Giáo dục giá trị sống và kỷ năng sống cho hs

Một số l u ý để giao tiếp có hiệu quả  Tôn trọng nhu cầu của đối t ợng giao tiếp  Tự đặt mình vào địa vị của ng ời khác  Chăm chú lắng nghe khi đối thoại  Lựa chọn cách nói sao cho

Tập huấn

Gi¸o dôc GI TR V kÜ Á TRỊ VÀ kÜ Ị VÀ kÜ À kÜ

Hoạt động

? Anh/chị cảm thấy thế nào trong suốt hoạt động.

? Anh/chị đã học được điều gì.

? Mục đích của hoạt động này là gì.

? Hoạt động này sử dụng phong cách học tập nào

Anh/chị hãy kể 3 hoạt động tích cực hiện nay mà xã hội quan tâm.

3 hoạt động không tích cực mà xã hội lên án?

Các giá trị sống

Hòa bình Tôn trọng Yêu thương

Hạnh phúc Tự do Trung thực

Khiêm tốn Khoan dung hợp tác

Trách nhiệm Giản dị Đoàn kết

Trở lại với tuổi thơ, anh/chị có mong ước gì về lớp học của mình?

Hãy phác họa ý tưởng cho 1 bầu không khí có giá trị.

Anh (chị) hãy chọn 2 giá trị sống mà anh chị

hướng tới Anh (chị)

hiểu gì về giá trị đó, vì sao anh( chị) chọn?

Tổ chức hoạt động giáo dục giá trị sống

Giá trị hòa bình

Tổ chức trò chơi:

Cảm nhận gì về trò chơi này?

Là kĩ năng thiết thực mà ng ời ta cần để

có cuộc sống an toàn, khoẻ mạnh

và hiệu quả.

Rèn cách sống có trách nhiệm với bản thân , gia đình, cộng đồng.

Mở ra cơ hội, h ớng suy nghĩ tích cực và tự tin,

Những thay đổi về mặt kinh tế xã hội cũng ảnh h ởng đối với gia đình các em.

Việc giáo dục KNS nhằm giáo dục sống khoẻ mạnh

là hết sức quan trọng giúp các em : Rèn hành vi có trách nhiệm, ứng phó với sức ép trong cuộc sống, biết lựa chon cách

ứng xử phù hợp, ứng phó với thách thức trong cuộc sống.

Lợi ích của giáo dục

kĩ năng sống

Lợi ích về mặt sức khoẻ:

Xây dựng hành vi lành manh tạo khả năng bảo vệ sức khoẻ

cho mình và cho mọi ng ời trong cộng đồng

Lợi ích về mặt giáo dục

Mối quan hệ giữa thầy

- Các em xác định đ ợc bổn phận và nghĩa vụ cao cả của mình

đối với bản thân, gia đình và xã hội: hội.

§Æc ®iÓm cña gi¸o dôc

kÜ n¨ng sèng

TiÕn tr×nh

Tr¶i nghiÖm

Tù quyÕt

CÇn trang bÞ cho HS KNS nµo?



CÇn trang bÞ cho HS KNS nµo?

KÜ n¨ng giao tiÕp

Thực hành

Người thứ nhất Nói

Người thứ 3 Quan sát

Giao tiếp

Giao tiếp là quá trình tiếp xúc trao đổi những thông tin,mong muốn,suy nghĩ, tình cảm giữa ng ời này với ng ời

Một số l u ý để

giao tiếp

có hiệu quả

 Tôn trọng nhu cầu của đối t ợng giao tiếp

 Tự đặt mình vào địa vị của ng ời khác

 Chăm chú lắng nghe khi đối thoại

 Lựa chọn cách nói sao cho lời yêu cầu của

mình hợp với sở thích của ng ời khác trong

giao tiếp

Một số l u ý

để giao tiếp

có hiệu quả

 Kết hợp giữa lời nói với cử chỉ, điệu bộ, động tác

để tạo sự hấp dẫn đối với ng ời khác trong giao tiếp.

 Bí quyết của sự thành công trong giao tiếp

chính là sự chân thực cầu thị, luôn tìm ở ng ời

khác những điều tốt hơn mình để học tập.

 Luôn vui vẻ, hoà nhả trong giao tiếp.

KỸ NĂNG

TỰ NHẬN THỨC

- Ba điểm yếu của bạn?

- Đặc điểm nổi bật của bạn?

 Hoạt động:

(lưu ý đến những điểm khác biệt

của bạn)

bạn như bạn đánh giá không

 Trong tình huống có động đất và

bạn chỉ có 60 giây để thoát ra khỏi

nhà Bạn sẽ cầm vật gì theo?

Suy t ưởng: ng:

N u b n i m t chuy n du l ch d i ng y ếu bạn đi một chuyến du lịch dài ngày ạn đi một chuyến du lịch dài ngày đi một chuyến du lịch dài ngày ột chuyến du lịch dài ngày ếu bạn đi một chuyến du lịch dài ngày ịch dài ngày ài ngày ài ngày

v ài ngày đi một chuyến du lịch dài ngày ược c phép mang theo 2 ng ười i thân,

danh sách đi một chuyến du lịch dài ngày i theo c a b n l nh ng ai, ủa bạn là những ai, ạn đi một chuyến du lịch dài ngày ài ngày ững ai,

t i sao? ạn đi một chuyến du lịch dài ngày

Xem vioclip chiếc bình nứt

Thông tin c¬ b¶n

 Tự nhận thức là khả năng nhận biết, đánh giá

được về bản thân mình, về khả năng, tính cách, thói quen, sở thích, điểm mạnh, điểm yếu… Kỹ năng tự nhận thức giúp chúng ta biết “tự soi

mình” để điều chỉnh bản thân, hướng tới hoàn thiện con người mình và thích nghi tốt hơn với môi trường sống xung quanh, với cộng đồng, xã hội Tự nhận thức đầy đủ cũng giúp mỗi người

có lòng tự tin và tự tôn, vững vàng hơn trước

những khó khăn, thách thức của cuộc sống.

những gì họ có, biết học hỏi những điểm mạnh,

Thông tin c¬ b¶n

 Trong quan hệ với người khác, kỹ năng tự nhận thức giúp chúng ta giao tiếp và hợp tác hiệu quả hơn với mọi người, tạo dựng được các quan hệ tích cực, thân thiện,

tăng cường khả năng hiểu và thông cảm, thấu cảm được với người khác

Một số câu danh ngôn về tự nhận thức

 Đừng cố gắng tỏ ra cái không phải là mình (Khuyết

danh)

 Muốn điều khiển phải biết người

 Muốn biết người phải hiểu mình trước đã

(Đitơcuppơ)

 Ai không tự tôn trọng bản thân mình thì cũng sẽ

không được người khác tôn trọng (N Caramdin)

 Điều quan trọng nhất là bạn nhìn nhận mình như thế nào (Khuyết danh)

 Tiêu chuẩn đánh giá con người là khát vọng vươn tới

sự hoàn chỉnh (W Gớt)

 Tất cả những gì khiến ta khó chịu với người khác đều

Kĩ Năng ra quyết định

và giảI quyết vấn đề

Trò chơi đoán bạn:

B4

Kết quả lựa chọn

B7

Kiểm lại hiệu quả

của quyết định

Thực hành ra quyết định

Tình huống

Giải pháp 1

Hạn chế

Giải

pháp lựa chọn

 Phân tích mặt lợi, hại của kết quả xảy ra.

 Xem xét về suy nghĩ cảm xúc của bản thân nếu ta giải quyết khó khăn theo ph ơng án đó.

 So sánh các ph ơng án để đ a ra quyết định

cuối cùng.

Kĩ năng kiên định

Trò chơi thể hiện sự tự chủ:

2 thành viên cố làm người chơi

cười Người chơi phải nhất định không được cười.

Thảo luận nhóm nhỏ về khái niệm kiên định ( 4 phút)

dựng định nghĩa về tính kiên định

ỷ lại

Đóng vai

 Bạn dự đám c ới ng ời thân của gia

đình Tan tiệc c ới, một nhóm bạn mời bạn tiếp tục ở lại để uống r ợu, Bạn ch a bao giờ muốn uống r ợu say Bạn sẽ giải quyết thế nào trong tình huống này?

Kiên định

1. Kiên định: Là kĩ năng thực hiện bằng đ ợc

những gì mình muốn hoặc từ chối bằng đ ợc những gì mình không muốn với sự tôn trọng có xem xét tới nhu cầu và quyền của ng ời khác với nhu cầu và quyền của mình một cách hài hoà đúng mực.

Kiên định là sự cân bằng giữa hiếu thắng, vị kỉ

và phục tùng, phụ thuộc.

Kiên định

2 Tính hiếu thắng ( vị kỉ ): Luôn chỉ nghĩ

đến quyền và nhu cầu của mình, quên đi quyền và nhu cầu của ng ời khác.

3 Tính phục tùng: Thể hiện sự phụ thuộc,

bị động tới mức coi quyền và nhu cầu của

ng ời khác là trên hết, quên đi quyền và nhu cầu của mình bất kể điều đó là hợp lí.

Tình huống 1: Hùng và Hưng là đôi bạn thân thường chia

sẻ với nhau mọi điều Một hôm Hùng rủ Hưng cùng

chơi đề hy vọng sẽ thắng và có tiền để ăn diện Hưng sẽ giải quyết tình huống này như thế nào?

Tình huống 2: Một người mà bạn rất nể nhờ bạn chở một gói hàng cho người khác Bạn thấy gói hàng đó có gì

không minh bạch Bạn sẽ làm gì?

Tình huống 3: Một người bạn thân lớn tuổi hơn đã rủ bạn

về nhà và cho xem băng hình đồi trụy Bạn sẽ làm gì? Tình huống 4: Minh và Lan thích nhau Một hôm Lan đến

thăm nhà Minh, mọi người đi vắng cả, chỉ có 2 người Lợi dụng tình cảm của Lan đối với mình, Minh đã ép

Luôn biét dung hoà giữa quyền lợi/ nhu cầu của bản thân với quyền lợi và nhu cầu của ng ời khác.

 Khi cần kiên định tr ớc một tình huống/ vấn đề, chúng ta phải nhận thức đ ợc cảm xúc của bản thân, sau đó phân tích và phê phán xác định hành vi của

đối t ợng, khẳng định ý muốn của bản thân bằng cách thể hiện thái độ, lời nói hoặc hành động

 Trong tr ờng hợp ý muốn của bản thân ch a đ ợc khẳng định, nên quay laị phân tích tình huống và cảm xúc tr ớc khi có những lời nói, hành động đối với vấn đề đó

 Mọi lời nói hành động nên mềm dẻo linh hoạt tự tin

Ng ời có

kĩ năng kiên định

- Giao tiếp

- Thương lượng

-Tự nhận thức -T duy phê phán

- Xác định giá trị

Kĩ năng kiên định cần tập hợp

các kĩ năng

KỸ NĂNG ỨNG PHÓ

VỚI CĂNG THẲNG

C¨ng th¼ng ???

 Căng thẳng là một cách phản ứng của cơ thể trước tác động hoặc thay đổi của môi trường xung quanh Căng thẳng ở mức độ vừa phải

có tác dụng tích cực, thúc đẩy con người nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức Song sự căng thẳng nếu không được kiểm soát, ứng phó tốt sẽ dẫn đến những phản ứng tiêu cực, ảnh hưởng không tốt đến mọi mặt nhận thức, tình cảm, hành vi, thể chất… của con người

Một số nguyên nhân thường gây căng thẳng đối với lứa

tuổi HS

 Trước các kỳ thi quan trọng

 Trong một môi trường mới (trường mới, lớp

mới, nơi ở mới…)

 Thay đổi tâm sinh lý khi đến tuổi dậy thì

 Khó khăn trong quan hệ với cha mẹ

 Hiểu lầm, xung đột trong quan hệ với bạn bè

 Tự mâu thuẫn với bản thân mình

 Bị trêu chọc, bắt nạt ở trường hoặc nơi ở

Một số nguyên nhân thường gây căng thẳng đối với lứa

tuổi HS (tiÕp)

 Cảm giác bị cô lập với bạn bè

 Kỳ vọng quá cao của gia đình

 Quá tải trong học tập

 Xung đột của các thành viên gia đình

 Cha mẹ ly thân, ly dị

 Bị thầy cô giáo hiểu lầm hoặc khiển trách oan

 Được giao quá nhiều nhiệm vụ ở lớp, trường

Những dấu hiệu cảnh báo tình trạng căng thẳng

Những dấu hiệu cảnh báo tình trạng căng thẳng

(tiÕp)Về tình cảm

 Buồn phiền

 Dễ cáu kỉnh, giận dữ

 Bị kích động, khó giữ bình tĩnh

 Cảm giác quá tải

 Cảm thấy cô đơn, xa lạ

Những dấu hiệu cảnh báo

 Thường xuyên hồi hộp

 Mỏi mệt toàn thân

 Huyết áp cao

 Bất lực hoặc lãnh cảm

Những dấu hiệu cảnh báo

hành vi)

 Ăn nhiều quá hoặc ít quá

 Ngủ vùi hoặc ngủ quá ít

 Tự cô lập bản thân với người

(cắn móng tay, đi lại liên tục)

 Khó ngủ, ăn không ngon

Nói năng không rõ ràng, khó

 Nói liên tục về một sự việc

 Mất khả năng diễn đạt bằng ngôn ngữ

 Hay tranh luận

Phương pháp 4 bước (4T) ứng phó

với căng thẳng

thẳng; thay đổi cảm xúc bản thân

Những cách ứng phó tiêu cực với sự căng thẳng

 Hút thuốc  Tránh tham gia các hoạt động

tập thể

 Uống nhiều rượu  Dùng ma túy

 Ăn quá nhiều hoặc nhịn ăn  Trì hoãn những việc cần làm

 Ngồi hàng giờ trước TV hoặc

máy tính

 Cố lấp đầy mọi khoảng thời gian trong ngày để tránh phải đối mặt với vấn đề

 Tránh gặp gỡ bạn bè, gia đình  Trút gánh nặng lên người khác

(chỉ trích, cáu giận, bực bội, có hành vi bạo lực với mọi

người…)

 Khóc lóc triền miên, than thân  Tự hủy hoại bản thân (tự gây

 Tạm thời giải thoát bản thân

khỏi tình huống gây căng thẳng.

 Chơi một môn thể thao yêu thích; tập thể dục hàng ngày.

 Trò chuyện với một người bạn

thân.

 Đăng ký một khóa học mới.

 Nghỉ ngơi, thư giãn với âm

nhạc, sách vở…

 Hít vào thật sâu và đi dạo.

 Tìm kiếm một sở thích mới  Tìm lời khuyên từ những người

tin cậy, có kinh nghiệm.

 Cầu nguyện  Luyện tập kỹ năng thư giãn

bằng yoga, ngồi thiền…

Cuối cùng, nếu bạn đã cố gắng nhưng sự căng thẳng vẫn cứ đến: hít một hơi thật dài và tự nghĩ: đó chính là cuộc sống! Ta cần phải học

Những ai dễ bị căng thẳng hơn người

khác?

 Người nóng tính, thiếu khả năng kiềm chế

 Người sống thu mình, cô độc

 Người có cuộc sống riêng nhiều trắc trở

 Người nhút nhát, hay e sợ mọi việc

 Người kém khả năng giao tiếp, ít bạn bè

 Người quá bận rộn

Người thiếu kiên nhẫn

Những ai dễ bị căng thẳng hơn người

khác?

 Người vừa trải qua một cú sốc về tình cảm hoặc công việc (ly dị, người thân qua đời,

mất việc làm )

 Người thiếu tự tin ở bản thân

 Người quá cầu toàn

 Người hay mơ mộng, ảo tưởng

 Người có xu hướng bi quan

 Người không có khả năng hài hước

Một số câu danh ngôn về ứng phó với sự khó khăn, căng

thẳng

 Không có ngày mai nào lại không kết thúc, không có

sự đau khổ nào lại không có lối ra (Rsoutheell)

 Cuộc đời là bọt nước Chỉ có hai điều như đá tảng:

tử tế khi người khác lâm hoạn nạn và can đảm trong hoạn nạn của chính mình (A Gordon)

 Nếu bạn tức giận thì hãy đếm 10 trước khi nói, còn nếu bạn nổi cơn thịnh nộ thì hãy đếm đến 100

(Jeffecson)

 Nếu bạn vấp ngã… hãy biến nó thành một phần của điệu nhảy (Khuyết danh)

 Chúng ta có thể không thay đổi được hoàn cảnh,

nhưng có thể thay đổi được cách nhìn nhận của

KĨ NĂNG HỢP TÁC

Tổ chức trò chơi:

Làm theo tôi hát: “Nhìn mặt nhau đi”

 Kỹ năng hợp tác là kỹ năng cần thiết của mỗi cá

nhân, được hình thành trong quá trình tham gia hoạt động trong một nhóm (có thể từ 2 người trở lên) để cùng nhau hoàn thành một công việc

 Mỗi cá nhân đều có mặt mạnh riêng Sự hợp tác

trong nhóm giúp mỗi cá nhân đóng góp năng lực,

sở trường riêng cho lợi ích chung của nhóm, đồng thời học tập và chia sẻ kinh nghiệm được từ các

thành viên khác

 Để làm việc nhóm hiệu quả, chúng ta cần :

- Biết hòa đồng với tập thể Không chỉ có nghĩa là có

tính cộng tác mà còn thể hiện được khả năng lãnh đạo tốt khi có thời điểm thích hợp

- Tạo sự đồng thuận và chia sẻ trách nhiệm

- Sẳn sàng cộng tác dựa trên nỗ lực chung và chia

sẽ thông tin và ý tưởng.

Cách suy nghĩ dẫn đến hợp

tác không hiệu quả :

 Không tự giác tham gia Ỷ lại vào nhau

 Có tư tưởng "Cha chung không ai khóc"

 Thiếu tin tưởng vào các thành viên khác trong

Cách suy nghĩ dẫn đến hợp

tác có hiệu quả :

 “Thành công của bạn mang lại lợi ích cho tôi, và

thành công của tôi cũng mang lại lợi ích cho bạn”

 “Chúng ta trên cùng một con thuyền, bạn chìm thì tôi chìm, bạn bơi thì tôi cũng bơi”

 “Mọi thứ sẽ không hoàn hảo nếu không có sự đóng góp của tất cả mọi người”

 “Tôi rất vui mừng trước thành công của bạn - bạn làm nhóm chúng ta tự hào.”

 “Tôi biết những thành công của tôi sẽ không đạt

được nếu không có sự đóng góp của tất cả các

bạn”

 KỸ NĂNG TỪ CHỐI

 Linh hiện đang là học sinh lớp 10, là một bạn gái

xinh xắn, thông minh và học cũng giỏi trong lớp

Linh yêu Tuấn Anh, một học sinh lớp 12 cùng

trường, đẹp trai, con nhà giàu, được các bạn gái

bình chọn là 1 hotboy của trường Hôm sinh nhật

Tuấn, Linh đã bỏ học thêm để có thể dành cả 1 buổi tối cho người yêu của mình mà không nói cho bố

mẹ biết Buổi sinh nhật hôm đó rất lãng mạn, chỉ có Linh và Tuấn Tuấn đã ngỏ lời muốn làm “chuyện ấy” với Linh Vì với Tuấn đó mới là món quà quý giá nhất và yêu thì phải “dâng hiến” cho nhau Tuấn

cũng nói “sex” bây giờ là hoàn toàn bình thường,

các bạn Tuấn đều làm như thế Linh không muốn vượt quá giới hạn nhưng lại sợ làm Tuấn buồn và giận Linh phân vân không biết phải xử trí thế

nào??? Có cách nào từ chối tốt nhất không???

  Nếu bạn ở trong TH của Linh, bạn sẽ làm gì để

1. Một người bạn đã bỏ học nói với 1 bạn học lớp

9 rằng cậu/cô ta có thể mua được ma tuý và mời bạn kia dùng thử trong một nhà nghỉ.

2. Một HS đi chơi với nhóm bạn thân trong kỳ

nghỉ Một trong số họ mời dùng thử một viên thuốc và nói rằng nó sẽ làm cho bạn cảm thấy hưng phấn và rằng những người khác đều đã thử và mọi người dự định sẽ cùng nhau dùng tối nay.

3. Một người rủ bạn đến sàn nhảy Khi bạn ở đó

một số người bạn đã rủ bạn cùng hít một loại thuốc mà họ đang hít Họ nói rằng sẽ rất thích thú, 1 lần thì không tốn tiền và sẽ chẳng có

Tình huống

 Một đôi thanh niên nam và nữ trò chuyện về chủ đề tình dục và bạn nam bày tỏ là không muốn sử dụng bao cao su Nếu là bạn nữ đó, bạn sẽ thuyết phục người bạn trai của mình

sử dụng bao cao su như thế nào?

KỸ NĂNG THƯƠNG LƯỢNG

Các bước thương lượng

1. Hãy nói rõ điều mình muốn (hoặc không

muốn).

2. Nếu người kia vẫn cố thuyết phục, hãy giải

thích các lý do khiến mình quyết định như vậy.

3. Nếu người kia vẫn cố thuyết phục, hãy nói về

cảm xúc của người kia, để họ thấy mình hiểu

và quan tâm đến những gì họ nghĩ, nhưng

không thay đổi ý kiến của mình.

4. Tìm một cách giải quyết khác mà cả hai bên

cùng chấp nhận được (nếu có)

5. Nếu người kia vẫn cố thuyết phục, hãy quyết

định và ngừng thương lượng.