Đội ngũ giáo viên trong trờng TH là lực lợng chủ yếu giữ vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch đào tạo, có ảnh hởng rất lớn đến chất l-ợng giáo dục.. Là một cán
Trang 1Một số biện pháp chỉ đạo công tác bồi dỡng giáo viên
về việc đổi mới chơng trình và sách giáo khoa
ở trờngtiểu học.
A Đặt vấn đề:
Đội ngũ giáo viên là một lực lợng nòng cốt trong sự nghiệp giáo dục
đào tạo, có tính quyết định sự thành bại của một nhà trờng Đội ngũ giáo viên trong trờng TH là lực lợng chủ yếu giữ vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch đào tạo, có ảnh hởng rất lớn đến chất l-ợng giáo dục
Thực tiễn giáo dục đã khẳng định điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lợng giáo dục là chất lợng và động lực dạy học của đội ngũ giáo viên Chất lợng giáo dục phụ thuộc trớc hết vào tay nghề và ý thức trách nhiệm của lực lợng giáo viên Muốn làm tốt công tác chất lợng giáo dục nói chung
và chất lợng giáo dục TH nói riêng phải có đội ngũ giáo viên có tay nghề vững, nhiệt tình, có ý thức trách nhiệm cao trong công tác Cố thủ tớng Phạm Văn Đồng đã từng nói: “ Không có giáo viên tốt thì không có chất l-ợng cao” Để có đội ngũ giáo viên tốt, ngời cán bộ quản lý phải biết sử dụng và có kế hoạch bồi dỡng đội ngũ giáo viên một cách cụ thể, thiết thực
Thực tế đội ngũ giáo viên tiểu học hiện nay là sản phẩm của nhiều loại hình đạo tạo “ Một số giáo viên cha hiểu thấu đáo nội dung SGK, yêu cầu cơ bản về kiến thức, kĩ năng các môn học nên trong giảng dạy còn lúng túng, đôi khi còn sai lạc”
Có thể nói rằng, đội ngũ giáo viên cha đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông Vì vậy, vấn đề cấp bách đặt ra cho giáo dục là phải xây dựng, bồi dỡng đội ngũ nh thế nào để tạo đợc sức mạnh tổng hợp để gánh vác trọng trách của mình mà Đảng và nhân dân giao phó
Trang 2Là một cán bộ quản lý trờng TH, nhận thức đợc vai trò vô cùng quan trọng của đội ngũ giáo viên trong sự nghiệp giáo dục, thực hiện công cuộc
đổi mới giáo dục phổ thông, thấy đợc thực tế chất lợng đội ngũ giáo viên hiện nay, tôi luôn trăn trở với việc: Làm thế nào để có thể bồi dỡng nâng cao phẩm chất, năng lực cho đội ngũ làm cơ sở để nâng cao chất lợng giáo dục trong nhà trờng? Tôi đã thực hiện một số biện pháp để bồi dỡng đội ngũ và bớc đầu có kết quả đáng khích lệ nhất là trong năm học:2006- 2007
B Quá trình thực hiện việc bồi d ỡng đội ngũ
I Khảo sát chất lợng đội ngũ, lập kế hoạch bồi dỡng
-Công việc khảo sát điều tra tình hình đội ngũ giáo viên đợc tiến hành từ đầu năm học để phân loại chất lợng đội ngũ và có kế hoạch bồi d-ỡng sát với từng đối tợng Đội ngũ giáo viên trờng TH Mai Thủy gồm 25 ngời, trình độ đào tạo:Đại học: 2; CĐSP: 12; THSP: 11 Số giáo viên dạy
đ-ợc toàn cấp: 18 đ/c Xếp loại năng lực s phạm: Tốt:10 đ/c ; Khá:9 đ/c ; Đạt yêu cầu: 6 đ/c Số giáo viên đạt GV dạy giỏi cấp huyện qua các năm học: 7
đồng chí
- Đội ngũ giáo viên nhìn chung có phẩm chất chính trị tốt, có năng lực chuyên môn khá vững, nhiệt tình công tác yêu nghề mến trẻ, có ý thức
tự bồi dỡng để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ Một số giáo viên
đã nắm bắt và thực hiện tốt việc đổi mới PPDH, đổi mới cách tổ chức các hoạt động dạy học cho học sinh Vì vậy nhiều tiết dạy đạt hiệu quả cao
Điều kiện kinh tế của giáo viên nhìn chung ổn định, bố mẹ, chồng con đều tạo điều kiện cho chị em công tác
Bên cạnh đó vẫn còn một số tồn tại cần phải điều chỉnh Đội ngũ giáo viên là sản phẩm của nhiều loại hình đào tạo nên năng lực s phạm không
đồng đều.Một số đồng chí cha theo kịp tinh thần đổi mới GDPT, cha có
khả năng dạy toàn cấp Năng lực dạy các môn chuyên biệt : Âm nhạc, Mỹ
2
Trang 3thuật, Kĩ thuật, Thể dục của giáo viên rất hạn chế Một vài đồng chí tỏ ra bất cập trong giảng dạy
Trên cơ sở thực tế chất lợng đội ngũ, qua khảo sát nh nhận thức chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực tổ chức,hoàn cảnh sống
tôi xây dựng chơng trình và lập kế hoạch bồi dỡng đội ngũ giáo viên theo từng tháng, kỳ, năm với các nội dung bồi dỡng nh:
+ Bồi dỡng t tởng chính trị, đạo đức, lý tởng nghề nghiệp
+ Bồi dỡng chuyên môn nghiệp vụ s phạm
+ Bồi dỡng khả năng hoạt động và giao tiếp
+ Bồi dỡng kỹ năng và nghệ thuật tiếp cận cá biệt và ứng xử tình huống s phạm
+ Lập kế hoạch bồi dỡng dài hạn nâng chuẩn trình độ cho giáo viên ( Hiện nay
trờng có 5 giáo viên đang theo học các lớp CĐSP )
II Bồi dỡng phẩm chất chính trị, đạo đức cho đội ngũ
- Bồi dỡng cho giáo viên có lòng yêu nghề mến trẻ có “Kỷ cơng, tình
th-ơng, trách nhiệm” cao, thầy, cô giáo phải là tấm gơng sáng để học sinh noi theo
- Giáo viên Tiểu học tiếp xúc với trẻ từ 6 đến 14 tuổi nên đòi hỏi giáo viên phải có lòng thơng yêu học sinh, tính kiên nhẫn và tinh thần lạc quan s phạm thì kết quả dạy học mới cao và lôi cuốn đợc tình cảm học sinh đối với thầy cô giáo Vì vậy, việc bồi dỡng phẩm chất đạo đức cho giáo viên là bồi dỡng những vấn đề sau:
+ Hiểu biết về đờng lối chủ trơng của Đảng và pháp luật Nhà nớc + Tuyên truyền và vận động gia đình và nhân dân thực hiện quan
điểm, đờng lối, nghị quyết của Đảng, chính sách và pháp luật Nhà nớc
Trang 4+ Tự giác học tập để không ngừng nâng cao kiến thức và năng lực chuyên môn nghiệp vụ
+ Giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong đơn vị.Thực hiện tốt quy chế dân chủ
+ Có lối sống lành mạnh, trong sáng, dám đấu tranh chống lại các hành vi sai trái có hại đến uy tín của nhà trờng và ngời thầy giáo
+ Việc bồi dỡng phẩm chất chính trị đợc tiến hành trong suốt năm học
* Vào đầu năm học nhà trờng tổ chức cho giáo viên học tập các văn bản về chủ trơng chính sách của Đảng và Nhà nớc, học tập nhiệm vụ năm học của
Bộ, Sở, Phòng GD, học tập luật giáo dục, quy chế dân chủ trờng học để giáo viên nắm chắc và thực hiện tốt trong quá trình giảng dạy Sau đó, trong năm học, trong các buổi họp HĐSP, họp tổ chuyên môn, nhà trờng luôn dành thời gian chuyển tải đến cán bộ giáo viên tất cả cácvăn bản, các công văn hớng dẫn những vấn đề về chính trị, kinh tế, văn hoá, về chuyên môn nghiệp vụ để giáo viên nắm bắt kịp thời, hiểu và vận dụng tốt Bên cạnh, nhà trờng còn dành thời gian vào chiều thứ năm hàng tuần để giáo viên cùng đọc thêm sách báo, tài liệu nhằm nâng cao kiến thức, hiểu biết, vốn sống Việc làm này đã thành nền nếp thói quen của mọi ngời Để giúp thực hiện tốt việc này, nhà trờng đã cho mua 5 loại báo, mua thêm các loại sách, tài liệu cần thiết bổ sung trong th viện nhà trờng Vì vậy mà các văn bản nh: Luật Giáo dục, Các chế độ đối với cán bộ công chức, các tác phẩm: Nhật ký Đặng Thùy Trâm, Mãi mãi tuổi hai mơi, các tập san, báo
đều đến đợc với mỗi cán bộ giáo viên, có tác dụng thiết thực trong việc nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cho đội ngũ
Nhân các ngày lễ kỹ niệm nh: 8/3; 20/10;20/11 nhà trờng tổ chức giao
l-u, kỷ niệm để giáo viên trao đổi những kinh nghiệm trong cuộc sống nhằm
4
Trang 5nâng cao kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử góp phần vào quá trình giáo dục học sinh
III Bồi dỡng năng lực chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên thông qua các hoạt động chuyên môn
1 Thực hiện nền nếp sinh hoạt chuyên môn.
Tổ chuyên môn đóng vai trò hết sức quan trọng trong nhà trờng Do vậy, việc cải tiến nội dung sinh hoạt ở tổ chuyên môn đối với việc nâng cao chất lợng đội ngũ giáo viên và chất lợng học sinh là điều đáng lu tâm Để nâng cao chất lợng sinh hoạt tổ chuyên môn, trớc hết chú trọng xây dựng lực lợng tổ trởng Tổ trởng là ngời có năng lực chuyên môn vững chắc, có vai trò quan trọng giúp ngời cán bộ quản lý chuyên môn ở tổ, khối mình phụ trách Ngoài chức năng chỉ đạo thực hiện chơng trình, kế hoạch dạy học từng khối lớp, tổ trởng cần phải nắm chắc năng lực s phạm từng thành viên trong tổ thông qua dự giờ, thăm lớp, kiểm tra giáo viên, học sinh để làm tốt công tác bồi dỡng giáo viên tại tổ chuyên môn
Trờng TH Mai Thủy có 3 tổ chuyên môn Tổ 1, tổ 2,3 và tổ 4,5 Hàng tuần, các tổ sinh hoạt vào chiều thứ 4 và chiều thứ 6 với nội dung: Kiểm
điểm lại hoạt động chuyên môn của tuần qua và triển khai kế hoạch tuần tới Đồng thời thực hiện tốt công tác bồi dỡng đội ngũ giáo viên nh sau:
- Tổ chức ôn tập các chuyên đề: Dạy Toán, Tập đọc, Tự nhiên -xã hội, Đạo đức tiết 2 ; Ôn luyệnToán( Tiếng Việt) có phân hoá đối tợng
- Nắm chuẩn kiến thức về Toán, Tiếng việt theo 4 giai đoạn của năm học
- Phơng pháp hình thức tổ chức dạy học các tiết bồi dỡng học sinh năng khiếu và dạy học sinh yếu ở buổi học thứ 2
- Cách bắt lỗi trong bài viết chính tả, Tập làm văn
- Hớng dẫn cách đánh giá, xếp loại học sinh theo thông t 30
Trang 6- Thông qua dự giờ, thao giảng để định hình, khắc sâu các phơng pháp dạy học các môn
- Tổ chức dạy thể nghiệm một số tiết đã đợc bồi dỡng theo từng chuyên đề nhằm thống nhất phơng pháp dạy và phân công ngời dạy chuyên
đề cho dạy tuần sau
Phải nói rằng, tổ chuyên môn thực sự là đơn vị bồi dỡng tại chỗ tốt nhất, có hiệu quả cao nhất, bởi lẽ họ luôn gần gũi, hiểu biết lẫn nhau nên
họ bổ sung, tháo gỡ cho nhau những khó khăn, những vớng mắc trong quá trình giảng dạy bằng trí tuệ tập thể
2 Đa dạng hóa các hình thức bồi dỡng – Coi trọng hình thức tự bồi d Coi trọng hình thức tự bồi d -ỡng của giáo viên.
Bên cạnh hình thức bồi dỡng tập trung theo chuyên đề do Phòng tổ chức chúng tôi đã làm tốt công tác bồi dỡng chuyển tiếp đến tận giáo viên nhằm giúp cho họ nắm đợc nội dung điều chỉnh và đổi mới, nắm đợc ý đồ của SGK và PPDH nói chung và từng môn học nói riêng theo hớng lấy học sinh làm nhân vật trung tâm
Ban giám hiệu nhà trờng thờng xuyên đi sâu nghiên cứu PP giảng dạy, nội dung, chơng trình bài dạy của các môn học đồng thời cử giáo viên giỏi dạy mẫu các chuyên đề vừa đợc tiếp thu nhằm tạo cho giáo viên nắm bắt những thay đổi SGK và phơng pháp tổ chức các hoạt động và kĩ thuật dạy học từng môn
Song song với việc bồi dỡng tại chỗ, trờng luôn coi trọng và khích lệ công tác tự bồi dỡng của mỗi giáo viên thông qua các mô đun đã đợc tập huấn Chúng tôi đã đề ra những yêu cầu cụ thể cho giáo viên nh:
- Lập sổ tự học ( Tự bồi dỡng) bao gồm những kiến thức cần thiết phù hợp với lớp mình dạy Những kinh nghiệm dạy học và giáo dục học sinh cá biệt ở tập san ở sách báo Su tầm và đề ra các trò chơi học tập phù hợp với từng môn học, tiết học để gây hứng thú cho học sinh học tập
6
Trang 73 Thực hiện kế hoạch dự giờ, thăm lớp và tổ chức các hội thi trong nhà trờng.
- Hàng tuần, nhà trờng đều có kế hoạch dự giờ thăm lớp để nắm đợctình hình
dạy và học của giáo viên và học sinh đồng thời kiểm tra việc áp dụng các chuyên đề đợc tiếp thu của giáo viên Từ đó xác định đợc thực chất trình
độ, năng lực chuyên môn của từng giáo viên
- Tổ chức dự giờ các giáo viên dạy giỏi, thông qua đó giáo viên sẽ học hỏi đợc kinh nghiệm cho riêng mình Sau đó dự giờ các giáo viên còn non về tay nghề để góp ý bổ sung, động viên giúp đỡ nhằm từng bớc nâng cao tay nghề cho giáo viên
4 Trao đổi kinh nghiệm với trờng bạn:
Với tinh thần “ đi một ngày đàng, học một sàng khôn” Chúng tôi đã
tổ chức hội thảo chuyên môn liên trờng theo từng chuyên đề khó nh :Luyện
từ và câu, trả bài Tập làm văn lớp 4,5 , Đạo đức, Toán lớp 1,2,3,4.5 Qua dự giờ của giáo viên thể nghiệm, qua đúc rút kinh nghiệm và dới sự định hớng của những giáo viên chỉ đạo bộ môn, đội ngũ giáo viên đã có nhiều chuyển biến trong khâu thiết kế bài soạn và trong phơng pháp giảng dạy, đã vận dụng khá tốt những kinh nghiệm rút ra đợc từ các tiết dạy của trờng bạn áp dụng cho mình
5 Tổ chức viết sáng kiến kinh nghiệm, tổ chức nghiên cứu các đề tài khoa học ứng dụng trong giáo dục và đời sống.
- Nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm quả là việc làm hết sức khó khăn ở trờng tiểu học Với trình độ chuyên môn có hạn, hiểu biết và lợng thông tin không đầy đủ, chúng tôi không đòi hỏi nhiều ở mỗi giáo viên Song dù rất là ít cũng phải tạo ra cho đội ngũ giáo viên làm quen với công việc này Chúng tôi đa ra những vấn đề thiết thực nh: “ Đổi mới
Trang 8PPDH”, “lấy học sinh làm nhân vật trung tâm” Qua nghiên cứu các chuyên
đề, các lý thuyết, bằng việc làm thực tế hàng ngày của giáo viên, mỗi giáo viên cũng cố gắng thử nghiệm để rút bài học cho mình
Hội thảo “ đổi mới phơng pháp, hình thức dạy học” ở trờng TH Mai Thủy năm học này đợc tiến hành rất bài bản Trớc hết chúng tôi giao nhiệm
vụ cho từng tổ nghiên cứu, tổ chức đổi mới phơng pháp hình thức dạy học cho một số môn học
Tổ 1,2,3: Môn Tiếng Việt, TN-XH và một số môn bồi dỡng học sinh năng
khiếu, học sinh yếu ở buổi học thứ hai
Tổ 4,5: Môn Toán, Đạo đức, Khoa, Sử, Địa ,trả bài tập làm văn lớp 5
và một số môn bồi dỡng học học sinh năng khiếu
Qua nghiên cứu lý thuyết và thực tế giảng dạy, giáo viên đúc rút kinh nghiệm đồng thời dự giờ đồng nghiệp để rút kinh nghiệm thêm trong các khâu: hớng dẫn học sinh luyện tập ở vở bài tập, phiếu học tập, hoạt động nhóm, trò chơi củng cố kiến thức Sau đó trình bày trớc toàn trờng.Từ hội thảo để toàn trờng thống nhất cách làm và chọn phơng pháp tốt nhất để giáo viên tiếp tục vận dụng ở lớp mình và những “ tiết dạy cho riêng mình” Qua việc tổ chức hội thảo chuyên môn có tổ chức dạy thử nghiệm do giáo viên giỏi thực hiện, có sự giúp đỡ của giáo viên nòng cốt và ban giám hiệu thì việc bồi dỡng đội ngũ có hiệu quả tốt cho mỗi giáo viên Nhờ các hoạt
động hội thảo này mà chất lợng giảng dạy của giáo viên đợc nâng lên rõ rệt
IV Quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần cho
đội ngũ:
Đội ngũ giáo viên là ngời quyết định toàn bộ chất lợng của nhà trờng Vì vậy ngời cán bộ quản lý phải biết kết hợp các đoàn thể trong và ngoài nhà trờng để chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đội ngũ, tạo mọi điều
8
Trang 9kiện thuận lợi để mọi thành viên, mỗi đơn vị tập thể nhỏ hoàn thành tốt nhiệm vụ Luôn luôn xây dựng đội ngũ giáo viên thành một tập thể s phạm lành mạnh, vui tơi, sống chan hoà thân mật, cởi mở
Ngoài ra ngời cán bộ quản lý cần thực hiện đúng các chế độ chính sách của Đảng và Nhà nớc đãi ngộ, tạo điều kiện cho giáo viên tham quan
du lịch trong những dịp nghỉ hè, ngày lễ để họ đợc giao lu học hỏi mở mang tầm nhìn Chính nhờ biết phối hợp hoạt động nên trong những năm qua trờng TH Mai Thủy luôn luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đề ra
Phần C : Kết Quả đạt đợc
Qua công tác bồi dỡng đội ngũ hàng năm, đặc biệt là năm học 2006
-2007 năng lực s phạm của đội ngũ giáo viên đợc nâng cao rõ rệt Qua kiểm
tra năng lực s phạm của giáo viên trong năm kết quả nh sau :
Tổng số giáo viên : 25đ/c Tốt : 10 Khá : 9 ĐạtYC : 6 Nhiều đồng chí đã có sự tiến bộ vợt bậc, nhiều tiết dạy của giáo viên
đến đạt đến mục tiêu “ tự nhiên, nhẹ nhàng, hiệu quả ” Chất lợng học sinh ngày
càng tăng trởng, ổn định ở mức cao
D Bài học kinh nghiệm :
Từ những việc làm trên chúng tôi rút ra một số bài học sau:
1 Ngời cán bộ quản lý phải quán triệt và nhận thức đầy đủ đúng đắn về công tác bồi dỡng đội ngũ giáo viên ở trờng TH
Việc bồi dỡng đội ngũ giáo viên để nâng cao chất lợng dạy và học là một hớng đi hết sức đúng đắn và đóng vai trò quan trọng thiết thực trong tình hình hiện nay Bởi vì, chúng ta không quan tâm tới việc bồi dỡng đội ngũ giáo viên về mọi mặt thì không thể có một đội ngũ mạnh về chất lợng
Đây là một công việc khó khăn đòi hỏi phải tiến hành trong quá trình lâu
Trang 10chặt chẽ các tổ chức trong nhà trờng để làm tốt công tác bồi dỡng đội ngũ giáo viên
2 Ngời cán bộ quản lý phải biết xây dựng kế hoạch bồi dỡng đội ngũ giáo viên một cách khả thi và tổ chức thực hiện kế hoạch có kết quả
3 Thờng xuyên bồi dỡng chuyên môn nghiệp vụ bằng nhiều hình thức khác nhau, tạo ra đợc niềm say mê phấn đấu của đội ngũ giáo viên trong trờng, nâng cao chất lợng dạy học tốt hơn
Tiến hành công tác kiểm tra, đánh giá đội ngũ, cần có kế hoạch và biện pháp khắc phục kịp thời những tồn tại, yếu kém, biết phát huy mặt mạnh Xây dựng chuẩn đánh giá s phạm nh chuyên môn, hoạt động ngoài giờ, sinh hoạt tập thể, xem thanh tra, kiểm tra là nhiệm vụ trọng tâm thiết yếu của công tác quản lý
4 Biết tổ chức, xây dựng đội ngũ đoàn kết tạo ra bầu không khí vui tơi,
đầm ấm, lành mạnh trong nhà trờng
Kết luận:
Bồi dỡng đội ngũ giáo viên là một việc làm thiết thực góp phần quyết
định trong việc nâng cao chất lợng giáo dục, thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới Giáo dục phổ thông Đây cũng là việc làm thờng xuyên
đ-ợc triển khai trong suốt năm học ở các đơn vị trờng học Để đạt đến cái
đích chung là nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, nâng cao trình độ năng lực cho đội ngũ, mỗi đơn vị, mỗi cán bộ quản lý đều có những cách làm riêng Trên đây là một số việc làm để bồi dỡng đội ngũ khá hiệu quả của đơn vị tôi Chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa nhiệm vụ này trong những năm học tới nhằm góp một phần nhỏ bé của đơn vị mình vào phong trào bồi dõng đội ngũ cán bộ giáo viên của ngành Giáo dục huyện nhà
Mai Thủy, ngày 20 tháng 5 năm 2007
Ngời viết
10