Quản lý Tiểu học Lời cảm ơn Đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng tập thể học sinh của ngời Hiệu trởng ở trờng Tiểu học” đợc thực hiện trong thời gian thực tập s phạm và quản lý là
Trang 1đề tài : một số biện phápchỉ đạo xây dựng tập thể học sinh của ngời hiệu trởng trờng
tiểu học.
Ngời thực hiện : Hoàng Văn Thiên
Lớp K12 A Quản lý tiểu học
Hà Nội - Năm 2006
Trang 2Quản lý Tiểu học
Lời cảm ơn
Đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng tập thể học
sinh của ngời Hiệu trởng ở trờng Tiểu học” đợc thực hiện
trong thời gian thực tập s phạm và quản lý là sự kết hợp hài hòagiữa sự nỗ lực của bản thân, công sức giảng dạy của thày cô giáocùng với sự giúp đỡ của Ban giám hiệu, tập thể giáo viên Trờng Tiểuhọc Kỳ Phú – Nho Quan – Ninh Bình
Trớc hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và chân thànhtới các thày cô giáo Trờng cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo Đặcbiệt là cô giáo Nguyễn Thị Thanh đã tận tình hớng dẫn, giúp đỡ,
đóng góp nhiều ý kiến quý báu trong quá trình nghiên cứu vàhoàn thiện đề tài
Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của ban giám hiệu, tậpthể giáo viên và học sinh Trờng Tiểu học Kỳ Phú -– Nho Quan – NinhBình và bạn bè đồng nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡtôi khi thực hiện đề tài này
Trong quá trình nghiên cứu và trình bày không thể tránhkhỏi những sai sót sơ xuất nhất định Tôi rất mong nhận đợcnhững ý kiến đóng góp của cá thày cô giáo cùng bạn bè đồngnghiệp để góp phần cho đề tài đợc hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn./
Tác giả
Hoàng Văn Thiên
Trang 3Chơng 2 : Thực trạng biện pháp chỉ đạo XDTTHS ở
trờng Tiểu học Kỳ Phú – Nho Quan- Ninh Bình 14
Trang 4Quản lý Tiểu học
4 Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm phối hợp với các lực lợng khác
ớc ta cơ bản trở thành trở thành một nớc công nghiệp theo hớngHĐH” Vì vậy đồng thời chăm lo tăng trởng về kinh tế, chăm lophát triển nguồn lực con ngời, chuẩn bị lớp ngời lao động có một
hệ thống giá trị mới phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nớc trongthời kỳ mới
Vì vậy vấn đề đặt ra cho GD-ĐT là nâng cao chất lợng giáodục toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng nghuồn nhân lực cho đấtnớc, tiếp cận với các trình độ của các nớc trong khu vực và thế giớinhng phải phù hợp với truyền thống Việt Nam, phát huy đợc sứcmạnh của sự đoàn kết toàn dân, sức mạnh của tập thể Bởi mỗimột tập thể là một tế bào của xã hội, Các tập thể trong xã hội
đoàn kết vững mạnh và phát triển thì xã hội phát triển Tập thể
ở nhà trờng là một cơ sở giáo dục, một bộ phận của xã hội nó gắn
bó mật thiết hữu cơ với các tập thể khác Tập thể ở nhà trờng trựctiếp thực hiện nhiệm vụ và mục tiêu giáo dục nhằm tạo nguồnnhân lực con ngời và bồi dỡng nhân tài cho đất nớc
Trang 5Quản lý Tiểu học
Giáo dục tiểu học đã trở thành mối quan tâm lớn của toàn xãhội Bậc học tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dụcquốc dân, đợc coi là bậc học tiền đề đặt nền móng vững trắccho các cấp học trên Đây là bậc học hình thành cho các em họcnhững cơ sở ban đầu cho sự phát triển hoàn thiện về nhân cách.Giáo dục nhân cách trong tập thể và bằng tập thể là nguyên tắccơ bản của giáo dục XHCN Muốn thực hiện đợc nguyên tắc đó,chúng ta cần phải xây dựng đợc những tập thể có khả năng giáodục nhân cách phát triển toàn diện cho từng cá nhân một
Chính vì lẽ đó việc xây dựng TTHS có một vị trí đặc biệtquan trọng công tác giáo dục ở trờng tiểu học Một TTHS đoànkết, vững mạnh thì sẽ động viên đợc tính tự giác tích cực củahọc sinh, khuyến khích tài năng trí tuệ của các em Chỉ trongmột tập thể lành mạnh, mỗi học sinh mới có điều kiện học tập , rènluyện để trở thành con ngời trí tuệ phát triển toàn diện, có ý trícao, có tình cảm đẹp Lứa tuổi học sinh tiểu học thờng hiếu
động, tâm lý của các em rất dễ bị dao động trớc những thói h,tật xấu ….v…v…Nếu nh một TTHS yếu kém thì những tác động
từ bên ngoài vào thờng không có sự sàng lọc Do đó việc xậydựng một TTHS đoàn kết vững mạnh là một vấn đề hết sức cầnthiết trong các nhà trờng tiểu học hiện nay
Trong công tác quản lý ở nhà trờng tiểu học đòi hỏi ngời hiệutrởng phải chỉ đạo thật sát sao và đề ra những biện pháp cụ thểphù hợp với thực tế nhà trờng nhằm xây dựng một TTHS vững mạnhphát triển toàn diện Trong trờng tiểu học việc xây dựng tập thểhọc sinh là trách nhiệm của tập thể s phạm nhà trờng , hiệu trởng
là ngời thống nhất tổ chức chỉ đạo và thống nhất các lực lợng giáodục nh giáo viên tổng phụ trách đội , giáo viên chủ nhiệm Cùngphối hợp xây dựng TTHS trở thành tập thể vững mạnh Tập thểhọc sinh càng đoàn kết thì sự tác động của tập thể đối với từnghọc sinh càng mạnh mẽ hơn , phát huy đợc sức mạnh tổng hợp, tạo
điều kiện tốt cho học sinh học tập và rèn luyện mình trở thànhcon ngoan trò giỏi Nhà giáo dục vĩ đại ngời Nga MAKARENKO đã
Trang 6Quản lý Tiểu học
có ý kiến “ Tập thể là một cơ thể xã hội sinh động thể hiện sứcmạnh tổng hợp của các thành viên của nó Sức mạnh của các thànhviên một khi đã đợc liên kết lại một cách có mục đich, có tổ chứcthì sẽ tạo ra sức mạnh chung của tập thể, mạnh gấp nhiều lần sứcmạnh của các thành viên riêng lẻ , đồng thời lại tác dụng làm tăngthêm sức mạnh của các thành viên ”
Quan tâm tới vấn đề xây dựng TTHS là một việc làm quantrọng trong công tác giáo dục, đòi hỏi ngời hiệu trởng phải phốihợp với các lực lợng giáo dục trong nhà trờng để xây dựng TTHSvững mạnh góp phần nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện họcsinh
Từ những lý do trên, tôi quyết định lựa chọn vấn đề “Một
số biện pháp chỉ đạo xây dựng tập thể học sinh của ngời Hiệu trởng ở trờng Tiểu học” làm đề tài nghiên cứu
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu.
Đề xuất một số biện pháp chỉ đạo xây dựng TTHS ở trờngtiểu học của ngời hiệu trởng
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu một số vấn đề lý luận có liên quan đến việcchỉ đạo xây dựng TTHS ở trờng tiểu học
- Tìm hiểu thực trạng chỉ đạo xây dựng TTHS ở trờng tiểuhọc
- Trên cơ sở lý luận và thực tiễn đề xuất một số biện phápchỉ đạo có tính khả thi để xây dựng TTHS ở trờng tiểu học
3 Khách thể và đối tợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý giáo dục học sinh của ngời hiệu trởng ở ờng tiểu học
tr-3.2 Đối tợng nghiên cứu
Biện pháp chỉ đạo xây dựng tập thể học sinh của hiệu ởng ở trờng tiểu học
Trang 7tr-Quản lý Tiểu học
4 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu về công tác chỉ đạo xây dựng TTHS ở trờng tiểuhọc Kỳ Phú - Huyện Nho Quan - Tỉnh Ninh Bình
5 Giả thuyết khoa học
Nếu có đợc những biện pháp chỉ đạo xây dựng TTHS cótính khả thi phù hợp với tình hình thực tế địa phơng thì sẽ xâydựng TTHS vững mạnh, đoàn kết góp phần thực hiện mục tiêugiáo dục, nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện, đạt hiệu quả
đào tạo nh mong muốn
6 Phơng pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm phơng pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu các tài liệu, văn bản , chỉ thị , văn kiện có liênquan đến công tác chỉ đạo xây dựng TTHS của ngời hiệu tr-ởng ở trờng tiểu học
6.2 Nhóm phơng pháp nghiên cứu thực tiễn
- Quan sát trờng tiểu học, khảo sát thực tế
- Điều tra phỏng vấn trao đổi với hiệu trởng và phó hiệu ởng trờng tiểu học
tr Phân tích và thống kê số liệu kết quả giáo dục ở trờng tiểuhọc
- Tổng kết rút kinh nghiệm quản lý giáo dục về “ Chỉ đạoxây dựng TTHS của ngời hiệu trởng ở trờng tiểu học”
Trang 8Quản lý Tiểu học
B- Phần nội dung
Ch ơng 1 Cơ sở khoa học
1 Một số khái niệm có liên quan đến đề tài
1.1 Tập thể
Tập thể là một hình thức liên kết nhiều ngời thành một tổchức để hoạt động vì mục đích chung, phù hợp với lợi ích của xãhội Tập thể là một tổ chức có kỷ luật và có quy tắc hoạt độngchung Mỗi thành viên trong tập thể điều có quyền lợi và nghĩa
vụ, trách nhiệm trớc ngời khác
1.2 Tập thể học sinh
- Tập thể học sinh là một hình thái tổ chức đời sống và hoạt
động của học sinh trong nhà trờng là sản phẩm tất yếu của xãhội Tập thể học sinh gồm hai cấp :
+ Cấp cơ sở : Tổ, lớp, chi đội
+ Cấp toàn trờng : Hội học sinh, liên chi đội, đoàn thanh niên, ở mỗi đơn vị tập này điều có một vị trí và vai trò riêng Các tổchức ở cơ sở là quan trọng nhất vì đây chính là nơi trực tiếpquản lý và giáo dục học sinh Các tổ chức này trong cùng khối họccùng hoạt động chung trong tất cả các phơng diện
1.3 Xây dựng tập thể học sinh
+ Xây dựng tập thể học sinh là sự tác động , liên kết , thiếtlập mối quan hệ giữa các cá nhân học sinh trong tập thể để tạonên một tập thể thống nhất có chung mục đích hoạt động Tậpthể học sinh đợc xây dựng và phát triển đoàn kết nhất trí thì
nó sẽ trở thành nhân tố có hiệu lực để giáo dục học sinh , các emtrong tập thể sẽ có sự hòa đồng, tôn trọng nhau, sẵn sàng giúp đỡnhau trong học tập , vui chơi …
Trang 9Quản lý Tiểu học
1.4 Chỉ đạo xây dựng tập thể học sinh
Chỉ đạo xây dựng TTHS là định hớng của ngời quản lý giúpcho đội ngũ cấp dới của mình xác định đợc những bớc đi haynhững tác động cần thiết để xây dựng TTHS theo mục tiêu đã
b)Tập thể học sinh là một hiện tợng xã hôi
Ngoài các mối quan hệ chung học sinh còn liên kết với nhauthành từng nhóm theo sở thích, tình cảm và các mối quan hệ tạonên mặt bên trong của tập thể Trong nhóm này các em thờng có
sự đồng thuận nhau về mặt tình cảm, xu hớng , thái độ… các em
Trang 10Quản lý Tiểu học
tự tìm đến nhau lập thành nhóm riêng biệt ( nhóm không chínhthức )
2.2 Các dấu hiệu chủ yếu của tập thể học sinh
a) TTHS cùng chung một ý nguyện để thực hiện một mục tiêuthống nhất về ý nghĩa xã hội
- Thông qua hoạt động chủ đạo là học tập
- Thông qua các hoạt động khác nhau nh vui chơi, lao động
… Trong tập thể này thái độ của học sinh đối với việc học tập phụthuộc vào khả năng của ngời giáo viên và khả năng của học sinh ,của mối quan hệ thầy trò Ví nh : Ngời giáo viên dạy giỏi , có ph-
ơng pháp truyền thụ phù hợp với học sinh, có các biện pháp để lôikéo các em tham gia tích cực vào học tập sẽ hình thành nhu cầuhọc tập cho các em Ngời học sinh giỏi thấy đợc trách nhiệm họctập của mình , có hứng thú học tập và ngợc lại Mối quan hệ giữathầy và trò tốt thì trò luôn luôn kính trọng thầy, nghe lời thầy
đây cũng là nguồn động lực để học sinh có thái độ đúng đắntrong học tập
b) Học sinh có các hoạt động chung cùng các thành viên trongtập thể ( hoạt động học tập, hoạt động vui chơi, lao động …)
Trong hoạt động này các em học sinh luôn luôn cùng phảiphấn đấu để đạt đợc mục đích nhất định Đòi hỏi các em phải
có ý thức trách nhiệm phối hợp giúp đỡ các thành viên trong tập thể
đây chính là kết quả cuối cùng của hoạt động Đoàn kết tập thể
để hoàn thiện đạo đức của học sinh
c)Học sinh có các mối quan hệ chung phụ thuộc vào tráchnhiệm của các thành viên trong tập thể
Đây là mối quan hệ chỉ huy – phục tùng, quyết định – thihành Trong lớp học thì các học sinh phải phục tùng và thi hành làmtheo quyết định của ngời chỉ huy ( nhóm trởng , ban cán sự lớp )
d) Trong lớp có cơ quan tự quản do các thành viên trong tậpthể bầu ra nh : Lớp trởng, lớp phó , tổ trởng, chi đội trởng
e) Tập thể học sinh gắn bó, gần gũi với giáo viên chủ nhiệmlớp và tập thể giáo viên trong trờng
Trang 11Quản lý Tiểu học
Đây là một việc làm đòi hỏi ngời hiệu trởng cũng nh đội ngũgiáo viên chủ nhiệm lớp cần xây dựng kế hoạch và có biện pháp cụthể thì mới có thể xây dựng đợc mối quan hệ gần gũi thân mậtnày
2.3 Chức năng tập thể học sinh
a) Chức năng tổ chức
Trong lớp học sinh trở thành chủ thể điều khiển các hoạt
động của mình Xác định các công việc cần làm, giao nhiệm vụcho các thành viên và thực hiện nhiệm vụ trong tập thể thông quacơ cấu tổ chức mà phân công, điều khiển mọi hoạt động củacác thành viên nhằm hoàn thành các nhiện vụ đã đặt ra
b)Chức năng giáo dục
Tập thể học sinh mang trong mình và tuyên truyền các niềmtin đạo đức xã hội và xây dựng các phẩm chất nhân cách theoyêu cầu xã hội Nhờ có lý tởng và niềm tin chung, các thành viên
đều thông qua hoạt động tích cực chủ động của bản thân đểbiến chúng thành các thái độ, các thói quen và các hành vi đạo
đức, những nếp sống sinh hoạt của các em hàng ngày
Nhờ có chức năng này đã tạo ra đợc sự thống nhất giữa cácgiá trị xã hội, các yều cầu tập thể, nhu cầu tự rèn luyện của họcsinh để hoàn thiện mình hơn
VD : Thông qua các hoạt động giúp đỡ các bạn trong tập thểgặp hoàn cảnh khó khăn về điều kiện Kinh tế – Gia đình nh :quyên góp mua sách vở, quần áo Từ đó tạo cho các em có thóiquen và ý thức trách nhiệm giúp đỡ bạn bè khi gặp hoàn cảnh khókhăn
c- Chức năng kích thích
Tập thể động viên tính tích cực xã hội của học sinh, điềuchỉnh các hành vi ứng xử của các thành viên thông qua đánh giátập thể ở trờng học tập thể là môi
trờng hết sức thuận lợi cho các em học tập và sinh hoạt Đây lànơi mà các em có điều kiện hoạt động thử sức thể hiện vàkhẳng định khả năng của chính mình Trong các mối quan hệ
Trang 122.4 Cấu trúc của tập thể học sinh.
a) Tập thể học sinh đợc thành lập trên các lớp, khối học, toàn trờng
- Tổ chức tập thể học sinh trong một lớp có mối quan hệ lâudài khăng khít và bền vững giữa các em học sinh với nhau , giữahọc sinh với giáo viên
- Trong tập thể lớp có cơ quan tự quản do tập thể bầu ra nh:Lớp trởng, lớp phó, và trong tập thể lớp đó đợc chia thành các tổ,trong mỗi tổ có tổ trởng, tổ phó phụ trách
- Trong tập thể đợc thành lập theo một tổ chức, nhằm tạo racác mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh , giữa học sinh với nhautheo những yêu cầu và nguyên tắc giáo dục
b) Hoạt động các tổ chức Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên, sao nhi Đồng đợc thành lập dựa trên cơ sở TTHS.
Các tổ chức này có tác dụng hỗ trợ lớn trong việc đoàn kết vàgiáo dục TTHS Tổ chức này nhằm tác động giáo dục học sinh có
đợc những phẩm chất đạo đức tốt, những nội dung t tởng sâusắc
Trong nhà trờng hoạt động dạy- Học là hoạt động chính Tuynhiên hoạt động Đoàn, Đội cũng chiếm vị trí quan trọng trong nhàtrờng thông qua các tổ chức này học sinh có liên hệ không chỉ vớihoạt động nhà trờng mà với sinh hoạt của các trởng ở các vùng miềntrong cả nớc
Với những hoạt động này thì Hiệu trởng cần quan tâm vàcùng với giáo viên tổng phụ trách đội phối hợp để xây dựng TTHS, xây dựng ý thức xã hội của học sinh , xây dựng thế giới quan chohọc sinh
Trang 13Quản lý Tiểu học
c) Tập thể học sinh còn có hoạt động theo nhóm nhỏ
Hoạt động này đợc hình thành một cách tự giác và có mốiliên hệ , quan hệ với nhau theo cách có chọn lọc nh nhóm: Bạn bè,nhóm rèn luyện, nhóm học tập , nhóm khoa học các nhóm nàykhông nhất thiết phải tham gia các hoạt động giống nhau hoặcthống nhất nhau Nhng ở đây ta thấy đều phát huy đợc năng lực
sở trờng của từng thành viên, hiệu quả lao động cao, tiết kiệm
đ-ợc thời gian sức lực , hoạt động mang tính sáng tạo Tuy nhiên bêncạnh các nhóm tích cực này thì cũng có nhóm tiêu cực Ngời giáoviên cần quan tâm chú ý để phát hiện kịp thời các nhóm tiêu cựcnày từ đó có biện pháp điều chỉnh định hớng hoạt động để loại
Việc xây dựng TTHS nhằm giúp cho các em có ý thức tự giác,tích cực liên kết lại với nhau tạo thành sức mạnh trong giáo dục, từTTHS này sẽ trở thành phơng tiện giáo dục hữu hiệu cho các nhàlàm công tác giáo dục , biến quá trình giáo dục thành quá trình tựgiáo dục, quá trình quản lý thành quá trình tự quản lý
Nh chúng ta đã biết nhân cách của mỗi ngời không phải khisinh ra đã có sẵn mà nhân cách đợc hình thành dần trong quátrình sống, chúng ta cũng biết rằng nhân cách của mỗi ngời lạikhông thể hình thành và phát triển bên ngoài tập thể
Xukhomlinki - Nhà giáo dục ngời Nga cùng từng phát biểu “Không thể hình thành nhân cách bằng một thủ thuật hay các ph-
ơng pháp đặc biệt lại có hiệu quả nhanh đợc Chỉ có thể xâydựng nhân cách con ngời dựa vào sinh hoạt của một tập thể đợc
tổ chức đúng đắn có kỷ luật , biết tự chủ và tự hào” Tập thể
Trang 14Trong giai đoạn hiện nay việc xây dựng TTHS đoàn kết pháttriển toàn diện rất quan trọng vì cùng với sự phát triển của đất n-
ớc, sự hội nhập sâu rộng với quốc tế, trong cơ chế thị trờng có sựtác động thúc đẩy giáo dục phát triển mạnh nhanh hơn bao giờhết Tuy nhiên bên cạnh sự tích cực đó thì còn một số mặt trái
ảnh hởng không nhỏ đến việc hình thành và phát triển nhâncách của học sinh đó là các tệ nạn xã hội nh: Ma túy, tiêm chích,mại dâm, văn hóa phẩm đồi trụy đây là môi trờng rất dễ xâmnhập ảnh hởng xấu đến nhân cách học sinh vì đặc điểm tâm
lý lứa tuổi tiểu học dễ dao động, thói h tật xấu dễ lây lan Các
em rất cần đến sự dạy dỗ nhắc nhở uốn nắn của cha mẹ, thày côgiáo Vì thế việc xây dựng TTHS không chỉ tổ chức cho các emhọc tập mà đây còn là phơng tiện tuyên truyền , lây lan nhanhnhất để các em thấy đợc các tệ nạn xã hội, những việc làm xấu vàtác hại của nó Từ đó các em có thái độ tránh xa các tệ nận xã hội Trong nhà trờng xây dựng đợc tập thể học sinh phát triển mạnh,
đoàn kết thì sẽ lôi cuốn các em tham gia tích cực và các hoạt
động tốt
TTHS phát triển toàn diện có đa dạng các mối quan hệ vớinhau, phong phú hoạt động và giao lu Nhờ các hoạt động chungtập thể đó mà các em có điều kiện cần thiết để đoàn kết tậpthể và hoàn thiện đạo đức, có lối sống lành mạnh lòng nhân ái vị
Trang 15Quản lý Tiểu học
tha Trong một TTHS có ý thức kỷ luật , tự quản cao và có hoạt
động ích cực thì tập thể đó luôn chủ động sáng tạo, tiếp nhậnnhững tác động từ bên ngoài vào một cách có sàng lọc, gạt bỏ cáitiêu cực làm cho tập thể đó trong sáng, lành mạnh Còn nếu nhtập thể học sinh hoạt động yếu tự do, hoạt động không có tổchức thì những tác động tiêu cực từ bên ngoài vào dễ xâm nhập
và tính giáo dục trong tập thể không có hiệu quả
MaKaRenko có nói “ Một tập thể yếu những kẻ xấu sẽ quấynhiễu, một tập thể mạnh , những kẻ chống đối sẽ chùn tay”
Nh vậy ta thấy việc xây dựng TTHS phát triển toàn diện cómột sức mạnh vô cùng lớn quan trọng trong quá trình giáo dục toàndiện học sinh Nó đòi hỏi nhà quản lý giáo dục ( Hiệu trởng) cầnphải quan tâm thờng xuyên sát sao hơn nữa đối với công tác chỉ
đạo xây dựng TTHS Trong trờng có đợc TTHS vững mạnh thì sẽtạo ra đợc môi trờng lành mạnh đoàn kết bền vững, nhờ có tậpthể các em có mối quan hệ với nhau chan hòa, thân mật , biếtgiúp đỡ lần nhau, tơng thân, tơng ái, có ý thức tự giác giúp đỡ bạn
bè trong học tập và rèn luyện Nhà trờng và TTHS có mối quan hệvới nhau, nhà trờng tạo điều kiện cơ hội cho TTHS phát triển vàTTHS là phơng tiện để phát triển nhà trờng
Tác động của TTHS trong công tác giáo dục là rất lớn Vì vậyngời Hiệu trởng trờng Tiểu học cần phải xây dựng TTHS trong tr-ờng phát triển vững mạnh, từ khối sức mạnh tập thể này sẽ tạo
điều kiện và cơ hội tốt cho học sinh có phong trào học tập, lao
động, rèn luyện
4 Cơ sở pháp lý của việc xây dựng TTHS ở trờng Tiểu học
- Luật giáo dục nớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại
điều 2 chơng 3 khảng định “ Mục tiêu giáo dục- Đào tạo con ngờiViệt nam phát triển toàn diện, có đạo đức, có tri thức, có sứckhỏe thẩm mỹ và nghề nghiệp trung thành với lý tởng độc lậpdân tộc và CNXH, hình thành và bồi dỡng nhân cách, phẩm chất
Trang 16- Quy định về cơ cấu tổ chức lớp học, tổ chức học sinh tại
điều 15 , chơng II “ Học sinh đợc tổ chức theo lớp học, mỗi lớp họckhông quá 35 em học sinh, trong lớp học ngời lớp trởng do giáo viênchủ nhiệm lớp bầu ra Mỗi một lớp học có một giáo viên vừa giảngdạy vừa làm công tác chủ nhiệm, trong lớp học đợc chia thành các
tổ và trong mỗi tổ có một tổ trởng và một tổ phó”
- Quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu trởng trờngTiểu học tại điều 18, chơng II “ Quản lý các hoạt động của họcsinh, quản lý học sinh, tiếp nhận học sinh vào học, giới thiệu họcsinh chuyển trờng, khen thởng, kỷ luật học sinh, xét duyệt kếtquả đánh giá xếp loại học sinh của giáo viên chủ nhiệm cuối kỳ,năm học”
- Quyền hạn và nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm trờng Tiểuhọc tại điều 32, 33, chơng IV “ Giảng dạy và giáo dục theo đúngchơng trình giáo dục, kế hoạch dạy học, soạn bài, kiểm tra, đánhgiá đúng quy định, lên lớp đúng giờ, không bỏ giờ, không bỏ buổihọc, đảm bảo đúng chất lợng và hiệu quả giảng dạy, quản lý họcsinh trong hoạt động giáo dục do nhà trờng tổ chức Đợc hởngquyền lợi về vật chất và tinh thần và đợc chăm sóc bảo vệ sứckhỏe”
- Quyền hạn và nhiệm vụ của giáo viên tổng phụ trách Đội tại
điều 20, chơng II “ Mỗi trờng Tiểu học có một giáo viên tổng phụ trách Đội, có thể là chuyên trách hay kiêm nhiệm, giáo viên tổng phụ trách Đội có trách nhiệm phối hợp với nhà trờng tổ chức và quản lý các hoạt động của Đội và các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
- Nhiệm vụ của học sinh Tiểu học tại điều 29, chơng V quy
định “ Chăm chỉ học tập, hoàn thành mọi nhiệm vụ học tập và rèn luyện theo yêu cầu của giáo viên và nhà trờng Tham gia các
Trang 17Quản lý Tiểu học
hoạt động tập thể của trờng, của lớp, của đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh , sao nhi đồng, giữ gìn tài sản, bảo vệ tài sản của nhà trờng, giúp đỡ gia đình tham gia lao động công ích
và công tác xã hội phù hợp với lứa tuổi
5 Cơ sở thực tiễn của việc xây dựng tập thể học sinh
ở trờng Tiểu học.
Trong chiến lợc phát triển giáo dục- Đào tạo từ 2001 – 2010 xác
định rõ: Quản lý giáo dục là khâu đột phá trong các giải phápphát triển giáo dục, mà quản lý giáo dục chính là quản lý nhà tr-ờng Nhà trờng đây là nơi trực tiếp quản lý và giáo dục các emhọc sinh thành con ngời phát triển toàn diện
Quá trình giáo dục chịu ảnh hởng và chịu tác động củanhiều yếu tố trong và ngoài nhà trờng, đòi hỏi ngời chỉ đạo quản
lý cần phải đa ra những biện pháp phù hợp sát thực với nhà trờng
để giáo dục học sinh và một trong những biện pháp tác động
động đến học sinh nhanh nhất đó là tập thể, vì thế cần phảixây dựng TTHS phát triển toàn diện TTHS có vai trò đặc biệtquan trọng vừa là chủ thể, vừa là khách thể, vừa là môi trờng tốt
để hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh đồng thời
là cầu nối học sinh và xã hội Thực tiễn hiện nay trong các nhà ờng Tiểu học, ta thấy trờng nào mà hiệu trởng quan tâm đếncông tác chỉ đạo xây dựng TTHS phát triển vững mạnh thì chấtlợng, hiệu quả giáo dục của trờng đó chuyển biến rõ nét kết quảbền vững Các phong trào thi đua học tập, hoạt động tập thể sôinổi hào hứng các em bộc lộ đợc tính cách của mình, tự tin khẳng
tr-định mình trớc tập thể Thực tế ngay trong một trờng học ,những giáo viên chủ nhiệm nào chú ý làm tốt công tác xây dựngTTHS , giáoviên luôn quan tâm tìm hiểu hoàn cảnh đối tợng họcsinh của đối tợng học sinh của lớp mình phụ trách, xây dựng chocácem ý thức học tập mối quan hệ đúng đắn chan hòa với bạn bèvới mọi ngời xung quanh, lòng kính trọng biết ơn thầy cô giáo thì học sinh lớp đó có nề nếp tốt, các em đoàn kết yêu thơng
Trang 18ớc Xây dựng đợc mối đoàn kết gắn bó sức mạnh của tập thể
Nh vậy chúng ta có thể khảng định việc xây dựng tập thểhọc sinh có vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình hình thànhnhân cách cho học sinh Tiểu học, đây là một nguyên tắc cơ bảntrong nền giáo dục của nớc ta hiện nay
Ch ơng 2:
Thực trạng biện pháp chỉ đạo xây dựng TTHS
trờng Tiểu học Kỳ Phú – Huyện Nho Quan
Nho Quan là huyện miền núi nằm ở phía Tây Bắc của tỉnhNinh Bình , địa bàn tơng đối rộng đờng xá đi lại gặp nhiều khókhăn, trong đó có 3 xã vùng cao thuộc chơng trình 135 Điều kiệnphát triển kinh tế của huyện còn gặp nhiều khó khăn so với cáchuyện khác trong tỉnh Tuy vậy các cấp lãnh đạo của Huyện rấtquan tâm tới sự nghiệp giáo dục, chú trong công tác giáo dục vàcoi giáo dục là khâu đột phá cho sự phát triển kinh tế của địaphơng Luôn tạo điều kiện tốt nhất cho giáo dục, chăm lo xâydựng cơ sở vật chất, đến nay 100% số trờng Tiểu học tronghuyện đều đợc kiên cố hóa Toàn huyện có 27 trờng Tiểu học thì
có tới 13 trờng Tiểu học đạt chuẩn quốc gia Vì thế những nămhọc gần đây ngành giáo dục huyện đã đợc nhiều thành tích vềchất lợng GD-DDT, các trờng Tiểu học đều nỗ lực thi đua học tốt,dạy tốt tạo bớc chuyển cơ bản về chất lợng giáo dục toàn diện họcsinh, thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa giáo dục
Để giúp các em học sinh trong toàn huyện có điều kiện vàcơ hội giao lu học tập, hàng năm ngành giáo dục huyện thờng tổ
Trang 19Quản lý Tiểu học
chức những hội thi nh: Kể chuyện, vẽ tranh về môi trờng “Vì mầuxanh quê hơng” Từ đó giúp cho các em nâng cao ý thức tráchnhiệm với trờng lớp Các em học sinh trong huyện hầu hết đềuchăm ngoan, vâng lời, có ý thức tự vơn lên trong học tập và rènluyện đạo đức Đây chính là điều kiện tiền đề giúp cho việcchỉ đạo công tác xây dựng TTHS của ngời Hiệu trởng ở trờng Tiểuhọc trong huyện
Trong đợt thực tập này với thời gian có hạn nên tôi chỉ tiếnhành tìm hiểu kỹ hơn việc chỉ đạo xây dựng TTHS của ngờiHiệu trởng ở trờng Tiểu học Kỳ Phú
1 Trờng Tiểu học Kỳ Phú
1.1 Đặc điểm địa phơng.
Kỳ Phú là một xã vùng cao thuộc dự án chơng trình 135 củahuyện miền núi Nho Quan – Ninh Bình , với tổng diện tích trên40km2 Toàn xã có 1.100 hộ và 4.800 nhân khẩu , trong đó ngờidân tộc Mờng chiếm trên 80% dân số Toàn xã đợc tổ chức thành
13 bản , nhân dân trong xã chủ yếu làm nghề nông là chính ,một số hộ chăn nuôi, trồng rừng Trong xã có một số đơn vị cơquan đóng trên địa bàn : Cơ sở sản xuất nớc khoáng, Nông trờng
và nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện cho học sinh
Trang 20Quản lý Tiểu học
Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận dân c đời sốngkhó khăn Do đó ít nhiều ảnh hởng đến hoạt động văn hóa, giáodục của nhà trờng
1.2 Đặc điểm của nhà trờng
Chịu ảnh hởng của địa bàn miền núi, dân c sống dải dácnên thờng có nhiều điểm trờng ( 3 điểm) các lớp học đợc bố tríphù hợp tạo điều kiện cho trẻ đi học không quá xa Nhà trờng cónhiều năm liền là trờng có phong trào thi đua dạy tốt – Học tốt Hội đồng s phạm nhà trờng là một tập thể đoàn kết, luôn thơngyêu giúp đỡ nhau Đội ngũ cán bộ – Giáo viên – Nhân viên trong nhàtrờng luôn có ý thức tự lực, tự cờng, nhiệt tình trách nhiệm trớccông việc Nhà trờng đã đợc công nhận trờng chuẩn quốc gia, đạtchuẩn phổ cập đúng độ tuổi
Trong những năm học vừa qua nhà trờng luôn đạt các danhhiệu trờng tiên tiến xuất sắc, luôn là lá cờ đầu của ngành giáodục huyện nhà
Nhà trờng luôn nhận đợc sự quan tâm giúp đỡ của cấp ủy
Đảng, chính quyền địa phơng, sự ủng hộ của nhân dân , sự chỉ
đạo sát sao của phòng giáo dục và đào tạo Hịên nay trờng đangphấn đấu trờng chuẩn mức 2 giai đoạn 2005 – 2008, cơ sở vậtchất trờng tơng đối khang trang đầy đủ, các điểm trờng đều làlớp học kiên cố 2 tầng , ở khu trung tâm có 8 phòng học 2 tầng và
6 phòng chức năng, đủ sân chơi bãi tập cho học sinh, khuôn viêntrờng xanh, sạch, đẹp Hiện nay trờng có đủ phòng học 1 ca vớibàn ghế đủ quy cách, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và họctơng đối đầy đủ
2 Đội ngũ giáo viên.
Bảng 1: Chất lợng , trình độ của giáo viên qua các năm
ện
Tỉn h
Trang 21Quản lý Tiểu học
Năm học 2002 – 2003 trờng có 26 cán bộ giáo viên , có 3 cán
bộ quản lý , trong đó có 20 giáo viên đứng lớp, 1 giáo viên tổngphụ trách , 1 giáo viên dạy môn hát nhạc , 1 giáo viên dạy mỹ thuật
Năm học 2003 – 2004 toàn trờng có 23 giáo viên, Ban giámhiệu 3 đồng chí , số giáo viên đứng lớp là 18 đồng chí , 1 giáoviên tổng phụ trách, 1 giáo viên dạy môn hát nhạc, 1 giáo viên dạy
mỹ thuật
Năm học 2004 – 2005 tổng số giáo viên toàn trờng là 23, Bangiám hiệu 3 đồng chí , số giáo viên đứng lớp 17 đ/c, 1 giáo viêntổng phụ trách, 1 giáo viên dạy môn hát nhạc, 1 giáo viên dạy mỹthuật
Qua việc tìm hiểu và trao đổi với cán bộ quản lý nhà trờngcùng với đội ngũ giáo viên tôi thấy rằng :
Đối với công tác quản lý : Cán bộ quản lý nhà trờng đã thựchiện sự chỉ đạo của Phòng giáo dục trên cơ sở thực hiện chỉ thịnhiệm vụ năm học của ngành Nhà trờng đã xây dựng kế hoạch
và triển khai kế hoạch tới mọi giáo viên ngay từ đầu năm học , ổn
định phân công chuyên môn, phân công lao động Tổ chức cáchoạt động chuyên môn tơng đối đồng đều và có kiểm tra đôn
đốc thờng xuyên , đánh giá chính xác, công bằng, công khai Chú
ý công tác thi đua khen thởng vì thế đã tạo nên không khí thi
đua sôi nổi trong giáo viên và học sinh Thực hiện quản lý theoquy chế, dạy học đúng chơng trình thời khóa biểu Tổ chức sinhhoạt chuyên môn chuyên đề, hội thảo, phát động phong trào thi
đua hai tốt, phong trào hội học, hội giảng Kết hợp việc lao động
vệ sinh tạo cảnh quan s phạm nhà trờng Ban giám hiệu nhà trờngluôn quan tâm tới hoạt động ngoài giờ của học sinh đặc biệtquan tâm đến việc chỉ đạo xây dựng tập thể học sinh trongnhà trờng phát triển
Đối với giáo viên: Đội ngũ giáo viên trong trờng tuổi đời tơng
đối trẻ , 100% số giáo viên trong nhà trờng đạt chuẩn và trênchuẩn, giáo viên luôn xác định lập trờng , t tởng vững vàng, yên
Trang 22Quản lý Tiểu học
tâm công tác, nhiệt tình với công việc Luôn trau dồi, học hỏi kinhnghiệm tích cực đổi mới phơng pháp để giảng dạy ngày một tốthơn , có ý thức xây dựng nhà trờng và cũng rất quan tâm , chăm
lo đến việc xây dựng TTHS
3 Đối với học sinh:
Bảng 2: Chất lợng học tập, rèn luyện đạo đức của học sinhqua các năm học
điều kiện hơn quan tâm đến việc học tập của con em Đặcbiệt là các gia đình con em dân tộc Mờng có sự chuyển biến hếtsức tích cực, điều đó đã góp phần vào việc nâng cao chất lợngcủa nhà trờng năm sau kết quả cao hơn năm trớc, tỉ lệ học sinhyếu kém giảm nhiều, số học sinh khá, giỏi tăng một cách vữngchắc
Nhà trờng luôn quan tâm chú trọng đến chất lợng học sinh,qua mỗi đợt kiểm tra đều có sự đối chiếu bổ sung kiến thức chohọc sinh , bên cạnh đó việc giáo dục rèn luyện đạo đức cho học
Trang 23Quản lý Tiểu học
sinh cũng đợc chú ý quan tâm nên kết quả rèn luyện đạo đức đạtkhá cao: Về hạnh kiểm 100% học sinh đạt hạnh kiểm tốt và khá tốt, không có học sinh cần cố gắng Học lực tỉ lệ khá giỏi chiếm trên50% tổng số học sinh toàn trờng , hàng năm có 100% số học sinh
đợc lên lớp Số học sinh giỏi cấp huyện năm học 2004 – 2005 có 14học sinh, học sinh giỏi cấp tỉnh có 5 học sinh Về danh hiệu thi
đua lớp có 82,3% các lớp đạt danh hiệu tiên tiến và tiến tiến xuấtsắc, tỉ lệ học sinh đạt danh hiệu cháu ngoan Bác Hồ hàng năm từ90-96%
Qua tìm hiểu tôi thấy những lớp đạt danh hiệu tiên tiến xuấtsắc thờng có số học sinh giỏi chiếm số lợng cao, các lớp này thamgia rất tích cực các phong trào thi đua của nhà trờng và luôn dẫn
đầu các hoạt động Học sinh ở các lớp này rất chăm ngoan tíchcực học tập, các em có ý thức đoàn kết giúp đỡ nhau cùng tiến bộ
và có nhiều em đạt thành tích cao trong các phong trào thi đuanh: Phong trào thi vở
sạch chữ đẹp, thi học sinh giỏi, thi kể chuyện chính những tậpthể lớp này đã đem lại nhiều thành tích đáng tự hào cho nhà tr-ờng
Để có đợc những kết quả nói trên, nhà trờng đã phân cônggiáo viên chủ nhiệm lớp phù hợp với năng lực và trình độ của giáoviên, chú trọng công tác giáo dục toàn diện học sinh, phối hợp nhàtrờng và gia đình tạo điều tốt cho trẻ học tập nh: Sách vở, dụng
cụ học tập Nhà trờng phát động các phong trào thi đua qua cácchủ điểm hàng tháng , hàng kỳ, tổ chức “ Giờ học hay- Ngày họctốt” , “ Đôi bạn cùng tiến” Đội ngũ giáo viên luôn nhiệt tình côngtác tích cực đổi mới phơng pháp phù hợp với đối tợng học sinh củalớp mình Các em học trong trờng nhìm chung đều chăm ngoan
lễ phép, nhanh nhẹn , tích cực học tập và tham gia đầy đủ vàocác hoạt động của trờng, lớp
Trang 24Quản lý Tiểu học
Ban giám hiệu nhà trờng chỉ đạo sát sao, làm việc tơng đốikhoa học thực hiện chỉ đạo theo kế hoạch Quan tâm duy trì nềnếp và luôn phát huy sức mạnh, truyền thống tốt đẹp của nhà tr-ờng , đặc biệt là công việc chỉ đạo xây dựng tập thể học sinh
đợc Hiệu trởng rất chú trọng quan tâm
Bên cạnh sự thuận lợi mà nhà trờng có đợc còn một số khókhăn:
Giáo viên đi lại quá xa có ngời đi từ nhà đến lớp mình dạy 10km Đội ngũ giáo viên của trờng phần lớn còn trẻ, linh hoạt , sángtạo nhng kinh nghiệm nghề nghiệp còn ít, đặc biệt là kinhnghiệm giáo dục học sinh Nhận thức của giáo viên về việc xâydựng TTHS cha đồng đều, dẫn đến một số giáo viên áp dụng cácbiện pháp để xây dựng TTHS lớp mình cha phù hợp còn dập khuônmáy móc ca linh hoạt,giáo viên mới chỉ chú ý đến công tác giảngdạy, cha quan tâm sâu sát đến đối tợng học sinh của lớp, việc tổchức cho các em tham gia và hoạt động tập thể còn hạn chế biểu hiện học sinh các lớp này thờng ngại tham gia vào các hoạt
8-động tập thể cùng các khối lớp trong trờng Các em nhút nhát thiếu
tự tin trớc tập thể, kết quả của việc tham gia các phong trào thi
đua trong nhà trờng của các tập thể này thấp Những tập thểkhông đạt danh hiệu thi đua thì kết quả học tập của các emcũng không cao, có nhiều em học lực trung bình yếu và việc tu d-ỡng rèn luyện đạo đức của các em cha thờng xuyên
Về học sinh: Một số em phải đi học tơng đối xa, điều kiệnkinh tế gia đình khó khăn nên ít nhiều ảnh hởng đến việc họctập và hạn chế việc tham gia các hoạt động của lớp, của trờng
4 Thực trạng việc xây dựng TTHS.
Để tìm hiểu thực trạng công tác xây dựng tập thể học sinhở ờng tiểu học KỳPhú chúng tôi đã sử dụng phiếu hỏi (mẫu khảo sátchi tiết ở phần phụ lục) Để khảo sát thực trạng kết quả thu đợc nhsau:
Trang 25tr-Quản lý Tiểu học
Bảng tổng hợp kết quả trng cầu ý kiến
Bảng 3: Kết quả ý kiến giáo viên
Mức độ vận dung Thờng
xuyên
Thỉnh thoảng
Không bao giờ
1 Phối hợp với các giáo viênbộ môn trong nhà trờng 16 88 2 12
2 Xây dựng kế hoạch phùhợp với tập thể HS lớp
1 Phối hợp với các giáo viên 13 72 5 28 0 0
Trang 263 Phối hợp cùng với gia đình
4 Xây dựng đội ngũ tựquản của lớp có trách
xuyên
Thỉnh thoảng
Không bao giờ
3 Chỉ đạo giáo viên chủ
nhiệm lớp phối hợp với các
lực lợng trong nhà
tr-ờng(TPT đội, Đoàn, Công
đoàn) để xây dựng