Tiết 19 - bài 19. Mối quan hệ giữa Gen và tính trạng (có phim minh họa)

cøu th«ng tin SGK/57 kÕt hîp víi kiến thức đã học về gen, mARN và Prôtêin, tr¶ lêi c©u hái phần : - Hãy cho biết cấu trúc không gian và vai trò của nó trong mối quan hệ giữa gen và pr

Trang 1

Thực hiện: Lê Quốc Thắng Trường Trung học cơ sở Nam sơn

- *

Tiet 19 Bai 19 Moi quan he giua Gen va tinh trang.ppt

Trang 2

Làm bài tập sau: Lựa chọn ý đúng trong các câu sau:

Cõu 1 Tớnh đa dạng và đặc thự của Prụtờin được qui định bởi những yếu

tố nào?

a Số lượng, thành phần và trỡnh tự sắp xếp cỏc axit amin.

b Cỏc chức năng quan trọng của Prụtờin.

c Cỏc dạng cấu trỳc khụng gian của Prụtờin.

d Cả a và c.

Cõu 2 Chức năng khụng cú ở Prụtờin là:

a là thành phần cấu trỳc chủ yếu của tế bào và giỳp bảo vệ cơ thể.

b cú khả năng tự nhõn đụi để đảm bảo tớnh đặc trưng và ổn định của nú.

c biểu hiện thành tớnh trạng của cơ thể thụng qua cỏc hoạt động sống.

d là chất xỳc tỏc và điều hoà cỏc quỏ trỡnh trao đổi chất.

Trang 3

TÍNH TRẠNG CỦA CƠ THỂ

Trang 5

Tiết 19 – Bài 19 Mối quan hệ giữa Gen và tính trạng

I Mối quan hệ giữa ARN và prôtêin:

1 Vai trò của mARN:

Yªu cÇu: C¸ nh©n ng cøu th«ng tin SGK/57 kÕt hîp víi kiến thức

đã học về gen, mARN và Prôtêin, tr¶ lêi c©u hái phần :

- Hãy cho biết cấu trúc không gian và vai trò của nó trong mối quan

hệ giữa gen và prôtêin?

- Cấu trúc không gian: mARN

- Vai trò của mARN: tổng

hợp chuỗi axit amin (truyền

đạt thông tin về cấu trúc

Trang 6

mARN sau khi được hình thành rời khỏi nhân ra chất tế bào để tổng hợp chuỗi axit amin (thực chất là xác định trật tự sắp xếp của các axit amin) Điều đó phản ánh mối quan hệ giữa ARN và prôtêin với nhau.

mARN là dạng trung gian trong mối quan hệ giữa gen và prôtêin, có vai trò truyền đạt thông tin về cấu trúc của prôtêin sắp được tổng hợp từ nhân ra chất tế bào

Trang 7

mARN là dạng trung gian trong mối quan hệ giữa gen và prôtêin,

có vai trò truyền đạt thông tin về cấu trúc của prôtêin sắp được tổng hợp từ nhân ra chất tế bào.

2 Quá trình hình thành chuỗi axit amin (chuỗi polypeptit):

Yªu cÇu: C¸ nh©n quan sát H 19.1, kÕt hîp víi kiến thức đã học về

ARN và Prôtêin, tr¶ lêi c©u hái:

Trang 8

Yªu cÇu: C¸ nh©n quan sát H 19.1, kÕt hîp víi kiến thức đã học về

ARN và Prôtêin, tr¶ lêi c©u hái sau:

- Nơi diễn ra quá trình tổng hợp chuỗi axit amin (prôtêin)?

Hãy theo dõi quá trình hình thành chuỗi axit amin trong đoạn phim

minh họa sau

- Có những loại ARN nào tham gia vào quá trình tổng hợp chuỗi axit amin (prôtêin)?

Trang 9

Sơ đồ tổng hợp chuỗi axit amin (Prôtêin)

Trang 10

Met Arg

Val

Tir

Ser Thr

RIBÔXÔM

CÁC AXÍT AMIN

A U G Tir

Các tARN mang AXÍT AMIN tương ứng

Trang 11

Lysine Lys

Tích điện (bazơ)

Trang 13

A U Val

A U G

Tir

A G G Ser

Trang 14

A U Val

A U G Tir

A G G Ser

Thr

Trang 15

A G G Ser

A U G Tir

Val

Tir Ser

Thr

Trang 17

Met

Arg Val

Arg

Tir

Trang 18

X X A Gly

Tyr

Trang 19

X X A Gly

U G G

Thr Tir Ser

Met

Arg Val

X

Tyr

Trang 20

X X A Gly

U G G

Thr Tir Ser

Met

Arg Val

Trang 21

Thr Tir Ser

Met

Arg Val

Tyr

X X A Gly

Trang 22

Thr Tir Ser

Met

Arg Val

Tyr

Chuỗi axit amin

Trang 23

- Các loại nuclêôtit nào ở mARN và tARN liên kết với nhau?

 Các loại nuclêôtit ở mARN và tARN liên kết với nhau thành từng cặp theo NGUYÊN TẮC BỔ SUNG: A – U, G - X và ngược lại.

- Tương quan về số lượng giữa axit amin và nuclêôtit của mARN khi

ở trong ribôxôm?

 Tương quan: 3 Nu (mARN)  1 axit amin (Prôtêin).

Trang 24

Lµm bµi tËp sau:

1 Sự hình thành chuỗi axit amin diễn ra theo những nguyên tắc nào?

2 Cụ thể hoá mối quan hệ giữa Gen (ADN), ARN và Prôtêin theo sơ

đồ sau về số lượng nuclêôtit (Nu) và axit amin:

Nu (gen)  Nu (mARN)  tARN  Axit amin3 cặp 3 1 1

Điều đó có ý nghĩa gì?

 Trình tự sắp xếp các Nu (mARN) qui định trình tự sắp xếp các axit

amin trong chuỗi polypeptit.

Bổ sung và khuôn mẫu

Trang 25

Sự hình thành chuỗi axit amin (prôtêin) được thực hiện dựa trên

khuôn mẫu của mARN và diễn ra theo nguyên tắc bổ sung

II Mối quan hệ giữa Gen và t ính trạng :

Yªu cÇu: Quan sát sơ đồ trên và H19.2, thảo luận nhóm, giải thích các

nội dung ở phần  SGK/58:

Gen (1 đoạn ADN ) mARN Prôtêin Tính trạng1 2 3

Trang 26

Gen (1 đoạn ADN) mARN Prôtêin Tính trạng1 2 3

Giải thích các nội dung trên sơ đồ:

- Mối quan hệ giữa các thành phần trong sơ đồ:

1 Gen (ADN) là khuôn mẫu tổng hợp mARN (ở nhân tế bào).

2 mARN là khuôn mẫu tổng hợp Prôtêin (ở chất tế bào).

3 Prôtêin biểu hiện thành tính trạng của cơ thể.

- Bản chất của mối quan hệ trong sơ đồ:

Trình tự các Nu/mạch khuôn ADN qui định trình tự các Nu/mạch ARN Trình tự các Nu/mạch khuôn của mARN qui định trình tự các axit amin

(cấu trúc bậc 1 của prôtêin).

Prôtêin: tham gia vào cấu trúc và hoạt động của tế bào

biểu hiện thành tính trạng của cơ thể.

Mạch khuôn Mạch khuôn

Trang 27

TÍNH TRẠNG CỦA CƠ THỂ

Qui định

Trang 28

II Mối quan hệ giữa Gen và t ính trạng :

Gen (1 đoạn ADN ) mARN Pr1 2 ôtêin Tính tr3 ạng

Thông qua prôtêin: Gen qui định tính trạng của cơ thể.

Trang 29

7 3

2 Có 9 chữ cái: Đây là đặc điểm về hình thái, cấu tạo,

sinh lí của cơ thể.

4.Có 9 chữ cái: Từ dùng để chỉ mạch của gen trên ADN

trực tiếp tổng hợp mARN.

? ?

? ? ?

5.Có 8 chữ cái: Loại chất có thành phần cấu tạo là prôtêin,

thực hiện chức năng bảo vệ cơ thể

? ? ? ? ? ? ? ? ?

7.Có 9 chữ cái: Từ dùng để chỉ đặc điểm cấu tạo chung của

ADN, ARN và prôtêin.

9.Có 3 chữ cái: Một đoạn của ADN chứa thông tin qui định

cấu trúc của prôtêin.

G E N Từ khóa

T Í N H T R Ạ N G

Trang 30

http://violet.vn/lequocthang197 5

- Học bài, hoàn thành các bài tập trong vở bài tập.

-Chuẩn bị cho bài sau:

+ Ôn lại kiến thức đã học về ADN.

+ Nghiên cứu trước bài thực hành để nắm được các bước tiến hành.

Trang 31

Gen (1 đoạn ADN) mARN Pr1 2 ôtêin Tính tr3 ạng

Trang 32

Bản quyền của Lê Quốc Thắng - Tr ường THCS Nam Sơn

Trang 33

L àm bài tập trắc nghiệm sau :

 Trong cơ thể, Prôtêin luôn được đổi mới qua quá trình:

a Tự nhân đôi.

b Tổng hợp từ mARN sao ra từ khuôn mẫu của gen trên ADN

c Tổng hợp trực tiếp từ khuôn mẫu của gen

d Cả a, b, c

 Tìm câu phát biểu sai:

a Trình tự các a amin trong cấu trúc bậc 1 ccủa Prôtêin phản ánh đúng trình tự các bộ ba nuclêotit trên mARN

b Sự kết hợp giữa bộ ba Nu/tARN với bộ ba Nu/mARN theo NTBS giúp axit amin tương ứng gắn chính xác vào chuỗi axit amin

c Việc tổng hợp chuỗi axit amin diễn ra đồng thời với việc tạo nên cấu trúc bậc 2, 3, 4 của Prôtêin

d Sau khi được hình thành, mARN thực hiện tổng hợp Prôtêin

trong nhân của tế bào

Trang 34

A – U ; T - A

G – X ; X - G

Bài tập: Nguyên tắc bổ sung được biểu hiện trong

mối quan hệ ở sơ đồ sau như thế nào?

Gen(1 đoạn AND)  mARN  Prôtêin  tính trạng.

A – U ; G – X,

và ngược lại.

Trang 35

CỦNG CỐ

Sự hình thành chuỗi (1) ………được thực hiện

dựa trên (2) ……… của mARN Mối quan hệ

giữa (3) ……… và tính trạng được thể hiện trong (4) ……… gen (một đoạn AND) mARN  protein  tính trạng.

Trong đó, trình tự (5) ……… trên AND quy

định quy định trình tự các nucleotit trong mARN,

thông qua đó ADN (6) ……… trình tự các

axitamin trong chuỗi axitamin cấu thành protein và biểu hiện thành tính trạng.

Axit amin Khuôn mẫu

gen

sơ đồ

các nucleotit quy định

* Điền cụm từ thích hợp cho sẵn ( Axitamin, khuôn

mẫu, gen, sơ đồ, các nucleotit, quy định ) điền vào chỗ trống để hoàn chỉnh các câu sau:

Trang 36

SO SÁNH CẤU TRÚC PHÂN TỬ PRÔTÊIN VÀ PHÂN TỬ ADN

Kích thước,

Do số lượng, thành phần và trình tự sắp xếp của các nucleôtit

Trang 37

Lo¹i axit nuclªic cã cÊu tróc mét m¹ch?

§Æc ®iÓm h×nh th¸i, sinh lý, cÊu t¹o cña c¬ thÓ ® îc gäi lµ g×? Tªn gäi chung cña ADN vµ ARN? §¬n ph©n cÊu t¹o nªn pr«tªin? N¬i tæng hîp pr«tªin?

§¸p ¸n

P R

« T ª I n

Trang 38

 Hình bên có thể dùng thay cho

Hình ở Slide 5 của bài này

(đưa lên để các bạn làm tư liệu)

Chuỗi axit amin

Biết tổng số Nu  số bộ ba

+ Số axit amin trong chuỗi axit amin = số bộ ba – 1

+ Số axit amin trong phân tử protein = số bộ ba – 2

Tiêu đề	Mối quan hệ giữa Gen và tính trạng
Người hướng dẫn	Lờ Quốc Thắng, Giáo viên
Trường học	Trường Trung học cơ sở Nam Sơn
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	Bài giảng
Thành phố	Nam Sơn

Định dạng
Số trang	38
Dung lượng	6,63 MB