Khả Năng & Hiện Thực Khả năng Hiện thực Khái niệm Mối quan hệ biện chứng Phương pháp luận 3 mối quan hệ đặc trưng 3 kết luận Khái niệm Phân biệt Phân loại 1. Khái niệm khả năng và hiện thực:  Hiện thực là phạm trù chỉ những cái đang tồn tại trên thực tế.  Khả năng là phạm trù chỉ cái chưa xuất hiện, chưa tồn tại trên thực tế, nhưng sẽ xuất hiện, sẽ tồn tại thực sự khi có các điều kiện tương ứng. a. Phân biệt hiện thực & hiện thực khách quan:  Hiện thực khách quan là khái niệm chỉ các sự vật, vật chất tồn tại độc lập với ý thức của con người.  Hiện thực bao gồm:  Những sự vật, hiện tượng vật chất đang tồn tại một cách khách quan trong thực tế.  Những gì đang tồn tại một cách chủ quan trong ý thức của con người.  Không nên quan niệm khái niệm hiện thực rộng hơn khái niệm hiện thực khách quan. Đây là những khái niệm triết học phản ánh những mặt khác nhau của thế giới chúng ta đang sống. b. Khả năng:  Khả năng là “cái hiện chưa có” nhưng bản thân khả năng với tư cách “cái chưa có” đó lại tồn tại. Các sự vật được nói tới trong khả năng chưa tồn tại, nhưng bản thân khả năng để xuất hiện sự vật đó thì tồn tại. → Dấu hiệu cơ bản để phân biệt khả năng với hiện thực là : Khả năng là cái chưa có, hiện thực là cái hiện đang có đang tồn tại.  Phân biệt khả năng với một số khái niệm:  Khả năng không đồng nhất với cái ngẫu nhiên và phạm trù xác suất.  Tiền đề, hoặc điều kiện của một sự vật: • Tiền đề hay điều kiện của một sự vật: là những cái hiện đang tồn tại thật sự, là những yếu tố hiện thực trên cơ sở đó xuất hiện cái mới. • Khả năng: không phải là bản thân các tiền đề, điều kiện của cái mới mà là cái mới đang ở dạng tiềm thế, chỉ trong tương lai với những điều kiện thích hợp nó mới tồn tại. Phá sản Khả năng Khả năng thực tế Khả năng tất nhiên Khả năng gần Khả năng xa Khả năng ngẫu nhiên  Phân loại khả năng  Khả năng thực tế: khả năng thực sự tồn tại do hiện thực sinh ra.  Khả năng ngẫu nhiên: khả năng được hình thành do quy luật vận động nội tại của sự vật quy định.  Khả năng tất nhiên: khả năng được hình thành do quy luật vận động nội tại của sự vật quy định. Khả năng tất nhiên bao gồm: • Khả năng gần: có đủ hoặc gần đủ những điều kiện cần thiết để biến thành hiện thực. • Khả năng xa: chưa đủ điều kiện cần thiết để biến thành hiện thực còn phải trải qua nhiều giai đoạn quá độ nữa. [...]... quan hệ biện chứng giữa khả năng & hiện thực: Sự vận động phát triển của sự vật Điều kiện khách quan Hiện thực Sự vật Khả năng Nhân tố chủ quan Quá trình biến khả năng thành hiện thực a Khả năng và hiện thực tồn tại trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau, không tách rời nhau, thường xuyên chuyển hóa lẫn nhau trong quá trình phát triển của sự vật Mối quan hệ giữa khả năng và hiện thực có tính phức tạp:... b Khả năng là cái chưa tồn tại nhưng biểu hiện khuynh hướng phát triển của sự vật trong tương lai Hoạt động thực tiễn không dưạ vào khả năng nhưng phải tính đến khả năng để đề ra chủ trương, kế hoạch hành động thích hợp Cần phân biệt được các loại khả năng để tạo được điều kiện thích hợp biến khả năng thành hiện thực, thúc đẩy sự vật phát triển c Trong tự nhiên, khả năng thành hiện thực được thực hiện. .. hóa khả năng thành hiện thực  Điều kiện khách quan là sự tổng hợp các mối quan hệ về hoàn cảnh, không gian, thời gian để tạo nên sự chuyển hóa đó 3 Một số kết luận về phương pháp luận:  Hiện thực là cái tồn tại thực sự Khả năng là cái hiện chưa có Trong hoạt động thực tiễn cần đưa vào hiện thực để định ra chủ trương, phương hướng hành động Nếu chỉ dựa vào những cái còn ở dạng khả năng thì dễ rơi vào... trong những điều kiện nhất định, ở cùng một sự vật có thể tồn tại nhiều khả năng chứ không phải chỉ một khả năng b Ngoài những khả năng vốn sẵn có, trong những điều kiện mới thì sự vật sẽ xuất hiện thêm những khả năng mới, đồng thời bản thân mỗi khả năng cũng thay đổi theo sự thay đổi của điều kiện c Để khả năng biến thành hiện thực, thường cần không chỉ một điều kiện mà là một tập hợp điều kiện Tập... xã hội, điều đó phụ thuộc nhiều vào hoạt động của con người Vì vậy, cần chú ý: phát huy nguồn lực con người, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát huy tính sáng tạo để biến khả năng thành hiện thực, thúc đẩy xã hội phát triển Cần tránh hai thái cực sai lầm:  Tuyệt đối hóa vai trò nhân tố chủ quan  Hạ thấp vai trò nhân tố chủ quan trong việc biến khả năng thành hiện thực . sản Khả năng Khả năng thực tế Khả năng tất nhiên Khả năng gần Khả năng xa Khả năng ngẫu nhiên  Phân loại khả năng  Khả năng thực tế: khả năng thực sự. 1. Khái niệm khả năng và hiện thực:  Hiện thực là phạm trù chỉ những cái đang tồn tại trên thực tế.  Khả năng là phạm trù chỉ cái chưa xuất hiện, chưa