Nhận thức rõ vai trò, tầm quan trọng và hiệu quả của ứng dụng trang Web trong dạy học; được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp và đặc biệt là sự chỉ đạo sâu sát của Phòng GD&ĐT, nhiều trườ
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn Sáng kiến kinh nghiệm (SKKN)
Cuộc cách mạng công nghệ thông tin (CNTT) cùng với quá trình toàn cầu hóa
đã và đang tác động mạnh mẽ, toàn diện đồng thời tạo cơ hội cho những chuyển biến căn bản tích cực đến mọi mặt của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội trên toàn thế giới Nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam đã nắm bắt được
cơ hội ứng dụng CNTT, phát huy thế mạnh, tăng cường năng lực kinh tế xã hội tạo nên những bước chuyển biến góp phần đưa đất nước ngày càng phát triển
Chỉ thị 29/2001/CT-BGD&ĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu
rõ : “Đối với giáo dục và đào tạo, công nghệ thông tin có tác động mạnh mẽ, làm thay đổi phương pháp, phương thức dạy và học Công nghệ thông tin là phương tiện để tiến tới một xã hội học tập” CNTT mở ra triển vọng to lớn trong việc đổi mới các phương pháp và hình thức dạy học Những phương pháp dạy học theo cách tiếp cận kiến tạo, phương pháp dạy học theo dự án, dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề càng có nhiều điều kiện để ứng dụng rộng rãi Các hình thức dạy học như dạy theo lớp, dạy theo nhóm, dạy cá nhân cũng có những đổi mới trong môi trường công nghệ thông tin
Trong những năm gần đây, Đảng và nhà nước ta luôn có sự đầu tư phát triển cho ngành giáo dục đặc biệt là lĩnh vực CNTT Do đó, ngành GD&ĐT đã đạt được rất nhiều thành tựu về ứng dụng CNTT Bộ GD-ĐT đã ban hành nhiều chính sách, hướng dẫn ứng dụng CNTT trong giáo dục Bộ GD-ĐT đã ban hành quyết định sử dụng thống nhất bộ công cụ dành cho cán bộ quản lý Về ứng dụng CNTT trong giảng dạy, trước đây giáo viên thường dùng Powerpoint làm trình chiếu hỗ trợ giảng bài Hiện nay Bộ đang triển khai công nghệ e-learning trong toàn ngành, hướng tới xây dựng một xã hội học tập Ngoài ra mỗi năm học, Bộ đều phát động cuộc thi bài giảng trực tuyến e-learning nhằm tập hợp và phổ biến nguồn bài giảng tốt nhất từ giáo viên tham gia đóng góp Do đó mỗi trang Website (web) đóng vai trò quan trong trong việc đưa các kiến thức, bài giảng đến cho mọi người
Trang 2Đứng trước các yêu cầu đó việc đầu tư cho giáo dục một cách có hiệu quả và nhanh chóng là đầu tư CNTT cho các cơ sở giáo dục Nhận thức rõ vai trò, tầm quan trọng và hiệu quả của ứng dụng trang Web trong dạy học; được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp và đặc biệt là sự chỉ đạo sâu sát của Phòng GD&ĐT, nhiều trường trung học cơ sở (THCS) đã có nhiều cố gắng trong việc xây dựng, triển khai trang thông tin điện tử được gọi là trang Web trong nhà trường phục vụ cho công tác dạy và học và bước đầu thu được một số kết quả nhất định Tuy nhiên trong quá trình triển khai vận hành các trang web của các trường còn gặp nhiều khó khăn, thử thách
Với vai trò là người phụ trách hoạt động trang web của nhà trường hơn 5 năm vừa qua, tôi đã đúc rút ra những kinh nghiêm cho bản thân mình để phát triển trang
web của nhà trường Tôi xin trình bày sáng kiến kinh nghiệm “Một số giải pháp
nâng cao hiệu quả hoạt động trang website của trường THCS”
Trước đây nhiều tác giả đã đề cập nhiều về vấn đề ứng dụng CNTT trong quản
lí và dạy học Đối với SKKN này thể hiện tính mới, đó là trên cơ sở thực tế về sử dụng trang web của nhà trường, với những kiến thức thực tế để đưa ra một số giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của trang web Trên cơ sở tìm ra những vướng mắc khó khăn trong quá trình vận hành trang web để đưa ra những biện pháp tối ưu nhằm khai thác hiệu quả các trang web trường học một cách có hiệu quả nhất
2 Phạm vi áp dụng của SKKN
Đề tài nghiên cứu giới hạn trong các trang website của cấp THCS, chủ yếu trên địa bàn huyện nhà nơi tôi công tác Nghiên cứu công tác điều hành hoạt động của các trang web cũng như tính hiệu quả khi sử dụng trang web
Đề tài này có thể được áp dụng rộng rãi cho tất cả các đơn vị trường học có trang web phục vụ quản lí và dạy học trên địa bàn tỉnh nhà cũng như toàn quốc Thông qua đề tài, bản thân muốn chia sẽ các kinh nghiệm trong quá trình tham gia quản lí cũng như vận hành một trang Web của một đơn vị trường học hoạt động tốt
Trang 3II PHẦN NỘI DUNG.
1 Thực trạng về hoạt động của trang Web của các trường THCS trên địa bàn huyện
Chúng ta cần biết trang web là gì mà có vai trò to lớn trong việc ứng dụng CNTT như vậy? Trước hết ta hiểu Web là một kênh thông tin của một chủ thể nào
đó (chủ thể ở đây có thể là doanh nghiệp, trường học, cá nhân, ) nhằm đưa đến cho người xem hiểu rõ hơn về những vấn đề mà chủ thể muốn đưa ra Cũng có thể hiểu Web của trường học là một văn phòng ảo của nhà trường trên mạng Internet Web bao gồm toàn bộ thông tin, dữ liệu, hình ảnh về các hoạt động giáo dục mà nhà trường muốn truyền đạt tới người truy cập Internet Văn phòng ảo này khác với văn phòng thật của nhà trường là nó hoạt động 24/7 (24h/ngày, 7 ngày/ tuần), khách viếng thăm văn phòng này có thể ở trong hay ngoài nước và chi phí duy trì văn phòng ảo này rất thấp
Từ đó chúng ta thấy rằng, khai thác tốt hoạt động của trang web, đặc biệt là trang web của trường học nếu khai thác hiệu quả, sử dụng đúng mục đính thì đem lại hiệu quả to lớn trong công cuộc đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục
Hiện tại, các trang web của các trường học trên địa bàn huyện tôi đang công tác có những điểm chung, đó là ban biên tập (BBT) của các trường đã có sự đầu tư
Trang 4về thời gian và công sức trong việc xây dựng trang web của mình ngày càng hoàn thiện cả về nội dung lẫn hình thức Vì vậy, đã thu hút khá đông những lượt độc giả truy cập Nhiều trang Web của trường học không ngừng có những bước tiến mới, hấp dẫn và thu hút sự quan tâm của độc giả xa gần Nhưng do quy mô nhỏ nên các đơn vị gặp nhiều khó khăn trong vận hành trang web của mình, đặc biệt là công tác đầu tư cho viết tin bài, xây dựng các menu đặc trưng của cấp học Ngoài ra việc xây dựng một hình thức (form) chuẩn nhiều trang web còn chưa đạt được
Đối tượng để tham gia tra cứu, sử dụng trang web của các nhà trường là giáo viên, phụ huynh, học sinh Nhưng trong thực tế, lực lượng phụ huynh, học sinh còn gặp nhiều khó khăn trong việc trong việc truy cập vì không có phương tiện Bởi vì những gia đình học sinh có máy tính nối mạng trên địa bàn huyện chiếm tỉ lệ còn thấp
Nhiều trang web thành lập còn mang tính hình thức, chạy theo thời cuộc nên nội dung nghèo nàn, nhiều menu không hoạt động và không mang lại hiệu quả như mong muốn Thậm chí có những trang web thành lập đã lâu mà chỉ vài nghìn lượt truy cập, chứng tỏ tính quảng bá, tính hấp dẫn của tra web không có
Đối với trường THCS nơi tôi quản lí, là một trường thuộc vùng khó khăn, nhà trường có 16 lớp với 566 học sinh Trong đó gần 85% học sinh là con em các gia đình nông nghiệp thuộc các vùng kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn của huyện Chính vì thế mà điều kiện được tiếp xúc với CNTT của đa số các em học sinh là rất hạn chế
Đội ngũ giáo viên: Khả năng viết tin bài và biên tập của một số giáo viên còn hạn chế Đa số là giáo viên trẻ mới ra trường hoặc từ nơi khác chuyển về Nhiều giáo viên trình độ Tin học, kỹ năng sử dụng máy tính, đặc biệt là kỹ năng khai thác mạng Internet về đưa và lấy thông tin chưa thực hiện tốt
Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho dạy học, đặc biệt là phục vụ cho việc dạy tin học và ứng dụng CNTT của nhà trường còn nhiều bất cập, đặc biệt là số
Trang 5máy nối mạng tại thư viên trường học không đáp ứng để học sinh truy cập (10 máy/
566 học sinh)
Đối với trang Web của trường do tôi quản lí đã hoạt động hơn 5 năm với hơn
3500000 lượt truy cập và Ban biên tập (BBT) rất quan tâm, xây dựng cho trang web Nhưng trong quá trình hoạt động cũng gặp nhiều bất cập như số lượng người tham gia viết bài có chất lượng còn hạn chế, đặc biệt là bài cho trang chủ BBT không có chuyên ngành Ngữ Văn nên cũng gặp nhiều khó khăn trong biên tập nội dung Việc truy cập vào trang web của nhà trường của nhiều phụ huynh còn hạn chế vì do thiếu trình độ cũng như phương tiện
2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của trang Web trường THCS
Căn cứ vào đặc điểm năm học và tình hình thực tế của đơn vị trên địa bàn huyện nhà nói chung và trường THCS nơi tôi công nói riêng, đã xây dựng kế hoạch dạy, học và ứng dụng CNTT giai đoạn 2016 - 2020 với ý thức sâu sắc rằng CNTT
là công cụ hỗ trợ đắc lực và hữu hiệu cho các hoạt động giáo dục Trong đó xác định mục tiêu đích của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học là: Nâng cao từng bước cơ bản chất lượng của trang Web của nhà trường, tạo ra một môi trường giáo dục mang tính tương tác cao, tạo điều kiện để chủ động tìm kiếm tri thức, sắp xếp hợp lý quá trình tự học tập, tự rèn luyện của mỗi người
Để thực hiện được mục tiêu đó, trong hệ thống các giải pháp, tôi xin đưa ra một số giải pháp sau:
2.1 Công tác bồi dưỡng giáo viên
Xác định Con người là một trong những yếu tố hàng đầu quyết định sự thành công của trang Web trong việc ứng dụng CNTT vào trong quản lý và giảng dạy Do
đó, nhà trường đặc biệt quan tâm đến việc bồi dưỡng nâng cao trình độ tin học, đặc biệt là các kỹ năng viết tin bài, các chuyên đề, các kế hoạch và khai thác các thông tin trên mạng Internet cho đội ngũ giáo viên Xuất phát từ thực tế đó, cần tiến hành bồi dưỡng bằng các giải pháp cụ thể:
Trang 62.1.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ giáo viên
Đẩy mạnh tuyên truyền cho giáo viên thấy rõ hiệu quả và yêu cầu mang tính tất yếu của việc xây dựng trang Web trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy thông qua việc triển khai, khai thác trang Web về ứng dụng CNTT trong dạy học; thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn tổ khối, hội thảo chuyên đề; thông qua việc triển khai các cuộc thi có ứng dụng CNTT, viết bài do Trường tổ chức
Phát động sâu rộng thành phong trào và đề ra yêu cầu cụ thể về số bài viết cho trang Web đối với mỗi giáo viên để chính họ qua áp dụng thấy được hiệu quả và
sự cần thiết của trang Web trong giảng dạy, đặc biệt là đối với đổi mới phương pháp dạy học và quản lý
2.1.2 Nâng cao trình độ cho đội ngũ
Tạo điều kiện cho giáo viên học tập nâng cao trình độ Tin học để thuận tiện cho việc sử dụng các phần mềm phục vụ cho công tác dạy học
Bố trí sắp xếp để cán bộ giáo viên được tham gia đầy đủ các lớp tập huấn, bồi dưỡng cách viết bài cách sưu tầm các chuyên đề, tài liệu cần thiết phụ vụ cho công tác dạy và học
Chú trọng và bồi dưỡng cho cán bộ quản trị mạng trong việc biên tập và hoàn thiện các chuyên mục cần thiết cho trang Web
BBT cần nắm một số thao tác của một quản trị mạng như việc đưa tin bài, đưa các nội dung lên một số menu cần thiết Với một số thao tác như vậy BBT có thể đưa kịp thời các tin, các thông báo “nóng” mà không thông qua quản trị mạng Trong biên tập bài BBT có thể đặt vị trí của mình như một đọc giả khó tính để cảm nhận các bài viết và từ đó đưa ra những điều chỉnh phù hợp nhất
2.1.3 Bồi dưỡng kỹ năng khai thác thông tin trên trang Web
Muốn ứng dụng và khai thác các kiến thức vào giảng dạy hiệu quả thì ngoài những hiểu biết căn bản về nguyên lý hoạt động của máy tính và các phương tiện
hỗ trợ, đòi hỏi giáo viên cần phải có kỹ năng thành thạo khai thác các thông tin trên
Trang 7trang Web Nhận thức được điều đó, nhà trường cần chú trọng bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng CNTT cho giáo viên thông qua nhiều hoạt động, như:
- Tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng sử dụng máy tính và các phần mềm Tin học những giáo viên có kỹ năng tốt về Tin học của trường, theo hình thức trao đổi giúp đỡ lẫn nhau, tập trung chủ yếu vào những kỹ năng mà giáo viên cần sử dụng trong quá trình soạn giảng và việc khai thác các thông tin từ trang Web
- Tổ chức sinh hoạt chuyên môn, chuyên đề để trao đổi về kinh nghiệm viết tin bài và lập thêm các chuyên mục cần thiết phục vụ cho việc dạy và học
- Động viên giáo viên tích cực tự học, khiêm tốn học hỏi, sẵn sàng chia sẻ, luôn cầu thị tiến bộ, thường xuyên trao đổi với đồng nghiệp; chuyên môn nhà trường phải là bộ phận kết nối, là trung tâm tạo ra một môi trường học hỏi tích cực
Để làm được điều đó, BGH đặc biệt là phó hiệu trưởng, các tổ trưởng chuyên môn phải luôn quan tâm sâu sát, đi đầu gương mẫu, cùng học hỏi - cùng làm với giáo viên thì mới hiểu được họ yếu ở điểm nào, gặp khó khăn ở khâu nào, cần giúp
đỡ gì trong việc xây dựng và hoàn thiện các chuyên mục trên trang Website của nhà trường
2.2 Nâng cao hiệu quả hoạt động của trang Web THCS
2.2.1 Xây dựng và thực hiện kế hoạch
Xây dựng kế hoạch hoạt động cho trang Web theo hàng tuần, hàng tháng và cả năm là công việc đầu tiên của người đứng đầu đơn vị Việc xây dựng kế hoạch phải căn cứ vào tình hình thực tế của nhà trường, nắm rõ thế mạnh của từng tổ chuyên môn, từng cá nhân
Triển khai kế hoạch đến tận cán bộ giáo viên thông qua phiên họp hội đồng của tháng Do đó trong nội dung họp hội đồng ban giám hiệu nhà trường phải dành một nội dung không thể thiếu là triển khai và đánh giá kế hoạch hoạt động của trang web Từ đó biểu dương các cá nhân tiêu biểu cũng như phê bình các cá nhân không hoàn thành nhiệm vụ theo kế hoạch đề ra
Trang 82.2.2 Nâng cao chất lượng tra Web.
Trang Web là bộ mặt của nhà trường trước giáo viên, phụ huynh, học sinh cũng như các đọc giả trong và ngoài nước Chất lượng Web là yếu tố chính để giữ chân và tạo ấn tượng tốt cho người xem một khi họ đã vào xem website của nhà trường Chất lượng Web được đánh giá thông qua các yếu tố sau: Trình bày thiết
kế, bố cục: trình bày trang nhã, ấn tượng, bố cục rõ ràng, đơn giản, không bề bộn, không có quá nhiều thông tin trên một trang
Vì vậy Web cần:
- Thiết kế thẩm mỹ, tiện lợi: Xây dựng form phải chuẩn, form chuẩn cho một trang web ở cấp độ trường học phải đáp ứng được tính thẩm mỹ, sư phạm; tính hữu ích (góp phần tích cực vào việc đổi mới công tác quản lí, hình thành mạng giao lưu giữa nhà trường, gia đình và học sinh), khoa học (dẽ khai thác, sử dụng) và có phương tiện bảo mật thông tin nội bộ Điều đó có nghĩa là ngoài hình thức đẹp bên ngoài, các trang phải tạo được những tiện ích cho người dùng ở các liên kết, có đủ các menu cần thiết; các menu được sắp xếp khoa học, tiện dụng
- Tốc độ hiển thị nhanh: tốc độ hiển thị trang web phải nhanh, nếu không người xem sẽ chán và bỏ qua, đặc biệt là ở Việt Nam tốc độ truy cập Internet bằng điện thoại rất chậm Không nên đưa các hình ảnh, flast, âm thanh có dung lượng lớn làn ẩn hưởng đến tốc đọ của web
- Địa chỉ dễ nhớ và ngắn gọn, sử dụng đúng tên miền giáo dục (.edu)
- Hỗ trợ nhiều tính năng khác như: email (hộp thư nội bộ), thống kê truy cập, cập nhật dễ dàng và nhanh chóng Web phải có các chức năng tiện ích phục vụ người xem như form liên hệ, chức năng tìm kiếm v.v để tránh làm mất thời gian, gây phiền phức cho người xem
- Tính hấp dẫn người xem: Nếu người xem chỉ xem một lần rồi không bao giờ vào xem nữa thì Web của nhà trường cũng thực sự không mang lại lợi ích nhiều
Do đó, trên website của nhà trường cần phải có những thông tin đầy đủ, bổ ích, cập nhật đáp ứng đúng nhu cầu người xem
Trang 92.2.3 Khai thác và sử dụng trang web.
Phát huy khả năng của chính đội ngũ, nhà trường tự chủ động xây dựng và hoàn thiện các chuyên mục cần thiết cho trang Web Đưa vào trang Web một số menu và các đường liên kết cần thiết cho người sử dụng Ví dụ: Các menu về văn bản chỉ đạo, phổ biến pháp luật , các liên kết tra cứu điểm ở phần mềm quản lí SMAS, liên kết đến trang web Violympic, Ioe,
Tham gia lập và sử dụng “nguồn học liệu mở” về đề thi, giáo án, tài liệu tham khảo trên Web của phòng, và các trường bạn, tài nguyên dùng chung trên Web của trường
Đẩy mạnh việc khai thác tài nguyên trên trang Web phục vụ công tác quản lý
và giảng dạy của CBGV thông qua bồi dưỡng, tập huấn, cung cấp địa chỉ hoặc mở liên kết với trang web của trường
Tăng cường việc khai thác sử dụng hệ thống thư điện tử để tăng tiện ích, hiệu quả trong trao đổi cập nhật thông tin Yêu cầu mỗi cán bộ giáo viên lập và đăng ký một địa chỉ mail trên web của nhà trường để trao đổi thông tin cũng như tăng tín bảo mật của trang web
Trường cần mở thêm các chuyên mục tập huấn sử dụng các phần mềm hỗ trợ soạn giảng và kỹ thuật thiết kế bài giảng e-Learning cho cán bộ giáo viên, đồng thời thường xuyên giới thiệu các phần mềm hỗ trợ soạn giảng trong mục “tài nguyên” tại trang Web của trường
Thành lập được thư viện đề thi với tất cả các môn để học sinh tra cứu, thi thử, tăng tính tiện ích của trang Web
Khuyến khích và tạo điều kiện cho học sinh và phụ huynh khai thác tốt nguồn tài nguyên của web Biến Web của nhà trường thành công cụng liên lạc hữu ích của phụ huynh và nhà trường
2.3 Tăng cường xây dựng cơ sở vật chất và các thông tin trên trang Web
Trang 10Nhà trường đã cống gắng công sức xây dựng và hoàn thiện trang Website cập nhật đầy đủ và kịp thời các thông tin của ngành cũng như của trường, đặc biệt là các chuyên đề phụ vụ cho công tác quản lý và dạy học
Ban biên tập trang Web cần đầu tư công sức xây dựng nhiều chuyên mục cần thiết cho trang Web
Phân công rõ trách nhiệm viết các chuyên đề và hoàn thiện các chuyên mục cho các tổ chuyên môn
Nhà trường luôn cố gắng bố trí sắp xếp khoa học các chuyên mục trên trang Web để tạo điều kiện khai thác hiệu quả và sử dụng tối đa các thông tin hiện có
Bố trí các phòng làm việc của BGH, phòng chờ của giáo viên, phòng thư viện đều có kết nối Internet để cán bộ, giáo viên được truy cập Internet thường xuyên; Phòng đọc của học sinh ở thư viện số máy tính nối mạng phải đáp ứng nhu cấu của hoc sinh (tối thiểu 50 HS/máy)
Hoàn thành kết nối Internet tốc độ cao: ADSL, WiFi Đặc biệt là sử dụng hện thống cáp quang trong nối mạng Internet
Thiết lập hộp thư nội bộ cho mỗi cán bô giáo viên trong nhà trường để tăng nhu cầu sử dụng Web cho cá nhân Khuyến khích cán bộ giáo viên trong nhà trường kết nối Internet theo chương trình khuyến mại dành riêng cho ngành giáo dục
3 Kết quả đạt được.
Được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp cùng với sự tích cực tham mưu của nhà trường, đến nay trang Web của nhà trường đã được cải thiện đáng kể và đã có
vị trí trong giáo viên và học sinh cũng như phụ huynh Hiện tại số lượng truy cập hơn 5000000 lượt Số lượng người online bình quân 50 người/lần
Giáo viên đã có sự chuyển đổi về nhận thức, từ qui định (mang tính áp đặt) lúc ban đầu sang tâm thế thích thú với trang Web nhà trường Từ yêu thích đến chủ động học hỏi cho nên kỹ năng viết bài và khai thác thông tin của giáo viên không