Đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi Mầm non việc chăm sóc giáo dục trẻ ngay từ tháng năm đầu tiên của cuộc sống là một vấn đề hết sức cần thiết và nó có ý nghĩa vô cùng quan trọng không chỉ đối v
Trang 11 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài:
Trẻ em là những hạt giống, những mầm non trong vườn ươm đất nước, trẻ
em là nguồn hạnh phúc của mọi gia đình, tương lai của đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp của ông cha Đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi Mầm non việc chăm sóc giáo dục trẻ ngay từ tháng năm đầu tiên của cuộc sống là một vấn đề hết sức cần thiết
và nó có ý nghĩa vô cùng quan trọng không chỉ đối với gia đình, nhà trường, mà là còn của toàn xã hội, chính vì vậy chúng ta phải tạo mọi điều kiện, tập trung mọi sức lực để chăm sóc và giáo dục trẻ, tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động, học tập
và vui chơi “trẻ học bằng chơi, chơi bằng học” đạt chất lượng giáo dục cao trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Như chúng ta đã biết giáo dục Âm nhạc là “món ăn tinh thần” không thể thiếu được đối với con người nói chung và đối với trẻ Mầm non nói riêng Ngay từ khi trẻ cất tiếng khóc chào đời tâm hồn trẻ đã được xoa dịu bằng lời ru ngọt ngào của bố, của mẹ những câu hát du dương êm dịu đã đưa trẻ vào giấc ngủ, với những giấc mơ đẹp, khi trẻ đến trường mầm non đã được các cô dỗ dành, yêu thương bằng những bài hát ru đậm đà tính giáo dục, những bài hát đó đã thấm sâu vào tâm hồn trẻ, nuôi dưỡng tâm hồn trẻ, lớn lên, mang lại cho trẻ tình yêu quê hương, đất nước, yêu thương kính trọng người trên, bạn bè giúp đỡ chia sẻ cùng nhau, thông qua đó trẻ biết ngoan ngoãn, vâng lời, gọn gàng, sạch sẽ
Đến với âm nhạc sẽ giúp trẻ phát triển trí nhớ, óc tưởng tượng, cơ thể trẻ phát triển cân đối, hài hòa, qua ca hát giúp giáo viên phát hiện ra những trẻ có năng khiếu nghệ thuật để kịp thời bồi dưỡng cho trẻ Đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi Mầm non dạy trẻ tiếp xúc với giáo dục âm nhạc là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong trường mầm non, người giáo viên phải nắm vững đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻ Từ đó cô giáo đưa ra phương pháp giáo dục phù hợp để cung cấp cho trẻ những kiến thức sơ đẳng một cách khoa học, nhằm lôi cuốn sự hứng thú của trẻ vào các hoạt động của trẻ biến hoạt động học tập thành hoạt động tìm tòi khám phá của trẻ, để kiến thức đến với trẻ một cách tự nhiên, khắc sâu vào tâm lý của trẻ trong hoạt động học tập tiếp theo
Bộ môn âm nhạc cho trẻ trong trường mầm non là một bộ môn rất cần thiết, không thể thiếu được trong trường mầm non nói chung và trẻ ở nhóm trẻ 24-36 tháng nói riêng Bỡi giáo dục âm nhạc là là phương tiện tích cực trong giáo dục trẻ
ở nhiều mặt: thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể chất Ngoài ra đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở độ tuổi này là “dễ nhớ, dễ quên” phát âm chưa chuẩn, đặc biệt là trẻ ở vùng nông thôn nói tiếng địa phương nhiều còn có một số trẻ nói ngọng, nói lắp
mà giáo dục âm nhạc là một biện pháp hiệu quả đã khắc phục tình trạng này
Trang 2Từ những đồng nghiệp đi trước, qua dự giờ thăm lớp, thực tế giảng dạy, thông qua việc vận dụng một số biện pháp giáo dục âm nhạc bản thân tôi luôn băn khoăn, trăn trở, suy nghĩ phải làm gì để thu hút và lôi cuốn được sự hứng thú của trẻ vào hoạt động giáo dục âm nhạc đạt kết quả cao, để khi cô hát bài hát có “hồn” hơn lôi cuốn sự hứng thú của trẻ vào hoạt động âm nhạc trẻ yêu ca hát thấy được cái hay, cái đẹp trong từng bài hát góp phần giáo dục đạo đức và hoàn thiện nhân cách trẻ Vì vậy tôi chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động
âm nhạc cho trẻ 24-36 tháng tuổi” để nghiên cứu
1.2: Điểm mới của đề tài và phạm vi áp dụng của đề tài
1.2.1: Điểm mới của đề tài:
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ 24-36 tháng tuổi” điểm mới của đề tài là:
Phát huy tính tích cực, sáng tạo, ham hiểu biết của trẻ, trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động thông qua việc sử dụng đồ dùng, đồ chơi dạy học, trẻ tích cực khám phá những điều mới lạ Giáo viên sáng tạo trong công tác dạy học, làm đồ dùng, đồ chơi học liệu phong phú, nhằm kích thích sự hứng thú tính ham hiểu biết của trẻ vào các hoạt động học, giúp giáo viên có thêm kỹ năng trong việc lập kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ, lựa chọn phương pháp truyền thụ kiến thức phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ và điều kiện đặc điểm của lớp để xây dựng kế hoạch năm, tháng, tuần, theo chủ để, lồng ghép dạy trẻ tham gia hoạt động âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi
1.2.2 Phạm vi áp dụng đề tài:
Thông qua đề tài này Tôi chỉ muốn mọi người hiểu thêm về công tác giáo dục âm nhạc cho trẻ Vì âm nhạc là món ăn tinh thần giúp cho các cháu trong quá trình tham gia vào các hoạt động ở các lĩnh vực, nắm vững kiến thức, kỹ năng Hoạt động văn nghệ rèn luyện thân thể đảm bảo chăm sóc giáo dục trẻ
Đề tài của tôi mới viết lần đầu, đã được hội đồng khoa học nhà trường góp ý
bổ sung và đánh giá xếp loại tốt, được áp dụng rộng rãi trong nhà trường và có thể
áp dụng một số trường bạn, nhằm thực hiện có hiệu quả lĩnh vực phát triển âm nhạc cho trẻ 24-36 tháng tuổi
2 PHẦN NỘI DUNG 2.1 Thực trạng của đề tài:
Việc nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ rất quan trọng trọng việc phát triển toàn diện cho trẻ, là một trong các lĩnh vực chuyên biệt cần phải chuẩn và thiết thực đối với trẻ Mầm non Vì giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dục đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí của trẻ Ngoài ra âm nhạc còn góp phần hình thành và
Trang 3phát triển nhân cách cho trẻ giúp trẻ mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh, làm cho ngôn ngữ của trẻ ngày càng mở rộng, hình thành ở trẻ năng lực thái độ cần thiết chuẩn bị tâm thế cho trẻ học tốt hơn khi lên các độ tuổi lớn hơn
Để đáp ứng yêu cầu phù hợp với chiến lược giáo dục Mầm non, đòi hỏi nâng cao giáo dục toàn diện cho trẻ nói chung và tăng cường hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ nói riêng, đây là điều kiện thuận lợi để nhà trường tăng trưởng cơ sở vật chất đảm bảo đồ dùng, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học Mặt khác được sự quan tâm, giúp đỡ của Ban Giám Hiệu nhà trường, Hội cha mẹ học sinh, các ban ngành, bạn bè đồng nghiệp về sưu tầm nguyên vật liệu, làm đồ dùng đồ chơi, bản thân luôn học hỏi, trau dồi kiến thức, sáng tạo lồng ghép nội dung phong phú vào các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ, trong đó có lĩnh vực giáo dục âm nhạc Năm học 2018-2019 tôi được phân công chủ nhiệm nhóm lớp 24-36 tháng tuổi Qua thời gian đứng lớp, nắm bắt được tình hình thực tế bản thân tôi gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi
- Là nhóm lớp 24-36 tháng tuổi với số 25 cháu, với độ tuổi đồng đều, 100% trẻ ngoan ngoãn, mạnh dạn, hồn nhiên, đạt yêu cầu về phát triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, và tình cảm xã hội, trẻ đã cảm thụ được cái hay cái đẹp trong cuộc sống xung quanh trẻ
- Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu về chuyên môn xây dựng phương pháp đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non
- Trường, lớp được đầu tư đầy đủ trang thiết bị điện tử, công nghệ thông tin phục vụ cho các hoạt động như máy vi tính, loa, dụng cụ âm nhạc, máy chiếu và các trang thiết bị khác, giúp giáo viên dễ dàng hơn trong việc chuyển tải kiến thức, tiết học cũng trở nên sinh động, và dễ cuốn hút
- Phòng học rộng rãi thoáng mát và khá đầy đủ điều kiện để trẻ hoạt động
- Là một giáo viên trẻ có tinh thần trách nhiệm và đầy lòng nhiệt tình, yêu
nghề mến trẻ bản thân tôi xác định được mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của việc giáo dục âm nhạc để tìm ra các giải pháp hữu ích nhất
- Bản thân tôi được tham gia các buổi sinh hoạt chuyên môn liên trường, bồi dưỡng chuyên môn ở trường, các buổi tập huấn do phòng tổ chức, tham dự các tiết thao giảng của đồng nghiệp, sưu tầm tài liệu phục và học tập ở các trường bạn về tiết giáo dục âm nhạc nhằm đúc rút kinh nghiệm cho bản thân qua đó tôi nắm vững phương pháp khi tổ chức hoạt động của bộ môn
- Phụ huynh luôn quan tâm đến con em mình, nhiệt tình ủng hộ cho các phong trào văn nghệ, hay hoạt động chung ở lớp, điều này đã tạo điều kiện thuận
Trang 4lợi cho tôi xây dựng những tiết học hay và chất lượng, bên cạnh đó phụ huynh còn ủng hộ những nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy học và vui chơi cho các cháu như: Tre, gỗ, chai nhựa
* Khó khăn
- Nhà trường đã đầu tư mua một số đồ dùng, đồ chơi phụ vụ hoạt động âm nhạc nhưng vẫn còn thiếu, chưa đủ phục vụ cho cô và trẻ Chính vì vậy mà chất lượng giảng dạy hoạt động âm nhạc chưa cao, dẫn đến việc phát triển thẩm mỹ cho trẻ cũng còn hạn chế
- Độ tuổi trẻ còn quá nhỏ nên đa số trẻ chưa nói rõ lời còn nói ngọng nói lắp nhiều Trẻ bước đầu mới đến lớp nhà trẻ nên trẻ hay khóc nhè, trẻ còn nhút nhát chưa mạnh dạn tự tịn
- Đa số trẻ sống ở nông thôn nên điều kiện kinh tế còn khó khăn, địa bàn không tập trung, đường đến trường lại xa xôi, phụ huynh chưa có thời gian chăm sóc cho con cái nên ảnh hưởng đến việc cho trẻ đi học
- Một số gia đình chưa thực sự quan tâm đến trẻ
- Thời gian cho việc tạo môi trường hoạt động, tìm tòi và khám phá các đồ dùng đồ chơi một số chủ đề chưa phong phú
- Trong quá trình dạy trẻ nhiều lúc cô chưa phát huy hết tính linh hoạt sáng tạo của trẻ, chưa áp dụng hết các dụng cụ âm nhạc
* Thực trạng:
Để tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ và biết được mức độ, tiếp thu, nhận thức của trẻ vào đầu năm học tôi đã tổ chức hoạt động môn âm nhạc dưới mọi hình thức khác nhau và tiến hành khảo sát đánh giá qua đó tôi nhận thấy một
số nhược điểm lớn như một số trẻ chưa tập trung, chưa chú ý, không hứng thú, tiết học chưa đạt hiệu quả cao, qua đây là số liệu tôi khảo sát như sau:
Thuộc bài hát, vận động theo bài hát 10/25 40%
- Qua kết quả theo dỏi đánh giá ở trên tôi nhận thấy giờ hoạt động âm nhạc cho trẻ của mình chưa mang lại hiệu quả cao Ý thức từ vai trò của giáo dục âm nhạc cho nên hoạt động học có chủ đích “Giáo dục âm nhạc” đã trở thành một hoạt động không thể thiếu được trong trường lớp Mầm non và hơn nữa là một giáo viên mầm non, tâm huyết với nghề dạy trẻ tôi nhận thấy trẻ em bây giờ rất thông minh
và lanh lợi
Trang 5Tôi luôn mong muốn truyền đạt thật nhiều kiến thức cho trẻ, giúp trẻ phát triển hết những khả năng vốn có Chính vì điều đó tôi đã luôn trăn trở, tìm tòi và sáng tạo để tìm ra những cách thức hay, những phương pháp tốt nhất Với kết quả như trên, bản thân tôi luôn băn khoăn, lo lắng và suy nghĩ tìm ra những biện pháp tối ưu nhất kết hợp với sự chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trường để tìm ra những biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ
2.2 Các biện pháp:
Có thể nói rằng ở lứa tuổi nhà trẻ 24-36 tháng, xúc cảm thẩm mỹ của trẻ phát triển khá nhanh, tâm hồn trẻ nhạy cảm, dễ xúc cảm với những cảnh vật xung quanh Hơn nữa âm nhạc con là phương tiện giúp trẻ nhận thức với thế giới xung quanh, phát triển lời nói, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm Vì vậy có thể coi như
âm nhạc là một bộ phận không thể tách rời trong công tác giáo dục trẻ một cách toàn diện Nhận thức được tầm quan trọng đó qua sự học hỏi tìm tòi và nghiên cứu của mình tôi đã áp dụng một số biện pháp như sau:
2.2.1:Biện pháp 1: Tạo môi trường học tập cho trẻ
- Trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi, việc được đến trường mầm non được tiếp xúc với môi trường mới đối với trẻ là một sự trải nghiệm hoàn toàn mới mẻ, tuy nhiên trẻ ở độ tuổi này nhanh thích nhưng cũng nhanh chán, vì thế môi trường học tập đối với trẻ đóng một vai trò hết sức quan trọng Tôi tạo một không khí nhộn nhịp, vui vẻ để trẻ có thể tạm quên những tình cảm âu yếm mà ở nhà trẻ được ông bà cha
mẹ dành cho trẻ, để trẻ có thể cảm nhận được sự ấm áp, tự tin khi đến trường
Để làm được điều đó, tôi và giáo viên trong lớp trang trí môi trường gần gủi với trẻ, màu sắc sặc sỡ, thu hút sự chú ý của trẻ
- Góc âm nhạc là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm nhạc của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển những kỹ năng
âm nhạc qua các trò chơi, các hoạt động sáng tạo làm phát triển khả năng sáng tạo của trẻ Tôi luôn chú ý tận dụng diện tích phòng học, góc âm nhạc một cách phù hợp và bố trí, sắp xếp các dụng cụ, đồ dùng âm nhạc để tạo môi trường gần gũi, tạo cảm giác thoải mái cho trẻ, tạo cho trẻ sự hứng thú tham gia vào hoạt động âm nhạc Bên cạnh đó có thể để giấy báo hay những loại phế liệu có kích cỡ lớn, tạo điều kiện cho trẻ sáng tạo ra các kiểu áo váy theo ý tưởng cá nhân của trẻ, phục
vụ cho các buổi biểu diễn âm nhạc, nhảy múa tự do
- Cung cấp cho trẻ nhiều nguồn âm thanh: Từ các loại phế liệu sẳn có ở địa phương như các loại lon bia, hộp sữa, hộp bánh bằng thiếc, thùng giấy, các dụng
cụ nhà bếp, khối gỗ, chén bằng sành các loại hột hạt, gạo, các loại đá tạo ra các âm thanh khác nhau, để trẻ cảm nhận được các loại âm thanh đó
- Bản thân tôi còn sưu tầm các loại băng nhạc thiếu nhi, mầm non, dân ca, nhạc cổ truyền, cổ điển, nhạc không lời các loại nhạc cụ dân tộc Khi có điều kiện tôi dùng đàn thật, hay có thể sử dụng mô hình, tranh ảnh cho trẻ quan sát
Trang 6- Ngoài ra còn có một số đồ dùng khuyến khích trẻ sáng tạo trong vận động theo nhạc như: khăn choàng, mũ âm nhạc, vòng đeo tay, vòng đeo chân, những con búp bê bằng vải hay thú nhồi bông làm bạn nhảy cùng trẻ Tất cả những đồ dùng,
đồ chơi trên đều phải ở trạng thái mở, trẻ dễ dàng lấy và sử dụng Khi bố trí góc âm nhạc cần chú ý sao cho ở nơi đó tiếng ồn ào trẻ tạo ra tại góc không ảnh hưởng, làm phiền đến những hoạt động yên tĩnh ở góc khác
- Đó kích thích tính tò mò, ham hiểu biết lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạc, tôi luôn chú ý thay đổi vật liệu, những thiết bị tạo âm thanh khác nhau theo chủ
đề, tạo điều kiện cho trẻ sử dụng tối đa
- Ở góc nghệ thuật, tôi còng chú ý tạo điều kiện cho trẻ thể hiện những ý tưởng, mong muốn của trẻ, đặc biệt phát huy tác dụng của trẻ hỗ trợ nhau, liên kết với nhau tổ chức các hoạt động mang tính nghệ thuật Khuyến khích trẻ tự làm hay cùng trẻ trang trí một số đồ dùng đồ chơi để vỗ hay gõ đệm bài hát nhằm gây hứng thú cho trẻ khi sử dụng Có thể cho trẻ phối hợp chơi với nhóm tạo hình trang trí váy áo làm mặt nạ hóa trang Trẻ vô cùng sung sướng khi được sử dụng đồ dùng
do chính trẻ tạo ra, để thực hiện các hoạt động âm nhạc
2.2.2 Biện pháp 2 : Nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động âm nhạc trên tiết học.
- Muốn thực hiện tốt việc giáo dục âm nhạc đối với trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi ở trường mầm non, đòi hỏi giáo viên phải có kiến thức, năng khiếu âm nhạc, biết truyền đạt, biết thể hiện tác phẩm một cách hấp dẫn vì hiệu quả giáo dục ảnh hưởng trực tiếp tới trẻ Việc tổ chức một tiết học âm nhạc nhẹ nhàng, linh hoạt sẽ giúp cho trẻ dễ dàng tiếp thu, trẻ hứng thú học mà không bị nhàm chán
- Vào bài sinh động để thu hút sự chú ý của trẻ: Có thể sử dụng những dồ dùng vật thật hay những câu đố, những đoạn clip làm nổi bật chủ đề dạy
Ví dụ: Ở chủ đề Bé vui đến trường mầm non cô dạy bài hát “Vui đến trường” có thể cho trẻ xem tranh các bạn đang tung tăng đến trường để thu hút sự chú ý của trẻ
- Ở chủ đề Đồ dùng đồ chơi dạy bài hát “Đi nhà trẻ ” dùng các câu đố về các loại đồ dùng đồ chơi gần với trẻ
- Tổ chức các hoạt động đa dạng dựa vào các hoạt động trọng tâm
Ví dụ: Tổ chức dạy hát là trọng tâm thì có thể cho trẻ tập hát thuộc hát đúng hát nhanh - chậm, hát to - nhỏ, hát thi đua tổ, nhóm , cá nhân…
- Tổ chức biểu diễn có thể sử dụng nhiều hình thức như: Múa, hát, nhún nhịp theo bài hát
- Ở lứa tuổi này giáo viên cần lựa chọn hình thức phù hợp với độ tuổi của trẻ, biết vận dụng các hình thức động tỉnh xen lẫn để tạo cho trẻ cảm giác thoải mái
Trang 7khi tham gia hoạt động Ví dụ: đối với loại tiết trọng tâm là dạy hát, nội dung kết hợp là nghe hát thì giáo viên phải biết linh động bố trí hợp lí phần dạy hát, nghe hát và trò chơi âm nhạc để gây cho trẻ sự hứng thú tiếp theo để tham gia hoạt động một cách say sưa, hoàn chỉnh
Bên cạnh đó tôi cũng rèn nề nếp kỹ năng cho trẻ: qua các tiết học và hoạt động, tôi rèn cho trẻ biết thực hiện theo hiệu lệnh, khẩu lệnh tạo cho trẻ có cảm giác tự tin, mạnh dạn khi lên biểu diễn
Các giờ học, hoạt động làm quen âm nhạc nên có phần nghe hát và trò chơi
âm nhạc Muốn một giờ hoạt động âm nhạc đạt kết quả cao, đòi hỏi giáo viên phải hát đúng nhạc, biết sử dụng đàn, các loại nhạc cụ để trẻ được làm quen với nhịp điệu, cô hát càng hay càng thu hút trẻ vào giờ học Cô hát phải thể hiện tình cảm sắc thái nội dung bài hát, cô giới thiệu dẫn dắt hay có nội dung, khuyến khích trẻ hát cùng cô cả bài Cô chuẩn bị nhạc cụ cho trẻ như: Phách tre, trống lắc, xắc xô các loại nhạc cụ khác Trẻ hát đúng, hát hay chưa đủ, cần dạy trẻ vận động theo nhạc, biết phối hợp lời bài hát với nhịp điệu Trẻ vừa hát vừa vận động theo nhạc giúp trẻ biết cảm nhận về âm nhạc Hầu hết các bài hát đều có thể cho trẻ vận động múa Vì múa là hoạt động nghệ thuật, dùng hình thể để biểu hiện tư tưởng, tình cảm của một tác phẩm Múa và âm nhạc có liên quan mật thiết với nhau Với mỗi bài hát nên cho trẻ làm quen 2, 3 cách vận động khác nhau để thay đổi hình thức, giúp trẻ làm quen với nhiều loại hình tiết tấu và không nhàm chán Nếu giáo viên chọn dạng vận động vỗ tay, cách vỗ theo nhịp (đơn giản) thì có thể cho cả lớp vừa hát vừa vận động theo cô từ đầu đến hết bài ở nhịp độ chậm, tư thế ngồi khoảng
2-3 lần( sau lần 1 mới sửa sai) sau đó đến bước thi đua nhóm tổ Trước khi dạy vận động bản thân chuẩn bị thật kĩ một số nội dung như: Nghiên cứu lời bài hát, nghiên cứu âm nhạc, chọn loại vận động, Biên soạn động tác trên cơ sở cấu trúc của bài, tập vận động thành thạo các vận động, chuẩn bị đạo cụ, nhạc cụ đầy đủ Theo chương trình giáo dục mầm non, hoạt động âm nhạc cho trẻ cần đảm bảo các nội dung: Ca hát, vận động theo nhạc, nghe nhạc và trò chơi âm nhạc. Cách thức tổ chức các hoạt động âm nhạc phải thể hiện sự mềm dẻo, linh hoạt dựa trên thực tế nhóm lớp, và đặc điểm tâm lý trẻ, để trẻ được thoải mái vận động, nhanh nhẹn, tự tin, mạnh dạn hơn Trong giờ hoạt động âm nhạc cần cho trẻ làm quen với một số bài hát khác, phù hợp với nội dung bài dạy và lứa tuổi, bài hát có thể do cô sáng tác hoặc sưu tầm Có thể cho trẻ mặc trang phục theo bài hát, giúp trẻ biết trang phục của một số vùng miền theo nội dung bài hát Khi chọn bài hát giáo viên cần lựa chọn những tác phẩm có nội dung phù hợp, thể hiện được nội dung chính của bài dạy hát
Trong giờ học, giáo viên chú ý động viên những trẻ hát đúng, hát hay, vận động thành thạo theo lời ca nhằm khuyến khích trẻ thích thú học hơn Tuyệt đối không chê trẻ mà phải tôn trọng trẻ, nhẹ nhàng sửa sai đối với những trẻ thực hiện
Trang 8chưa đúng Hoạt động dạy học là một bộ phận của quá trình giáo dục Do đó, nội dung các bài dạy không chỉ đơn thuần là hoàn thiện nội dung cần dạy cho trẻ mà còn là phương tiện giáo dục Vì vậy giáo viên phải chú ý quan sát, nhận xét xem trong quá trình học tập trẻ có hoạt động không? Có thích thú không? Tìm hiểu nguyên nhân vì sao trẻ không hoà đồng cùng bạn để có hướng giải quyết tình huống, tìm cách đưa trẻ hoà nhập với bạn bè, dần cho trẻ quan tâm, thích thú với các hoạt động âm nhạc
2.2.3 Biện pháp 3: Giáo viên tự rèn luyện nâng để cao khả năng âm nhạc:
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật hấp dẫn nhưng không dễ đòi hỏi giáo viên phải có khả năng âm nhạc, hát, múa, khả năng tổ chức Chính vì vậy tôi đã sưu tầm sách, tuyển tập, băng đĩa nhạc để có thể thuộc và nắm chắc thêm nhiều bài hát hay để lựa chọn và dạy trẻ như: đĩa nhạc Xuân Mai, Bảo An, Khánh Như Tuyển tập nhac: Thiếu nhi , Thế giới ngày mai, 100 bài hát hay tuổi mầm non
Bản thân còn thường xuyên tham khảo các tài liệu chuyên nghành như: Tạp chí giáo dục mầm non, Gia đình và bé, báo Họa mi, tuyển tập trò chơi cho bé, để cập nhật thông tin, lựa chọn bài hát, cách làm đồ chơi, các trò chơi hay phù hợp với giáo dục âm nhạc của trẻ lớp tôi
Bản thân tôi luôn tận dụng mọi cơ hội để tham quan, dự giờ đồng nghiệp để rút ra những kinh nghiệm cho bản thân khi tổ chức các hoạt động âm nhạc cho trẻ
* Đối với bài hát dạy trẻ hát hay hát cho trẻ nghe, tôi phải luyện tập hít sâu, thở đều để khi hát không bị hụt hơi, tiếp theo phải luyện thanh, sau đó phải đi sâu nghiên cứu bản nhạc để nắm chắc được giai điệu, các dấu luyến láy, ngắt nghỉ của bài hát và xác định giọng cho phù hợp với cô và trẻ khi hát
* Xác định giọng: Muốn xác định giọng trước tiên tôi căn cứ vào nốt nhạc cuối cùng của bản nhạc và dấu hóa biểu của bản nhạc đó, xem dấu hóa biểu đó là dấu thăng hay dấu giáng Sau đó xác định nốt kết của bản nhạc là kết ở nốt nào, bậc mấy của âm chủ, nếu là bậc 1 hoặc bậc 5 của âm chủ giọng trưởng thì đó là giọng trưởng, nếu là giọng thứ thì đó là giọng thứ
- Luyện tập đàn: Việc sử dụng đàn của tôi còn nhiều hạn chế do đó tôi thường xuyên học hỏi âm nhạc của giáo viên cùng lớp, cùng trường
- Minh họa múa: Khi hát cho trẻ nghe giáo viên cần kết hợp minh họa múa
để bài hát thêm sinh động và cuốn hút trẻ hơn vì vậy giáo viên cần lựa chọn động tác sao cho phù hợp với nội dung bài hát và phù hợp với trẻ
Ví dụ: Khi cho trẻ nghe hát bài “Ru con” - Dân ca Nam bộ tôi kết hợp động tác nhẹ nhàng, uyển chuyển thể hiện tình yêu với mẹ của bé Tuy vậy động tác tôi
Trang 9chọn không quá khó, không quá cường điệu để trẻ nghe và dễ cảm nhận, đồng thời với các bài có động tác khó tôi sẽ cùng các bạn đồng nghiệp tìm tòi sáng tạo nên các động tác cho phù hợp với nội dung bài hát
2.2.4 Biện pháp 4: Tổ chức cho trẻ làm quen âm nhạc mọi lúc mọi nơi
và dưới các hình thức
Thực tế giáo dục âm nhạc ở độ tuổi mầm non cho thấy, khả năng cảm thụ
âm nhạc của trẻ không thể tự phát triển, mà cần phải trải phải qua một quá
trình: Học - chơi - tiếp xúc thường xuyên, liên tục. Giáo viên cần cho trẻ làm quen
với âm nhạc mọi lúc mọi nơi Ví dụ, vào buổi sáng giờ đón trẻ, cho trẻ nghe nhạc, nghe những bài hát trong và ngoài chương trình phù hợp với lứa tuổi Trẻ nghe nhiều lần sẽ cảm nhận được giai điệu của bài hát, thích nghe hát và hát được như bạn Hoạt động ngoài trời cũng cần cho trẻ làm quen với âm nhạc, hát những bài có nội dung theo chủ đề, qua đó giáo dục cho trẻ thông qua nội dung của các bài hát
đó
- Để giáo dục âm nhạc đạt hiệu quả Tôi dạy trẻ hát khi tập thể dục, khi dạo chơi, trước giờ học, trong hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều Giáo viên cần chú ý khi cho trẻ nghe nhạc, chỉ cần mở nhỏ âm lượng để tránh sự
ồn ào căng thẳng Trước giờ đi ngủ là thời điểm thích hợp cho trẻ nghe bài có tính chất nhắc nhở như: “Đi ngủ” của Hoàng Văn Yến…Nhà trường là tổ ấm thứ hai sau gia đình, là nơi trẻ cần nhận được những tình yêu thương từ cô giáo Hát ru là thể loại chứa đựng biết bao ý nghĩa của lời ca và tình cảm, nỗi lòng của người hát Nếu nghe qua băng đĩa, trẻ sẽ có cảm giác buồn, cô đơn, nhớ mẹ … bởi vậy tôi hát trực tiếp cho trẻ nghe Với giai điệu du dương đằm thắm, lời ca ngọt ngào sâu lắng
và tình cảm trìu mến của cô giáo sẽ tạo cho trẻ cảm giác an toàn, ầm áp, dần đưa trẻ đi vào giấc ngủ Sau khi ngủ dậy, trẻ cũng cần nghe những bài ca, bản nhạc không lời có tính chất thanh thản, vui vẻ, sôi nổi để trẻ tỉnh táo, tham gia các hoạt động chiều
- Việc cho trẻ làm quen âm nhạc mọi lúc mọi nơi sẽ giúp trẻ nhanh tiếp thu bài học hơn, giúp cho giáo viên dễ dàng truyền thụ kiến thức cho trẻ
- Giáo viên nên tổ chức các cuộc thi âm nhạc tại lớp Có đàn, dụng cụ âm nhạc cho các cháu biểu diễn giống như một chương trình văn nghệ, cho trẻ đóng các vai: Ban nhạc, nhạc sĩ , ca sĩ… giáo viên chuẩn bị phần quà cho những trẻ đạt giải Trẻ sẽ rất hào hứng, mạnh dạn, tự tin tham gia vào các hoạt động âm nhạc, thích biểu diễn và say mê với âm nhạc
Có thể nói rằng trẻ với âm nhạc không chỉ ở việc cho trẻ hát lại, nghe hát những bài hát được cô giáo truyền thụ Những tri thức, kỹ năng âm nhạc ở trẻ sẽ được hình thành và tồn tại lâu bền hơn khi trẻ được rèn luyện thường xuyên và
Trang 10được tham gia biểu diễn Tất cả các hình thức biểu diễn tác phẩm âm nhạc như: Đồng ca, đơn ca, hát kết hợp múa, hát kết hợp trò chơi, vận động theo nhạc… đều tạo cho trẻ những hứng thú nhất định và nếu biểu diễn thành công sẽ có giá trị giáo dục sâu sắc Đặc biệt, hoạt động biểu diễn âm nhạc giúp trẻ mạnh dạn, tự tin trước mọi người, trẻ sẽ thích tham gia biểu diễn trong những ngày lễ hội, thích được nghe nhạc… giúp trẻ từng bước cảm nhận và biết đánh giá âm nhạc cũng như số lượng tác phẩm mà trẻ được nghe, được học Hình thành những cơ sở đầu tiên cho thị hiếu âm nhạc ở trẻ
- Tổ chức chương trình biểu diễn văn nghệ nhân các ngày hội, ngày lễ của trường, lớp như hát mừng sinh nhật: Ngày hội đến trường của bé, Tết Trung Thu, Ngày hội 8/3, Ca múa Mừng Đảng, mừng xuân… để trẻ được tham gia vào hoạt động nghệ thuật mạnh dạn tự tin
2.2.5 Biện pháp 5 : Đưa ứng dụng CNTT vào các tiết học.
- Thường xuyên vào các trang web như: you tobe.com, blog socnhi.com, nhac cua toi.vn…để tìm các tư liệu phù hợp với nội dung bài dạy sau đó sử dụng máy chiếu, làm các hiệu ứng với hình ảnh, ảnh động, sdile show, video clip ….kết hợp với các phần mềm: pwerpoint, kidpic, photoshop…để xử lí hình ảnh và sử dụng trong bài dạy
- Ở chủ đề Những con vật bé yêu : dạy bài hát “Gà trống mèo con và cún con Một con vịt ” Có thể kết hợp cho trẻ xem clip “Thế giới động vật” tương ứng vào mỗi câu hát, đến câu hát về con vật nào thì trẻ xem hình ảnh tương ứng về con vật đó…Trẻ có thể vừa hát vừa bắt chước các hành động của con vật trong bài hát như: Khỉ, voi, gấu…Tiết học của trẻ sẽ thêm vui nhộn và sinh động hơn
- Với những bài nghe hát thuộc làn điệu dân ca, cô có thể cho trẻ xem hình ảnh, clip về những cuộc thi hát dân ca, hát dân ca hò khoan Lệ Thủy hat dân ca xứa nghệ Khi trẻ được trực tiếp xem các đoạn video clip trẻ sẽ hứng thú và có cảm xúc hơn với những làn điệu dân ca đó
- Khi cho trẻ nghe các bài hát dân ca hò khoan Lệ thủy, tôi đưa đoạn clip hát
hò giã gạo hình ảnh của các ông các bà vừa hát vừa giã gạo.Với những giọng hát chuyên nghiệp mượt mà tình cảm, những bộ quần áo rực rỡ sắc màu và phong cảnh hữu tình, trẻ sẽ cảm thụ chính xác hơn về các làn điệu dân ca
- Với các bài hát về Bác Hồ, khi dạy trẻ bài hát: “ Nhớ ơn Bác” kết hợp cho trẻ xem các hình ảnh, clip về Bác Hồ với các cháu thiếu nhi…trẻ sẽ thấy Bác Hồ rất hiền từ giống như một người ông rất gần gũi với các cháu
- Với những trò chơi âm nhạc, tôi sưu tầm những âm thanh gần gũi trong thực tế như các hiện tượng thiên nhiên: Tiếng mưa rơi rì rào to - nhỏ, Tiếng suối chảy róc rách, tiếng gió thổi vi vu, tiếng chim hót véo von…Những âm thanh