SKKN một số biện pháp bồi dưỡng học sinh giỏi môn tập làm văn lớp 4

Có nhi u nguyên nhânề.

M t s bi n pháp b i d ộ ố ệ ồ ưỡ ng h c sinh gi i môn T p làm văn l p 4 ọ ỏ ậ ớ

MỞ Đ U Ầ

Trong l ch s phát tri n c a nhân lo i, b t kỳ th i đ i nào, qu c gia nàoị ử ể ủ ạ ở ấ ờ ạ ốcon người luôn là đ ng l c c a s phát tri n xã h i, mà đ ng l c tiênộ ự ủ ự ể ộ ộ ựphong thúc đ y s phát tri n nhanh và b n v ng là do nh ng ngẩ ự ể ề ữ ữ ười tài,

nh ng ngữ ười có trí tu t o ra Nhân tài, nh t là các thiên tài có vai trò h tệ ạ ấ ế

s c quan tr ng trong vi c phát tri n kinh t – xã h i V n đ đào t o, b iứ ọ ệ ể ế ộ ấ ề ạ ồ

dưỡng nhân tài t lâu đã đừ ược xã h i quan tâm Đ c bi t bộ ặ ệ ước vào th kế ỷ

c a n n văn minh trí tu , th k mà “c nh tranh ch t xám” sẽ di n ra ngàyủ ề ệ ế ỷ ạ ấ ễcàng gay g t thì nhi u nắ ề ước trong khu v c và trên th gi i l i càng quanự ế ớ ạtâm t i chi n lớ ế ược nhân tài, đ u t cho giáo d c, đ u t cho vi c đào t oầ ư ụ ầ ư ệ ạnhân tài và coi tr ng nhân tài là chi n lọ ế ược quy t đ nh cho s ph n th nhế ị ự ồ ị

c a đ t nủ ấ ước

M c tiêu “Nâng cao dân trí, đào t o nhân l c, b i dụ ạ ự ồ ưỡng nhân tài” nở ước

ta đã được c th hoá trong nhi u văn ki n c a Đ ng và Nhà nụ ể ề ệ ủ ả ước Th cự

hi n m c tiêu đó, các nhà trệ ụ ường Ti u h c c a chúng ta đang c g ngể ọ ủ ố ắ

hướng đ n sế ự phát tri n t i đa nh ng năng l c ti m tàng trong m i h cể ố ữ ự ề ỗ ọsinh các trỞ ườ ti u h c hi n nay, đ ngng ể ọ ệ ồ th i v iờ ớ nhi m v ph c pệ ụ ổ ậgiáo d c ti u h c, nâng cao ch t lụ ể ọ ấ ượng đ i trà,vi c chăm lo b i dạ ệ ồ ưỡng h cọsinh gi i đang đỏ ược nhi u c p b chínhề ấ ộ quy nề và nhân dân đ a phị ươngquan tâm nh ng nguyên nhân sâu xa nh t đó chính là th c hi n m c tiêuư ấ ự ệ ụgiáo d c mà Đ ng và Nhà nụ ả ước đã đ ra B i dề ồ ưỡng h c sinh gi i ti uọ ỏ ở ể

h c là n n móng cho chi n lọ ề ế ược đào t o ngạ ười tài c a đ t nủ ấ ước Vì v y,ậphát hi n và b i dệ ồ ưỡng h c sinh gi i c p ti u h c là vi c làm c n thi tọ ỏ ở ấ ể ọ ệ ầ ế

và có ý nghĩa

Trong s các môn h c ti u h c, phân môn T p làm văn có t m quanố ọ ở ể ọ ậ ầ

tr ng nh t đ nh Nó rèn luy n cho h c sinh các kỹ năng s n sinh ra vănọ ấ ị ệ ọ ả

b n (nói và vi t), là phân môn có tính t ng h p, sáng t o, th c hành và thả ế ổ ợ ạ ự ể

hi n đệ ược đ m nét d u n cá nhân N i dung chậ ấ ấ ộ ương trình t p làm vănậ

c aủ l p 4 khá phong phú, h c sinh đớ ọ ược h c m t s lo i văn nh : Kọ ộ ố ạ ư ểchuy n, miêu t , vi t th và m t s lo i văn b n khác (trao đ i ý ki n, gi iệ ả ế ư ộ ố ạ ả ổ ế ớthi u ho t đ ng, báo cáo th ng kê, thuy t trình tranh lu n…) D y t p làmệ ạ ộ ố ế ậ ạ ậvăn l p 4 nh m trang b ki n th c và rèn luy n các kĩ năng làm văn; gópớ ằ ị ế ứ ệ

ph n cùng các môn h c khác m r ng v n s ng, rèn luy n t duy lô-gíc, tầ ọ ở ộ ố ố ệ ư ưduy hình tượng, b i dồ ưỡng tâm h n, c m xúc th m mĩ, hình thành nhânồ ả ẩcách cho h c sinh.ọ

Vì v y, công tác b i dậ ồ ưỡng h c sinh gi i phân môn T p làm văn l p 4 c nọ ỏ ậ ớ ầ

được quan tâm và chú ý đ c bi t Đ có đặ ệ ể ược các thành qu v giáo d cả ề ụ

h c sinh nói chung hay nh ng thành tích cao c a h c sinh gi i nói riêng,ọ ữ ủ ọ ỏcác nhà trường ph i có s quan tâm, chú ý t các bu i h c h ng ngày Vi cả ự ừ ổ ọ ằ ệgiáo d c h c sinh h ng ngày cũng nh hình th c t ch c ph i phong phúụ ọ ằ ư ứ ổ ứ ả

và phù h p v i đ c đi m tâm sinh lí h c sinh m i đem l i hi u qu trongợ ớ ặ ể ọ ớ ạ ệ ảgiáo d c.ụ

Có th nói, bàn đ n vi c d y Ti ng Vi t nói chung và d y t p làm văn nóiể ế ệ ạ ế ệ ạ ậriêng theo tinh th n đ i m i phầ ổ ớ ương pháp, không áp đ t, không làm thay,ặ

ch g i m đ h c sinh s p x p ý, vi t câu, l p dàn bài, giáo viên thỉ ợ ở ể ọ ắ ế ế ậ ường

g p khó khăn, k t qu h c t p c a h c sinh còn nhi u h n ch Vi c b oặ ế ả ọ ậ ủ ọ ề ạ ế ệ ả

t n phát huy s giàu đ p, trong sáng c a T p làm văn n u không đồ ự ẹ ủ ậ ế ược chú

tr ng sẽ khi n các em gi m b t h ng thú v i vi c tìm hi u và trau d i v nọ ế ả ớ ứ ớ ệ ể ồ ố

t ng c a mình Đây là th c tr ng r t ph bi n các l p h c, nh t là cácừ ữ ủ ự ạ ấ ổ ế ở ớ ọ ấ

l p vùng khó khăn v đi u ki n s ng, phớ ở ề ề ệ ố ương ti n, c s v t ch t Tệ ơ ở ậ ấ ừ

th c tr ng này cũng nh đ ra nh ng bi n pháp nh m nâng cao ch tự ạ ư ề ữ ệ ằ ấ

lượng gi ng d y và giúp các em h c sinh l p 4 h c t p t t h n phân mônả ạ ọ ớ ọ ậ ố ơnày, tôi xin đ a ra đ tài nghiên c uư ề ứ “ M t s bi n pháp b i d ộ ố ệ ồ ưỡ ng h c sinh ọ

gi i môn T p làm văn l p 4 tr ỏ ậ ớ ườ ng ti u h c Qu ng Ti n.” ể ọ ả ế

Đ i tố ượng: H c sinh l p 4 trọ ớ ường Ti u h c Qu ng Ti n.ể ọ ả ế

N i dung: Xây d ng và tri n khai m t s bi n pháp b i dộ ự ể ộ ố ệ ồ ưỡng môn t pậlàm văn cho h c sinh l p 4.ọ ớ

Đ c, phân tích các tài li u có liên quan đ n phọ ệ ế ương pháp d y t p làm vănạ ậ

t đó h th ng và khái quát hóa các khái ni m làm c s cho đ tài.ừ ệ ố ệ ơ ở ề

Trong công cu c đ i m i hi n nay, s phát tri n Công nghi p hoá – hi nộ ổ ớ ệ ự ể ệ ệ

đ i hoá đ t nạ ấ ước c n ph i có nh ng con ngầ ả ữ ười năng đ ng, sáng t o, tộ ạ ự

l c, t cự ự ường Nhu c u này đòi h i ph i có s đi u ch nh m c tiêu, n iầ ỏ ả ự ề ỉ ụ ộdung Chương trình b c Ti u h c m t cách phù h p Nhìn t phía khoa h cậ ể ọ ộ ợ ừ ọ

và công ngh thì đây là th i đ i văn minh thông tin v i n n kinh t d aệ ờ ạ ớ ề ế ựtrên tri th c Th i đ i văn minh m i này là m t bứ ờ ạ ớ ộ ước phát tri n vể ượ ật b c

so v i th i đ i văn minh nông nghi p v i n n kinh t d a trên khoáng s nớ ờ ạ ệ ớ ề ế ự ả

là chính Nh ng đ c đi m ch y u c a th i đ i văn minh thông tin có thữ ặ ể ủ ế ủ ờ ạ ểtóm t t trong b n y u t : Thông tin – Tri th c tr thành tài nguyên quanắ ố ế ố ứ ở

tr ng nh t Khoa h c – Công ngh tr thành l c lọ ấ ọ ệ ở ự ượng s n xu t và tr cả ấ ự

ti p Hàm lế ượng trí tu trong t ng s n ph m ngày càng tăng và cu i cùngệ ừ ả ẩ ố

là máy tính cá nhân và Internet là phương ti n lao đ ng ph bi n nh t vàệ ộ ổ ế ấ

s phát tri n c a xã h i Cùng v i môn Toán và m t s môn khác, nh ngự ể ủ ộ ớ ộ ố ữ

ki n th c c a môn Ti ng Vi t sẽ là nh ng hành trang trên bế ứ ủ ế ệ ữ ước đường

đ a các em đi khám phá, tìm hi u, nghiên c u th gi i xung quanh và khoư ể ứ ế ớtàng tri th c vô t n c a loài ngứ ậ ủ ười Trong đó phân môn T p làm văn làậphân môn th c hành, t ng h p c a t t c các phân môn thu c môn Ti ngự ổ ợ ủ ấ ả ộ ế

Vi t (t p đ c, luy n t và câu, chính t , k chuy n) ệ ậ ọ ệ ừ ả ể ệ Chính vì th , vi cế ệ

d y và h c T p làm văn là v n đ luôn c n có s đ i m i Không th c ápạ ọ ậ ấ ề ầ ự ổ ớ ể ứ

d ng mãi phụ ương pháp h c hôm qua vào hôm nay và mai sau.ọ

M c tiêu c a giáo d c Ti u h c đ t ra là: “ Giúp h c sinh hình thành nh ngụ ủ ụ ể ọ ặ ọ ữ

c s ban đ u cho s phát tri n đúng đ n và lâu dài v đ o đ c, trí tu ,ơ ở ầ ự ể ắ ề ạ ứ ệ

ph m ch t, th m mỹ và các kỹ năng c b n đ h c sinh ti p t c h c trungẩ ấ ẩ ơ ả ể ọ ế ụ ọ

h c c s ”.ọ ơ ở

T p làm văn là m t trong nh ng phân môn có v trí quan tr ng c a mônậ ộ ữ ị ọ ủ

Ti ng Vi t Phân môn này đòi h i h c sinh ph i v n d ng nh ng ki n th cế ệ ỏ ọ ả ậ ụ ữ ế ứ

t ng h p t nhi u phân môn trong môn Ti ng Vi t Đ làm đổ ợ ừ ề ế ệ ể ược m t bàiộvăn không nh ng h c sinh ph i s d ng c b n kỹ năng: nghe – nói – đ c –ữ ọ ả ử ụ ả ố ọ

vi t mà còn ph i v n d ng các kỹ năng v Ti ng Vi t, v cu c s ng th cế ả ậ ụ ề ế ệ ề ộ ố ự

ti n.ễ

Phân môn T p làm văn rèn cho h c sinh t o l p văn b n, góp ph n d yậ ọ ạ ậ ả ầ ạ

h c sinh s d ng Ti ng Vi t trong đ i s ng sinh ho t Vì v y T p làm vănọ ử ụ ế ệ ờ ố ạ ậ ậ

là phân môn có tính t ng h p, có liên quan m t thi t đ n các môn h cổ ợ ậ ế ế ọkhác

Trong quá trình d y m t ti t T p làm văn, đ đ t m c tiêu đ ra ngoàiạ ộ ế ậ ể ạ ụ ề

phương pháp c a th y, h c sinh c n ph i có v n ki n th c ngôn ng vủ ầ ọ ầ ả ố ế ứ ữ ề

đ i s ng th c t H c t t T p làm văn sẽ giúp h c sinh h c t t các mônờ ố ự ế ọ ố ậ ọ ọ ố

h c khác đ ng th i giáo d c các em nh ng tình c m lành m nh, trongọ ồ ờ ụ ữ ả ạsáng, rèn lu ên kh năng giao ti p và góp ph n đ c l c vào vi c gi gìn,ỵ ả ế ầ ắ ự ệ ữphát huy s trong sáng c a Ti ng Vi t, hình thành nhân cách con ngự ủ ế ệ ười

Vi t Nam.ệ

1.1 Ý nghĩa c a vi c nâng cao ch t l ủ ệ ấ ượ ng d y ạ T p làm văn l p 4 ậ ớ

Theo chi n lế ược mà Đ ng đã v ch ra đả ạ ường hướng r t đúng đ n là “ấ ắ Nâng cao dân trí, đào t o nhân l c, b i d ạ ự ồ ưỡ ng nhân tài”, nhà trường c a chúng taủ

là hướng đ n phát tri n t i đa nh ng năng l c còn ti m n trong m i h cế ể ố ữ ự ề ẩ ỗ ọsinh trỞ ường Ti u h c, đ ng th i v i nhi m v ph c p giáo d c Ti uể ọ ồ ờ ớ ệ ụ ổ ậ ụ ể

h c, vi c chăm lo, b i dọ ệ ồ ưỡng nâng cao ch t lấ ượng h c t p cho h c sinhọ ậ ọgóp ph n đào t o nhân tài cho đ t nầ ạ ấ ước được xem là m t nhi m v c nộ ệ ụ ầthi t và quan tr ng.ế ọ

Các k t qu nghiên c u cho th y s h c sinh đế ả ứ ấ ố ọ ược xem là phát tri n( cóểnăng l c nh n th c, t duy, v n s ng,…) chi m t 5- 10% trong t ng sự ậ ứ ư ố ố ế ừ ổ ố

h c sinh đ n trọ ế ường Đ ng th i nh ng con s th ng kê cũng cho th y, cácồ ờ ữ ố ố ấtài năng xu t hi n t r t s m, h n 1/3 nh ng ngấ ệ ừ ấ ớ ơ ữ ườ ượi đ c xem là tài năng

đã là nh ng th n đ ng khi ch a đ y 10 tu i Vì v y, trên th gi i, ngữ ầ ồ ư ầ ổ ậ ế ớ ười taluôn quan tâm đ n vi c phát hi n và b i dế ệ ệ ồ ưỡng nhân tài ngay t nh ngừ ữnăm tháng đ a tr còn nh tu i nứ ẻ ỏ ổ Ở ước ta, t nhi u năm nay, v n đ nàyừ ề ấ ềcũng đã được quan tâm Bên c nh b sách giáo khoa môn Ti ng Vi t ạ ộ ế ệ ở

Ti u h c, chúng ta còn có b sách Ti ng Vi t nâng cao, nh ng bài văn hay…ể ọ ộ ế ệ ữ

nh m giúp h c sinh nâng cao ki n th c ti ng vi t, đ c bi t là kĩ năng làmằ ọ ế ứ ế ệ ặ ệvăn b c Ti u h c Đ ng th i v i vi c th c hi n nhi m v phát hi n vàở ậ ể ọ ồ ờ ớ ệ ự ệ ệ ụ ệ

b i dồ ưỡng nhân tài cho đ t nấ ước, b i dồ ưỡng nâng cao ch t lấ ượng d y làmạvăn trong môn Ti ng Vi t còn có tác d ng thúc đ y phong trào thi đua d yế ệ ụ ẩ ạ

t t – h c t t Vi c nâng cao ch t lố ọ ố ệ ấ ượng gi ng d y có tác d ng tích c c trả ạ ụ ự ở

l i đ i v i giáo viên Đ có th b i dạ ố ớ ể ể ồ ưỡng h c sinh, ngọ ười giáo viên luôn

ph i t h c h i, t b i dả ự ọ ỏ ự ồ ưỡng ki n th c đ nâng cao trình đ chuyên mônế ứ ể ộ

và năng l c s ph m cũng nh b i dự ư ạ ư ồ ưỡng lòng yêu ngh , tinh th n t n tâmề ầ ậ

v i công vi c.ớ ệ

Nhìn chung, nhi u năm nay, nhà trề ường chúng ta đã chú ý đ n vi c nângế ệcao ch t lấ ượng môn h c này nh ng ch a t o cho công vi c này nh ng đi uọ ư ư ạ ệ ữ ề

ki n đ y đ Trên th c t vi c gi i quy t m i quan h gi a giáo d c toànệ ầ ủ ự ế ệ ả ế ố ệ ữ ụ

di n và b i dệ ồ ưỡng nâng cao ch t lấ ượng cho h c sinh còn nhi u lúng túng.ọ ề

Đ c bi t vi c b i dặ ệ ệ ồ ưỡng nâng cao ch t lấ ượng d y t p làm văn trong mônạ ậ

Ti ng Vi t 4 càng g p nhi u khó khăn h n b i nhi u lý do: V phía phế ệ ặ ề ơ ở ề ề ụhuynh và h c sinh, s h c sinh có h ng thú h c t p làm văn ít h n h cọ ố ọ ứ ọ ậ ơ ọmôn toán, s lố ượng ph huynh h c sinh có nguy n v ng cho con đụ ọ ệ ọ ược b iồ

dưỡng phân môn làm văn ít h n môn toán V phía giáo viên, kỹ năng làmơ ềvăn ( ngôn ng ữ giao ti p ), kh năng t duy ngh thu t còn nhi u h nế ả ư ệ ậ ề ạ

ch S giáo viên có kinh nghi m d y t p làm văn trong môn Ti ng Vi tế ố ệ ạ ậ ế ệcòn ít Thêm n a, do ki n th c c b n v Ti ng Vi t b hao mòn nhi u,ữ ế ứ ơ ả ề ế ệ ị ề

ho c ít đặ ược rèn luy n kỹ năng này khi còn h c t i nhà trệ ọ ở ạ ường nên vi cệ

ti p thu môn h c cũng b h n ch Nhi u h c sinh th c s lúng túng khiế ọ ị ạ ế ề ọ ự ự

ph i b t tay vào xây d ng dàn ý, vi t m t đo n văn b n, ghi ý chính và tómả ắ ự ế ộ ạ ả

t t văn b n, ch a l i dùng t , đ t câu,…b ng ti ng m đ c a mình.ắ ả ữ ỗ ừ ặ ằ ế ẹ ẻ ủ

1.2 Nhi m v c a vi c b i d ệ ụ ủ ệ ồ ưỡ ng nâng cao ch t l ấ ượ ng d y ạ h c ọ T p ậ làm văn l p 4 ớ

M c tiêu c a vi c b i dụ ủ ệ ồ ưỡng nâng cao ch t gi ng d y t p làm văn khôngấ ả ạ ậ

ph i đ t o ra các nhà văn, nhà ngôn ng h c m c dù trên th c t , trongả ể ạ ữ ọ ặ ự ế

s nh ng h c sinh nh n th c khá v phân môn này, sẽ có nh ng em trố ữ ọ ậ ứ ề ữ ởthành nh ng tài năng văn h c và ngôn ng h c M c tiêu chính c a vi cữ ọ ữ ọ ụ ủ ệlàm này là b i dồ ưỡng lẽ s ng, tâm h n, kh năng t duy và năng l c ngônố ồ ả ư ự

ng , c m th văn chữ ả ụ ương cho h c sinh, góp ph n hình thành nhân cáchọ ầcon người Vi t Nam hi n đ i Góp ph n phát tri n b n kỹ năng s d ngệ ệ ạ ầ ể ố ử ụ

Ti ng Vi t cho h c sinh Các ho t đ ng d y h c phân môn t p làm văn r tế ệ ọ ạ ộ ạ ọ ậ ấ

g n v i cu c s ng th c, do đó các kỹ năng nghe – nói – đ c – vi t đầ ớ ộ ố ự ọ ế ượ ậc v n

d ng, rèn luy n và nâng cao, c i ti n ki n th c Ti ng Vi t đụ ệ ả ế ế ứ ế ệ ược ki mểnghi m trong th c ti n giúp h c sinh hi u rõ h n, sâu h n Góp ph n kh iệ ự ễ ọ ể ơ ơ ầ ơ

d y, nuôi dậ ưỡng h ng thú h c t p môn Ti ng Vi t Có m t giai đo n nhi uứ ọ ậ ế ệ ộ ạ ề

người than phi n h c sinh h c trong nhà trề ọ ọ ường m t th ti ng vi t khôộ ứ ế ệ

c ng, xa l v i ti ng vi t hàng ngày c a các em v n s d ng Các em nóiứ ạ ớ ế ệ ủ ẫ ử ụ

r t gi i v khái ni m ch ng , v ng , danh t , đ ng t ,…nh ng dùngấ ỏ ề ệ ủ ữ ị ữ ừ ộ ừ ư

ti ng vi t l i lúng túng ( nói năng p úng, không có nghĩa, câu văn l ngế ệ ạ ấ ủ

c ng,…) Gi h c t p làm văn lẽ ra ph i là gi sinh đ ng, h p d n l i trủ ờ ọ ậ ả ờ ộ ấ ẫ ạ ởnên bu n t , t o nên không khí không thích h c Chính vì th mà có câu:ồ ẻ ạ ọ ế

“Phong ba bão táp không b ng ng pháp Vi t Nam” ằ ữ ệ Có nhi u nguyên nhânề

c n kh c ph c trong đó có m t nguyên nhân chúng ta ch a coi tr ng đó là:ầ ắ ụ ộ ư ọ

D y lý thuy t ho t đ ng giao ti p v i vi c d y t p làm văn trong Ti ngạ ế ạ ộ ế ớ ệ ạ ậ ế

Vi t l p 4.ệ ớ

Trong giao ti p, n i dung m t ngôn b n sẽ đế ộ ộ ả ược xác đ nh t hai góc đ : Tị ừ ộ ừ

s k t h p các y u t theo đúng quy t c ngôn ng , s lý gi i ngôn b n c aự ế ợ ế ố ắ ữ ự ả ả ủ

người ti p nh n, xét dế ậ ưới góc đ quy t c ngôn ng , ngôn b n là m t hộ ắ ữ ả ộ ệ

th ng khép, nh ng xét dố ư ưới góc đ ngộ ườ ếi ti p nh n n i dung ngôn b n l iậ ộ ả ạ

là m t h th ng m Ngộ ệ ố ở ười mang thông tin cu i cùng trong ho t đ ng giaoố ạ ộ

ti p ph i là ngế ả ười nghe, ngườ ọi đ c ch không ph i là b n thân ngôn b n.ứ ả ả ả

B i th , vi c x lí m i quan h gi a cách th c t ch c ngôn ng trongở ế ệ ử ố ệ ữ ứ ổ ứ ữngôn b n v i các nhân t ngoài ngôn ng , mà trả ớ ố ữ ước h t đ i v i đ i tế ố ớ ố ượnggiao ti p là h t s c c n thi t Đi u này đòi h i ngế ế ứ ầ ế ề ỏ ườ ại t o ngôn b n ph iả ảxác đ nh vai c a mình trong ho t đ ng giao ti p, ph i có nh ng hi u bi tị ủ ạ ộ ế ả ữ ể ế

v thói quen s d ng ngôn ng , hoàn c nh s ng, nhu c u, h ng thú v đ cề ử ụ ữ ả ố ầ ứ ề ặ

đi m tâm, sinh lý c a đ i tể ủ ố ượng giao ti p thì m i t o ra đế ớ ạ ược m t ngônộ

b n t t Làm văn là m t ho t đ ng giao ti p; vì v y, vi c rèn luy n kĩ năngả ố ộ ạ ộ ế ậ ệ ệlàm văn v a c n ph i đúng quy t c ngôn ng , v a c n ph i đúng quy t cừ ầ ả ắ ữ ừ ầ ả ắgiao ti p…ế

Đ đ t để ạ ược m c tiêu trên, vi c b i dụ ệ ồ ưỡng nâng cao ch t lấ ượng d y TLVạcho HS l p 4 c n đ t cho mình nh ng nhi m v sau:ớ ầ ặ ữ ệ ụ

 B i dồ ưỡng h ng thú h c TLV cho HS.ứ ọ

 B i dồ ưỡng v n s ng, b sung v n t ng c n dùng t ng th lo iố ố ổ ố ừ ữ ầ ở ừ ể ạgiúp các em có m t s v n t c b n.ộ ố ố ừ ơ ả

 B i dồ ưỡng ki n th c, kĩ năng làm văn cho HS.ế ứ

 B i dồ ưỡng c m th văn h c cho HS.ả ụ ọ

2 V th c ti n ề ự ễ

Đ i m i vi c d y cũng th , trong vi c th a k cái cũ, cái v n có đòi h iổ ớ ệ ạ ế ệ ừ ế ố ỏ

ph i là m t s sáng t o V i các phân môn khác c a Ti ng Vi t trong vi cả ộ ự ạ ớ ủ ế ệ ệ

đ i m i n i dung và phổ ớ ộ ương pháp d y h c ch rõ quy trình các bạ ọ ỉ ước lên

l p r t c th rõ ràng Còn v i phân môn T p làm văn, các nhà nghiên c uớ ấ ụ ể ớ ậ ứ

ch đ a ra quy trình chung nh t cho m i lo i bài, ch y u v n là s sángỉ ư ấ ỗ ạ ủ ế ẫ ự

t o c a giáo viên khi lên l p Còn vi c h c thì sao? Ngoài SGK Ti ng Vi tạ ủ ớ ệ ọ ế ệthì hi n nay có r t nhi u lo i sách tham kh o cho h c sinh, giúp cho h cệ ấ ề ạ ả ọ ọsinh có cái nhìn đa dang, phong phú h n Song nh ng cu n sách tham kh oơ ữ ố ả

c a phân môn T p làm văn l i thủ ậ ạ ường đ a ra các bài văn m u hoàn ch như ẫ ỉnên khi làm văn các em thường d a d m, l i vào bài m u, có khi còn saoự ẫ ỉ ạ ẫchép y nguyên bài văn m u vào bài làm c a mình Cách c m, cách nghĩ c aẫ ủ ả ủcác em không phong phú mà còn đi theo l i mònố khuôn sáo, t nh t Tẻ ạ ừ

nh ng lý do khách quan và ch quan trên đ kh c ph c nh ng h n chữ ủ ể ắ ụ ữ ạ ếtrong vi c d y T p làm văn Ti u h c, góp ph n nâng cao ch t lệ ạ ậ ở ể ọ ầ ấ ượng d yạ

h c trong nhà trọ ường, tôi đã ch n nghiên c u đ tàiọ ứ ề “ M t s bi n pháp b i ộ ố ệ ồ

d ưỡ ng môn T p làm văn cho h c sinh l p 4 tr ậ ọ ớ ườ ng ti u h c Qu ng Ti n.” ể ọ ả ế

Đ i v i l p 4, nhà trố ớ ớ ường luôn quan sát và theo dõi t ng ti n đ h c c aừ ế ộ ọ ủ

h c sinh, n m b t k p th i các phọ ắ ắ ị ờ ương pháp d y cũng nh quá trình h cạ ư ọ

c a Giáo viên và H c sinh.ủ ọ

1 Giáo viên

Trong vi c th c hi n đ i m i Chệ ự ệ ổ ớ ương trình sách giáo khoa b c Ti u h c,ậ ể ọ

do đ c tr ng phân môn T p làm văn v i m c tiêu c th là: hình thành vàặ ư ậ ớ ụ ụ ểrèn luy n cho h c sinh kh năng trình bày văn b n nói – vi t nhi u thệ ọ ả ả ế ở ề ể

lo i khác nhau Vì v y, giáo viên luôn không ng ng h c h i, c i ti nạ ậ ừ ọ ỏ ả ế

phương pháp d y h c phù h p m c tiêu d y và h c đ d n d t rèn luy nạ ọ ợ ụ ạ ọ ể ẫ ắ ệ

h c sinh th c hành nh ng bài văn nói -vi t m t cách đ c l p, sáng t o.ọ ự ữ ế ộ ộ ậ ạ

Giáo viên luôn ý th c quan tâm, chăm chút h c sinh trong t ng ti t h c.ứ ọ ừ ế ọ

V i m i lo i bài t p, giáo viên đã nghiên c u kĩ k ho ch bài d y đ l aớ ỗ ạ ậ ứ ế ạ ạ ể ự

ch n và t ch c nh ng hình th c luy n t p sao cho phù h p v i h c sinhọ ổ ứ ữ ứ ệ ậ ợ ớ ọ

gi i Bên c nh đó, giáo viên luôn đ ng viên khuy n khích, kh i g i h cỏ ạ ộ ế ơ ợ ở ọsinh trí tưởng tượng, óc sáng t o T đó kích thích đạ ừ ượ ực s tìm tòi ham h cọ

h i h c sinh, hình thành thói quen h c t p t t phân môn T p làm văn.ỏ ở ọ ọ ậ ố ậ

Đ giúp h c sinh vi t để ọ ế ược nh ng bài văn hay, ý tữ ưởng phong phú, sáng

t o giáo viên luôn chú tr ng rèn kĩ năng nói cho h c sinh vì h c sinh nói t tạ ọ ọ ọ ố

N i dung chộ ương trình môn Ti ng Vi t nói chung và phân môn T p làmế ệ ậvăn nói riêng r t phong phú Nh ng h c sinh có nguy n v ng đi sâu tìmấ ữ ọ ệ ọ

hi u n i dung bài h c, môn h c có thái đ tích c c trong vi c tìm ki mể ộ ọ ọ ộ ự ệ ế

nh ng phữ ương pháp h c t p hi u qu , c n thi t nh m ti p thu ki n th cọ ậ ệ ả ầ ế ằ ế ế ứ

t t H c sinh đã n m v ng ki n th c, kĩ năng t o l p văn b n, k chuy n,ố ọ ắ ữ ế ứ ạ ậ ả ể ệmiêu t t các l p dả ừ ớ ưới Đây là c s giúp các em h c t t và phát huy tínhơ ở ọ ốsáng t o trong phân môn T p làm văn l p 4.ạ ậ ớ

 Khó khăn

T p làm văn là phân môn khó so v i các phân môn khác c a môn Ti ngậ ớ ủ ế

Vi t, vì v y vi c d y – h c, b i dệ ậ ệ ạ ọ ồ ưỡng h c sinh gi i phân môn này cóọ ỏ ở

hi u, không n m b t để ắ ắ ược thông tin vì v y bài làm không đ t hi u quậ ạ ệ ảcao

M t khác, do đ c đi m tâm lý l a tu i c a h c sinh ti u h c ham ch i, khặ ặ ể ứ ổ ủ ọ ể ọ ơ ảnăng t p trung chú ý nh n th c các s v t còn h n ch , năng l c s d ngậ ậ ứ ự ậ ạ ế ự ử ụngôn ng chữ ưa th t phát tri n, nên vi c h c t p phân môn T p làm vănậ ể ệ ọ ậ ở ậ

g p nh ng khó khăn.ặ ữ

Nhìn m t cách bao quát, vi c gi ng d y phân môn TLV l p 4 hi n nay ộ ệ ả ạ ớ ệ ởnhà trường đã có m t s chuy n bi n tích c c Trộ ố ể ế ự ước h t, các quy đ nh,ế ị

n n n p v chuyên môn đã đề ế ề ược các giáo viên th c hi n nghiêm túc h nự ệ ơ

v i m t tinh th n nhi t tình, trách nhi m trong gi ng d y Đ c bi t, m tớ ộ ầ ệ ệ ả ạ ặ ệ ộ

b ph n giáo viên –ộ ậ nh t là nh ng ngấ ữ ườ ừi v a có trình đ , v a có tâm huy tộ ừ ế

v i ngh đã có ý th c tìm tòi, th hi n phớ ề ứ ể ệ ương pháp gi ng d y m i, và ítả ạ ớnhi u h đã g t hái đề ọ ặ ược nh ng thành qu bữ ả ước đ u r t đáng trân tr ng.ầ ấ ọ

Tuy nhiên, trước nh ng yêu c u c a s nghi p công nghi p hoá, hi n đ iữ ầ ủ ự ệ ệ ệ ạhoá đ t nấ ước, so v i nhi m v chung c a ngành giáo d c, vi c d y và h cớ ệ ụ ủ ụ ệ ạ ọphân môn TLV còn nhi u h n ch , b t c p Tôi cho r ng c n ph i nhìnề ạ ế ấ ậ ằ ầ ả

th ng vào s th t đ phân tích m t cách th u đáo đi u này B i lẽ, nó có ýẳ ự ậ ể ộ ấ ề ởnghĩa v nhi u phề ề ương di n, nh t là xác đ nh nh ng bi n pháp c th đệ ấ ị ữ ệ ụ ể ểnâng cao ch t lấ ượng b i dồ ưỡng h c sinh gi i V GV ch a có ý th c v đ iọ ỏ ề ư ứ ề ổ

m i phớ ương pháp d y Qua kh o sát m t s l p, cho th y không ít HSạ ả ở ộ ố ớ ấchán h c nh ng ti t làm văn, trọ ữ ế ước h t vì gi d y ch a đ t yêu c u Lẽ raế ờ ạ ư ạ ầlàm văn ph i là c h i t t đ các em ti p xúc đả ơ ộ ố ể ế ược cái hay, cái đ p c a tácẹ ủ

ph m ngh thu t ngôn t , đ có th l n khôn lên v trí tu , đ c bi t là vẩ ệ ậ ừ ể ể ớ ề ệ ặ ệ ềtâm h n t tồ ư ưởng, hình thành m t nhân cách cao đ p, thì có khi nó l i bộ ẹ ạ ị

bi n thành m t gi h c h t nh t nhẽo, khô khan Các em ph i nghe và ghiế ộ ờ ọ ế ạ ả

nh nh ng nh n đ nh c ng nh c, máy móc v văn chớ ữ ậ ị ứ ắ ề ương ho c ph i ngheặ ả

nh ng l i thuy t gi ng khô khan v đ o đ c Không hi m nh ng trữ ờ ế ả ề ạ ứ ế ữ ường

h p, ngợ ườ ại d y đã ph công tìm tòi, sáng t o c a tác gi b ng cách quy t tụ ạ ủ ả ằ ấ

c cái hay, cái đ p muôn hình muôn v nhi u tác ph m thành nh ngả ẹ ẻ ở ề ẩ ữ

nh n đ nh chung chung, nhàm chán, theo l i “ậ ị ố đ ng ph c hoá bài gi ng”, ồ ụ ả mà

nh ng nh n đ nh y nhi u khi các em đã bi t kĩ h n qua các ti t h c khác,ữ ậ ị ấ ề ế ơ ế ọ

nh t là các ti t luy n t và câu, luy n nói theo ch đ ,…ấ ế ệ ừ ệ ủ ề

Cũng còn m t s GV trong ph n c m th văn h c ch a phân bi t rõ vi cộ ố ầ ả ụ ọ ư ệ ệphân tích ngh thu t v i vi c g i tên các bi n pháp ngh thu t H u nhệ ậ ớ ệ ọ ệ ệ ậ ầ ư

HS hoàn toàn th đ ng Bên c nh nh ng nhụ ộ ạ ữ ược đi m đã có t lâu, t khiể ừ ừthay đ i chổ ương trình, SGK xu t hi n m t s u đi m m i đó là có nh ngấ ệ ộ ố ư ể ớ ữbài gi ng v phân môn TLV mà GV d y r t say s a, tâm huy t, đôi khi thả ề ạ ấ ư ế ể

hi n nh ng s c m nh n đ c đáo, tinh t đáng quý Trong nh ng ti t h cệ ữ ự ả ậ ộ ế ữ ế ọnày, các em HS cũng không kém ph n hào h ng Nh ng n u khi yêu c uầ ứ ư ế ầtrình bày th t ng n g n n i dung bao quát mà tác gi mu n trao g i choậ ắ ọ ộ ả ố ử

b n đ c qua văn b n y thì hi m HS tr l i đúng B i v y, xét đ n cùng,ạ ọ ả ấ ế ả ờ ở ậ ế

n u HS ch a th y đế ư ấ ược n i dung bao quát c a m t văn b n thì khi làm bàiộ ủ ộ ả

HS sẽ d vi t lung tung và do đó cũng khó có th coi là bài gi ng c a th yễ ế ể ả ủ ầ

đã thành công

TLV là phân môn th c hành t ng h p, nh ng không ít GV l i d y thiên v líự ổ ợ ư ạ ạ ềthuy t Đ có đế ể ược m t kĩ năng, thông thộ ường bu c ph i tr i qua nhi uộ ả ả ề

bước luy n t p t th p đ n cao, lúc đ u ph i làm theo m u, sau đó m i cóệ ậ ừ ấ ế ầ ả ẫ ớ

th v n d ng sáng t o Nh ng trên th c t , HS thể ậ ụ ạ ư ự ế ường b qua m t sỏ ộ ố

bước, ph n luy n t p thầ ệ ậ ường b coi nh Bên c nh đó l i ph i h c nh ngị ẹ ạ ạ ả ọ ữbài, nh ng văn b n trùng l p m t cách đáng ti c Vi c ra đ cho HS làm bàiữ ả ặ ộ ế ệ ềcũng ch a đư ược chú ý m t cách đúng m c Vi c đ i m i phộ ứ ệ ổ ớ ương pháp

gi ng d y tuy đã đả ạ ược phát đ ng t r t nhi u năm nay, nh ng v căn b nộ ừ ấ ề ư ề ả

m t s GV v n d y theo phộ ố ẫ ạ ương pháp cũ Đây là m t khó khăn không nhộ ỏtrong quá trình nâng cao ch t lấ ượng b i dồ ưỡng cho h c sinh H n n a, sọ ơ ữ ố

HS say mê h c phân môn TLV tuy có tăng nh đã nêu trên nh ng ch aọ ư ở ư ưnhi u, năng l c c m th văn b n cũng nh nh ng kĩ năng phân tích đ ,ề ự ả ụ ả ư ữ ềlàm bài văn,… đ còn nhi u h n ch Không ít HS t ra th , ít có nhu c uề ề ạ ế ỏ ờ ơ ầ

đượ ự ộ ộ ảc t b c l c m nh n c a mình qua m t ti t h c hay m t bài làm.ậ ủ ộ ế ọ ộNgay trong s nh ng HS gi i cũng ít th y s sáng t o n i b t V n đ đ tố ữ ỏ ấ ự ạ ổ ậ ấ ề ặ

ra đây không ph i ch là đánh giá nh ng bài làm văn khá hay kém, vi cở ả ỉ ữ ệ

khinh hay tr ng đ i v i m t môn h c, mà đi u đáng nói h n là ch ng tọ ố ớ ộ ọ ề ơ ứ ỏ

ch t lấ ượng d y và h c phân môn TLV rõ ràng còn nhi u b t c p.ạ ọ ề ấ ậ

Th c tr ng này đòi h i nhà trự ạ ỏ ường c n có nh ng bi n pháp đ ng b đầ ữ ệ ồ ộ ểnâng cao ch t lấ ượng d y TLV, mà trạ ước h t nhà trế ường ph i kh c ph cả ắ ụ

r ng v n t còn nhi u h n ch , các em ch a chú ý cách s d ng t ho cộ ố ừ ề ạ ế ư ử ụ ừ ặtrau chu t th nào cho t đó hay h n trong câu văn Có m t s t do đố ế ừ ơ ộ ố ừ ượcnghe và nói trong sinh ho t h ng ngày thành quen thu c, các em v n vô tạ ằ ộ ẫ ư

s d ng trong bài văn c a mình.ử ụ ủ

Nh v y, đ kh c ph c nh ng h n ch trên, giáo viên c n hi u rõ tính tíchư ậ ể ắ ụ ữ ạ ế ầ ể

h p ki n th c gi a các phân môn Ti ng Vi t đ t đó giúp các em trang bợ ế ứ ữ ế ệ ể ừ ị

v n ki n th c c b n c n thi t cho m i ti t h c Khi d y các phân môn:ố ế ứ ơ ả ầ ế ỗ ế ọ ạ

T p đ c, Chính t , T p vi t, Luy n t và câu có n i dung phù h p ti t T pậ ọ ả ậ ế ệ ừ ộ ợ ế ậlàm văn s p h c; giáo viên c n d n dò hắ ọ ầ ặ ướng d n h c sinh quan sát tìmẫ ọ

hi u kĩ đ i tể ố ượng c n nói đ n và ghi chép c th hình nh, ho t đ ng yầ ế ụ ể ả ạ ộ ấvào s tay; v i nh ng s vi c ho c ho t đ ng các em không đổ ớ ữ ự ệ ặ ạ ộ ược ch ngứ

ki n ho c tham gia, giáo viên khuy n khích các em quan sát qua tranh nh,ế ặ ế ảsách báo, trên tivi,…ho c h i nh ng ngặ ỏ ữ ười thân hay trao đ i v i b n bè.ổ ớ ạKhi được trang b nh ng ki n th c c b n nh th , h c sinh sẽ có nh ng ýị ữ ế ứ ơ ả ư ế ọ ữ

tưởng đ c l p t đó các em có th trình bày độ ậ ừ ể ược bài văn chân th c, sinhự

đ ng và sáng t o Trong vi c trang b ki n th c cho h c sinh, giáo viênộ ạ ệ ị ế ứ ọkhông nên áp đ t các em vào m t khuôn m u nh t đ nh nh ch đ nh h cặ ộ ẫ ấ ị ư ỉ ị ọsinh ph i quan sát m t b c tranh, m t s v t, con ngả ộ ứ ộ ự ậ ười hay m t côngộ

sinh t xác đ nh rõ yêu c u các bài t p Giúp h c sinh t xác đ nh đúng yêuự ị ầ ậ ọ ự ị

c u bài t p đ khi th c hành các em sẽ không ch ch hầ ậ ể ự ệ ướng, đ m b o đúngả ả

n i dung đ tài c n luy n t p.ộ ề ầ ệ ậ

2.2 N m v ng h th ng câu h i g i ý ắ ữ ệ ố ỏ ợ