SKKN một số biện pháp để nâng cao hiệu quả học thuộc bảng cộng, trừ, nhân, chia cho học sinh lớp 4

Hơn nữa, đối với môn Toán lớp 4 thì việc học thuộc bảng cộng, trừ, nhân, chia là yếu tố quan trọng, mang tính chất quyết định tới kết quả của môn Toán vì đây là công cụ quan trọng để các

MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HỌC THUỘC

BẢNG CỘNG, TRỪ, NHÂN, CHIA CHO HỌC SINH LỚP 4.

PHẦN ĐẶT VẤN ĐÊ

1 Lí do chọn đề tài:

Trong giai đoạn hiện nay, khoa học phát triển với tốc độ nhanh chống,

đòi hỏi mỗi người phải có trình độ năng lực thực sự mới hòa nhập được với xã hội Điều đó đặt ra cho giáo dục phải đào tạo một cách toàn diện

về mọi mặt: đức, trí, thể, mĩ Vì vậy, ngay ở tiểu học, bậc học nền tảng đặc biệt nhấn mạnh đến việc hình thành và phát triển cho học sinh những tri thức và kĩ năng cơ sở thiết thực với cuộc sống cộng đồng : phương pháp suy nghĩ và học tập, tư duy và sáng tạo, sự năng động và linh hoạt, cách ứng xử phù hợp với thiên nhiên, con người và xa hội Với mục tiêu

đó, môn toán có vị trí quan trọng trong hình thành trí đức của học sinh , giúp học sinh có những tri thức cơ sử ban đầu về số học, các số tự nhiên, các số thập phân, các đại lượng cơ bản và một số yếu tố hình học đơn giản giúp học sinh có thể học tiếp lên trung học hoặc có thể bước vào cuộc sống lao động Hình thành kĩ năng thực hành tính , đo lường, giải bài toán có nhiều ứng dụng thiết thực trong đời sống Bước đầu hình thành và phát triển năng lực trừu tượng hóa, khái quát hóa, kích thích trí

tưởng tượng gây hứng thú học tập toán, phát triển khả năng suy luận và biết diễn đạt đúng ( bằng lời, bằng viết ) các suy luận đơn giản gopc phần rèn luyện phương pháp học tập và làm việc khoa học, linh hoạt, sáng tạo…

Mặt khác, môn toán lớp 4 có vị trí đặc biệt quan trọng trong bậc tiểu học vì: Chương trình Toán lớp 4 là một bộ phận của Chương trình m«n Toán tiểu học và là sự tiếp tục của Chương trình Toán lớp 3 Chương trình này kế thừa và phát triển những thành tựu về dạy học Toán lớp 3 ở nước ta; thực hiện nhứng đổi mới về cấu trúc nội dung đẻ tăng cường thực hành và ứng dụng kiến thức mới; quan tâm đúng mức đến đổi mới PPDH nhằm giúp học sinh hoạt động học tập tích cực, linh hoạt, sáng tạo theo năng lực của từng học sinh

Hơn nữa, đối với môn Toán lớp 4 thì việc học thuộc bảng cộng, trừ, nhân, chia là yếu tố quan trọng, mang tính chất quyết định tới kết quả của môn Toán vì đây là công cụ quan trọng để các em học toán, làm toán không chỉ ở lớp 4 mà còn suốt cả những năm học sau này Nó trở thành cẩm nang theo suốt quá trình học tập của các em

Một số thầy giáo, cô giáo dạy ở các trường khuyết tật cũng ở trong tình trạng chung như vậy

Với tất cả những lớ do trờn cựng với ham muốn học hỏi, muốn cú cơ hội để tớch lũy thờm kinh nghiệm cho bản thõn về dạy học trẻ khuyết tật đó thụi

thỳc tụi chọn đề tôi: “Một số biện phỏp để nõng cao hiệu quả học thuộc bảng cụng, trừ, nhõn, chia cho học sinh lớp 4 ” làm sỏng kiến kinh

nghiệm của mỡnh với mong muốn gúp phần thiết thực vào việc nõng cao chất lượng giỏo dục ở đơn vị

2 Mục đớch nghiờn cứu:

- Bản thõn hiểu được đặc điểm và hiệu quả của việc học thuộc bảng cộng, trừ, nhõn, chia để nõng cao chất lượng dạy học mụn Toỏn

- Nhõn rộng trong toàn trường để làm tài liệu cho đồng nghiệp

- Là cơ sở để đúng gúp ý kiến cho lónh đạo đơn vị

3 Khỏch thể và đối tượng nghiờn cứu:

- Khỏch thể nghiờn cứu: Cụng tỏc luyện đọc bảng cộng trừ nhõn chia cho học sinh của giỏo viờn lớp 4 trung tõm giỏo dục trẻ khuyết tật Lệ Thủy

- Đối tượng nghiờn cứu: Cỏc biện phỏp để nõng cao hiệu quả học thuộc bảng cụng, trừ, nhõn, chia cho học sinh lớp 4 trung tõm giỏo dục trẻ khuyết tật Lệ Thủy.”

4 Giả thuyết khoa học:

Nếu giỏo viờn lớp 4 trung tõm giỏo dục trẻ khuyết tật Lệ Thủy thực hiện đồng bộ cỏc biện phỏp như: Dạy học bài bảng cộng, trừ, nhõn, chia

theo đúng quy trình của nó, luyện đọc phiếu ở trên lớp vào 15 phút đầu buổi học, luyện đọc theo nhóm đôi, luyện đọc bảng cộng, trừ ở nhà, giúp nhau đọc phiếu toán ở nội trú…thì có thể nâng cao chất lượng dạy học môn toán cho học sinh lớp 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nghiên cứu lí luận về khái niệm, đặc điểm học sinh lớp 4 ở trung tâm

giáo dục trẻ khuyết tật Lệ Thủy, các căn cứ và quan điểm chỉ đạo vai trò của môn toán ở học sinh lớp 4

- Tìm hiểu thực trạng vấn đề luyện đọc bảng cộng, trừ cho học sinh lớp 4

những năm qua và đặc biệt trong năm học 2017 - 2018 ở trung tâm giáo dục trẻ khuyết tật Lệ Thủy

- Hệ thống hóa và đề xuất các biện pháp chỉ đạo công tác luyện đọc bảng cộng, trừ, nhân, chia cho học sinh góp phần nâng cao chất lượng dạy học của trung tâm giáo dục trẻ khuyết tật Lệ Thủy

6 Các nhóm phương pháp nghiên cứu:

Để giải quyết nội dung nghiên cứu, tôi sử dụng các nhóm phương pháp sau:

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận: Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu, phân loại tài liệu… nhằm xây dựng cơ sở lí luận của vấn đề nâng cao hiệu luyện đọc bảng cộng, trừ cho học sinh ở trung tâm

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiến: Sử dụng các phương pháp điều tra, phỏng vấn, tổng kết kinh nghiệm,… nhằm khảo sát, đánh giá thực trạng việc luyện đọc bảng cộng, trừ, nhân, chia của Trung tâm giáo dục trẻ khuyết tật Lệ Thủy

7 Phạm vi nghiên cứu:

Do thời gian, điều kiện, năng lực có hạn nên tôi chỉ nghiên cứu việc luyện đọc bảng cộng, trừ, nhân, chia cho học sinh lớp 4 ở Trung tâm giáo dục trẻ khuyết tật Lệ Thủy từ đầu năm học 2017 - 2018 cho đến nay

8 Các phương pháp nghiên cứu:

* Phương pháp nghiên cứu lí thuyết:

- Nghiên cứu các tài liệu, các văn bản của Bộ GD& ĐT, của Sở GD&ĐT,

của Phòng GD&ĐT, các tạp chí, các tài liệu có liên quan đến dạy học môn Toán lớp 4

* Phương pháp nghiên cứu lí thuyết:

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp điều tra

- Phương pháp thực hành

- Phương pháp tọa đàm trao đổi

- Phối hợp sự chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ năm học, chương trình kế hoạch giáo dục, dạy học của nhà trường, chuyên môn, công đoàn của đơn vị trong những năm qua và năm học này

9 Tài liệu tham khảo

- Phương pháp dạy học Toán ở Tiểu học - nhà xuất bản giáo dục - nhà xuất

bản đại học sư phạm năm 2007

- SGV Toán 4 - nhà xuất bản giáo dục năm 2003

PHẦN NỘI DUNG

1. Cơ sở thực tiễn và thực trạng công tác luyện đọc bảng cộng trừ, nhân, chia cho học sinh ở Trung tâm Giáo dục trẻ khuyết tật Lệ Thủy hiện nay:

1.1 Đặc điểm tình hình:

a Thuận lợi:

Trung tâm Giáo dục trẻ khuyết tật Lệ Thủy nằm giữa Trung tâm của huyện Lệ Thủy Học sinh đến trung tâm ở tất cả các xã trên địa bàn huyện

Năm học 2017 – 2018 này, lớp 4A có tất cả 6 học sinh Phòng học có đủ bàn ghế, đủ số chỗ ngồi và đảm bảo tiêu chuẩn, bảng chống lóa, điện sáng đảm bảo

Tất cả các học sinh nói chung đều được sự quan tâm của Ban Giám đốc Trung tâm, của đội ngũ giáo viên, của tổ chức công đoàn và hoạt động Đội thiếu niên Trong nhiều năm qua, nhà trường đã thực hiện dạy học kĩ cương, nề nếp Việc kiểm tra, đánh giá nghiêm túc, xây dựng được ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, giáo viên và học sinh Trung tâm luôn chỉ đạo, theo dõi sâu sát tất cả các vấn đề về chương trình, về thời gian lên lớp, về chất lượng giáo dục, về sự tiến bộ của học sinh Đặc biệt, Trung tâm rất quan tâm đến công tác bồi dưỡng đội ngũ, vấn đề đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh Trung tâm đã thực hiện tốt cuộc vận động “ Hai không’’, tạo niềm tin cho phụ huynh đưa trẻ đến trường

b Khó khăn:

- Số lượng học sinh trên một lớp ở một số lớp khá đông ( 10-14 em, theo

quy định một lớp khoảng 5 đến dưới 10 em), gồm nhiều loại tật khác nhau, có em mang trên mình nhiều tật( đa tật) nên giáo viên giảng dạy gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong giảng dạy, giáo dục

- Đa số các em có hoàn cảnh khó khăn cả về vạt chất lẫn tinh thần Nhà ở xa

trường Nhiều em bố mẹ đau ốm thường xuyên, hoặc gia đình cũng có người thân bị tật nặng Bởi vậy, việc chăm sóc và giáo dục các em khoán trắng cho trung tâm

1.2 Thực trạng về luyện đọc bảng cộng, trừ, nhân, chia cho học sinh ở trung tâm.

Trong thời gian qua, được sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường, phòng giáo dục và đào tạo, UBND huyện và sự phối hợp chặt chẽ của phụ huynh, Trung tâm chúng ta bªn c¹nh nh÷ng thµnh c«ng cßn nhiÒu h¹n chÕ,

kü n¨ng học thuộc bảng cộng, trừ, nhân chia chưa cao.C¸c em chưa nắm chắc được công cụ hữu hiệu để làm các dạng toán

Qua khảo sát chất lượng đầu năm học 2015 – 2016 ở lớp 2A tôi phụ trách thì kết quả học thuộc bảng cộng, trừ chưa cao

Bảng thống kê kết quả học thuộc bảng cộng, trừ HS lớp 2 đầu năm học 2015 - 2016

Mức độ học thuộc Số lượng

Thuộc chắc chắn 0

1.3 Kế hoạch triển khai một số biện pháp luyện đọc bảng cộng, trừ, nhân, chia cho học sinh lớp 4A trung tâm giáo dục trẻ khuyết tật Lệ Thủy.

Từ cơ sở lí luận, cơ sở thực tiễn và thực trạng của vấn đề luyện đọc bảng cộng, trừ, nhân, chia cho học sinh lớp 2 như trên, chúng tôi mạnh dạn đưa ra mục tiêu, nhiệm vụ và những giải pháp như sau:

a Mục tiêu đề ra:

- Nâng cao mặt bằng chất lượng, đạt chỉ tiêu đã đề ra theo bảng sau:

Mức độ học thuộc Số lượng

Thuộc chắc chắn Thuộc mập mờ Không thuộc

- Tiếp tục tuyên truyền cuộc vận động “Hai không’’ ; xác định rõ trọng tâm cuộc vận động: Dạy thật -học thật, học sinh lên líp thực chất, đánh giá đúng thực chất sự tiến bộ của học sinh qua từng giai đoạn kết hợp mục tiêu giáo dục cá nhân

- Ngăn chặn tình trạng xuất hiện học sinh có khả năng học thuộc phiếu sử dụng ngón tay hoặc que tính để đọc kết quả và hiện tượng học sinh học thuộc vẹt bảng cộng, trừ, nhân, chia như một bài thơ

b Biện pháp thực hiện:

Trưíc thùc tr¹ng trªn t«i m¹nh d¹n sö dông mét sè biÖn ph¸p để nâng cao hiệu quả học thộc bảng công, trừ, nhân, chia cho học sinh lớp 4A

Biện pháp 1: Dạy học bài bảng cộng, trừ, nhân, chia theo đúng quy trình của nó.

Cũng giống như những dạng bài khác, khi dạy bài bảng cộng, trừ, nhân,

chia cho học sinh, chúng ta cần đi đúng quy trình của một tiết dạy như sách gi¸o viên và một số tài liệu khác đã hướng dẫn Thông thường thì gồm có ba bước chính là: Giới thiệu bảng , hướng dẫn học sinh lập bảng và thực hành

Biện pháp 2: Luyện đọc phiếu ở trên lớp vào 15 phút đầu buổi học.

Đây là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả của việc học thuộc bảng cộng, trừ, nhân, chia

Cách thức luyện đọc như sau: Các công thức cộng, trừ, nhân, chia được ghi vào những lá phiếu cụ thể nhưng không ghi kết quả để kích thích tư duy của học sinh Các lá phiếu này được làm từ các tấm bìa cứng của một

số vỏ hộp để học sinh có thể luyện đọc trong nhiều lần mà không bị nhàu nát, hư hỏng

Biện pháp 3: Luyện đọc theo nhóm đôi.

Luyện đọc theo nhóm đôi Bởi vì ở trường khuyết tật số lượng học sinh

trong một lớp ít nên chia theo nhóm đôi thì giáo viên cũng quản lí được dễ dàng Thông qua cách này, các em sẽ giúp nhau luyện đọc tốt hơn, hiệu quả

hơn, học sinh sẽ không đọc vẹt vì đã có bạn sữa chữa, nhắc nhở kịp thời Đây là một trong những hình thức tự học rất hiệu quả và đã tuân theo yêu cầu của dạy học hiện đại theo hướng đỏi mới đó là trò phải tự chiếm lĩnh lấy tri thức thông qua sự hướng dẫn của thầy Đối với học sinh khuyết tật mà chúng ta làm được điều này thì quả là một vấn đề rất đáng được ghi nhận Vậy, sử dụng phương pháp luyện đọc theo nhóm đôi như thế nào thì

sẽ có hiệu quả cao?

Như tôi đã nói ở trên, học sinh khuyết tật khả năng tiÕp thu của các

em rất yếu nên việc ôn luyện thêm vào 15 phút đầu buổi là rất quan trọng Để phương pháp này có hiệu quả cao thì giáo viên cần chia nhóm

là hao học sinh có trình độ chênh lệch nhau để em khá, giỏi sẽ giúp em trung bình, yếu Nếu phiếu nào mà học sinh đọc chưa thuộc thì học sinh kia sẽ tiếp sức và yêu cầu bạn lặp lại công thức từ 10 đến 20 lần Hơn nữa, giao việc cho nhóm đọc cần phù hợp, sát với thực tế, không yêu cầu cao quá, không yêu cầu thấp quá Hay nói cách khác, giao việc phải gần vùng phát triển của học sinh

Biện pháp 4: Luyện đọc bảng cộng, trừ, nhân, chia ở nhà.

Giáo viên cần giao phiếu cho học sinh để các em luyện đọc thêm ở nhà.

Khi giao phiếu cần yêu cầu phụ huynh giúp đỡ, kèm cặp, kiểm tra thêm cho các em Phải nhắc nhở phụ huynh là phải để đảo lộn các phiếu để các em

không đọc vẹt Vì thời gian học ở lớp có hạn nên việc học sinh tự học bài thêm ở nhà là rất quan trọng

Biện pháp 5: Giúp nhau đọc phiếu toán ở nội trú.

Khác với những học sinh khác, học sinh khuyết tật có nhiều em ở lại nội

trú Đây cũng là một điều thuận lợi để giáo viên có thể giao nhiệm vụ cho các em luyện đọc bảng cộng trừ, nhân, chia trên phiếu Chúng ta cần kiểm tra xem trong số những học sinh nội trú thì học sinh nào sẽ giúp đỡ học sinh nào để tạo thành một nhóm đôi như trên đã trình bày Trong nhóm đôi này giáo viên vừa giao nhiệm vụ cho em trung bình - yếu phải học thuộc một bảng nào đó trên cơ sở 10 phiếu giáo viên đã viết sẵn mà học sinh chưa thuộc.Còn học sinh khá - giỏi có nhiệm vụ phải giúp bạn học thuộc Nếu phiếu nào bạn không thuộc thì phải lặp đi lặp lại tài liệu 20 lần, cho đến khi nào thuộc mới thôi Hôm sau, giáo viên kiểm tra nếu học sinh trung bình –

yêus không thuộc thì giáo viên sẽ trách phạt cả hai em Nếu đã thuộc rồi thì

sẽ khen ngợi, tuyên dương và giao nhiệm vụ luyện đọc thêm bảng khác

PHẦN KẾT LUẬN

1 Kết quả đạt được:

Sau gần một năm ỏp dụng cỏc biện phỏp nờu trờn vào dạy học trong lớp

4 tụi phụ trỏch, tụi tự thấy kết quả đạt được khỏ cao Điều đú thể hiện rừ nột qua cỏc bảng số liệu sau:

Mức độ học thuộc Số lượng

Thuộc chắc chắn 0

2.Bài học kinh nghiệm

Sự thành công trên là do tôi đã trực tiếp chỉ đạo đến từng học sinh trong lớp, kết quả đạt được mặc dầu chưa thật cao nhưng đó là bước khởi

đầu của học sinh với sự cố gắng rèn luyện vươn lên cùng với sự hướng dẫn chỉ bảo tận tình của giáo viên chủ nhiệm và sự giúp đỡ của các bậc phụ huynh đã nhắc nhở các em trong việc học bài ở nhà Tôi nhận thấy giáo dục các em bằng tình cảm chân thành, bằng tấm lòng say mê nghề nghiệp của những người giáo viên đứng trên bục giảng

Là giáo viên dạy học sinh khuyết tật, phải chú trọng đầu tư đều ở các môn học, không xem nhẹ bất cứ môn nào Giáo viên phải nhiệt tình yêu nghề

và quan tâm tìm hiểu tâm lý học sinh

- Luôn tham khảo tài liệu có liên quan đến bộ môn Toỏn để lựa chọn phương pháp đầu tư thích hợp vào từng giờ dạy để phù hợp với từng đối

tượng học sinh Gây hứng thú học tập cho học sinh bằng phương phỏp luyện đọc nhúm đụi để học sinh lĩnh hội kiến thức một cách chủ động và sáng tạo

- Phải tôn trọng nhân cách học sinh

Mặt khác giáo viên phải luôn kết hợp biện pháp giáo dục, luôn tranh thủ vận động các gia đình hội phụ huynh, các bạn bè đồng nghiệp trong và ngoài nhà trường, kết hợp với khả năng sư phạm sẵn có của bản thân để tìm

ra phương pháp tối ưu nhất giúp các em học tập tốt Khi thực hiện dạy luyện đọc theo nhúm đụi, tôi thấy dễ dạy và học sinh rất hứng thú học tập, không nhàm chán có tiến bộ cả về tâm lý và khả năng học tập

Trên đây là một số việc làm của bản thân trong quá trình nghiên cứu tìm

hiểu“Một số biện phỏp để nõng cao hiệu quả học thuộc bảng cụng, trừ, nhõn, chia cho học sinh lớp tôi phụ trỏch Bước đầu đã mang lại kết quả khả

quan so với yêu cầu Song tôi thấy công tác tìm hiểu nghiên cứu các biện pháp để dạy cho học sinh không dừng lại ở môn toỏn,phải tìm hiểu thêm nhiều môn học khác nữa

Muốn được như vậy tôi cần phải học hỏi nhiều ở đồng nghiệp Rất mong được sự góp ý kiến chân thành của đồng nghiệp để tụi giảng dạy được tốt hơn

Xin chân thành cảm ơn !