SKKN một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 3 4 tuổi

Giáo dục cho trẻ những kỹ năng mang tính cá nhân và xã hội nhằm giúptrẻ có thể chuyển kiến thức, thái độ, cảm nhận thành những khả năng thực thụ, giúptrẻ biết xử lý hành vi của mình tron

1 PhÇn më ®Çu 1.1 Lý do chọn đề tài, sáng kiến, giải pháp:

Như chúng ta đã biết bảo vệ và chăm sóc giáo dục trẻ em là trách nhiệm của

xã hội, của nhà trường và của mỗi gia đình Đối với việc giáo dục và phát triển kỹnăng sống cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non thông qua các hoạt động học cũng nhưhoạt động chơi, giao lưu của trẻ hàng ngày ở trường, trong gia đình giữ vai trò vôcùng quan trọng trong sự phát triển về mọi mặt cho trẻ như: Thẩm mỹ, đạo đức, trítuệ, thể lực và lao động Thông qua các hoạt động hàng ngày như hoạt động học tậpmang tính nghệ thuật, giúp trẻ hoàn thiện hơn nhân cách cũng như kỹ năng sống củamình ngay từ lứa tuổi mầm non Trong xã hội hiện nay, giáo dục kỹ năng sống đãtrở thành một nhu cầu thiết yếu Bởi sự bùng nổ của thông tin, với những suy thoái

về đạo đức, với những đua đòi của thế hệ trẻ, cùng với những mặt trái của côngnghệ thông tin, mặt trái của xã hội, với muôn ngàn cạm bẫy … giới trẻ hiện nay tiếpcận rất nhiều loại tác động, tốt có, xấu có, thường xuyên chịu tác động đan xen củanhững yếu tố tích cực và tiêu cực, luôn bị đặt vào hoàn cảnh phải lựa chọn nhữnggiá trị, phải đương đầu với những khó khăn, thách thức, những áp lực tiêu cực từ giađình và xã hội Việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non ngày càng trở nên thiếtyếu nhằm góp phần đào tạo “Con người mới với đầy đủ các mặt: Đức, trí, thể, mỹ.Như Bác Hồ đã từng nói: “Vì lợi ích 10 năm trồng cây - Vì lợi ích trăm năm trồngngười” Sở dĩ Bác nói như vậy là để khẳng định một lần nữa với chúng ta rằng việcgiáo dục trẻ để trẻ trở thành những công dân tốt cho xã hội cho đất nước là mộtnhiệm vụ hàng đầu

Giáo dục “Kỹ năng sống” cho trẻ là giáo dục cách sống tích cực trong xã hội

hiện đại Giáo dục cho trẻ những kỹ năng mang tính cá nhân và xã hội nhằm giúptrẻ có thể chuyển kiến thức, thái độ, cảm nhận thành những khả năng thực thụ, giúptrẻ biết xử lý hành vi của mình trong các tình huống khác nhau trong cuộc sống Một cá nhân nếu có đầy đủ kiến thức trong cuộc sống nhưng lại chưa có kỹ năngcuộc sống ( Bao gồm rất nhiều kỹ năng ) và biết sử dụng linh hoạt kỹ năng này thìkhông đảm bảo cá nhân đó có thể đưa ra các quyết định hợp lý, giao tiếp có hiệu quả

và có mối quan hệ tốt với mọi người Kỹ năng sống chính là năng lực tâm lý xã hội

để đáp ứng và đối phó những yêu cầu và thách thức trong cuộc sống hàng ngày.Một nghiên cứu gần đây về sự phát triển trí não của trẻ cho thấy khả năng giao tiếp,khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác của mình, biết cách ứng xử phùhợp và biết tự cách giải quyết các vấn đề cơ bản một cách tự lập rất quan trong đốivới trẻ Chính vì vậy, việc đi sâu lồng ghép dạy kỹ năng sống cho trẻ phù hợp vớitừng độ tuổi từ lứa tuổi mầm non vô cùng cần thiết và đó cũng là một trong nhữngnhiệm vụ trọng tâm của năm học 2019 - 2020

Kỹ năng sống của trẻ bao gồm rất nhiều kỹ năng : Kỹ năng giao tiếp ứng xử,

kỹ năng vệ sinh, kỹ năng thích nghi với môi trường sống, kỹ năng hợp tác chia sẻ Dạy kỹ năng sống cho trẻ là truyền cho trẻ những kinh nghiệm sống của người lớn.Nhằm giúp trẻ có những kỹ năng đương đầu với những khó khăn trong cuộc sống.Trẻ biết vận dụng, biến những kiến thức của mình để giải quyết những khó khăntrong cuộc sống cho phù hợp

Muốn vậy, người lớn phải tạo cho trẻ có môi trường để trải nghiệm, thựchành Nhưng trên thực tế, trong xã hội hiện nay các gia đình thường chú trọng đếnviệc học kiến thức của trẻ mà không chú ý đến phát triển các kỹ năng cho trẻ Luônbao bọc , nuông chiều, làm hộ trẻ khiến trẻ ỷ lại, ích kỷ, không quan tâm đến ngườikhác và các kỹ năng trong cuộc sống rất hạn chế Khó khăn cho trẻ trong việc cótình huống bất ngờ xảy ra

Để giúp trẻ có kỹ năng sống không có nghĩa là phải dạy trẻ những gì cao siêuvượt quá tầm hiểu biết của trẻ, mà chúng ta giúp trẻ trải nghiệm những hoạt độnghàng ngày của một xã hội thu nhỏ như: Làm việc, sinh hoạt, vận động, giao tiếptrong cuộc sống, xoay quanh bản thân, gia đình, và môi trường xã hội, những người

lạ không quen biết Để giúp trẻ sống hài hòa, thích nghi và thoải mái trong đời sống

xã hội, biết cách đối phó với những tình huống bất thường phát sinh hay không bịmất bình tĩnh trước những nguy cơ đột ngột, trẻ cần được học và rèn luyện ngay từnhỏ, từ những bản năng tự nhiên như việc học ăn, học nói, học đi, đứng, ngủ nghỉ, đến việc học để có kiến thức và nhận thức về bản chất của cuộc sống, tôn trọng môi

trường sống, môi trường thiên nhiên xung quanh ta, và giao tiếp, ứng xử trung thực,khôn ngoan, lịch sự với mọi người.

Giáo dục kỹ năng sống trên thực tế lớp của tôi trẻ chưa được mạnh dạn tự tin,khả năng tự phục vụ kém, trong khi tham gia các hoạt động trẻ chưa đoàn kết, hợptác trong khi học và chơi Vậy làm thế nào để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 3-4 tuổi

có hiệu quả và giúp trẻ phát triển một cách toàn diện nhất về mọi mặt, đó là câu hỏi

luôn đặt ra cho tôi Từ những trăn trở suy nghĩ trên tôi đã chọn đề tài: “Một số biện

pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 3-4 tuổi” để nghiên cứu.

1.2 Điểm mới của đề tài, sáng kiến, giải pháp:

Xuất phát từ vai trò quan trọng của “Giáo dục kỹ năng sống” đối với trẻ, tôithấy việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là một việc làm vô cùng quan trọng và có ýnghĩa Nhưng làm thế nào để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ một cách có hiệu quả?Điều này quả không dễ dàng đối với tất cả các giáo viên mầm non

Với đề tài này tôi biết đã được nhiều đồng nghiệp nghiên cứu, nhưng với tôi

đề tài này nó có những điểm mới: Tôi dành sự quan tâm và hình thành ở trẻ những

kỹ năng sống như: Giáo dục kỹ năng sống sẽ bắt đầu từ “động tác”, những hành vi

lễ giáo của trẻ Ví như với bản thân, trẻ biết tên mình, vị trí của mình ở trường, ởnhà, biết cách đi, đứng ngồi lịch sự, yêu thương quí mến những người thân Rồi biếtthưa gửi, vâng dạ, không nói trống không, không nói leo, biết xưng hô thân mật.Giúp trẻ có kinh nghiệm trong cuộc sống, biết được những điều nên làm và khôngnên làm, giúp trẻ tự tin, chủ động và biết cách xử lý các tình huống trong cuộc sống,khơi gợi khả năng tư duy sáng tạo của trẻ

1.3 Phạm vi áp dụng đề tài, sáng kiến, giải pháp

Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạtđộng dạy kỹ năng sống được hội đồng khoa học nhà trường xếp loại tốt và áp dụng

ở trường Mầm non nói chung và lớp mẫu giáo Bé tôi đang dạy nói riêng Áp dụngrộng rãi các trường MN trong toàn huyện, toàn tỉnh và đăng trên trag Web

2 Néi dung 2.1 Thực trạng nghiên cứu nội dung:

1 Thực trạng

Kỹ năng sống là gì? Là những kỹ năng cần có cho hành vi lành mạnh chophép bạn đối mặt với những thách thức của cuộc sống hằng ngày.

Dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non là ta nhằm giúp trẻ có kinh nghiệm trongcuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm

Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em phải hết sức đơn giản và gần gũivới trẻ

Chúng ta dạy kỹ năng sống cho trẻ chính là chúng ta dạy trẻ biết sự hợp tác,

tự kiểm tra, tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và giao tiếp

Trẻ sẽ học cách có được những mối liên kết mật thiết với các bạn khác tronglớp, biết chia sẻ, chăm sóc, lắng nghe, trình bày và diễn đạt được ý của mình trongnhóm bạn

Và điều quan trọng và chúng ta mong muốn là sẽ giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin khitiếp nhận các thử thách mới qua việc phát triển các kỹ năng cho trẻ.Nếu chỉ suyngẫm và trò chuyện thôi thì chưa đủ , cần có các kỹ năng ứng dụng vào thực tế.Ngày nay trẻ cần được trải nghiệm, hiểu kết quả của hành vi ứng xử và muốn chủđộng đưa ra những quyết định có sức ảnh hưởng lớn

Năm học 2019 - 2020 tôi được phân công giảng dạy lớp mẫu giáo bé 3-4 tuổivới tổng số là 25 cháu Tuy nhiên trong quá trình rèn kỹ năng sống cho trẻ tôi đã gặpnhững thuận lợi và khó khăn sau:

a.Thuận lợi.

Bản thân tôi được sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của ban giám hiệu nhà trường

về sự đầu tư và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng sư phạm và cung cấpđầy đủ các trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi, nhất là hoạt động “Xây dựng môi trườngxanh, sạch, đẹp, an toàn và hiệu quả”, đây chính là hoạt động để giáo viên rèn luyện

kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống cho trẻ, thói quen và kỹnăng làm việc, sinh hoạt theo nhóm, rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe,

kỹ năng phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác:rèn luyện kỹ năng ứng xử văn hóa, chung sống hòa bình, phòng ngừa bạo lực và các

tệ nạn xã hội

Trẻ đã học qua lớp nhà trẻ nên đã có kiến thức và kỹ năng nhất định Trẻmạnh dạn ham học hỏi và thích khám phá tìm hiểu thế giới xung quanh trẻ.

Giáo viên đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, nhiệt tình tâm huyết vớinghề

Luôn luôn được sự quan tâm, chia sẻ và ủng hộ của phụ huynh.

Trường học nơi tôi công tác là ngôi trường được xây khang trang sạch sẽ nênthuận lợi trong việc thực hiện nội dung xây dựng môi trường giáo dục sạch đẹp, antoàn cho trẻ

b Khó khăn.

Về phía các bậc cha mẹ trẻ luôn nóng vội trong việc dạy con, do đó khi trẻ vềnhà mà chưa biết đọc, viết chữ, hoặc chưa biết làm toán thì lo lắng một cách tháiquá! Đồng thời lại chiều chuộng, cung phụng con cái khiến trẻ không có kỹ năng tựphục vụ, chỉ chú ý đến khâu dạy, không chú ý đến con mình ăn, uống như thế nào,trẻ có biết sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống hay không? Và vì saochúng ta cần những đồ dùng, vật dụng đó? Những đồ dùng đó để làm gì?

Một số phụ huynh đi làm ăn xa để các cháu ở nhà với các anh chị hoặc ông bà

đã già, thời gian phụ huynh quan tâm đến trẻ còn ít, không dành thời gian trò chuyện

để tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của trẻ để giáo dục trẻ mà chỉ biết chiều theo mọiđòi hỏi của trẻ, trẻ được đáp ứng quá đầy đủ về nhu cầu trẻ cần Ví dụ: Trẻ chỉ cầnđòi mua đồ chơi nào đó là được đáp ứng ngay mà không biết điều đó có phù hợp vớihoàn cảnh kinh tế của bố mẹ hay không, khi được món đồ chơi đó trẻ cũng khôngbiết cảm ơn bố mẹ….Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm cho trẻ thiếu

kỹ năng sống

Mặc dù nhà trường đã hỗ trợ và đầu tư, tuy nhiên kinh phí trong việc tổ chứcmột số các hoạt động ngoại khoá vào các ngày lễ, ngày tết nhằm dạy kỹ năng sốngcho trẻ còn hạn chế và chưa thường xuyên

Giáo viên chưa hiểu nhiều về nội dung phải dạy trẻ lứa tuổi mầm non những

kỹ năng sống cơ bản nào, chưa biết vận dụng từ những kế hoạch định hướng chung

để rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ mầm non

Đa số giáo viên lớn tuổi có nhiều kinh nghiệm nhưng việc đổi mới phươngpháp giảng dạy nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ýthức vươn lên, rèn luyện khả năng tự học của học sinh còn gặp nhiều khó khăn; giáoviên trẻ tuổi ít hơn năng động, sáng tạo, mới vào nghề nhưng trình độ chuyên môncòn hạn chế, nhưng lại gặp khó khăn trong công tác bồi dưỡng do nhận thức vềnghề chưa sâu sắc

Từ những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện, tôi đã suy nghĩ,nghiên cứu tài liệu để tạo điều kiện thuận lợi giúp cha mẹ dạy trẻ mầm non các kỹnăng sống ”

* Kết quả khảo sát thực tế: Khi chưa thực hiện đề tài kết quả như sau:

8 + Kỹ năng tự kiểm soát bản thân 13/25 52% 12/25 48%

- Nhìn vào bảng khảo sát trên tôi thấy những biện pháp thông thường, chưa cóbiện pháp mới tác động thì chất lượng đạt được trên trẻ về các mức độ trung bình vàyếu còn ở mức rất cao, số trẻ kỹ năng tự phục vụ và hợp tác còn thấp Vì vậy tôi đãsuy nghĩ trăn trở làm thế nào để có biện pháp hữu hiệu nhất trong việc thực hiệnnâng cao hiệu quả cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi có kỹ năng sống đạt hiệu quả cao

Nếu các kỹ năng chúng ta dạy trẻ không được cũng cố bằng cách luyện tập thườngxuyên thì chúng sẽ dần mất đi Ngược lại nếu ta có kế hoạch cho trẻ luyện tậpthường xuyên thì các kỹ năng đó sẽ thành kỹ xảo, phát triển bền vững và không bịlãng quên Việc tổ chức cho trẻ luyện tập phải có kế hoạch cụ thể, được tiến hànhthường xuyên và không ngừng sáng tạo, có như vậy mới gây được hứng thú cho trẻ.

Ví dụ: Hàng tuần vào sáng thứ 2, tôi thường tổ chức hoạt động trò chuyện

cùng trẻ khoảng 10 phút với tên mục là “Chuyện của bé” nhằm phát triển kỹ nănggiao tiếp cho trẻ Qua hoạt động này trẻ biết tự giới thiệu mình, biết lắng nghe, biếtdùng ngôn ngữ của mình để kể về những chuyện trong 2 ngày nghỉ ở nhà của bé haytrao đổi cùng cô về chủ đề đang học Cuối tuần cho trẻ nhận xét câu chuyện nào haynhất sẽ đựơc nhận phần thưởng của cô.( Phần thưởng có thể là một bông hoa , mộtbức tranh vẽ một con vật hay một hạt giống cây nảy mầm….Các phần thưởng đượcthay đổi theo từng chủ đề) Kết quả, trẻ lớp tôi rất hứng thú khi tham gia buổi tròchuyện đầu tuần Trẻ đã có thói quen trước khi nói biết thưa cô, chào bạn và đặc biệtrất mạnh dạn tự tin khi kể “chuyện của mình” cho bạn nghe

Trong giờ hoạt động chiều của mỗi ngày, sau khi cho trẻ ôn bài cũ hoặc làmquen với bài mới, tôi luôn dành thời gian khoảng 10 phút để tổ chức cho trẻ luyệntập thực hành các kỹ năng dưới dạng trò chơi Cụ thể:

Chiều thứ 2, tôi thường tổ chức cho trẻ thực hành các kỹ năng chăm sóc bảnthân như rửa tay, lấy nước uống, cho đồ vào cặp….Mỗi hoạt động tôi chọn một tròchơi khác nhau

Đối với trẻ mầm non, rèn kỹ năng sống cho trẻ là rèn luyện kỹ năng ứng xửhợp lý các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc sinh hoạt theonhóm , rèn luyện sức khoẻ và ý thức bảo vệ bảo vệ sức khoẻ,kỹ năng phòng chốngtai nạn , rèn luyện kỹ năng ứng xử văn hoá …

Một trong những kỹ năng đó là kỹ năng phòng chống tai nạn, biết tự bảo vệmình vô cùng cần thiết Ngay từ nhỏ, trẻ cần được giáo dục kỹ năng ứng biến khigặp các tình huống khó khăn Đó chính là những kỹ năng mà trẻ cần được trang bị

để đề phòng bất trắc xảy ra

Với trẻ mẫu giáo bé, trẻ còn nhỏ tuổi , kinh nghiệm sống chưa có nên kỹ năngphòng chống tai nạn ở trẻ còn hạn chế Trẻ chưa nhận thức được mối nguy hiểmxảy ra xung quanh trẻ và cách nhận biết, phòng tránh và xử lý cho phù hợp.

Chính vì vậy, với nội dung này, ngay từ đầu năm học cùng với giáo viêntrong lớp, tôi đã suy nghĩ, nghiên cứu đưa ra những nguy cơ cụ thể có thể xảy ra mất

an toàn với trẻ và đưa vào dạy trẻ ở mọi thời điểm trong ngày Những nội dung đóđược gắn vào các chủ điểm trong năm một cách phù hợp

Khi đã đưa ra được những nội dung phù hợp với trẻ thì việc lựa chọn phươngpháp, biện pháp để chuyển tải đến trẻ đạt hiệu quả tối ưu nhất cũng rất quan trọng.Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non là tư duy trực quan hình tượng,những kiến thức giáo dục cho trẻ phải cụ thể, gần gũi dễ hiểu đối với trẻ Chính vìvậy, tôi đã lựa chọn những phương pháp sau để dạy trẻ:

* Thông qua việc tạo tình huống cụ thể :

Trước đây, với những nội dung dạy trẻ nhận biết một số nguy cơ không antoàn và cách phòng tránh thì giáo viên thường giáo dục trẻ với những lời dặn dònhắc nhở đơn giản thông qua nội dung các bài thơ ,câu chuyện, bài hát có nội dunggiáo dục dạy trẻ Song trên thực tế, trong chương trình có rất ít bài hát, bài thơ,câu chuyện có nội dung đó Vì vậy, trong năm học này, tôi nghiên cứu lựa chọnnhững tình huống bất trắc thường xảy ra đưa ra những tình huống cụ thể để dạy trẻ

có kỹ năng ứng biến khi gặp tình huống khó khăn, biết cách suy nghĩ và giảiquyết

Ví dụ, với chủ điểm “Bản thân” Trước đây, thông qua câu chuyện “Chú vịt

xám” hoặc nội dung bài hát “Đàn Vịt con” chúng tôi chỉ dùng lời giáo dục trẻ:

“Khi đi công viên hoặc đến những nơi công cộng thì phải đi với bố mẹ, không đượcchạy lung tung để khỏi bị lạc” chứ chưa dạy trẻ nếu chẳng may xảy ra sẽ phải xử lýnhư thế nào

Với cách giáo dục như vậy tôi thấy kết quả đạt trên trẻ chưa đạt hiệu quả.Trẻ ghi nhớ một cách thụ động, và thường chóng quên Và điều cốt yếu trẻ khônghiểu cốt lõi của vấn đề là tại sao không nên làm như vậy và nếu xảy ra thì phải làmthế nào Do đó bây giờ ngoài việc giáo dục như vậy vào giờ hoạt động chiều, tôi

đã đưa ra tình huống “Khi bé bị lạc mẹ trong siêu thị - bé sẽ làm gì ? Tôi đã cho trẻ

suy nghĩ, mỗi trẻ đưa ra một cách giải quyết của riêng trẻ Lắng nghe ý kiến của trẻ,cho trẻ suy nghĩ và trả lời theo ý kiến của mình, gợi mở cho trẻ bằng các câu hỏi :

Theo con làm như vậy có được không? Tại sao? Sau đó, cô giúp trẻ rút raphương án tối ưu nhất :

Khi bị lạc mẹ, bé hãy bình tĩnh, không khóc và chạy lung tung mà hãy đứngyên tại chỗ chờ Vì bố, mẹ sẽ quay lại chỗ đó để tìm bé Hoặc bé có thể đến chỗchú bảo vệ, cô bán hàng trong siêu thị ở gần chỗ đó để nhờ gọi điện thoại, hoặcthông báo lên loa để tìm bố mẹ Tuyệt đối không đi theo người lạ dù người đó cóhứa sẽ đưa về với bố mẹ Vì có thể đó sẽ là kẻ xấu lợi dụng cơ hội đó bắt cóc hoặclàm hại bé Với tình hình phức tạp trong xã hội hiện nay, nhiều tình huống bất trắc

có thể xảy ra đối với trẻ như bị bắt cóc , xâm hại Tôi đã đưa ra những tình huống

để dạy trẻ như :

“Nếu có người không quen biết cho bé quà bé nên làm như thế nào ? Ở

tình huống này, với lứa tuổi của trẻ trên thực tế trẻ rất thích khi được cho quà và

sẽ không biết tại sao không được nhận

Khi trẻ thảo luận, tôi đưa ra những giả thiết, những tình huống xấu “ Nếu đó là kẻxấu thì sẽ rất nguy hiểm cho bé” Tôi phân tích , giải thích cho trẻ và giúp trẻ cóphương án giải quyết đó là :

Tuyệt đối không nhận quà, ăn bánh kẹo của người lạ vì có thể bị người xấu tẩmthuốc mê và trúng mưu của kẻ xấu

Khi gặp trường hợp này bé nên nói “ Cháu cám ơn, nhưng bố mẹ cháukhông cho nhận quà của người lạ”

+ Với chủ điểm “Gia đình”, ngoài việc giáo dục trẻ nhận biết và tránh những đồ

dùng nguy hiểm như bàn là, phích nước, bếp đang đun Tôi đưa tình huống trẻ biếttránh những mối nguy hiểm khác như:

“Nếu con đang ở nhà một mình , có người đến gọi mở cửa con sẽ làm gì ?

Tôi cho trẻ nói suy nghĩ , cách giải quyết của mình Trong khi thảo luận với trẻ tôigợi mở :cũng có trường hợp kẻ xấu có thể gây hại cho bé hoặc lấy trộm đồ của giađình cũng chính là người thu tiền điện, nước hoặc chính là người quen biết với bố

mẹ bé để giúp trẻ suy đoán tìm cách giải quyết Sau đó cô giúp trẻ rút ra phương ántối ưu nhất trong trường hợp này :

Tuyệt đối không mở cửa, kể cả đó có thể là người quen của bố mẹ, người thutiền điện, nước Nếu có người lớn ở trên gác chưa biết thì gọi xuống , còn nếu không

có ai ở nhà thì hẹn họ nhắn lại gì hoặc tối đến gặp bố mẹ

Trong thời gian gần đây, cháy nổ là hiểm hoạ luôn rình rập với tất cả mọi nhà.Chính vì vậy, với trẻ mẫu giáo tuy trẻ còn nhỏ tuổi song tôi nghĩ rằng cũng cần dạycho trẻ một số kỹ năng ứng biến nếu chẳng may có điều đó xảy ra Tôi đã đưa tìnhhuống :

“Nếu bé thấy có khói, hoặc cháy ở đâu đó bé sẽ phải làm thế nào?” Qua

tình huống này tôi dạy trẻ :

Khi thấy có khói hoặc cháy ở đâu, trước hết bé phải chạy xa chỗ cháy, Hãyhét to để báo với người nhà và những người xung quang có thể nghe thấy Nếukhông có người ở nhà thì chạy báo cho hàng xóm

Từ những tình huống cụ thể mà rất dễ xảy ra đối với trẻ, bằng cách cho trẻthảo luận, yêu cầu trẻ suy nghĩ, vận dụng vốn hiểu biết của mình đã có để tìm cáchgiải quyết vấn đề Thông qua đó cô giúp trẻ tìm ra phương án tối ưu nhất, đó cũngchính là kinh nghiệm mà ta cần dạy trẻ Thông qua hoạt động đó cũng giúp trẻ có

sự tư duy lôgích, biết cách diễn đạt suy nghĩ của mình, và giúp trẻ có thêm kinhnghiệm trong cuộc sống

* Thông qua nội dung các câu chuyện :

Xuất phát từ đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non là rất thích nghe kể chuyện.Nội dung các câu chuyện thường để lại ấn tượng cho trẻ khó phai mờ Chính vì vậytôi đã sáng tác một số câu chuyện lồng vào đó các tình huống để giáo dục trẻ.Giúp trẻ tiếp nhận một cách hứng thú, tự nguyện

- Ở chủ điểm “ Nước và mùa hè” Với đặc thù trẻ đang sống ở thành phố,

vì vậy ngoài việc giáo dục trẻ tránh xa ao, hồ, hố nước nguy hiểm mà môi trườngsống của trẻ ít gặp Thì nhà vệ sinh cũng nhiều tình huống có thể gây nguy hiểmcho trẻ Chính vì vậy, tôi đưa ra những tình huống để dạy trẻ cách sử dụng an toàn

trong phòng tắm bằng cách đưa vào câu chuyện để trẻ rút ra bài học kinh nghiệmcho mình

Ví dụ: Khi dạy trẻ cách mặc áo, tôi cho trẻ chơi trò chơi “Ai nhanh hơn, khéo

hơn”, cách chơi như sau: Cho 2 trẻ lên thi mặc áo, đầu tiên tôi gợi mở, giới thiệu vớitrẻ các thao tác mặc áo sau đó tổ chức cho trẻ chơi Cả lớp đếm ngược cùng cô từ 10đến 1, khi nghe hết giờ phải dừng tay, cô và các bé kiểm tra kết quả và tặng quà.Việc xác định nội dung cho trẻ thực hành, tôi dựa trên nguyên tắc cho trẻ làm quen

từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp Chẳng hạn, cũng dạy trẻ cách mặc áonhưng tuần đầu tôi dạy trẻ cách mặc áo có khuy bấm, tuần tiếp theo tôi dạy trẻ cáchmặc áo có khuy cài và những tuần sau là áo có khoá kéo Lúc đầu trẻ thực hiện rấtvụng về lúng túng nhưng do luyện tập thường xuyên và có kế hoạch nên các thao táccủa trẻ dần chính xác hơn với cách tổ chức có hệ thống và linh hoạt như vậy trẻ lớptôi đã có kỹ năng chăm sóc bản thân tương đối tốt

Chiều thứ 4, tôi tổ chức cho trẻ xem băng đĩa hoặc tranh ảnh có kèm nhữngcâu chuyện về các hành vi ứng xử đúng sai giữa con người với con người, giữa conngười với môi trường xung quanh trong chủ đề Qua đó giáo dục trẻ kỹ năng ứng xửphù hợp với xung quanh

Ví dụ: Dạy trẻ biết xếp ghế đúng nơi quy định như xếp nhẹ nhàng, không gây

ồn, khi xếp ghế ngồi học phải xếp thẳng hàng theo đúng tổ của mình, khi ngồi ănghế phải xếp sát bàn, khi ra về phải xếp ghế vào góc lớp Hoặc khi xếp dép phải xếpkẹp đôi, tổ chim non xếp ngăn trên của giá dép, tổ hoa hồng xếp ngăn giữa, tổ thỏcon xếp ngăn dưới… Nhờ được tham gia và nhắc nhở thường xuyên nên ý thức củatrẻ trong việc chấp hành các quy tắc cô đưa ra rất tốt

Chiều thứ 6, tôi tổ chức cho trẻ sắp xếp lại đồ dùng đồ chơi ở các góc nhằmphát triền kỹ năng hợp tác và rèn thói quen sống gọn gàng ngăn nắp Những tuầnđầu, tôi cho trẻ quan sát cô và nghe cô giải thích vì sao phải làm như vậy? Cách sắpxếp như thế nào cho đẹp? Những tuần tiếp theo tôi chia tổ, yêu cầu mỗi tổ tự xếpmỗi góc chơi, thi xem đội nào xếp đúng, xếp đẹp và nhanh nhất Rõ ràng khi thamgia hoạt động này, các kỹ năng hợp tác của trẻ được phát triển Trẻ biết giúp đỡnhau và nhắc nhở nhau cùng hoàn thành nhiệm vụ một cách nhanh chóng Từ việc

tổ chức thường xuyên như vậy, các mối quan hệ cũng như kỹ năng làm việc nhómcủa trẻ được củng cố, bên cạnh đó đồ dùng đồ chơi của lớp tôi luôn được xếp gọngàng, ngăn nắp và rất khoa học.Với biện pháp này, các kỹ năng cần có luôn đượccủng cố và hoàn thiện một cách chính xác.

2.2: Xác định nhiệm vụ cơ bản trong việc dạy trẻ kỹ năng sống

Giáo viên có thể làm được gì để dạy kỹ năng sống cho trẻ? Giáo viên cầntích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tíchcực của trẻ, giáo viên cần phải biết khai thác phát huy năng khiếu, tiềm năng sángtạo ở mỗi trẻ Vì mỗi đứa trẻ là một nhân vật đặc biệt, phải giáo dục trẻ như thế nào

để trẻ cảm thấy thoải mái trong mọi tình huống của cuộc sống

Giáo viên cần thường xuyên tổ chức các họat động giáo dục chăm sóc giáodục trẻ một cách thích hợp tuân theo một số quan điểm: Giúp trẻ phát triển đồng đềucác lĩnh vực: thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm- xã hội và thẩm mỹ Phát huytính tích cực của trẻ, giúp trẻ hứng thú, chủ động khám phá tim tòi, biết vận dụngvốn kiến thức, kỹ năng vào việc giải quyết các tinh huống khác nhau

Giáo viên cần giúp trẻ có được những mối liên kết mật thiết với những bạnkhác trong lớp, trẻ biết chia sẻ chăm sóc, trẻ cần phải học về cách hành xử, biết lắngnghe trình bày và diễn đạt được ý của mình khi vào trong các nhóm trẻ khác nhau,

giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin khi tiếp nhận các thử thách mới Điều này liên quan tới

việc đứa trẻ có cảm thấy thoải mái, tự tin hay không đối với mọi người xung quanh,cũng như việc mọi người xung quanh chấp nhận đứa trẻ đó như thế nào? Cần chuẩn

bị cho trẻ sự tự tin, thoải mái trong mọi trường hợp nhất là trong việc ăn uống đểchúng ta không phải xấu hổ vì những hành vi không đẹp của trẻ

Thường xuyên liên hệ với phụ huynh để kịp thời nắm tình hình của trẻ, traođổi với phụ huynh những nội dung và biện pháp chăm sóc và giáo dục trẻ tại nhà,bàn bạc cách giải quyết những khó khăn gặp phải

2.3 Cụ thể hóa nội dung của những kỹ năng cơ bản mà giáo viên cần dạy trẻ.

+ Kỹ năng sống tự tin : Một trong những kỹ năng đầu tiên cần chú tâm là pháttriển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả

về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với những người khác Kỹ năng sống nàygiúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống ở mọi nơi

+ Kỹ năng sống hợp tác: Bằng các trò chơi, câu chuyện, bài hát giúp trẻ họccách cùng làm việc với bạn, đây là một công việc không nhỏ đối với trẻ lứa tuổinày Khả năng hợp tác sẽ giúp trẻ biết cảm thông và cùng làm việc với các bạn

+ Kỹ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một trongnhững kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sự khát khao đượchọc, sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau để khêu gợi tính tò mò tự nhiên củatrẻ Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câu chuyện hoặc các hoạt động và tư liệumang tính chất khác lạ thường khêu gợi trí não nhiều hơn là những thứ có thể đoántrước được

+ Kỹ năng giao tiếp: cần dạy trẻ biết thể hiện bản thân và diễn đạt ý tưởngcủa mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiến thức của mìnhtrong thế giới xung quanh nó

Đây là một kỹ năng cơ bản và khá quan trọng đối với trẻ Nó có vị trí chínhyếu khi so với tất cả các kỹ năng khác như đọc, viết, làm toán và nghiên cứu khoahọc Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khi nói về một ý tưởng hay chính kiến nào đó, trẻ

sẽ trở nên dễ dàng học và sẽ sẵn sàng tiếp nhận những suy nghĩ mới Đây chính làyếu tố cần thiết để giúp trẻ sẳn sàng học mọi thứ

Ví dụ: Giờ đón trẻ tôi trò chuyện cùng trẻ về cách giao tiếp để tự bảo vệ

ơn sau khi ăn, biết tự dọn, cất đúng chỗ bát, chén, thìa … hoặc biết giúp người lớndọn dẹp, ngồi ngay ngắn, ăn hết suất, không làm ảnh hưởng đến người xung quanh