Là người cán bộ quản lý phải làm gì để phát huy tính chủ động sáng tạo của đội ngũ giáo viên, giúp giáo viên nâng cao năng lực và kỹ năng thực hiện tốt lĩnh vực phát triển thể chất; tăng
Trang 1ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHUYÊN ĐỀ “GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG”
CHO TRẺ TRONG TRƯỜNG MẦM NON.
PHẦN I: MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động (GDPTVĐ) cho trẻ
mầm non nhằm giúp trẻ phát triển các tố chất vận động nhanh, mạnh, bền, dẻo dai, khéo léo và khỏe mạnh, góp phần giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi, nâng cao tầm vóc và thể lực của trẻ em Việt Nam trong giai đoạn mới
Trong chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phát triển thể chất là một trong những lĩnh vực giáo dục phát triển toàn diện cho trẻ Giáo dục phát triển vận động cho trẻ không chỉ đơn thuần dạy múa hay dạy vận động mà mục đích
để phát triển các cơ, bắp, xương, khớp, sự khéo léo, dẻo dai thông qua các động tác, là cơ hội phát huy năng lực vận động tiềm ẩn của đứa trẻ Trẻ được vận động một cách phù hợp sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của hệ thần kinh, giúp cho quá trình cảm giác, tri giác, trí nhớ, tư duy phát triển tốt Đồng thời cũng củng cố cho trẻ những kiến thức về sự vật hiện tượng xung quanh Thông qua hoạt động phát triển vận động còn giúp trẻ phát triển tình cảm, xã hội, vì vận động sẽ giúp trẻ nâng cao nhận biết của bản thân, phẩm chất đạo đức như tinh thần tập thể, lòng mong muốn giúp đỡ lẫn nhau, tính thẳng thắn, tính trung thực, tính khiêm tốn, công bằng
Nhận thức được mục tiêu, tầm quan trọng và sự cần thiết của chuyên đề trong chương trình GDMN Là người cán bộ quản lý phải làm gì để phát huy tính chủ động sáng tạo của đội ngũ giáo viên, giúp giáo viên nâng cao năng lực
và kỹ năng thực hiện tốt lĩnh vực phát triển thể chất; tăng cường các hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ, thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển thể chất của trẻ Chính vì vậy tôi đã đi sâu nghiên cứu và áp dụng “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng chuyên đề Giáo dục phát triển vận động cho trẻ ở trường Mầm non ”
2 Những điểm mới và khả năng áp dụng của đề tài:
- Đề tài đưa ra một số giải pháp giúp giáo viên sáng tạo trong việc xây dựng và
tổ chức hoạt động Giáo dục phát triển vận động cho trẻ, bước đầu đề xuất ý kiến
góp phần nâng cao chất lượng chuyên đề “Giáo dục phát triển vận động” trong
trường Mầm non
- Đề tài có khả năng áp dụng cho tất cả các trường Mầm non
Trang 2PHẦN II: NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận:
Cơ thể con người là một khối thống nhất, các cơ quan trong cơ thể liên quan mật thiết với nhau Luyện tập thể dục thể thao có tác dụng làm cho tổ chức các
cơ quan trong cơ thể có sự thay đổi, đồng thời kéo theo sự thay đổi về khả năng hoạt động Thông qua hoạt động, sự trao đổi chất trong cơ thể được tăng cường, góp phần nâng cao sức khoẻ con người
Đối với lứa tuổi Mầm non, luyện tập thể dục có tác dụng đặc biệt quan trọng
Cơ thể của trẻ phát triển mạnh mẽ dưới ảnh hưởng của những điều kiện tốt do hoạt động tạo ra Mặt khác, giáo dục thể chất nhằm làm cho cơ thể của trẻ phát triển đều đặn, cân đối, sức khoẻ được tăng cường, là cơ sở cho sự phát triển toàn diện nhân cách con người
2 Cơ sở thực tiễn:
* Thuận lợi:
- Ban giám hiệu luôn bám sát kế hoạch, nội dung chỉ đạo thực hiện chuyên đề của Ngành để xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, địa phương; có kế hoạch bồi dưỡng giáo viên cũng như việc lồng ghép, tích hợp và thực hiện nội dung GDPTVĐ cho trẻ ở các lớp, trong đó chú trọng việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động GDPTVĐ cho trẻ Bên cạnh đó, nhà trường rất chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, các đồ dùng dạy học giúp trẻ phát triển vận động đảm bảo an toàn, phù hợp và hiệu quả
- Đội ngũ giáo viên trẻ, có năng lực trình độ chuyên môn vững vàng; nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ; tích cực tham gia vào các hoạt động, luôn luôn sáng tạo trong các lĩnh vực
- 100% trẻ sinh hoạt bán trú tại trường, số trẻ được phân chia theo chỉ tiêu và đúng độ tuổi, tạo thuận lợi trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ
- Có sự phối hợp tốt giữa nhà trường và gia đình, đây là một lợi thế tạo điều kiện thuận lợi trong công tác xã hội hóa giáo dục
* Khó khăn:
- Phòng nhóm một số lớp còn chật hẹp nên việc bố trí góc hoạt động chức
năng riêng cho chuyên đề “Phát triển vận động” còn gặp nhiều khó khăn
- Khả năng xây dựng kế hoạch và sự sáng tạo trong tổ chức các hoạt động Phát triển thể chất của một số giáo viên còn hạn chế, chưa biết lựa chọn các bài tập vận động phù hợp với chuyên đề
- Sân vườn với diện tích hẹp chưa được xây dựng khu vui chơi và khu vực phát triển thể chất riêng cho trẻ
- Sự phát triển về thể chất và khả năng vận động của trẻ không đồng đều
Trang 33 Những biện pháp thực hiện:
3.1 Chú trọng bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên.
- Công tác bồi dưỡng đội ngũ luôn được nhà trường quan tâm Nhà trường xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên đề cụ thể cho từng giáo viên: Xây dựng kế hoạch GDPTVĐ; thiết kế môi trường; khai thác sử dụng thiết bị, đồ chơi; cách tổ chức các hoạt động GDPTVĐ…
- Xây dựng các tiêu chí đánh giá từng nội dung của chuyên đề: Tạo môi trường, tổ chức hoạt động, đồ dùng đồ chơi
- Tổ chức cho giáo viên đi học tập tại một số trường trong thành phố
Để giáo viên nắm được yêu cầu và phương pháp dạy hoạt động vận động cho trẻ thì việc bồi dưỡng cho giáo viên là rất cần thiết và thường xuyên Chính vì vậy tôi đã bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên bằng những hình thức sau:
a Bồi dưỡng lý thuyết.
Trước khi vào năm học chúng tôi đã cho giáo viên cốt cán tham dự các lớp tập huấn do Sở, Phòng tổ chức; tổ chức cho giáo viên đứng lớp tham dự lớp học bồi dưỡng chuyên môn do trường tổ chức với hình thức tổ chức theo khối lớp Cụ thể:
+ Bồi dưỡng cho giáo viên về nội dung lĩnh vực phát triển vận động bao gồm:
Phát thiển các nhóm cơ: cơ hô hấp, cơ tay, cơ lưng, cơ bụng…
Phát triển các vận động cơ bản (vận động thô) Đi, chạy, nhảy, ném, bật, leo trèo nhanh, chậm, thăng bằng… Trẻ vận động các vận động theo nhạc, nhịp điệu
và hiệu lệnh bằng lời, với các dụng cụ như vòng, bóng, gậy, dậy nơ, quả bông… Phát triển các vận động tinh: Vận động khéo léo của bàn tay, các ngón tay, phối hợp vận động mắt – tay và kỹ năng sử dụng các đồ dùng như Bút, kéo, đồ dùng, đồ chơi,
+ Bồi dưỡng cho giáo viên về phương pháp tổ chức các hoạt động
+ Bồi dưỡng cho giáo viên cách xây dựng kế hoạch theo chủ đề
+ Bồi dưỡng cho giáo viên tạo góc vận động cho trẻ
+ Hướng dẫn tích hợp lồng ghép vào trong các hoạt động
+ Cho giáo viên dự các hoạt động mẫu
+ Hàng tháng tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo khối để giáo viên trao đổi học tập lẫn nhau
+ Kết hợp nhân viên y tế bồi dưỡng sơ cứu ban đầu khi gặp sự cố không
an toàn cho trẻ
Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn tôi đã tổ chức cho giáo viên ôn lại phương pháp thực hiện hoạt động phát triển vận động, bằng cách giáo viên nói
Trang 4lại lần lượt các bước thực hiện hoạt động vận động, đồng thời tập nói cách hướng dẫn vận động đó
Ví dụ: Vận động “Ném trúng đích thẳng đứng”
Tư thế chuẩn bị: Đứng chân trước, chân sau, tay cầm túi cát cùng phía với chân sau Để túi cát ngang tầm mắt, mắt nhìn vào đích Khi có hiệu lệnh Ném dùng sức của cánh tay ném túi cát trúng vào đích.
Các hình thức nhằm phát triển vận động cho trẻ trong giờ thể dục buổi sáng, giờ thể dục, trò chơi vận động, dạo chơi, thăm quan Cụ thể như:
- Thể dục buổi sáng Là hoạt động không thể thiếu trong sinh hoạt hàng ngày, tập thể dục buổi sáng giúp trẻ ham thích thể dục, thể thao, ham thích vận động, kỹ năng sử dụng đồ dùng theo từng chủ đề
- Giờ thể dục: Là hình thức cơ bản trong các hình thức phát triển vận động cho trẻ Trong giờ thể dục cung cấp và rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo cho trẻ
- Trò chơi vận động: Vừa là hình thức tổ chức vui chơi, nghỉ ngơi tích cực, vừa là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện
- Dạo chơi, thăm quan: Tổ chức cho trẻ đi bộ, đi xe đạp trong hoặc ngoài trường Trên đường đi giáo viên có thể cho trẻ dừng chân tập các bài tập như nhảy qua rãnh nước, bật qua suối chơi các trò chơi vận động, chơi với bóng, tắm nắng…
Các hình thức trên đều góp phần rèn luyện và phát triển vận động cho trẻ Trong đó trò chơi vận động là hình thức phát triển vận động có hiệu quả nhất vì Trò chơi vận động thu hút nhiều trẻ cùng tham gia và còn có tác dụng hoàn thiện
kỹ năng vận động cho trẻ Vì vậy giáo viên cần quan tâm đến trò chơi vận động một cách tối đa
Ví dụ: Để hoàn thiện vận động chạy cho trẻ, giáo viên có thể củng cố bằng trò chơi “Ô tô và chim sẻ”;
Ngoài ra trò chơi vận động còn tạo điều kiện để trẻ rèn luyện các tố chất và phát triển thể lực
Ví dụ: trò chơi Mèo đuổi chuột; trò chơi đuổi bắt Qua trò chơi trẻ được rèn luyện tính nhanh nhẹn, luồn khéo
b Hướng dẫn và chỉ đạo giáo viên lên kế hoạch
Để giáo viên xây dụng kế hoạch giáo dục phát triển vận động phù hợp với từng lớp, đầu năm học tôi đã yêu cầu giáo viên các lớp khảo sát tình hình thực tế của lớp về đồ dùng vận động, khả năng vận động của trẻ để nắm được những trẻ hiếu động, có thể lực tốt, những trẻ có thể lực yếu và trẻ khuyết tật
Khi lên kế hoạch phải dựa vào khả năng đặc điểm lứa tuổi để đưa ra cách vận động cho phù hợp Đầu năm thực hiện những bài tập nhẹ nhàng dễ thực hiện, cuối năm tăng dần độ khó, vận động tinh xảo khéo léo
Trang 5Với sự chỉ đạo của phòng giáo dục, tôi và các đồng chí tổ trưởng khối, đồng chí tổ trưởng chuyên môn đã dự kiến thời gian thực hiện các chủ đề trong năm
và đưa đến từng lớp, tôi giao cho đồng chí tổ trưởng chuyên môn và các khối trưởng chủ trì định hướng cho giáo viên trong khối thống nhất lên mục tiêu các chủ đề dựa trên nguyên tắc từ dễ đến khó, phù hợp với từng chủ đề và độ tuổi Riêng đối với khối mẫu giáo 5 tuổi, mục tiêu các chủ đề được bổ sung các chỉ số trong bộ chuẩn phát triển trẻ năm tuổi
Cuối mỗi chủ đề tôi tổ chức cho giáo viên thảo luận nhận xét rút kinh nghiệm thực hiện chủ đề so với yêu cầu đề ra, ghi lại những đề nghị của giáo viên để giải đáp, hoặc tổ chức tiết kiến tập để giáo viên dễ nhận thấy những điểm mạnh và những điểm còn hạn chế của đồng nghiệp từ đó rút kinh nghiệm cho bản thân
c Bồi dưỡng qua thực hành.
Sau mỗi lần bồi dưỡng lý thuyết cho GV, để GV hiểu rõ về phương pháp
tổ chức hoạt động vận động chúng tôi tổ chức xây dựng các tiết dạy mẫu với từng độ tuổi
Ảnh giáo viên dự tiết dạy mẫu
Qua dự giờ tiết dạy mẫu giáo viên đã nắm được phương pháp của hoạt động, hình thức lên lớp, cách sử dụng đồ dùng dụng cụ, cách làm đồ dùng tự tạo trong hoạt động vận động cho trẻ
Trang 63 2.Tăng cường thiết bị, đồ dùng vận động và tạo môi trường cho trẻ hoạt động tốt.
Đối với trẻ mầm non đồ dùng đồ chơi rất quan trọng, đặc biệt là đồ dùng cho trẻ vận động Phát triển môi trường vận động của trẻ mầm non gắn với việc lựa chọn trang thiết bị, đồ dùng, dụng cụ luyện tập Các phương tiện luyện tập phải đảm bảo độ bền vững, an toàn cho trẻ, kích thước, trọng lượng phải phù hợp với cơ thể trẻ Xác định được điều đó, nên trước khi vào năm học ban giám
hiệu đã đưa kế hoạch thực hiện “Chuyên đề phát triển vận động” vào nội dung
buổi họp phụ huynh đầu năm đến từng nhóm lớp để tuyên truyền và phối hợp với các bậc phụ huynh cùng thực hiện
Vào đầu năm học các lớp được nhà trường bổ sung, trang bị đầy đủ theo danh mục ĐDĐC tối thiểu về nội dung GDPTVĐ như (gậy, bóng, vòng, thú nhún, cổng chui, cột bóng rổ, dây chão mềm cho trẻ kéo co, giỏ tre chơi cắp cua
bỏ giỏ, cầu thăng bằng…) Mỗi lớp đều có góc vận động sắp xếp nhiều đồ chơi sáng tạo, tạo cơ hội cho trẻ được vận động mọi lúc, mọi nơi theo hướng mở
Ảnh góc Phát triển vận độngcủa lớp mẫu giáo.
Ngoài những đồ dùng đồ chơi mua sẵn nhà trường còn phát động giáo viên làm đồ dùng tự tạo bằng các vật liệu, phế liệu phụ huynh và giáo viên mang
đến qua Hội thi:“Làm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu sẳn có ở địa
phương” cấp trường được 100% giáo viên đứng lớp tham gia đạt kết quả cao.
Có 2 giáo viên tham gia Hội thi:“ Làm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu sẳn
Trang 7có ở địa phương” cấp Thành phố đạt giải cao ( 1 giải Nhì, 1 giải Ba);1 giáo viên
tham gia Hội thi:“ Làm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu sẳn có ở địa
phương” cấp Tỉnh đạt.
Các đồ dùng PT vận động tại các Hội thi Năm học 2015-2016 nhà trường nhận được sự quan tâm tạo điều của các cấp lãnh đạo, của lực lượng phụ huynh học sinh về việc đầu tư, bổ sung cơ sở vật chất phục vụ cho công tác dạy và học trong nhà trường Đã xây dựng sân chơi tầng thượng, nâng cấp và mở rộng sân chơi cho trẻ với các loại đồ dùng
-đồ chơi phục vụ chuyên đề Khu phát triển vận động: Với diện tích 150m2 có các
đồ chơi hiện đại đáp ứng nhu cầu vận động của trẻ Khi triển khai chuyên đề, nhà trường đã đầu tư mua sắm, sắp xếp lại toàn bộ đồ chơi trong phòng theo những vận động mang tính chuyên biệt, đảm bảo sự an toàn trong quá trình trẻ hoạt động cũng như đảm bảo nhiều cơ hội cho trẻ vận động, sáng tạo và thích thú; trẻ có thể tham gia chơi theo nhóm, lớp, cá nhân; chơi theo ý thích hoặc theo bài tập cần rèn luyện theo kế hoạch giáo dục như:các thiết bị leo trèo, tung, ném, bắt; đu dây, các loại đồ chơi liên hoàn … Nhà trường quan tâm bổ sung thêm thảm trải nền đảm bảo theo tiêu chuẩn phòng tập, tổng trị giá đầu tư thêm cho phòng thể chất trên 60 triệu đồng
Việc tạo môi trường và tạo góc vận động, làm đồ dùng cho trẻ cũng là một trong những cách để động viên, khích lệ trẻ tham gia vận động Môi trường cho
Trang 8trẻ luyện tập các kỹ năng vận động phải an toàn Tạo cho trẻ cảm giác an toàn, giúp trẻ mạnh dạn, tự tin thể hiện mình thông qua vận động và phối hợp các giác quan
Ngoài việc xây dựng khu vận động cho trẻ được hoạt động tôi còn tham mưu với Ban giám hiệu vẽ và tạo góc vận động ở cầu thang để trẻ được học những hôm trời nắng hoặc mưa Đồng thời cũng treo những bức tranh vẽ các mảng tường trong và ngoài sân trường các hình ảnh trò chơi dân gian Với hình ảnh ngộ nghĩnh giáo viên cho trẻ ngắm nhìn những bức tranh để trẻ được nói về trò chơi theo hiểu biết của mình
- Chỉ đạo các lớp dành một góc của lớp cho trẻ tạo ra những bức tranh về những trò chơi vận động, giáo viên kết hợp với những hình ảnh trẻ đã vẽ ghi lại tên trò chơi và cách chơi để phụ huynh cũng được biết và chơi với trẻ tại nhà
Ảnh tuyên truyền với phụ huynh về các trò chơi ở ngoài lớp học.
- Để việc khai thác, sử dụng hiệu quả thiết bị, đồ chơi cho trẻ PTVĐ, trường đã bố trí cho các lớp luân chuyển khu vực chơi theo lịch để mọi trẻ có cơ hội tham gia chơi những đồ chơi khác nhau trong khuôn viên trường
- Nhà trường quan tâm thường xuyên đảm bảo an toàn cho trẻ khi tham gia vận động Đồ dùng, đồ chơi được kiểm tra theo định kì và sửa chữa ngay khi
có dấu hiệu mất an toàn, các khu vực vui chơi có hướng dẫn cách chơi, đu quay, cầu trượt được lót đế xốp
3.3 Hướng dẫn giáo viên tổ chức tốt các hoạt động phát triển vận động cho trẻ.
Để giúp trẻ được tham gia tập thể ở các hoạt động trong ngày tôi đã chỉ đạo đến các lớp đưa nội dung tổ chức các hoạt động giao lưu giữa các lớp trong
Trang 9khối, trong tổ vào các ngày không có hoạt động vận động để tránh sự quá sức đối với trẻ Các trò chơi trong hoạt động giao lưu được xen kẽ hoạt động động
và hoạt động tĩnh Các hoạt động tĩnh thường phát triển nhiều các cơ nhỏ như trò chơi chuyền bóng, lăn bóng và di chuyển theo bóng ; trò chơi dân gian “ Kéo
co, Đi cà kheo, Cắp cua bỏ giỏ”…
Qua thực hiện các buổi giao lưu giáo viên đã nắm được phương pháp, thực hành tốt cách thức tổ chức trò chơi cho trẻ ở các lứa tuổi mẫu giáo
Ảnh các Bé khối 4 - 5 tuổi giao lưu trò chơi:“ Đi cà kheo”
Các trò chơi nhằm phát triển cơ lớp như: Nhảy cao, Nhảy xa, nhảy lò cò, chạy các trò chơi dân gian như: Nhảy bao bố; Kéo co; Ném bóng rổ; Đua thuyền…
Để thực hiện được các hoạt động phát triển vận động chủ yếu nhằm phát triển các cơ nhỏ và sự linh hoạt khéo kéo kết hợp trí tưởng tượng của trẻ Tôi đã chỉ đạo giáo viên không chỉ tổ chức cho trẻ được vận động ở ngoài sân mà còn được thực hiện ở hoạt động góc Qua hoạt động góc trẻ được thực hiện và phối hợp các cử động của bàn tay, ngón tay, phối hợp tay – mắt với các bài tập
Ví dụ: Ở góc toán Trẻ thực hiện gập, mở lần lượt từng ngón tay để đếm, thêm, bớt, tạo ra các hình học
Trang 10Ảnh trẻ 3 tuổi chơi với các ngón tay ở góc toán
Với trò chơi đan tết, lắp ráp, cắt dán thường xuyên được giáo viên tổ chức trong hoạt động góc.
Hình ảnh trẻ 4 tuổi chơi trong góc tạo hình
3.4 Hướng dẫn giáo viên chọn bài tập và trò chơi phù hợp để rèn luyện thể lực cho trẻ