Xử lí giọng hát trên máy tính

Ở đây ta sẽ nói cụ thể về cách xử lý các track Vocal Xử lý Vocal sau khi thu là một bước rất quan trọng trong phòng thu!. Nhưng để đơn giản có thể chia qua trình xử lý giọng hát Vocal là

Cơ bản xử lý giọng hát trên máy tính

Sau quá trình thu âm trong các phần mềm chuyên dụng như Cubase, Sonar, Protool, Adobe Audition, Cool Edit Pro v.v.v.v Bước tiếp theo là xử lý các track thu được bằng các Plug-in Ở đây ta sẽ nói cụ thể về cách xử lý các track Vocal

Xử lý Vocal sau khi thu là một bước rất quan trọng trong phòng thu! Bước này rất phức tạp và đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao, viết về nó chắc sẽ phải rất nhiều, và mỗi người tùy trình độ và công cụ xử lý sẽ đạt được những kết quả khác nhau Nhưng để đơn giản có thể chia qua trình xử lý giọng hát Vocal làm 4 bước sau:

1- Xử lý tạp âm và các lỗi nhỏ sau khi thu

2- Xử lý Equalyzer bằng các phần mềm EQ

3- Xử lý dynamic bằng các compressor hoặc nói một cách dễ hiểu là chỉnh vocal cho đều

4- Xử lý Effect ở đây gồm cả bước hiệu chỉnh các nốt phô

Bây giờ tôi sẽ nói qua một chút từng bước một, để nói kỹ chắc ko thể đủ trong một bài viết được

Việc đầu tiên cần load track vocal và các phần mềm thu âm như Sonar, Cubase, FL, Sonny Forge v.v sau đó bắt đầu tiến hành các bước xử lý

1-Xử lý tạp âm và các lỗi nhỏ sau khi thu

a-Xử lý tạp âm

Các bác nên nhớ rằng, điều quan trọng nhất là sản phẩm gốc sau khi thu phải rất tốt, các xử lý chỉ là

phần phụ và hoàn toàn phụ thuộc vào chất lượng thu mộc, vì vậy nên tập trung kỹ vào phần cứng khi

thu và điều kiện phòng thu, nếu chất lượng thu được là rác thì có xử lý sao đi nữa thì vẫn là rác Do đó tốt nhất cần thu lại thật chuẩn Tuy nhiêu sau khi thu xong dù sao vẫn tồn tại những tạp âm nhỏ mà ta cần xử lý

Để loại bỏ tạp âm chúng ta có thể sử dụng một số plug-in như Waves X-Noise trong trong gói sản phẩm

Waves Mercury Complete của hãng WAVES hoặc Noise Redusion của Sony Forge hoặc Audition mà

tôi đã post trong topic Phần mềm thu âm Ví dụ như dùng X-Noise như hình dưới

Cách dung cho các sản phẩm loại này thường gồm 2 bước:

1-Scan tạp âm cần loại bỏ Hãy chọn một đoạn trống trong phần thu có chứa tín hiệu tạp âm và nhấn nút Learn như hình dưới, nút này sẽ nháy màu đỏ, bạn hánh nhấn nút Play của phàn mềm thu âm để phát đúng đoạn có chứa tạp âm, chạy đến cuối phần chứa tạp âm lại nhấn lại nút Learn để ngững quá trình scan tạp âm Ta sang bước 2

2-Quét đen toàn bộ đoạn vocal, nhấn nút play để phát và chỉnh hai thanh gạt Reduction và Threshold một cách hợp lý nhất để đạt được hiệu quả mong muốn.Đầu tiên đẩy dần thanh Threshold để loại tạp

âm, nếu đẩu lên cao tạp âm vẫn ko hết mới chỉnh sang than Reduction Chú ý đừng để thanh gạt

Reduction ở vị trí cao quá vì có thể sẽ bị cắt mất một số tần số cao

b- Xử lý các lỗi nhỏ như tiếng suỵt, nuốt nước bọt

Các bạn có thể dùng các sản phẩm dạng De-Essers, ví dụ như Waves DeEsser cũng của gói sản phẩm

Để cho đơn giản đỡ tốn thời gian các bạn có thẻ dung ngay các preset có sẵn của nó Ví dụ preset Male Ess loại bỏ tiếng sịt khi phát âm các từ S, X preset Female Shh sẽ loại bỏ tiếng Shh phải ra sau câu hát v.v… Các bạn có thể hiệu chỉnh mức độ loại bỏ bằng cần gạt Threshold như hình dưới

2-Xử lý Equalyzer bằng các phần mềm EQ

Bước này được dùng trong tất sử lý tất cả các track audio, nhưng để sử lý vocal đặc biệt quan trọng và

có thể dung các plug-in EQ, như tôi vẫn hay dùng EQ của Sony trong Forge hoặc Waves Q10

Paragraphic EQ cũng của gói sản phẩm Waves Mercury Complete Nói chung để đơn giản có thể tìm ở

đó các preset có sẵn cho vocal rồi chỉnh một chút cho đến khi đạt hiệu quả mong muốn Nhưng nói chung đối với vocal ta thường loại bỏ các tần số dưới 70Hz vì nó nằm ngoài tầm âm của giọng nói, giảm một chút ở tần âm 1000Hz cho giọng hát đỡ sắc, chú ý điều chỉnh tầm âm ở quãng 2000Hz tùy thuộc vào giọng ca sỹ Ở bước này cần chú ý là ta nên giảm những tần số thừa chứ ko nên tăng những tần số thiếu, cố gắng theo nguyên tắc giảm dần từng tần số tạo rác Nói chung là vậy nhưng tùy thuộc vào giọng và kinh nghiệm của từng người sao cho đạt hiệu quả cao nhất và ở đây sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng và chất lượng monitor của phòng thu Ví dụ cách chỉnh EQ dưới dùng sản phản của Waves là một ví dụ nói chung tương đối tổng hợp cho các vocal

3-Xử lý dynamic bằng các compressor hoặc nói một cách dễ hiểu là chỉnh vocal cho đều

Điều rất quan trọng cho vocal trong bản Mix là sao cho nghe rõ, ko bị át bới các nhạc cụ khác và đồng thời lại hòa trộn tốt với nền nhạc Để làm điều này một trong những bước quan trọng là làm tốt sử lý dynamic bằng các phần mềm Compressor, ví dụ như dùng phần mềm C1 Compressor của bộ Waves Mercury Complete như hình dưới Để cho vocal thường chỉnh các thông số sơ bộ như sau: Ngưỡng xử lýTreshold khoảng -20Db, thời gian tăng đến cực đại Attack từ 0-0,1 mrs, Thời gian tắt dần Release từ 80-100 mcs, Mức độ nén Ratio thường là 1:4 , Ví dụ minh họa nói chung như hình vẽ dưới

4-Xử lý Effect ở đây gồm cả bước hiệu chỉnh các nốt phô

Thường thì các effect dạng Reverb, delay ko thêm vào track vocal ghi mộc mà chỉ thêm vào trong quá trình hòa chung với mix, nghe cùng các nhạc cụ khác Các effect này mỗi nói dùng một kiểu, nhưng tôi hay dùng Express Reverb của Sony Forge hoặc WaveArts MasterVerb của bộ Wave.Arts.Power.Suite theo phuơng pháp efect song song (Send) mà tôi cũng đã post lên diễn đàn Chỉnh nhiều hay ít là do tai nghe của các bác thôi! Để hướng dẫn chỉnh cụ thể thì tôi ko đủ thời gian, khi nào rảnh sẽ viết tiếp

Còn bây giờ trước khi add thêm các effect cần thêm bước hiệu chỉnh các nốt phô Để dùng riêng cho

viẹc này có Mellodyne hoặc Antares Autotune đã có trong topic Các Plug-in xử lý âm thanh, thằng này

dùng hơi phức tạp và chỉ dùng với giọng hát quá “phô” Cách dùng chắc sẽ cần phải viết riếng một bài Đối với các bác dùng Cubase 5 có thể dùng 1 công cụ được tích hợp sẵn để chỉnh cao độ vocal

rất mạnh là VariAudio rất tiện lợi và nhanh

Thường để cho nhanh tôi hay dùng Waves Ultrapitch cũng của gói Waves Mercury Complete như hình dưới

Cách dùng nói chung dài nên các bác tự mò Để đơn giản nên sử dụng các preset có sẵn của nó rồi nghe xem hiệu quả Ví dụ nếu bài hát giọng trưởng dùng preset Major cluster và nghe xem nó hiệu chỉnh ra sao v.v…

Tất cả các bước xử lý trên nên dùng phương pháp inset (áp nối tiếp các plug-in thẳng vào track)

Sau khi đã hoàn thiện tất cả các bước có ta cần thêm một số hiệu ứng maximize bằng Plug-in BBE Sonic Maximizer, ở đây cần chọn preset Volcal có sẵn cho đơn giản, nhớ chỉnh nút Output Level để tín hiệu ra cho phù hợp, để cho âm thanh sáng hơn có thẻ dùng thêm hiệu ứng Exiter của modul Multiband

Harmonic Exiter trong VST Plug-in iZotope Ozone và cũng để cho đơn giản nên chọn Preset có sẵn

Comercial Voice

Sau khi đã xử lý chuẩn rồi, ta sẽ đánh bóng track vocal bằng các hiệu ứng vang như Reverb hoặc delya tuỳ nhu cầu và tuỳ bài Các hiệu ứng này nên để ơ chế độ Send (hiệu ứng song song) Cái này sẽ nói sau

vì cần cụ thể

Nói chung để viết kỹ rất dài và tôi cũng đã hết giờ làm Các ví dụ cũng như phần mềm tôi đưa ra chỉ là tương đối, có rất nhiều phần mềm tính năng tương tự của các hãng khác, và có những cách chỉnh khác

Có thời gian các bác sẽ tự nghiên cứu thêm trên nghuyên tắc chung này