Ứng dụng CNTT giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản ở tuổi vị thành niên cho học sinh trong môn sinh học 8

“Ứng dụng công nghệ thông tin để giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản ở tuổi vị thành niên trong môn Sinh học 8”.1/ Lý do chọn đề tài: Là một giáo viên, với nhiều năm làm công tác chủ

Trang 1

“Ứng dụng công nghệ thông tin để giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản ở tuổi vị thành niên trong môn Sinh học 8”.

1/ Lý do chọn đề tài:

Là một giáo viên, với nhiều năm làm công tác chủ nhiệm và giảng dạy, tôiluôn buồn lòng và suy nghĩ rất nhiều về vấn đề học sinh bỏ học giữa chừng tạiđơn vị mình công tác Một trong số những nguyên nhân khiến số lượng học sinhtại trường THCS Chu Văn An liên tục giảm là do các em nghỉ học sớm đi lấychồng, cũng có em mang thai ngoài ý muốn để bất đắt dĩ phải nghỉ học Làm mẹ

ở tuổi này, liệu rồi cuộc sống của các em sẽ ra sao? Câu hỏi đó cứ lờn vờn trongđầu tôi Tôi cảm thấy mình thật có lỗi vì bản thân là một giáo viên sinh học màcòn được nhà trường giao nhiệm vụ giảng dạy môn sinh 8 - Sinh học cơ thểngười, hơn ai hết tôi biết rất rõ những hệ lụy từ việc mang thai sớm ở tuổi vịthành niên, tôi cần phải có trách nhiệm Tôi trăn trở, nghĩ suy và từ vốn kiến

thức mà mình đã có, tôi học hỏi thêm đồng nghiệp để xây đề tài: " Ứng dụng công nghệ thông tin để giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản ở tuổi vị thành niên trong môn Sinh học 8" với hi vọng giúp các em hiểu hơn các vấn đề về giới

tính, về sức khỏe sinh sản vị thành niên sau khi học xong chương sinh sản

2/ Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:

Đề tài: “Ứng dụng công nghệ thông tin giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản ở tuổi vị thành niên trong sinh học 8” với mục tiêu: Thông qua môn

học, thông qua những hình ảnh, video, tổ chức trò chơi giúp cho bài giảng sinhđộng, học sinh hứng thú, chủ động lĩnh hội kiến thức, mạnh dạn trao đổi nhữngthông tin, thắc mắc của mình với giáo viên, gia đình

Nhiệm vụ của đề tài: Đưa tài liệu phục vụ cho bài giảng giáo dục giới tính

ở một vài tiết trong môn sinh học 8 chương Sinh sản với mục đích trang bịnhững kiến thức và giáo dục kiến thức về giới tính, sức khỏe, sinh sản và tìnhdục cho học sinh.Từ những hậu quả của sự thiếu hụt kiến thức này hình thànhcho học sinh THCS kỹ năng sống tốt, giảm bớt sự nhút nhát, thụ động của họcsinh, có cách nhìn khoa học, đúng đắn hơn về vấn đề này

Giáo viên: Trần Thị Bích Lũy – Trường THCS Chu Văn An Trang 1

Trang 2

3/ Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh khối 8 trường THCS Chu Văn An, năm học 2014-2015, 2016

2015-4/ Giới hạn của đề tài:

Đề tài được nghiên cứu trong chương sinh sản - sinh học 8 với các bàisau:

+ Bài 58: Tuyến sinh dục (Xem đoạn video-clip về những dấu hiệu xuất hiện ở nam và nữ ở giai đoạn dậy thì)

+ Bài 60,61: Cơ quan sinh dục nam, cơ quan sinh nữ

+ Bài 62: “Thụ tinh, thụ thai và phát triển của thai”: Áp dụng trong cáchoạt động” Thụ tinh và thụ thai, sự phát triển của thai” (Xem đoạn video-clip về

sự thụ tinh và hình thành thai)

+ Bài 63: Cơ sở khoa học của các biện pháp tránh thai

5/ Phương pháp nghiên cứu:

Trong khuôn khổ và phạm vi đề tài này tôi sử dụng chủ yếu một số

phương pháp sau:

- Nghiên cứu toàn bộ chương trình sinh học 8

- Quan sát sư phạm: Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí của học sinh trung học cơ sở

- Tìm nguồn tư liệu trên internet

- Phân tích đánh giá tính hiệu quả của các tư liệu và tổ chức ứng dụng

- Đánh giá kết quả bài giảng ứng dụng công nghệ thông tin, so sánh đối chiếu với phương pháp truyền thống

- Điều tra giáo dục

- Tổng kết kinh nghiệm

Trang 3

1/ Cơ sở lí luận:

Một vấn đề đáng quan tâm cho xã hội, gia đình, cá nhân mỗi người đó là

sự thiếu hụt về kiến giáo dục giới tính, sinh sản, tình dục cho học sinh trung học

cơ sở Sức khỏe sinh sản của các em lúc này đứng trước nhiều mối đe dọanghiêm trọng Nếu không được hướng dẫn, chăm sóc một cách đúng đắn gây ranhững nguy cơ lớn nhất ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của các em là tìnhtrạng có thai sớm và tình trạng nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục nhưHIV/AIDS, giang mai, lậu

Theo nghiên cứu cho thấy, tại Việt Nam mỗi năm có khoảng 70 nghìn caphá thai ở lứa tuổi vị thành niên, thanh niên chưa có gia đình Chỉ riêng bệnhviện phụ sản trung ương hàng năm có khoảng 5 nghìn ca phá thai, trong đó cótới 30% thai phụ dưới 24 tuổi, có em 15 tuổi đã có 2 lần phá thai

Vì vậy, trong giáo dục cần đổi mới phương pháp_ phương tiện dạy học đểgiáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản nhằm trang bị cho các em đầy đủ nhữngkiến thức về giới tính, sức khỏe sinh sản, về tình bạn, tình yêu…, giúp cho họcsinh hứng thú, phát huy tính tích cực chủ động trong quá trình lĩnh hội kiến thức,bồi dưỡng kiến thức tự học và tự vận dụng kiến thức vào trong thực tiễn giảmbớt tính nhút nhát, thụ động của học sinh Đây là việc làm cần thiết bên cạnhviệc giảng dạy văn hóa để góp phần tạo ra một tương lai thật tươi sáng cho học

sinh, Vì “Trẻ em chính là mầm xanh, là tương lai của đất nước”, những kiến

thức mà các em tiếp thu ngày hôm nay, chính là nền tảng giúp cho các em vàođời sau này, giúp cho các em xây dựng một đất nước Việt Nam ngày càng tươiđẹp hơn, sánh vai với các nước trên khu vực và trên thế giới

Nhằm tạo ra một “môi trường học tập mới-môi trường dạy học điện tử”

thật sự mang lại hiệu quả cao theo tôi: Việc sử dụng hình ảnh, video để tóm tắt các quá trình trong việc giáo dục giới tính và hậu quả của việc quan hệ tình dục sớm là cần thiết.

Trang 4

Trước kia, khi giáo dục giới tính cho học sinh, giáo viên sử dụng tranhảnh sẵn có ở trường để giảng dạy thông qua thông tin trên kênh hình để truyềnđạt kiến thức cho học sinh hoặc dạy lý thuyết xuông nên làm cho học sinh khótiếp thu nội dung bài, hậu quả các em tiếp nhận kiến thức rời rạc, chắp vá từ đólàm cho các em tò mò, tự tìm kiếm thông tin theo hướng lệch lạc.

Để việc giáo dục giới tính cho học sinh mang lại hiệu quả cao người giáoviên cần phải giải quyết vấn đề đó thật rõ ràng, không úp mở để học sinh khỏiphải thắc mắc, tránh tiếp thu những luồng thông tin sai lệch…Vì vậy, việc trang

bị cho học sinh những kiến thức giới tính, sinh sản, tình dục trong chương trìnhsinh học 8 theo tôi sử dụng công nghệ thông tin rất cần thiết, giáo viên có thểtrình chiếu những hình ảnh hay đoạn video-clip bao gồm các quá trình dài ởnhững kiến thức hoặc các bài mang tính chất trừu tượng, khó hiểu, học sinhkhông hình dung được, giúp cho việc ghi nhớ nội dung bài dễ dàng, khắc sâu và

mở rộng hơn, phát huy khả năng trực quan tìm tòi, sâu chuỗi kiến thức quanhững hình ảnh, đoạn video-clip của giáo viên

Giáo viên có thể sử dụng hình ảnh, video ở khía cạnh khác như thiết kếtrò chơi ở hoạt động củng cố bài học:

- Với phương châm “Chơi mà học, học mà chơi”, tôi nhận thấy qua các

bài học để tăng hứng thú học tập, giảm sự căng thẳng của giờ học, tăng hiệuquả của bài giảng, việc tổ chức một trò chơi trong tiết học rất quan trọng

- Các hoạt động trò chơi thường vận dụng như: Ô cửa bí mật, đi tìm ẩnsố… với sự thiết kế khéo léo bằng Power point giáo viên sẽ giúp cho học sinhhiểu khắc sâu và vận dụng kiến thức đã học để giải quyết các tình huống xảy ratrong đời sống, từ đó hình thành cho học sinh kĩ năng sống tốt khi còn ngồi trênghế nhà trường

Qua những hậu quả của việc thiếu hiểu về kiến thức giới tính, sinh sản,tình dục và những biện pháp giáo dục của giáo viên cung cấp đã hình thành chohọc sinh đạo đức tốt, có cách nhìn khoa học, đúng đắn về vấn đề giới tình và

Trang 5

tình dục, nên những học sinh có nguy cơ bỏ học đã có thái độ học tập nghiêmtúc, học sinh nghỉ học sớm lấy chồng, bỏ nhà theo người yêu không còn nữa

2/ Thực trạng của vấn đề:

Bản thân là giáo viên đang giảng dạy bộ môn Sinh học tại Trường trunghọc cơ sở Chu Văn An Tôi nhận thấy việc giáo dục cho các em về kiến thứcgiới tính, sức khỏe sinh sản, tình dục chưa có hiệu quả và gặp rất nhiều khókhăn, sự thiếu hiểu biết về những kiến thức này ở học sinh là do những nguyênnhân sau đây:

a/ Học sinh :

+ Học sinh ở lứa tuổi THCS (lớp 8) đang ở giai đoạn tuổi dậy thì với sựthay đổi về nội tiết, dinh dưỡng, cơ thể và tâm sinh lí Dậy thì hiện nay diễn rangày càng sớm làm tăng khoảng thời gian sinh sản của các em nữ khi các emchưa trưởng thành về mặt trí tuệ, tâm lý, xã hội

+ Khi học tới những bài đề cập tới vấn giới tính, sinh sản, tình dục… họcsinh rất e dè, e ngại, rụt rè, chưa mạnh dạn, trong quá trình tìm hiểu hay tiếp thukiến thức có liên quan Nhiều em nhận thức chưa đúng đắn mọi việc làm và suynghĩ mang cảm tính, bắt chước chưa có tính chọn lọc nên đã có những hành vi,suy nghĩ sai lệch: Yêu sớm, bỏ học, bỏ nhà theo người yêu, quan hệ tình dục ởtuổi vị thành niên, kết quả học tập thấp, tham gia vào các tệ nạn của xã hội,mang thai sớm

b/ Giáo viên :

+ Đối với nhiều giáo viên cho rằng việc giáo dục giới tính, sức khỏe sinhsản, tình dục là vấn đề tế nhị "không nên vẽ đường cho hươu chạy", khi dạynhững kiến thức này giáo viên nói chung chung, chưa trao đổi cung cấp đầy đủnhững kiến thức cần thiết cho các em, không có sự định hướng và có phươngpháp giảng dạy để thu hút học sinh

Trang 6

+ Một số giáo viên cũng lo ngại nếu cung cấp cho học sinh những thôngtin và biện pháp tránh thai, các bệnh lây qua đường tình dục sẽ vô tình thúc đẩycho học sinh hoạt động tình dục sớm và bừa bãi

c/ Gia đình và xã hội:

+ Đặc thù đời sống của địa phương xã Eah'Leo:

o Thứ nhất, người dân Jarai tại chỗ, tập tục tảo hôn vẫn còn lưu giữ,các em thường nghỉ học sớm để kết hôn, cũng có thể các em vừakết hôn vừa đi học

o Thứ hai, người dân từ các nơi khác đến làm kinh tế, cuộc sốngnhiều khó khăn, chưa quan tâm đến đời sống, học tập của con dẫnđến con có lối sống lệch lạc, mang thai ngoài ý muốn

+ Nhiều bậc phụ huynh chưa giám trực tiếp trao đổi cho con mình vềnhững vấn đề giáo dục giới tính ‘Trời sinh voi sinh cỏ” đến tuổi thì con tự biếthết, nhiều bậc cha mẹ vẫn tồn tại những suy nghĩ phong kiến như trao đổi, cungcấp cho trẻ những kiến thức về giới tính là “vẽ đường cho hươu chạy” Vì thế họkhông bao giờ trao đổi với các em về những vấn đề này Rồi từ đó, không ítngười đã “giáo dục” con bằng cách nhốt lại hay đòn roi khi biết con yêu sớm

+ Sự phát triển đáng kể của ngành truyền thông, phim ảnh, hệ thốngInternet, các mạng xã hội… học sinh giờ đây có thể tiếp xúc với nhiều luồngthông tin hơn các thế hệ trước Với những trang web sex, blog đen, phim, sáchbáo mang tính chất đồi trụy sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống tình dục của cácem…

Cụ thể tại trường Trung học cơ sở Chu Văn An:

- Năm học 2011-2012 có em Nguyễn Thị Thu Thanh học sinh lớp 9A mang thai ở tuổi 15 và phải bỏ học giữa chừng

- Năm học 2012-2013 có em Nay H Brai lớp 8E cưới chồng khi còn đihọc, Em Trần Thị Thu Hương lớp 9A cũng làm mẹ khi đang ngồi trên ghê nhàtrường

Trang 7

- Năm học 2013-2014 lớp tôi chủ nhiệm 7A4 có em Nguyễn Thanh Hậu

và em Đỗ Thị Ngọc Mẫn yêu nhau và có những cử chỉ rất gần gũi nhau, nhiềulúc tôi còn bắt gặp các em "tâm sự” rất thân mật ở cánh đồng sau trường, các em

sa sút trong việc học, nếu không kịp thời ngăn chặn thì khả năng làm mẹ khi còn

là học sinh rất dễ xảy ra

Từ những thực trạng trên tôi nghĩ việc giáo dục giới tính cho các em là rấtcần và việc trang bị kiến thức về sinh sản cho các em dù sao vẫn tốt hơn là đểcác em tự thân mò mẫm trong "bóng tối”

Vì vậy, tôi xin trao đổi với đồng nghiệp kinh nghiệm: " Ứng dụng công nghệ thông tin để giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản ở tuổi vị thành niên trong môn sinh học 8” với mục đích đổi mới phương pháp dạy học - phương

tiện dạy học nhằm phát huy tính hứng thú học tập của học sinh, giáo dục cho các

em có kĩ năng sống tốt, tích cực và chủ động trong việc tiếp thu những kiếnthức, từ đó các em giải đáp những tò mò, thắc mắc của bản thân đồng thời là

hành trang cần thiết cho việc chăm sóc sức khỏe bản thân Để cho “Hươu chạy đúng đường”.

3/ Nội dung và hình thức của giải pháp:

a Mục tiêu của giải pháp:

Ứng dụng công nghệ thông tin giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản ởtuổi vị thành niên trong chương trình sinh học 8, góp phần làm đổi mới phươngpháp, phương tiện dạy và học, giúp cho giáo viên tiết kiệm thời gian trong việctìm kiếm cắt dán tranh ảnh, thiết kế trò chơi… trên bảng phụ Giúp cho học sinhtiếp cận được một lượng kiến thức phong phú, sâu rộng và thật sự sinh động

Giáo viên sử dụng tốt các tư liệu minh họa (hình ảnh, Video-clip), trìnhchiếu nội dung phù hợp giúp cho học sinh hứng thú học tập, mạnh dạn trongviệc tiếp nhận kiến thức sức khỏe sinh sản, tình dục, tránh các tệ nạn xã hội,giảm sự bùng nổ dân số và không có việc làm, từ đó các em chủ động trong xâydựng kế hoạch học tập, góp phần giải phóng sức lao động của con người vànâng cao chất lượng cuộc sống

Trang 8

Trang bị những kiến thức giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản ở tuổi vịthành niên trong chương trình sinh học 8, làm tiền đề cho cuộc sống của các em,biết tự bảo vệ mình, từ đó các em tránh tiếp thu những kiến thức lệch lạc và tudưỡng học tập để đạt mục đích đề ra.

∙Mục đích của việc sử dụng hình ảnh, video để giáo dục giới tính cho học sinh:

+ Tạo điều kiện để thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, loại trừkhuynh hướng dạy chay làm cho bài học khô khan, mang tính chất lí thuyết, ápđặt học sinh

+ Làm tăng tính hấp dẫn đối với nội dung học, gây hứng thú học tập, giúpcho bài dạy thêm sinh động

+ Qua những hình ảnh giáo viên trình chiếu học sinh phân tích nội dung

và thấy được những hậu quả việc thiếu hiểu biết giới tính, sinh sản, tình dục ởlứa tuổi vị thành niên và những hậu quả đó không phải ai khác phải gánh chịu

mà đó là các em (Đặc biệt là những học sinh nữ) Với những hậu quả như: quan

hệ tình dục sớm (Tổn thương cơ quan sinh dục ở nữ), mắc các bệnh lây quađường tình dục; Bệnh lậu, giang mai, HIV-AIDS ), mang thai ở tuổi vị thànhniên ( ảnh hưởng đến học tập, hạnh phúc gia đình trong tương lai, vị thế trong

xã hội, nguy cơ tử vong cao), nạo phá thai (Rạn tử cung, dính buồng tử cung,tắc vòi dẫn trứng gây vô sinh…)

+ Hình ảnh,Video-clip là nguồn tư liệu giúp cho học sinh khai thác nộidung bài học một cách tích cực, tự giác Học sinh vận dụng những kiến đã họcvào thực tế từ đó có những biện pháp để bảo vệ, vệ sinh cơ thể như: giữ vệ sinh

bộ phận sinh dục, trong thời gian kinh nguyệt ở nữ chú ý chế độ ăn uống và vệsinh, tình dục an toàn, giảm sự bùng nổ dân số… hình thành kỹ năng sống, giáodục thẩm mỹ cho học sinh, xây dựng mục đích học tập rõ ràng và tình bạn khácgiới trong sáng và lành mạnh Với biện pháp vừa truyền thụ tri thức, vừa giáodục cho học sinh có ý thức đối với bản thân, để hình thành

Giáo viên: Trần Thị Bích Lũy – Trường THCS Chu Văn An Trang

8

Trang 9

“Ứng dụng công nghệ thông tin để giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản ở tuổi vị

thành niên trong môn Sinh học 8”.

nhân cách, ý thức cho học sinh, để các em trở thành một con người vừa có tri

thức vừa có đạo đức

∙ Chú ý : Việc sử dụng hình ảnh, video-clip để làm tư liệu trong giảng

dạy cần phải đảm bảo nguyên tắc sau:

+ Hình ảnh, video-clip phải phù hợp, đúng kiến thức trọng tâm

+ Không nên quá dài, chất lượng hình ảnh, âm thanh phải rõ ràng

+ Không nên sử dụng video-clip không rõ nguồn gốc, nhạy cảm

+ Liên kết với các file nội dung và video-clip phải phù hợp với nhau

+ Khi chiếu đoạn video-clip phải chậm không nhanh quá…

b/ Nội dung và cách thức thực hiện:

Cách ứng

CNTT

Sử Bài 58 Giáo viên cho học sinh xem +Tinh thần không nên

dụng “Tuyến sinh đoạn video, clip về những dấu lo lắng trước sự thay

video dục” hiệu ở tuổi dậy thì của nam đổi cơ thể ở giai đoạn

(khoảng 11-12 tuổi) và nữ này.Tư vấn cho những

(Khoảng 10-12 tuổi) học sinh cơ thể phát

→Qua những dấu hiệu xuất triển không bìn

h

hiện ở tuổi dậy thì nam và nữ thường.

trên đoạn video, giáo viên +Biện pháp giữ vệ sinh

nhấn mạnh dấu hiệu xuất tinh cơ thể, cơ quan sinh

lần đầu (ở nam) và dấu hiệu dục (Đối vơi các em nữ hành kinh lần đầu ở nữ là quan trong thời gian hành

trọng nhất, có khả năng sinh kinh nên chú ý đến chế

sản, nhưng ở lứa tuổi các em độ ăn uống và sự vận thì chưa sinh sản được,Vì sao? động cơ thể , giữ vệ

sinh vùng kín trong thời

Trang 10

Các em cần phải làm gì để gian này)

tránh xa đời sống tình dục ở +Có lối sống lành

tuổi vị thành niên? mạn

h

trong quan hệ bạn bè (đặc biệt là bạn khác giới),vui chơi

… biết chắc lọc những thôn

g

tin trên các phương tiện đại chúng ( không xem các web sex, blog đen, phim

, sách báo mang tính chất đồi trụy)

+Giá o

dụ c

tín h

thẩm

mỹ về cách mặc những loại trang phục cho học

sinh (chú trọng các các học sinh nữ)

Sử Bài 60, 61 Trình chiếu hình ảnh mang

dụng “Cơ quan tính trực quan, kết hợp dùng

Trang 11

Trang 12

nhiễm đường sinh dục? Biện sẽ nhận thấy đường

Tại sao chúng ta không nên đường tiết niệu Dễ

quan hệ tình dục vào tuổi vị gây viêm nhiễm nếu vệ

-Biện pháp bảo vệ, thường xuyên vệ sinh

cơ quan sinh dục nam

và nữ hàng ngày tránh các bệnh viêm nhiễm

do các vi khuẩn gây ra đặc biệt là khi thời tiết nóng, vận động nhiều hay chơi thể thao, không nên mặc quần quá chật và ẩm ướt -Cơ thể chưa phát triển đầy đủ cả về sinh – tâm

lý, các bộ phận của cơ quan sinh dục (ở nữ) chưa hoàn thiện nếu quan hệ tình dục ở giai đoạn này làm cho bộ phận sinh dục sẽ bị tổn thương, dễ bị trầy sướt gây viêm nhiễm, lở loét

và sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe và khả năng sinh sản sau này , dễ bị mắc

Trang 13

11

Trang 14

các bệnh lây qua đường tình dục.

Sử Bài 62 * Giáo viên cho học sinh xem -Cơ sở thực hiện kế

dụng “Thụ tinh, video “ Sự thụ tinh” thay vì sử hoạc

h

hóa gia đình,

video thụ thai và dụng tranh, giáo viên cho học quan hệ tình dục an

phát triển sinh thuyết minh rõ đường đi toàn để tránh mang

của thai” của tinh trùng gặp trứng sau thai ngoài ý muốn:

Áp dụng khi khi thụ tinh, hợp tử di chuyển Ngăn trứng chín và

dạy phần I, về làm tổ ở cổ tử cung Khi tới rụng, không ch

II Sự thụ tử cung, khối tế bào đã phân trùng gặp trứng, ngăn

chia sẽ bám vào lớp niêm mạc cản sự làm tổ của trứng

tinh thụ thai

và phát triển tử cung đã được chuẩn bị sẵn đã thụ tinh

của thai (dày, xốp và xung huyết) để -Vận động sinh để có

làm tổ và sẽ phát triển thành kế hoạch nhằm mụcthai→ Sự thụ thai (lớp niêm

Trang 15

12

Định dạng
Số trang	31
Dung lượng	2,96 MB