Chyên đề thực hiện bàn giao chất lượng tiểu học

Từ đó để đảm bảo chất lượng giáo dục tiểu học bền vững, nâng cao trách nhiệm của giáo viên , việc bàn giao chất lượng học tập ở các khối lớp và từng cấp học được xem là giải pháp khả thi

THỰC HIỆN BÀN GIAO CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP

NHẰM BẢO ĐẢM CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC

VÀ NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM CỦA GIÁO VIÊN.

Chất lượng GDTH là mục tiêu, là đích hướng tới cần phải đạt của cấp học Tất cả các hoạt động, các phong trào, nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất và con người của cấp học đều nhằm để thực hiện cho được mục tiêu đó Chất lượng GDTH là vấn đề đang được xã hội rất quan tâm Khi mà nhận thức của xã hội về giáo dục càng đầy đủ thì chất lượng GDTH càng được xã hội quan tâm nhiều hơn Bởi lẽ chất lượng GDTH có vị trí rất quan trọng, là nền móng cho chất lượng giáo dục phổ thông và cả cuộc đời học tập của mỗi con người

Trong thời gian qua GDTH Sóc Trăng đã đạt được những thành tựu rất đáng phấn khởi, trong đó đặc biệt là thành tựu về phổ cập giáo dục tiểu học Thành tựu về PCGDTH chính là kết quả về công tác số lượng

và chất lượng của cấp học

Tuy nhiên nếu chúng ta chủ quan, thoả mãn với những kết quả đó mà không tiếp tục nỗ lực vươn lên thì đồng nghĩa với việc chúng ta đang đi xuống và tụt hậu so với

xu thế phát triển chung của tự nhiên. Hơn nữa trên thực tế thì bên cạnh những kết quả đã đạt được, chất lượng giáo dục tiểu học cũng còn những hạn chế cần sớm được khắc phục Từ đó để đảm bảo chất lượng giáo dục tiểu học bền vững, nâng cao trách nhiệm của giáo viên , việc bàn giao chất lượng học tập ở các khối lớp và từng cấp học được xem là giải pháp khả thi

A Thực trạng việc bàn giao chất lượng học tập của HS

Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ GD&ĐT về việc triển khai cuộc vận động " Hai Không", trong những năm qua các phòng GD&ĐT, các trường tiểu học đã có nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, dạy học đúng thực chất, không để học sinh " ngồi nhầm lớp" nên đã tạo được sự chuyển biến tích cực trong chất lượng học sinh

Trong 3 năm qua chất lượng học tập của 2 môn Tiếng Việt và toán từng bước được nâng lên số hc sinh yếu giảm dần

Năm học Tiếng Việt Toán

2007-2008 24,42 6,96 25,19 7,01

2008-2009 23,63 5,64 24,82 5,69

2009-2010 39,36 4,68 41,28 4,69

Thưc trạng việc tổ chức bàn giao

chất lượng ở địa phương hiện nay?

- chưa tổ chức bàn giao cụ thể, chủ yếu là giao theo

DS của giáo viên chủ nhiệm lớp.

- Giáo viên lớp trên xuống coi thi lớp dưới, đối với

lớp 5 có sự phân công giám sát của GV THCS

- Gặp GV CN trao đổi ý kiến

-Sau KT HK2, BGH cùng giám sat theo đề của GV chủ nhiệm, giao nhận cụ thể từng em, lớp 5 chỉ xét HTCTTH có sự theo dỏi và GS của GVTHCS.

- BGH định hương và phân công GV giám sát và giao trách

- sau khi KTCN ra đề Kt GV lớp trên KTHS lớp dưới

- bàn giao thông qua vận động HS ra lớp

- Khi KT cả năm phân công GV lớp trên cùng giám sát với

GV chủ nhiệm

Tuy nhiên trong việc bàn giao chất lượng học tập ở các khối lớp còn bộc lộ nhiều mặt hạn chế:

- Một số trường , lớp , giáo viên khi xét kết quả học tập của học sinh thì quá khắt khe, đề kiểm tra không đúng chuẩn kiến thức kĩ năng nên dẫn đến số học sinh phải rèn luyện thêm trong hè, học sinh lưu ban nhiều, nhằm thu lơi qua việc dạy thêm học thêm , khi đặt vấn đề thì đỗ cho là thực hiện " Hai không";

- Ngược lại có trường, gv lại quá dễ dãi trong kiểm tra đánh giá nên số học sinh yếu hầu như không

có, đã gây nên chất lượng ảo;

- Biện pháp kiểm soát chất lượng học tập của học sinh chưa được quan tâm đúng mức, nội dung bàn giao chất lượng chưa được rõ ràng, cụ thể, chưa nâng cao được trách nhiệm của người giáo viên từ đó không đánh giá đúng trình độ năng lực thực tế của từng người;

Qua đó chất lượng học tập của học sinh chưa thật

sự đảm bảo, xảy ra hiện tượng đổ lỗi cho nhau( GV lớp trên đổ cho GV lớp dưới, cấp học trên đổ cho cấp học dưới )

B Những giải pháp thực hiện trong thời gian tới

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên , nhằm góp phần khẳng định chất lượng thực tế và đánh giá đúng thực chất chất lượng học tập của từng khối lớp, cần tập trung một số nhóm giải pháp như sau:

I Xây dựng chất lượng Lớp Một làm nền móng vững chắc cho chất lượng Giáo dục Tiểu học.

Chất lượng giáo dục Lớp Một có ý nghĩa và tầm quan trọng đặc biệt Chất lượng Lớp Một đặt nền móng ban đầu rất quan trọng cho quá trình học tập của học sinh Chất lượng Lớp Một tốt sẽ là cơ sở ban đầu thuận lợi đảm bảo cho học sinh học tốt lớp 2 và những lớp tiếp theo

Ngược lại, nếu học sinh học hết lớp 1 chưa đạt các yêu cầu về chất lượng mà vẫn đưa lên học lớp 2 thì các em sẽ rất khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức, kỹ năng dẫn đến tâm lý sợ học, chán học; mỗi buổi đến trường, mỗi giờ học sẽ trở thành cực hình với các em và kết quả học tập ngày càng yếu kém hơn Chất lượng Lớp Một có tốt mới tạo được “móng” vững chắc cho chất lượng toàn cấp tiểu học Vậy làm thế nào để có được chất lượng Lớp Một như mong muốn? Ngoài những vấn đề, những giải pháp ngành đã chỉ đạo chúng

ta cần tập trung thực hiện tốt một số giải pháp trong công tác quản lý của nhà trường tiểu học để nâng cao chất lượng giáo dục Lớp Một

1- Xây  dựng  kế  hoạch  phát  triển  Lớp  Một  phù  hợp

Với đặc thù của Lớp Một là lớp đầu cấp, lớp khởi đầu cho sự học chữ của học sinh ở nhà trường phổ thông Tất cả mọi việc ở nhà trường phổ thông với các

em đều rất mới mẻ, bỡ ngỡ, tất cả đều là mới bắt đầu Công việc của giáo viên Lớp Một cũng vì thế mà rất khó khăn Nhất là trong những ngày đầu, tuần đầu của năm học Giáo viên phải hướng dẫn, làm mẫu một cách cụ thể, tỉ mỉ từng việc; phải “cầm tay chỉ việc” đến từng học sinh Nếu giáo viên có điều kiện chăm sóc từng học sinh mỗi ngày, mỗi tiết dạy thì sẽ giúp đỡ được các em tốt hơn và có điều kiện nâng chất lượng Lớp Một tốt hơn

Do vậy số lượng học sinh lớp 1 cần phù hợp với khả năng quán xuyến trên lớp của giáo viên Theo quy định của Điều lệ trường tiểu học, số lượng học sinh mỗi lớp

TH không quá 35 em Tuy nhiên, do đặc thù của lớp 1 như đã nói ở trên nên khi xây dựng kế hoạch số lượng chúng ta cần ưu tiên cho Lớp Một có số lượng học sinh trên lớp ít hơn các lớp khác theo điều kiện thực tế của đơn vị Thực tế chung của giáo dục tiểu học Sóc Trăng hiện nay số lượng học sinh bình quân chung là 24,63 học sinh/ lớp Nếu điều kiện thực tế cho phép, số lượng học sinh Lớp Một nên từ 24-30 em/ lớp

2-  Lựa  chọn,  bố  trí  giáo  viên  chủ  nhiệm  Lớp  Một.

Chất lượng GDTH nói chung, chất lượng giáo dục Lớp Một nói riêng phụ thuộc rất nhiều vào đội ngũ giáo viên Do đặc thù của cấp học, giáo viên chủ nhiệm của Lớp Một là người trực tiếp dạy phần lớn các môn học của lớp; là người có thời gian gần gũi, chăm sóc, giúp đỡ học sinh nhiều hơn tất cả các giáo viên khác

Do vậy vai trò của giáo viên chủ nhiệm càng quan trọng

và quyết định đến chất lượng giáo dục Lớp Một Việc phân công giáo viên chủ nhiệm lớp cần được lựa chọn,

ưu tiên cho Lớp Một Cần chọn những giáo viên có tinh thần trách nhiệm cao, có năng lực chuyên môn phù hợp với yêu cầu của Lớp Một

Lần đầu tiên cắp sách đến trường, HS Lớp Một sẽ có

ấn tượng rất sâu sắc về tất cả những gì mà mái trường, thầy cô, bạn bè tác động đến các em Những dấu ấn ấy sẽ

đi mãi theo cuộc đời của mỗi con người Để góp phần tạo nên những dấu ấn đẹp đẽ, đem lại niềm vui, phấn khởi, tâm

lý tốt và sự thuận lợi cho việc học tập của HS Lớp Một chúng ta cần ưu tiên các điều kiện về cơ sở vật chất; giành phòng học, bàn ghế, bảng lớp tốt nhất của nhà trường cho lớp 1 Sách giáo khoa, đồ dùng học tập của HS; đồ dùng dạy học của GV và các điều kiện vật chất khác cho Lớp Một cũng cần được sự quan tâm trong công tác quản

lý chỉ đạo để hoạt động dạy và học của Lớp Một có được

sự thuận lợi nhất Đây cũng là các điều kiện cần thiết góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Lớp Một

4-   Công tác quản lý để kiểm soát chất lượng Lớp Một của hiệu  trưởng,  phó  hiệu  trưởng  trường  tiểu  học

Trong công tác quản lý, thông tin là vấn đề rất quan trọng; thông tin chính xác, kịp thời là cơ sở ban đầu cho các quyết định đúng đắn của quản lý Việc kiểm soát được chất lượng giáo dục kịp thời và thường xuyên là yêu cầu rất cơ bản để công tác quản lý chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục đạt được hiệu quả Lớp Một là lớp đầu cấp nên từ đầu năm học những thông tin về chất lượng HS hầu như chưa có Để chủ động trong việc quản lý chỉ đạo, BGH nhà trường phải tăng cường các biện pháp quản lý

để nắm vững tình hình chất lượng Lớp Một của đơn vị ngay từ những tuần đầu của năm học Chỉ đạo cho GV chủ nhiệm kiểm tra, khảo sát nắm được khả năng học tập của từng HS Có sự phân công trách nhiệm cụ thể trong BGH để kiểm soát được chất lượng giáo dục Lớp Một thường xuyên, nhất là vào những thời điểm đặc biệt quan trọng của Lớp Một ( kết thúc phần học âm,

Thường xuyên kiểm tra nắm vững tình hình chất lượng toàn diện của học sinh Lớp Một hơn các khối lớp khác

để có các biện pháp chỉ đạo kịp thời (từng tháng, từng phần kiến thức; từng môn học - đặc biệt chú trọng đến môn Tiếng Việt ) Có biện pháp kiểm tra hữu hiệu nắm được chất lượng thực chất để có được thông tin hữu ích trong quản lý chỉ đạo Đây là vấn đề rất quan trọng cần được quan tâm Khi chưa có đủ độ tin cậy, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng nên trực tiếp tham gia trong quá trình kiểm tra chất lượng để nắm được thực tế tình hình Ngoài việc kiểm tra chất lượng định kỳ theo yêu cầu của phòng GD&ĐT, hiệu trưởng trường tiểu học có thể tiến hành khảo sát để nắm tình chất lượng từng lớp vào thời điểm cần thiết để phục vụ cho công tác quản lý chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

II Giao quyền tự chủ triệt để cho hiệu trưởng trong việc đánh giá chất lượng giáo dục của nhà trường

Những năm qua các phòng GD & ĐT đã có nhiều biện pháp trong công tác quản lý chỉ đạo nhằm kiểm soát và nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học Những biện pháp đã làm đã đạt được những kết quả nhất định, chất lượng giáo dục tiểu học đã có những tiến bộ Tuy nhiên trên thực tế hiệu quả của các biện pháp quản lý chỉ đạo đã làm trong thời gian qua chưa đạt được như mong đợi, nhất là việc kiểm soát chất lượng giáo dục Hơn ai hết, hiệu trưởng và giáo viên các trường tiểu học trực tiếp tham gia quá trình đánh giá chất lượng giáo dục tiểu học là người hiểu rõ nhất thực tế đó

“ Hiệu trưởng trường tiểu học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường.” (Điều 17, Điều lệ Trường tiểu học – 2007) Là người quản lý trực tiếp các hoạt động dạy và học của nhà trường; do đặc thù của cấp học ( ) nên HT trường tiểu học

có điều kiện thuận lợi nắm vững được chất lượng giáo dục của trường tiểu học do mình quản lý hơn tất cả các cấp quản

lý giáo dục khác Như vậy là về quy định của ngành và thực

tế công việc, HT trường tiểu học có trách nhiệm trực tiếp và

có điều kiện để kiểm soát, nắm vững được chất lượng giáo dục của nhà trường do mình quản lý Và thực tế cũng cho thấy các cấp quản lý giáo dục khác không nên và không thể làm thay trách nhiệm đó của HT trường tiểu học HT trường tiểu học cần được giao quyền tự chủ một cách triệt để trong việc đánh giá chất lượng giáo dục của đơn vị mình quản lý.

Các phòng GD&ĐT tập trung làm tốt việc kiểm soát chất lượng đầu ra của các trường tiểu học thông qua việc bàn giao chất lượng HS hoàn thành chương trình tiểu học giữa trường tiểu học và trường THCS Chất lượng đầu ra của các trường tiểu học được sử dụng trong đánh giá hiệu quả hoạt động của các nhà trường

và hiệu quả quản lý của HT trường tiểu học Chất lượng giáo dục các khối lớp còn lại HT trường tiểu học chủ động tổ chức đánh giá sao cho chính xác và không bị ràng buộc trong đánh giá thi đua của nhà trường và cá nhân HT Làm được như vậy sẽ phát huy được quyền tự chủ, sự năng động, sáng tạo và trách nhiệm của HT trong việc quản lý chất lượng GDTH; từng bước củng

cố và nâng chất lượng GDTH tạo nền móng vững chắc

III Thực hiện tốt việc bàn giao chất lượng học sinh

Ngay năm học đầu tiên khi thực hiện bỏ thi tốt nghiệp tiểu học chuyển sang hình thức xét, công nhận hoàn thành chương trình tiểu học theo chỉ đạo của Bộ GD-ĐT đã xuất hiện tình trạng lơi là trong việc dạy và học ở một bộ phận giáo viên và học sinh các đơn vị Tình trạng đó ảnh hưởng lan truyền từ lớp 5 xuống các lớp khác trong cả cấp học Chất lượng GDTH vì thế mà

có những ảnh hưởng không tốt Từ thực tế đó một số đơn vị phòng giáo dục và đào tạo đã có những biện pháp quản lý tích cực để hạn chế biểu hiện tiêu cực trên

Một trong những biện pháp quản lý tích cực và

có hiệu quả là thực hiện việc bàn giao chất lượng giữa trường tiểu học và trường THCS ở các địa phương Cách làm đó đã tạo ra cơ chế kiểm soát chất lượng học sinh hoàn thành chương trình tiểu học khá tốt; đã có tác động tích cực đến hoạt động dạy và học trong giáo viên, học sinh lớp 5

và toàn cấp góp phần củng cố và từng bước nâng chất lượng giáo dục tiểu học Năm học 2008-

2009 ; 2009-2010 và trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2010-2011 Bộ GD-ĐT đã chỉ đạo cụ thể vấn đề này.

Để làm tốt giải pháp quản lý trên cần lưu ý một số vấn

- Làm cho mọi người ( CBQL, GV TH và THCS, học sinh, CMHS và các lực lượng xã hội liên quan ) hiểu được mục đích, ý nghĩa của việc làm là hướng tới thực hiện cho được chất lượng thực chất của GDTH, nền móng rất quan trọng cho chất lượng giáo dục phổ thông

Đó là cơ sở quan trọng tạo nên sự đồng thuận trong dư luận, tinh thần trách nhiệm cao và động cơ đúng đắn của đội ngũ CBQL, GV trong quá trình tổ chức thực hiện

- Làm tốt việc tổ chức tập huấn, hướng dẫn cách làm cho đội ngũ cán bộ, GV tham gia đánh giá, giao nhận chất lượng HS hoàn thành chương trình tiểu học để khi thực hiện có sự thống nhất cao trong đội ngũ CBQL,

GV giữa trường tiểu học và THCS

Việc tổ chức đánh giá, giao nhận chất lượng HS hoàn thành chương trình TH cần được chuẩn bị chu đáo, tổ chức đánh giá chất lượng đảm bảo diễn ra bình thường, nghiêm túc, chính xác; kết quả đánh giá phản ánh đúng thực chất chất lượng GDTH của từng trường.Làm tốt việc bàn giao chất lượng HS đã hoàn thành chương trình tiểu học không chỉ giúp cho công tác QL kiểm soát được chất lượng HS học xong chương trình tiểu học mà vấn đề cơ bản nhất là sẽ có tác động tích cực đến công tác QL chỉ đạo của nhà trường; đến hoạt động dạy và học của GV, HS lớp 5 và các lớp khác trong toàn cấp học Tác động đó sẽ góp phần tích cực cho việc củng cố

và từng bước nâng cao chất lượng GDTH