SKKN một số giải pháp nâng cao kĩ năng giao tiếp cho học sinh lớp 4 bru vân kiều

Giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh tiểu học là quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục nhằm giúp người học hình thành và rèn luyện các thao tác, hành động để trao đổi, tiếp nhận, x

1

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG GIAO TIẾP CHO HỌC SINH

LỚP 4 BRU - VÂN KIỀU

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Kĩ năng giao tiếp là năng lực tiến hành các thao tác, hành động, kể cả năng lực thể hiện xúc cảm, thái độ nhằm giúp chủ thể giao tiếp trao đổi thông tin, tư tưởng, tình cảm với đối tượng giao tiếp Nói một cách khác, kĩ năng giao tiếp là toàn bộ những thao tác, cử chỉ, thái độ, ngôn ngữ được phối hợp hài hòa, hợp lý của cá nhân với cá nhân hay cá nhân với một nhóm xã hội nhằm điều khiển, điều

chỉnh đối tượng giao tiếp để thực hiện mục tiêu của chủ thể giao tiếp

Giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh tiểu học là quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục nhằm giúp người học hình thành và rèn luyện các thao tác, hành động để trao đổi, tiếp nhận, xử lý thông tin bằng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ trong các mối quan hệ của học sinh ở gia đình, nhà trường, xã hội…

Giáo dục kỹ năng giao tiếp cho học sinh tiểu học có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành nhân cách cho học sinh, đặt cơ sở nền tảng cho học sinh phát triển bền vững Mục tiêu giáo dục tiểu học hướng vào việc trang bị kiến thức kỹ năng cơ bản ban đầu làm cơ sở để học sinh tiếp tục học ở các lớp cao hơn Nội dung giáo dục tiểu học tập trung vào các môn văn hóa, giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh, v.v… Trong những nội dung đó thì giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh chiếm vị trí, vai trò quan trọng, nó có ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng và hiệu quả của giáo dục tiểu học Bởi mọi hoạt động dạy học, giáo dục, sinh hoạt trong nhà trường đều phải thực hiện thông qua giao tiếp Giao tiếp ở trường tiểu học được tiến hành trong mối quan hệ giáo viên - học sinh, học sinh - học sinh và mối quan hệ giáo viên, học sinh với những người xung quanh Để giao tiếp thành công, hiệu quả đòi hỏi học sinh phải có kĩ năng giao tiếp

Tất cả con em Bru - Vân Kiều sống trên địa bàn miền núi rẻo cao, các bản bị chia cắt bởi núi đồi khe suối, điều kiện kinh tế nghèo nàn, môi trường giao tiếp hẹp Đời sống của đồng bào chủ yếu phụ thuộc vào việc làm nương, phát rẫy, săn bắt hái lượm, trỉa lúa trồng ngô và mang tính tự cung tự cấp Mặt khác do đặc điểm tâm lý của học sinh dân tộc có nhiều nét khác biệt về nhận thức, xúc cảm, tình cảm, tính chủ động trong giao tiếp chưa cao nên năng lực giao tiếp của học sinh ở trường tôi còn có một số hạn chế như: nhút nhát, tự ti, lúng túng khi đứng trước đám đông, chưa có kĩ năng hợp tác, làm việc theo nhóm, chưa có kĩ năng thích ứng, kĩ năng giải quyết tình huống có vấn đề, đặc biệt kiến thức về cuộc sống của học sinh nghèo nàn Nhiều học sinh thiếu kĩ năng xử lí tình huống của cuộc sống thực; không biết giao tiếp theo những quy tắc tối thiểu nhất trong gia đình, nhà trường cũng như ngoài xã hội như gặp người lớn tuổi chưa biết chào

Nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh và dần hình thành cho các em kĩ năng giao tiếp ứng xử trong cuộc sống hiện đại, tôi đã suy nghĩ, tìm tòi, thử nghiệm một số giải pháp và bước đầu mang lại những kết quả tích cực trong quá trình công tác tại đơn vị Trong bài viết này tôi

xin trình bày sáng kiến: “Một số biện pháp giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh lớp 4 Bru - Vân Kiều”

2 Điểm mới của đề tài

- Giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh không phải là công việc mới thực hiện trong giáo dục Có lẽ nội dung này đã được nhiều người quan tâm nghiên cứu Tuy nhiên, điểm mới và khác biệt của đề tài này là đề cập đến các giải pháp giáo dục kĩ năng giao tiếp cho đối tượng học sinh dân tộc Bru - Vân Kiều Việc giao tiếp hằng ngày của các em được sử dụng bằng tiếng mẹ đẻ không phải là tiếng Việt phổ thông Bên cạnh đó vì điều kiện xa xôi, vùng biên giới nên các em

ít được tiếp xúc nhiều với các phương tiện giao tiếp hiện đại như truyền hình, mạng internet, và ít được giao lưu với văn hóa của người miền xuôi (sử dụng

tiếng Việt để nói chuyện…)

- Nội dung của đề tài đánh giá được một số mặt trong hoàn cảnh sống tác động tới kĩ năng giao tiếp và giáo dục kĩ năng giao tiếp của học sinh tiểu học người Bru - Vân Kiều; đề xuất cách tiếp cận mới trong giáo dục kĩ năng giao tiếp theo hướng khai thác nội dung môn học để giáo dục kĩ năng giao tiếp riêng mang tính đặc thù của học sinh dân tộc thiểu số và sử dụng các phương pháp, hình thức

tổ chức dạy học tích cực, khai thác nội dụng giáo dục của bài học… để giáo dục

kĩ năng giao tiếp chung như: kỹ năng tự khẳng định về bản thân, kỹ năng nói lời

yêu cầu đề nghị, nói lời cảm ơn, xin lỗi, kỹ năng từ chối yêu cầu đề nghị của người khác, kỹ năng xử lý tình huống, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng thương lượng,

kỹ năng chia sẻ, kỹ năng thuyết trình trước đám đông, kỹ năng thuyết phục, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng làm việc hợp tác, kỹ năng biểu lộ thái độ tình

cảm giúp học sinh vận dụng tốt trong học tập và cuộc sống

- Đề tài được chia ra và nêu rõ từng giải pháp giúp giáo viên hướng dẫn cụ thể cho học sinh dễ dàng tiếp cận với cách thức giao tiếp, hình thành dần kĩ năng phản xạ giao tiếp tự nhiên căn cứ trên những lỗi giao tiếp thông thường của các

3

em khi học tập và sinh hoạt tại nhà trường; tạo sự hứng thú cho học sinh, kích thích cho các em sự ham học, ham hiểu biết và sự tự tin, mạnh dạn khi tiếp xúc với mọi người trong cuộc sống hằng ngày của mình Góp phần tạo một nền tảng

vững chắc, một thói quen tốt cho các em khi giao tiếp trong cuộc sống về sau này

3 Phạm vi áp dụng của đề tài

Nghiên cứu về nội dung và các giải pháp giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh Bru - Vân Kiều lớp 4 ở trường tôi đang dạy nói riêng và trường miền núi khó

khăn, trường bán trú nói chung (có học sinh là con em Bru - Vân Kiều)

II PHẦN NỘI DUNG

1 Thực trạng về giáo dục kĩ năng giao tiếp của học sinh lớp 4 tại trường

1.1 Thực trạng hoàn cảnh kinh tế - xã hội

Nhà trường được xây dựng trên địa bàn khu vực miền núi biên giới, nơi có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh Nơi đây

có con đường Hồ Chí Minh huyền thoại gắn với truyền thống cách mạng và lịch

sử oanh liệt trong đấu tranh giành độc lập, tự do; có tiềm năng phát triển và có nền văn hóa mang đậm bản sắc của đồng bào người Bru - Vân Kiều Tuy nhiên, vùng này "đến nay vẫn là vùng nghèo, khó khăn trong tỉnh, văn hóa xã hội còn nặng về tập tục, chậm phát triển và tụt hậu trong sự nghiệp đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế; văn hóa, giáo dục, y tế không đồng đều, thấp kém Nhiều nét văn hóa đặc sắc mang đậm tính dân tộc cần được gìn giữ, bảo tồn và phát huy nhưng vẫn còn không ít những phong tục lạc hậu tồn tại trong xã hội cần loại bỏ Xuất phát từ những điều kiện trên mà lối sống và quan hệ giao tiếp cũng có những nét riêng biệt Đồng bào dân tộc Bru - Vân Kiều ít va chạm và ngại va chạm, ngại ngùng trong quan hệ giao tiếp xã hội Khả năng dùng vốn từ tiếng Việt trong giao tiếp, cách diễn đạt cũng như thuyết trình còn hạn chế, cách xưng

hô trong quan hệ giao tiếp mộc mạc, chân thật, ít chứa đựng những tình tiết tinh

tế như ở miền xuôi Đây chính là những yếu tố ảnh hưởng tới quá trình giáo dục

kỹ năng giao tiếp cho học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 4 nói riêng ở nhà trường hiện nay

1.2 Thực trạng kĩ năng giao tiếp của học sinh lớp 4 tại trường

Qua quá trình tiếp xúc với học sinh, tôi nhận thấy học sinh tiểu học Bru - Vân Kiều tại địa bàn có một số đặc điểm đặc trưng sau:

Đặc điểm nổi bật trong tư duy của học sinh là ngại suy nghĩ, ngại đi sâu vào tìm hiểu nguyên nhân, ý nghĩa của sự vật hiện tượng Các em có thói quen suy nghĩ một chiều, khả năng phân tích, tổng hợp và khái quát của các em còn phát triển chậm và phụ thuộc vào cảm xúc

Bên cạnh đó, môi trường học tập đòi hỏi học sinh phải có tính chủ động, tự giác, tích cực trong quan hệ hợp tác với thầy, hợp tác với bạn trong môi trường

4

nhóm, lớp để thực hiện nhiệm vụ học tập đề ra nhưng bản tính tự nhiên của các

em lại e dè, nhút nhát, chính điều này đã ảnh hưởng không tốt tới kết quả học tập của các em

Do môi trường giao tiếp không rộng; đối tượng giao tiếp của các em bó hẹp trong phạm vi gia đình, làng bản; phương tiện giao tiếp chủ yếu bằng tiếng mẹ đẻ, vốn từ tiếng Việt ít dẫn đến lối nói, cách nghĩ, cách làm, cách thể hiện của học sinh có những nét đặc trưng riêng Các em hay nói trống không, thiếu mềm mỏng,

ít thưa gửi, gặp người lạ ít chào hỏi, ngại giao tiếp mà chủ yếu là tò mò quan sát Khi giao tiếp không tự tin, rụt rè, nhút nhát và thiếu kỹ năng

Ví dụ: Một số lỗi thông thường trong giao tiếp của các em:

Học sinh gặp người lạ (khách, thầy cô khác trường, những người lạ đến nhà

chơi ) trở nên nhút nhát, rụt rè dẫn đến không biết chào hỏi xã giao

Thầy (cô) gọi, học sinh trả lời trống không hoặc trả lời bằng từ ơi, vốn đã

quen khi giao tiếp ở nhà

Bố mẹ, thầy (cô) giáo nhờ đi mượn một cái gì đó thì các em sẽ nói với người

cho mượn là: bố (mẹ), thầy cô cho lấy

Khi các em mượn một ai đó cái gì, các em hay nói trống không: chẳng hạn

như học sinh mượn sọt rác lẽ ra các em phải nói: Thầy ơi! Cho em mượn cái sọt

rác thì đằng này các em thường nói trống không: Thầy, sọt rác

Những vấn đề này được thể hiện qua bảng thống kê dưới đây:

BẢNG ĐÁNH GIÁ NĂNG GIAO TIẾP CỦA HỌC SINH LỚP 4 TẠI

TRƯỜNG ĐANG CÔNG TÁC VÀO ĐẦU HỌC KÌ I (Khảo sát trên 48 học sinh khối 4 của trường) Các kĩ năng giao tiếp Có kĩ năng Chưa có kĩ năng

Số

Kĩ năng tiếp nhận và truyền

Kĩ năng nói lời cảm ơn, xin lỗi 31 64.5 17 35.4

Kĩ năng nói lời yêu cầu, đề nghị 26 54.1 22 45.8

Kĩ năng biểu lộ thái độ, tình cảm 28 58.3 20 41.6

cần thiết cần giáo dục cho học sinh tiểu học như: lắng nghe; chào hỏi; nói lời

cảm ơn, xin lỗi; kỹ năng viết; kỹ năng thấu hiểu; tự chủ trong giao tiếp; tự nhận thức;bày tỏ ý kiến, cảm thông chia sẻ Những kỹ năng nêu trên có ý nghĩa vô

cùng quan trọng trong quá trình trao đổi thông tin, chia sẻ cảm xúc, giúp học sinh biết bộc lộ bản thân và cảm nhận về mình, người khác Tuy nhiên từ nhận thức đến việc làm còn là một khoảng cách xa đòi hỏi giáo viên phải vượt qua những rào cản để tiến hành các hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho học sinh tiểu học

1.4 Thực trạng giáo dục kỹ năng giao tiếp cho học sinh

Nội dung giáo dục kỹ năng giao tiếp cho học sinh dân tộc đã được giáo viên

tiến hành thường xuyên đó là các kỹ năng: nghe, viết, nói lời cảm ơn xin lỗi, kỹ

năng thấu hiểu Những kỹ năng này được giáo viên thường xuyên giáo dục vì

những kỹ năng này là những kỹ năng cơ bản, liên quan trực tiếp đến nội dung và chương trình học của các môn Đạo đức, Tiếng việt, đồng thời cũng là những kỹ năng học sinh phải sử dụng thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày

Bên cạnh đó một số kỹ năng quan trọng của kỹ năng giao tiếp như: kỹ năng

giải quyết vấn đề; kỹ năng xử lý tình huống; kỹ năng thuyết phục; kỹ năng nói lời yêu cầu đề nghị; kỹ năng tự chủ trong giao tiếp; kỹ năng thuyết trình trước đám đông; kỹ năng làm việc nhóm, đặc biệt là kỹ năng biểu lộ thái độ bằng các hành

vi ngôn ngữ chưa được giáo viên quan tâm giáo dục thường xuyên

Quan sát một số học sinh giao tiếp trong quá trình học tập và hoạt động giáo dục, tôi nhận thấy tính tự chủ của học sinh chưa cao, phần lớn học sinh thiếu tự tin, nhút nhát, rụt rè trước những vấn đề mới hay phải đợi giáo viên gợi ý, chỉ

6

định các em mới dám trả lời Nguyên nhân do bản tính học sinh dân tộc là nhút nhát, môi trường sống chỉ bó hẹp trong phạm vi gia đình và làng bản, thiếu môi trường giao tiếp dẫn đến thiếu kỹ năng đồng thời trong các giờ học giáo viên lại thiếu quan tâm đến việc rèn luyện kỹ năng cho học sinh

1.5 Thực trạng sử dụng phương pháp, biện pháp giáo dục kỹ năng giao tiếp cho học sinh dân tộc

Qua quá trình giảng dạy tôi nhận thấy phương pháp được giáo viên sử dụng

thường xuyên trong giáo dục kỹ năng giao tiếp cho học sinh chủ yếu qua: giảng

giải; hoạt động nhóm; phương pháp đóng vai; tổ chức trò chơi Còn lại các phương pháp dạy học nêu vấn đề; dạy học trực quan; quan sát tranh giao tiếp và nêu gương; dùng hình ảnh qua các tình huống được chiếu trên màn hình minh họa cho lời giảng của thầy cô trong việc rèn luyện hình thành kỹ năng giao tiếp

lại không được tiến hành sử dụng thường xuyên

Các biện pháp giáo dục kỹ năng giao tiếp được giáo viên quan tâm sử dụng

thường xuyên gồm các biện pháp: tích hợp nội dung bài học với nội dung giáo

dục kỹ năng giao tiếp; tăng cường mối quan hệ tương tác giữa giáo viên với học sinh; học sinh với học sinh; xây dựng các bài tập thực hành để rèn kỹ năng giao tiếp cho học sinh; gắn mục tiêu môn học hoạt động với mục tiêu giáo dục kỹ năng giao tiếp Những biện pháp giáo dục trên liên quan trực tiếp đến việc thực hiện

mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục của nhà trường và môn học nên được giáo viên tiến hành thường xuyên

Các biện pháp khác như: giáo dục để rèn luyện kĩ năng giao tiếp cho học

sinh; gắn đánh giá kết quả môn học, hoạt động với đánh giá kĩ năng giao tiếp; tạo môi trường tập luyện rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho học sinh chưa sử dụng

và môn tiếng Việt bởi hai môn này có khả năng tích hợp giáo dục kỹ năng giao

tiếp cao

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một hình thức tổ chức và cũng là một trong những con đường giáo dục có nhiều ưu thế trong phát triển kỹ năng giao tiếp và tạo môi trường giao tiếp cho học sinh nhưng lại ít được giáo viên quan tâm vì nhiều nguyên nhân: Do năng lực tổ chức hoạt động của giáo viên chưa cao, do tâm lý ngại thay đổi sợ mất nhiều thời gian công sức cho thiết kế và chuẩn bị tổ chức hoạt động, do điều kiện địa lý của vùng không thuận lợi cho hoạt động giáo dục, Chính hạn chế trên dẫn tới những nét văn hóa giao tiếp của

tư, thay đổi nhận thức còn là những biện pháp ngay chính trong hoạt động giáo dục Trên cơ sở thực trạng đã trình bày ở trên, bản thân tôi mạnh dạn thực hiện một số biện pháp trong các hoạt động giáo dục nhằm giáo dục kỹ năng giao tiếp cho đối tượng học sinh lớp 4 dân tộc Bru - Vân Kiều như sau:

2.1 Giáo viên luôn gần gũi, cởi mở, trò chuyện, động viên học sinh , tạo môi trường giao tiếp thân thiết, tự nhiên và hiệu quả

Như đã nói ở trên bản tính tự nhiên của các em học sinh dân tộc là e dè, nhút nhát; phương tiện giao tiếp chủ yếu bằng tiếng mẹ đẻ, vốn từ tiếng Việt ít dẫn đến khi giao tiếp không tự tin, rụt rè và thiếu kỹ năng Các em ít thưa gửi, gặp người

lạ ít chào hỏi, ngại giao tiếp mà chủ yếu là tò mò quan sát Chính vì thế, trong môi trường bán trú, mỗi một giáo viên phải thực sự thường xuyên quan tâm, gần gũi với các em như là người cha, người mẹ thứ hai để hiểu được tâm tư nguyện vọng của các em, phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, làm cho họ nhận thức được tầm quan trọng và cùng với nhà trường giáo dục và rèn luyện cho con em về

kĩ năng sống và kĩ năng giao tiếp Đồng thời sẽ giúp các em coi thầy cô như là người thân, người bạn, giáo viên dành nhiều thời gian cho học sinh giới thiệu về mình, động viên khuyến khích các em chia sể lần nhau về những sở thích, ước

mơ trong tương lai cũng như những mong muốn của mình với các em; từ đó các

em sẽ mạnh dạn, tự tin hơn trong học tập, giao tiếp

Khuyến khích những thái độ, hành vi tốt trong giao tiếp của các em

Phải tôn trọng và biết lắng nghe ý kiến của các em Đồng thời nhận định và phân tích cho các em, dùng các biện pháp khéo léo, tâm lý để các em ý thức được hành vi sai, chuyển đổi hành vi cho phù hợp

Bên cạnh đó, bản thân đã vận dụng rất tốt mô hình Vnen mức 1 vào lớp học, thay đổi không gian lớp học, học sinh được ngồi học theo nhóm, học sinh được nhận xét bạn, trong các tiết học tôi luôn cho các em tự do lựa chọn chỗ ngồi của mình để qua đó phần nào nắm được tính cách của các em: mạnh dạn hay nhút nhát, thụ động hay tích cực, thích thể hiện hay không thích., trong các tiết học tôi luôn quan tâm đến những hành vi cử chỉ của các em trong học tập tại vị trí ngồi

mà cac em đã chọn để có những điều chỉnh thích hợp Bên cạnh đó giáo viên cũng có những khen ngợi kịp thời để động viên học sinh

- Có thể tích hợp hoàn toàn nội dung bài học với nội dung giáo dục kỹ năng giao tiếp cho học sinh hoặc có thể tích hợp từng phần nội dung bài học với nội dung giáo dục kỹ năng giao tiếp; giáo viên rút ra kết luận về giáo dục kỹ năng giao tiếp sau từng phần nội dung của bài học và khi kết thúc bài học

- Chọn lựa những phương pháp, biện pháp giáo dục kỹ năng giao tiếp sao cho phù hợp với mục tiêu, nội dung bài học, phù hợp với đặc điểm trình độ nhận thức của học sinh, phù hợp với mục tiêu nội dung giáo dục kỹ năng giao tiếp

- Trong tổ chức bài học trên lớp cho học sinh, giáo viên cần có thái độ thân thiện nhằm thu hút sự tham gia tích cực của học sinh trong rèn luyện kỹ năng giao tiếp

- Phải tích cực hóa hoạt động của học sinh một cách đa dạng và phong phú bởi kỹ năng chỉ có thể được hình thành, phát triển thông qua hoạt động và bằng hoạt động

- Các bài học trong chương trình của môn tiếng Việt và Đạo đức đều theo những chủ đề, chủ điểm gần gũi, thân thiết với cuộc sống của các em Vì thế giáo viên phải khắc sâu ngôn ngữ, tình huống giao tiếp (đóng vai, trao đổi ý kiến) khi dạy học để giúp các em tiếp xúc đa dạng hơn, khác sâu hơn tình huống giao tiếp,

có thể vận dụng được trong cuộc sống khi gặp phải

- Thiết kế và tổ chức bài học có tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng giao tiếp phải đảm bảo 2 mục tiêu chính và cụ thể đó là mục tiêu của bài học và mục tiêu giáo dục kỹ năng giao tiếp cho học sinh Muốn làm được điều đó giáo viên phải xây dựng được quy trình thiết kế bài học tích hợp gồm 5 bước sau:

Bước 1: Xác định mục tiêu bài học và mục tiêu giáo dục kỹ năng giao tiếp

cho học sinh, đặc điểm trình độ giao tiếp hiện tại của học sinh

Bước 2: Xác định nội dung kiến thức cơ bản của bài học và nội dung giáo

dục kỹ năng giao tiếp cần tích hợp như: chào hỏi, nói lời yêu cầu, đề nghị, nói lời cảm ơn, xin lỗi, nói lời từ chối, kỹ năng chia sẻ, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng trả lời câu hỏi vv…

Bước 3: Lựa chọn phương pháp, biện pháp và hình thức tích hợp nội dung

giáo dục kĩ năng giao tiếp thông qua bài học như: đóng vai, tổ chức trò chơi, dạy học bằng tình huống, nêu vấn đề, làm việc nhóm vv…tạo cơ hội cho học sinh có

9

môi trường trải nghiệm, rèn luyện kỹ năng giao tiếp thông qua hợp tác với bạn, hợp tác với thầy, cô

Bước 4: Thiết kế hoạt động trong tổ chức bài học Giáo viên phải nghiên

cứu thiết kế hoạt động trong tổ chức bài học nhằm tăng cường hoạt động giao tiếp, tự nhận thức, xử lý tính huống, giải quyết vấn đề vv để giáo dục kỹ năng giao tiếp cho học sinh

Bước 5: Kiểm tra kết quả bài học có tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng

giao tiếp cho học sinh Giáo viên phải đánh giá được kết quả một cách khách quan, chính xác: Nội dung bài học có tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng giao tiếp được học sinh lĩnh hội như thế nào? Những kiến thức, kỹ năng nào đã được học sinh tích lũy, trải nghiệm, kiến thức, kỹ năng nào chưa được học sinh tích lũy trải nghiệm

BÀI SOẠN MINH HỌA Môn: Đạo đức lớp 4

Bài 6: BIẾT BÀY TỎ Ý KIẾN

I Mục tiêu:

HS biết được :

- Trẻ em cần phải bày tỏ ý kiến về những vấn đề có liên quan đến trẻ em

- Bước đầu biết bày tỏ ý kiến của bản thân và lắng nghe, tôn trọng ý kiến của người khác

II Kĩ năng cơ bản được giáo dục trong bài:

- Kỹ năng giao tiếp: Kỹ năng trình bày ý kiến cá nhân ở gia đình và lớp học

- Kỹ năng lắng nghe người khác trình bày ý kiến, tôn trọng ý kiến của người

khác

III Đồ dùng dạy học:

- Một vài bức tranh

- Các thẻ màu để bày tỏ ý kiến

IV.Các hoạt động cơ bản

10

2 Em bị cô giáo hiểu lầm và phê bình

3 Em muốn được tham gia vào một hoạt động nào đó của lớp, của trường nhưng chưa được phân công

- Hs đọc các tình huống

V2: Thảo luận nhóm các câu hỏi sau:

1 Em sẽ làm gì trong mỗi tình huống trên ? Vì sao?

2 Điều gì sẽ xảy ra nếu em không được bày tỏ ý kiến về những việc có liên quan đến bản thân em và lớp em ?

V3: Đại diện các nhóm trình bày ý kiến, nhận xét nhóm bạn

V4: GV nhận xét, tuyên dương, KL: mỗi trẻ em đều có quyền mong muốn,

có ý kiến riêng về những việc liên quan đến trẻ em Em cần mạnh dạn chia sẻ, bày tỏ những ý kiến, mong muốn của mình với những người xung quanh một cách rõ ràng, lễ độ

C Thực hành: Thảo luận nhóm

Bài 1: Gv đưa ra các tình huống sau: học sinh đọc các tình huống:

a Bạn Dung rất thích múa, hát Vì vậy, bạn đã ghi tên tham gia vào đội văn nghệ của lớp

b Để chuẩn bị cho buổi liên hoan lớp, các bạn phân công Hồng mang khăn trải bàn Hồng rất lo lắng vì nhà mình không có khăn như nhưng lại ngại không dám nói

c Khánh đồi bố mẹ mua cho một chiếc cặp mới và nói sẽ không đi học nếu không có cặp mới

V1: Hs thảo luận nhóm lớn: Nhận xét về các hành vi, việc làm của các bạn trong mỗi trường hợp trên

- Đại diện học sinh các nhóm trình bày, nhận xét bạn