qui của lớp Việc làm này nhằm giúp cho học sinh thể hiện tính tự phê và phê của mình, khả năng quản lí của các cán bộ lớp, đồng thời các em có ý thức tự giác hơn trong học tập và các hoạt động khác Mỗi học sinh tự chấm điểm cá nhân, tự bình bầu theo nhóm vào giờ sinh hoạt lớp, lớp trưởng tập hợp và báo cáo cho giáo viên chủ nhiệm Cuối mỗi tháng thì tổng kết điểm thi đua và quy định điểm tốt sẽ được gắn hoa điểm tốt Cuối kì và cuối năm học dựa vào kết quả học sinh đạt được trong hàng tuần, hàng tháng có kế hoạch đề xuất khen thưởng cho những học sinh có thành tích cao để động viên khích lệ học sinh kịp thời Lớp có kế hoạch trích quỹ lớp để tặng thưởng học sinh tiêu biểu của lớp Công tác thi đua khen thưởng kịp thời nên đã tạo nên được phong trào thi đua sôi nổi trong cả lớp
5.6 Công tác phối hợp với các tổ chức trong và ngoài nhà trường
- Đối với Nhà trường: Ngoài việc giảng dạy trên lớp, tôi nắm bắt tình hình của lớp và luôn trao đổi với nhà trường về tình hình của học sinh, tiếp thu kế hoạch của nhà
trường để triển khai công việc cho các em vào các tiết sinh hoạt Thường xuyên trao
Trang 13đổi với giáo viên bộ môn, nắm bắt thông tin kịp thời những mặt tồn tại của lớp, những
cá nhân xuất sắc, những biểu hiện tiêu cực để kịp thời uốn nắn
- Phối hợp với Liên đội: Tôi nắm lịch hoạt động của Liên đội thông qua đại hội Liên đội và kế hoạch từng kì, từng tháng để định hướng cho Sao Nhi đồng xây dựng kế hoạch hoạt động theo quy định và các phong trào thi đua theo chủ đề, chủ điểm Tổ chức cho học sinh tham gia tốt các phong trào thi đua, tham gia các cuộc thi tìm hiểu
do các cấp tổ chức, tham gia đọc sách ở thư viện nhằm hướng các em có ý thức cao trong học tập và có lối sống lành mạnh
- Phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh: Ngoài các kì họp phụ huynh, tôi liên hệ chặt chẽ với Ban đại diện cha mẹ học sinh một mặt để quản lí giờ giấc học tập, cách ứng xử ở nhà, với mọi người xung quanh; mặt khác huy động mọi lực lượng xã hội cùng tham gia vào việc quản lí học tập và rèn luyện đạo đức cho học sinh để học sinh phát triển toàn diện
III KẾT QUẢ:
- Qua quá trình thực hiện các giải pháp trên, tôi đã xây dựng được một lớp học có nền
nếp tốt Nhờ đó các hoạt động học tập cũng như hoạt động ngoài giờ lên lớp được nâng lên rõ rệt
*Về số lượng:
- Duy trì sĩ số 25/25, học sinh đi học chuyên cần, đúng giờ
*Về chất lượng:
- Kiến thức, kĩ năng:
-Chất lượng kiểm tra định kì cuối năm học 2015- 2016:
+ Môn học đánh giá bằng điểm số: