Chuyên đề sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học

+ Đảm bảo cơ hội phát triển chuyên môn cho mọi giáo viên: Thông qua sinh hoạt chuyên môn, từng tình huống học tập cụ thể của học sinh trên lớp được chia sẻ, suy ngẫm, phân tích nguyên nh

PHÒNG GD & ĐT LỆ THỦY CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG TH XUÂN THỦY Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Xuân Thủy, ngày 05 tháng 12 năm 2018

KẾ HOẠCH SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THÁNG 12

Chuyên đề: “Sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học”

Căn cứ vào kế hoạch tổ chức dạy học chuyên đề tháng 12/2018 và thực hiện BDTX nội dung 2: Sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học

Căn cứ vào nhu cầu trao đổi, bồi dưỡng chuyên môn tập trung của giáo viên trong trường;

Trường Tiểu học Xuân Thủy xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên tháng 12/2018 như sau:

I MỤC ĐÍCH.

+ Đảm bảo cơ hội phát triển chuyên môn cho mọi giáo viên: Thông qua sinh hoạt chuyên môn, từng tình huống học tập cụ thể của học sinh trên lớp được chia sẻ, suy ngẫm, phân tích nguyên nhân và đưa ra giải pháp tốt nhất giúp cải tiến giờ học Từ đó mỗi giáo viên đều học được nhiều bài học từ đồng nghiệp, áp dụng hiểu biết mới vào thực tế dạy học của bản thân

+Đảm bảo cơ hội học tập cho từng em học sinh: Mỗi học sinh đến trường đều

phải được học và học được Giáo viên phải chấp nhận mọi em học sinh với đặc điểm

riêng của từng em và có điều chỉnh dạy học phù hợp với từng em một Để thực hiện được điều này thực sự không dễ dàng, cần phải có sự nỗ lực thường xuyên và lâu dài của mỗi một giáo viên Thông qua Sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học, giáo viên học hỏi, tích lũy các kinh nghiệm, rèn luyện các kĩ năng dạy học theo đối tượng học sinh, đảm bảo cho mỗi học sinh đều có cơ hội học tập

+ Xây dựng cộng đồng học tập để đổi mới nhà trường: Từ chỗ phân tích tiết học tập trung vào việc học của học sinh để mỗi giáo viên tự rút ra bài học cho bản thân mình, giáo viên dạy minh họa không bị chỉ trích, các giáo viên cởi mở, thoải mái trong chia sẻ, buổi sinh hoạt chuyên môn trở nên nhẹ nhàng, hiệu quả hơn Giáo viên trở nên thân thiện hơn góp phần tạo nên động lực để giáo viên học hỏi, phát triển chuyên môn, nghiệp vụ của mình

II.TỔ CHỨC THỰC HIỆN.

1 Thời gian, thành phần, địa điểm:

1.1 Thời gian:

Thứ tư, ngày 12 tháng 12 năm 2018

1.2.Thành phần: Toàn thể giáo viên

1.3.Địa điểm triển khai: Tại Trường TH Xuân Thủy

2 Chủ trì trao đổi chuyên đề:

Ban giám hiệu nhà trường + TTCM

3 Phương pháp triển khai:

3.1.CM phổ biến, trao đổi các nội dung:

Phần I Những vấn đề cơ bản về sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học

Phần II Một số vấn đề về dạy học và sinh hoạt chuyên môn hiện nay cần được khắc phục thông qua sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học Phần III Vai trò của cán bộ quản lý, giáo viên trong triển khai thực hiện sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học

- Phương pháp dự giờ, trao đổi, chia sẻ tiết dạy

3.2 Tổ chuyên môn: Chỉ đạo xây dựng tiết dạy mẫu, phân công người dạy -Tổ 1,2,3: Xây dựng 3 tiết: ( trong đó có 1 tiết English)

-Tổ 4,5: Xây dựng 3 tiết: ( trong đó có 1 tiết English)

Tiến hành bài học và dự giờ

Suy ngẫm, thảo luận về bài học nghiên cứu

Áp dụng cho thực tiễn dạy học hàng ngày

Trên đây là kế hoạch sinh hoạt chuyên môn tháng 12/2018 của trường

TH Xuân Thủy Đề nghị toàn thể giáo viên thực hiện nghiêm túc./

HIỆU TRƯỞNG

Nguyễn Thị Lệ Hương

PHỤ TRÁCH CHUYÊN MÔN

Đoàn Thị Châu Loan

BÁO CÁO NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ:

SINH HOẠT CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

PHẦN I:

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ SINH HOẠT CHUYÊN MÔN

DỰA TRÊN NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

1 Sinh hoat chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học là gì?

Thực chất Sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học là quan sát hoạt động,

những biểu hiện của học sinh để biết về việc học của các em từ đó có cách điều chỉnh, cải tiến cho phù hợp Là nơi mọi giáo viên đều có cơ hội học tập, phát triển chuyên môn

2 Mục đích sinh hoat chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học:

Mục đích sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học hướng tới là:

+ Đảm bảo cơ hội phát triển chuyên môn cho mọi giáo viên: Thôngqua sinh hoạt chuyên môn, từng tình huống học tập cụ thể của học sinh trênlớp được chia sẻ, suy

ngẫm, phân tích nguyên nhân và đưa ra giải pháp tốtnhất giúp cải tiến giờ học Từ đó mỗi giáo viên đều học được nhiều bài họctừ đồng nghiệp, áp dụng hiểu biết mới vào thực tế dạy học của bản thân

+ Đảm bảo cơ hội học tập cho từng em học sinh: Mỗi học sinh đến trường đều phải

được học và học được Giáo viên phải chấp nhận mọi em học sinh với đặc điểm riêng

của từng em và có điều chỉnh dạy học phù hợp với từng em một Để thực hiện được điều này thực sự không dễ dàng, cần phải có sự nỗ lực thường xuyên và lâu dài của mỗi một giáo viên Thông qua Sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học, giáo viên học hỏi,tích lũy các kinh nghiệm, rèn luyện các kĩ năng dạy học theo đối tượng học sinh, đảm bảo cho mỗi học sinh đều có cơ hội học tập

+ Xây dựng cộng đồng học tập để đổi mới nhà trường: Từ chỗ phântích tiết học tập trung vào việc học của học sinh để mỗi giáo viên tự rút rabài học cho bản thân mình, giáo viên dạy minh họa không bị chỉ trích, cácgiáo viên cởi mở, thoải mái trong chia

sẻ, buổi sinh hoạt chuyên môn trởnên nhẹ nhàng, hiệu quả hơn Giáo viên trở nên thân thiện hơn góp phầntạo nên động lực để giáo viên học hỏi, phát triển chuyên môn, nghiệp vụ của mình

3 Những khác biệt giữa sinh hoat chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học với sinh hoat chuyên môn truyền thống:

4 Các giai đoạn triển khai Sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học:

Thông thường triển khai thực hiện Sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học

có 2 giai đoạn

Giai đoạn 1:

+ Mục tiêu của giai đoạn này là hình thành cách dự giờ, suy ngẫm mới, xây dựng tình đồng nghiệp mới

+ Ở giai đoạn này, sinh hoạt chuyên môn tập trung giải quyết: Học sinh học như thế

nào? Tại sao ? Giai đoạn này có khi kéo dài cả học kì, thậm chí cả năm học, nhà

trường tập trung giúp giáo viên biết quan sát tiết học một cách tinh tế để nhận ra các vấn đề liên quan đến việc học của học sinh Ví dụ: Ở thời điểm nào, em nào (nhóm nào) đã học thực sự, em nào (nhóm nào) chưa học thực sự Dựa vào những biểu hiện

cụ thể từ phía học sinh mà các giáo viên quan sát được, suy ngẫm phân tích nguyên nhân vì sao tình huống học tập đó xảy ra Cũng trong giai đoạn này, các nhà trường tập trung rèn luyện kĩ năng góp ý, chia sẻ cho giáo viên trên quan điểm phân tích việc học

của học sinh để từ đó giáo viên nhận ra vai trò của mình trong tình huống học tập chứ không tập trung chỉ trích giáo viên như trước đây Điều này giúp xây dựng tình đồng nghiệp mới, cải tiến văn hóa giao tiếp trong nhà trường

Giai đoạn 2

Mục tiêu của giai đoạn này là phân tích nguyên nhân, các mối quan hệ trong giờ học, tìm các biện pháp cải tiến, nâng cao chất lượng các bài học bằng cách áp dụng các phương pháp, các kĩ thuật dạy học tích cực phù hợp với từng đối tượng học sinh Ở

giai đoạn này sinh hoạt chuyên môn tập trung giải quyết: Học sinh học như thế nào?

Tại sao ? Làm thế nào để cải tiến thực tế đó? Có nghĩa là nâng cao hơn nữa kĩ năng

quan sát, suy ngẫm cho giáo viên đồng thời giúp giáo viên đưa ra các giải pháp thích hợp để cải tiến giờ học, giúp cho tất cả giáo viên tham gia sinh hoạt chuyên môn có những hiểu biết mới hoặc có thêm kinh nghiệm để áp dụng trong thực tế dạy học tại lớp mình

5 Các bước triển khai Sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học:

Sinh hoạt chuyên môn trải qua chu trình 4 bước như sau:

Bước 1: Chuẩn bị bài minh họa

- Nguyên tắc: Khuyến khích và tôn trọng sự tự chủ, sáng tạo của giáo viên

- Phân công người dạy: Cố gắng dựa trên tự nguyện Nếu chọn cử phải bảo đảm lần lượt ai cũng được dạy minh họa

- Bài dạy minh họa phải:

+ Đặt ra các mục tiêu mới so với SGV, có ý nghĩa hơn với học sinh: Mục tiêu có ý nghĩa với học sinh là mục tiêu được đặt cho đối tượng học sinh vừa mang tính mới, tính vừa sức, phù hợp đối tượng vừa mang tính thách thức để tăng hứng thú của học sinh

+ Có ý định sáng tạo về tổ chức hoạt động học tập để nâng cao chất lượng bài học: Nhiều giáo viên chọn giải pháp an toàn là thực hiện các hoạt động dạy học theo sách giáo viên Tuy nhiên nếu làm như vậy buổi sinh hoạt chuyên môn sẽ có ít bài học được

trao đổi hơn khi giáo viên mạnh dạn đưa ra những cách làm mới.

- Soạn bài: Có thể tự soạn bài hoặc cùng GV khác

Bước 2: Tiến hành dạy và dự giờ:

* Vị trí khi dự giờ:

- Bố trí lớp dạy minh họa có chỗ ngồi hoặc đứng quan sát đủ rộng

- Điều chỉnh số lượng người vừa mức không quá đông để GV quan sát được và HS không bị ảnh hưởng

- Vị trí người dự giờ: bảo đảm có thông tin chính xác về việc học của học sinh

* Quan sát khi dự giờ:

- Quan sát khi dự giờ cần tập trung vào việc học của học sinh Nói như vậy không

phải là chúng ta không quan sát giáo viên mà chúng ta vừa quan sát hoạt động tổ chức, hướng dẫn, hỗ trợ, giảng giải của giáo viên vừa tập trung quan sát việc học của HS

- Cách thức quan sát khi dự giờ:

• Kết hợp nhìn bao quát lớp và chọn tìm học sinh điển hình nhất để tập trung chú ý,

thu thập thông tin

• Lắng nghe câu trả lời, các ý kiến của HS

• Tìm hiểu, xem kết quả bài làm của học sinh

- Quan sát HS:

+ Thái độ, hành vi: yêu thích, hứng thú hay mệt mỏi, uể oải

+ Lời nói, cử chỉ và điệu bộ: Đó là lời nói cử chỉ điệu bộ học sinh khi giao tiếp, thảo + + Sự quan tâm đối với bài học: Nếu quan tâm đến bài học, học sinh sẽ học tập tốt hơn,

hiệu quả hơn Sự quan tâm đến bài biểu hiện ở chỗ học sinh có sự chú ý, tập trung cao, tham gia hoạt động học tự giác, tích cực

+ Mối quan hệ giữa HS, hoạt động và sản phẩm của HS: Học sinh tương tác với nhau, tương tác với đồ dùng, kết quả học tập như thế nào

- Chú ý đến thay đổi của HS:

+ Trước hành vi của GV: VD: Học sinh học tích cực hơn khi được giáo viên hỗ trợ hay vẫn khó khăn Khi nghe cô hỏi, học sinh nhanh chóng phát biểu hay không có phản xạ gì

+ Trước hành vi, kết quả của bạn: Tiếp nhận sự giúp đỡ của bạn, chủ động nhờ bạn

giúp, cách thức giúp đỡ, hỗ trợ nhau có phù hợp không (nhiều Xảy ra ở số đông hay số

ít học sinh ? Nguyên nhân? giáo viên không quán xuyến hết sẽ dẫn đến một số em sửa

cho bạn đúng thành sai, nghi ngờ kết quả của bạn mà không dám trao đổi với cô

giáo )

Bước 3 Suy ngẫm, chia sẻ về tiết day.

Trình tự thực hiên buổi chia sẻ:

1) Người dạy minh hoạ mục tiêu và ý định thực hiện bài học:

2) Chủ trì điều hành phần đóng góp ý kiến của người dự:

Người chủ trì điều hành các giáo viên dựa trên thực tế việc học của học sinh đã diễn ra trong tiết học để đưa ra những ý kiến sẽ góp ý chia sẻ cho đồng nghiệp về một số hoặc tất cả các vấn đề sau:

+ Kết cấu và tiến trình bài học;

+ Việc học của học sinh (thành công, khó khăn);

+ Các mối quan hệ và ứng xử của giáo viên;

+ Ý nghĩa thiết thực của nội dung bài học;

+ Tính phù hợp, vừa sức của các nhiệm vụ học tập;

+ Hiệu quả đạt được so với mục tiêu bài học;

+ Việc phân bố, sử dụng thời gian cho các hoạt động học;

+ Sử dụng đồ dùng dạy học…

3) Để không tạo áp lực cho giáo viên, trong sinh hoạt chuyên môn không đánh giá, xếp loại giờ dạy.

Bước 4 Áp dụng vào thực tế dạy học hàng ngày

- Có thể thiết kế lại bài học đó tại lớp mình

- Áp dụng những gì giáo viên học được vào các giờ dạy hàng ngày của mình

- Chuẩn bị bài học tiếp theo, nhen nhóm những ý tưởng mới cho những hoạt động học trong tiết học sau

Đây là bước cuối cùng của chu trình nhưng cũng là những chuẩn bị,trải nghiệm để bắt đầu bước 1 của chu trình tiếp theo tạo nên vòng tròn khép kín, liên tục Nếu thực hiện tốt, sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học giúp năng lực giáo viên phát triển nhanh chóng về mọi mặt Đây là giải pháp tối ưu mà các nhà trường cần thực hiện nghiêm túc để nâng cao chất lượng đội ngũ

PHẦN II:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ DẠY HỌC VÀ SINH HOẠT CHUYÊN MÔN HIỆN NAY CẦN ĐƯỢC KHẮC PHỤC THÔNG QUA SINH HOẠT CHUYÊN MÔN DỰA

TRÊN NGHIÊN CỨU BÀI HỌC:

1 Trong day học:

1.1 Môi trường học tập không thân thiện:

Quan hệ giữa Học sinh với Giáo viên, Học sinh với Học sinh:

- Chưa tin cậy và thoải mái

- Thiếu sự quan tâm lắng nghe lẫn nhau

- Chưa thể hiện chấp nhận lẫn nhau: thừa nhận thực tại, lắng nghe lẫn nhau, chấp nhận

sự khác biệt của nhau

1.2 Học sinh không hứng thú học

- Bài học không phù hợp

- Việc học của học sinh khác với ý định của giáo viên

- Các hoạt động học tập diễn ra hình thức

1.3 Chất lượng việc học chưa cao: Học nhiều-Hiểu ít

- Học nhiều: Học sinh tham gia nhiều hoạt động trong giờ học với thời gian và lượng kiến thức nhiều nhưng không kịp hiểu bài

- Hiểu ít: Thiếu độ sâu và chiều rộng hiểu biết, thiếu các năng lực mới

1.4 Giáo viên chưa nhận ra vấn đề của học sinh

- Giáo viên không biết hoặc chưa nhận ra được vấn đề liên quan đến việc học của HS

- Chưa có ý thức và thói quen quan tâm chú ý riêng tới từng đối tượng học sinh

- Giáo viên chưa có thói quen chấp nhận sự khác biệt của từng em học sinh

- Giáo viên thiếu năng lực quan sát, lắng nghe, cảm nhận, phản ứng tinh tế và nhạy cảm trước việc học của riêng từng cá nhân học sinh

1.5 Giáo viên chưa chấp nhận thực tế bản thân và đồng nghiệp:

- Giáo viên không hoặc chưa có khả năng tự giám sát, theo dõi và điều chỉnh bản thân

do đặc tính môi trường làm việc có tính đơn lẻ giữa các lớp học khác nhau

- Nhiều giáo viên chưa hiểu đúng về năng lực bản thân và chưa chấp nhận bản thân và đồng nghiệp

1.6 Giáo viên thực hiện các bài học với tốc độ nhanh và qua loa.

Giáo viên hiếm khi hỏi học sinh về ý kiến của các em hay lý do của các câu trả lời (kiến thức bài học không được đào sâu) Trong nhiều trường hợp, giáo viên và học sinh đánh giá câu trả lời của các bạn khác là đúng hay sai Thiếu sự suy ngẫm sâu sắc

vể câu trả lời của học sinh trong bài học dẫn đến HS không hiểu cặn kẽ về bài học

2 Trong sinh hoat chuyên môn:

2.1 Thái độ đánh giá trong sinh hoạt chuyên môn.

Về thái độ đánh giá của giáo viên đối với học sinh: trong khi thảo luận sau bài học, giáo viên thường đề cập đến việc học sinh không thể tập trung vào bài học hơn là miêu

tả lại bối cảnh học tập của học sinh

2.2 Sự tự chủ của giáo viên.

Hơn nữa, giáo viên có xu hướng gặp khó khăn trong việc sử dụng chương trình một cách linh hoạt và hiếm khi tổ chức lại chương trình trong các bài học Đối với một số

các chủ đề nhất định, việc thay đổi nội dung dạy học cho phù hợp thực tế lại bị phản đối

2.3 Sự học hỏi của giáo viên.

Học hỏi là việc không thể thiếu đối với sự phát triển chuyên môn của giáo viên Giáo viên thiếu cơ hội để nâng cao kiến thức học thuật của họ.Trình độ của giáo viên tiểu học còn thấp khi nhiều người chỉ được đào tạo thiếu bài bản Hơn nữa, cơ hội học tập giúp giáo viên mở rộng kiến thức còn rất hạn chế Nhằm nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên, chúng ta đã tiến hành một loạt các khoá tập huấn nhưng có hai vấn

đề của hình thức bồi dưỡng này liên quan đến số lượng người tham dự và tính liên quan của chương trình bồi dưỡng Hoạt động sinh hoạt chuyên môn được coi là nơi để nâng cao nền tảng thực hành, trên thực tế lại là nơi đánh giá đồng nghiệp, khiến cho việc xây dựng mối quan hệ chia sẻ giữa các giáo viên trở nên rất khó khăn Thiếu sự học tập của tập thể dẫn đến sự suy giảm động cơ học tập của mỗi cá nhân giáo viên

2.4 Sự đối thoại giữa các thành viên.

Điều này thể hiện rõ ở các giáo viên khi tiến hành sinh hoạt chuyên môn: (1) thiếu sự

chú ý của người nghe dành cho người đang phát biểu; (2) xu hướng người phát biểu chỉ hướng vào nói với chủ trì (3) sự ngần ngại của một số giáo viên trong việc đưa ra

ý kiến nhận xét của mình Vì những yếu tố trên, ở giai đoạn đầu của sinh hoạt chuyên

môn, việc tạo ra một cuộc đối thoại cởi mở hay mối quan hệ đối thoại giữa cách giáo viên tại các trường là việc làm rất khó khăn