Sở Lao động- Thơng bịnh và Xã hội có trách nhiệm giúp ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố thống nhất quản lý Nhà nớc về công tác huấn luyện an toàn và vệ sinh lao động trên địa bàn của địa p
Trang 1Chơng 7 Quyền và nghĩa vụ của ngời lao động và ngời sử
dụng lao động trên công trờng xây dựng
7.1 Huấn luyện về an toàn lao động đối với ngời sử dụng lao
động và ngời lao động
Chỉ huy trởng công trờng là ngời sử dụng lao động và đội ngũ công nhân, cán bộ viên chức là ngời lao động Việc huấn luyện vầ an toàn lao động đợc quy định nh sau:
7.1.1 Đối tợng huấn luyện
Hàng năm, các doanh nghiệp, các tổ chức, cơ quan có nhiệm vụ lập kế họach huấn luyện, mở sổ đăng ký về huấn luyện an toàn lao động, vệ sinh lao động
Kế họach cần xác định rõ ràng nội dung, số lợng từng loại
đối tợng cần đợc huấn luyện, thời gian tổ chức huấn luyện, kinh phí và cơ sở vật chất cho huấn luyện, chỉ định giảng viên và phân công chuẩn bị tài liệu huấn luyện
Sổ đăng ký huấn luyện an toàn lao động, vệ sinh lao
động ghi rõ các lớp huấn luyện, số ngời đợc huấn luyện, số đạt yêu cầu huấn luyện đợc cấp thẻ an toàn
Các doanh nghiệp trên cùng địa bàn hoặc cùng nghành sản xuất kinh doanh có thể phối kết hợp với nhau hoặc với các cơ sở huấn luyện về an toàn lao động, vệ sinh lao động của
địa phơng (nếu có) để tổ chức các lớp huấn luyện nhằm nâng cao chất lợng và hiệu quả huấn luyện
Trờng hợp các chủ doanh nghiệp có sử dụng ngời cai thầu thì doanh nghiệp phải giao kế hoạch và phân rõ trách nhiệm cho ngời cai thầu tổ chức huấn luyện an toàn lao động, vệ sinh lao động cho ngời lao động, đồng thời phải tổ chức kiểm tra chặt chẽ sự thực hiện của họ
Sở Lao động- Thơng bịnh và Xã hội có trách nhiệm giúp ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố thống nhất quản lý Nhà nớc về công tác huấn luyện an toàn và vệ sinh lao động trên địa bàn của địa phơng; trong đó cần chú ý việc tổ chức huấn luyện
đối với ngời lao động hành nghề tự do, làm các nghề, các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ sinh lao
động Phối hợp với các ngành cơ quan hữu quan xây dựng kế họach huấn luyện hàng năm về tổ chức huấn luyện cho ngời sử dụng lao động; thực hiện định kỳ tổng kết, báo cáo công tác
Trang 2huấn luyện về an toàn lao động, vệ sinh lao động của địa
ph-ơng mình theo quy định của Bộ Lao động - Thph-ơng binh và Xã hội
Sở Lao động - Thơng binh và Xã hội thống nhất quản lý việc cấp thẻ an toàn trong các đơn vị theo mẫu của Bộ Lao
động - Thơng binh và Xã hội ban hành
Các bộ, ngành, địa phơng có trách nhiệm chỉ đạo, đôn
đốc các cấp, các đơn vị thuộc quyền thực hiện công tác huấn luyện an toàn lao động, vệ sinh lao động đúng quy định của Nhà nớc theo phạm vi chức năng quản lý của mình
Đối tợng huấn luyện các quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động là ngời sử dụng lao động và ngời lao động làm việc trong các doanh nghiệp, cơ quan tổ chức:
- Các doanh nghiệp Nhà nứơc
- Các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác, các
tổ chức, cá nhân có thuê lao động
- Các doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài, các doanh nghiệp trong khu chế xuất, khu công nghiệp, các cơ quan tổ chức nớc ngoài hoặc tổ chức quốc tế tại Việt Nam có thuê lao
động là ngời Việt Nam, trừ trờng hợp điều ớc quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia có quy
định khác
- Các đơn vị sự nghiệp, kinh doanh dịch vụ thuộc cơ quan hành chính sự nghiệp, các đoàn thể nhân dân, tổ chức chính trị - xã hội khác, kể cả các doanh nghiệp của quân đội nhân dân và công an nhân dân
7.1.2 Huấn luyện về an toàn lao động đối với ngời
sử dụng lao động
1 Đối tợng áp dụng
Ngời sử dụng lao động đợc huấn luyện an toàn lao động,
vệ sinh lao động bao gồm:
- Chủ doanh nghiệp hoặc ngời đợc chủ doanh nghiệp ủy quyền;
- Giám đốc doanh nghiệp, thủ trởng các tổ chức, các cơ quan trực tiếp sử dụng lao động;
- Ngời chỉ huy điều hành trực tiếp các khâu, các bộ phận, các phân xởng sản xuất trong doanh nghiệp;
- Ngời làm công tác chuyên trách về an toàn lao động, vệ sinh lao động
Trang 32 Nội dung huấn luyện an toàn lao động, vệ sinh lao động
Nội dung huấn luyện an toàn lao động, vệ sinh lao động bao gồm:
- Các văn bản pháp quy của Chính phủ, của các bộ, của ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ơng về an toàn lao động, vệ sinh lao động
- Các Quy phạm, tiêu chuẩn an toàn lao động, vệ sinh lao
động phải thi hành
- Các thủ tục hành chính phải chấp hành khi sản xuất, sử dụng hoặc nhập khẩu các loại máy, thiết bị, vật t, các chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ sinh lao động, khi xây mới, mở rộng hoặc cải tạo các công trình, các cơ sở sản xuất
- Tổ chức thực hiện các hoạt động nhằm bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh lao động:
+ Xây dựng và phổ biến nội quy về an toàn lao động, vệ sinh lao động của doanh nghiệp, của các phân xởng, bộ phận; các quy trình an toàn của các máy móc thiết bị, vị trí làm việc;
+ Tổ chức mạng lới an toàn viên;
+ Tổ chức huấn luyện cho ngời lao động;
+ Các biện pháp phòng chống tai nạn và sự cố xảy ra trong hoạt động sản xuất;
+ Tổ chức và huấn luyện các đội cấp cứu;
+ Chăm lo sức khỏe cho ngời lao động
3 Tổ chức huấn luyện
1) Việc huấn luyện an toàn lao động và vệ sinh lao động theo các nội dung trên đối với ngời sử dụng lao động là bắt buộc và đợc tiến hành theo các hình thức huấn luyện sau
đây:
- Sở Lao động - Thơng binh và Xã hội mở lớp huấn luyện cho ngời sử dụng lao động có trụ sở chính đóng trên địa bàn
địa phơng
- Bộ chủ quản mở lớp huấn luyện đối với ngời sử dụng lao
động ở các đơn vị trực thuộc quyền quản lý sau khi có sự thỏa thuận của Bộ Lao động - Thơng binh và Xã hội
- Các tổng công ty hoặc liên hiệp mở lớp sau khi có công văn đề nghị của Bộ chủ quản và Bộ Lao động - Thơng binh và Xã hội và đợc liên bộ cho phép
Trang 42) Tài liệu huấn luyện theo hớng dẫn của Bộ Lao động -Thơng binh và Xã hội
3) Giáo viên lớp của sở mở do giám đốc Sở Lao động -
Th-ơng binh và Xã hội quyết định
4) Giáo viên lớp của bộ và tổng công ty mở do Bộ Lao động
- Thơng binh và Xã hội và bộ chủ quản quyết định
5) Thời gian huấn luyện đợc tính là thời giờ làm việc và
đ-ợc hởng đầy đủ mọi quyền lợi nh thời giờ làm việc
6) Kinh phí cho lớp huấn luyện do các học viên đóng góp
7.1.3 Huấn luyện về an toàn lao động đối với ngời ngời lao động
Công tác huấn luyện về an toàn lao động và vệ sinh lao
động cho ngời lao động bao gồm những công tác sau đây:
1 Huấn luyện các quy định an toàn lao động, vệ sinh lao động
Huấn luyện các quy định an toàn lao động, vệ sinh lao
động gồm:
a) Những quy định chung về an toàn lao động, vệ sinh lao động:
- Mục đích ý nghĩa của công tác an toàn lao động, vệ sinh lao động;
- Nghĩa vụ, quyền lợi của ngời lao động về an toàn lao
động, vệ sinh lao động theo quy định của pháp luật;
- Nội quy an toàn lao động, vệ sinh lao động của doanh nghiệp;
b) Những quy định cụ thể về an toàn lao động, vệ sinh lao động:
+ Đặc điểm và quy trình làm việc đảm bảo an toàn, vệ sinh máy móc, thiết bị công nghệ và nơi làm việc có yêu cầu nghiêm nghặt về an toàn lao động, vệ sinh lao động;
+ Các quy phạm, tiêu chuẩn bắt buộc khi thực hiện công việc;
+ Các biện pháp bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh lao
động khi thực hiện công việc;
+ Cấu tạo, tác dụng và cách sử dụng, bảo quản các trang cấp, phơng tiện bảo vệ cá nhân;
Trang 5+ Các yếu tố nguy hiểm, có hại, các sự cố có thể xảy ra khi làm việc, cách đề phòng, xử lý khi phát hiện có nguy cơ xảy ra
sự cố và khi có sự cố;
+ Các phơnhg pháp y tế đơn giản để cứu ngời bị nạn khi xảy ra sự cố nh: băng bó vết thơng, hô hấp nhân tạo, cứu sập,
2 Tổ chức huấn luyện
Ngời sử dụng lao động chịu trách nhiệm tổ chức huấn luyện cho ngời lao động, bảo đảm cho mọi ngời lao động đều
đợc huấn luyên đầy đủ những nội dung về an toàn lao động,
vệ sinh lao động cần thiết và phù hợp với công việc đảm nhiệm theo các nguyên tắc sau đây:
a) Mọi ngời làm việc trong đơn vị, kể cả ngời mới tuyển vào đều phải đợc huấn luyện an toàn lao động, vệ sinh lao
động theo các nội dung nói trên Tùy theo mức độ an toàn lao
động, vệ sinh lao động để xác định chơng trình huấn luyện
và thời gian huấn luyện nhng mỗi năm phải tổ chức ít nhất 1 lần
b) Khi tuyển lao động, trớc khi giao việc phải huấn luyện cho ngời lao động đầy đủ các nội dung nêu tại khỏan 24.3.1 ở trên Đối với ngời lao động làm các công vịêc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ sinh lao động thì việc huấn luyện phải hết sức cụ thể, tỉ mỉ
Ngời sử dụng lao động căn cứ bản danh mục nghề, công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ sinh lao
động do Bộ Lao động - Thơng binh và Xã hội ban hành và tình hình cụ thể của doanh nghiệp lập danh sách những ngời làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động và vệ sinh lao động để tổ chức lớp huấn luyện Thời gian huấn luyện phụ thuộc và nội dung phải huấn luyện
Những ngời đợc huấn luyện phải có sự kiểm tra sát hạch
và trớc khi giao việc phải tổ chức thực hành theo nhiệm vụ công việc đợc giao Hàng năm ngời sử dụng lao động phải tổ chức kiểm tra hoặc bồi dỡng thêm để ngời lao động luôn nắm vững các quy định an toàn lao dộng, vệ sinh lao động trong phạm vi chức trách đợc giao
c) Khi chuyển từ công việc này sang công việc khác hoặc giao công việc mới đều phải huấn luyện phù hợp với tính chất công việc đợc giao
Trang 6d) Sau khi huấn luyện và kiểm tra sát hạch, những ngời làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ sinh lao động đạt yêu cầu thì đợc cấp thẻ an toàn Ngời lao
động phải mang theo thẻ an toàn khi làm việc và phải xuất trình khi đợc yêu cầu Đối với những ngời làm công tác khác thì
đợc ghi kết quả vào sổ theo dõi huấn luyện của đơn vị
3 Quyền lợi của ngời lao động trong thời gian huấn luyện
Thời giờ học tập huấn luyện an toàn lao động, vệ sinh lao
động đợc tính là thời giờ làm việc, ngời lao động đợc hởng đủ tiền lơng và các quyền lợi khác theo pháp luật quy định Riêng những ngời lao động học nghề, tập nghề, thuê việc thì quyền lợi trong thời gian huấn luyện thực hiện theo hợp đồng lao động
đã thỏa thuận
7.1.4 Huấn luyện đối với ngời lao động làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ sinh lao động
1 Các công việc và danh mục nghề, công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ sinh lao
động
a) Những công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ sinh lao động là những công việc có các điều kiện gây độc hại, nguy hiểm cho bản thân ngời lao động và những ngời xung quanh nh:
- Có sử dụng trong các máy móc, thiết bị dễ gây ra tai nạn lao động;
- Làm việc trong các điều kiện độc hại, nguy hiểm nh làm việc trên cao, lặn sâu dới nớc, trong môi trờng phóng xạ có cờng
độ cao, ở gần hoặc tiếp xúc với các chất dễ cháy nổ, chất
độc ;
- Quy trình thao tác đảm bảo an toàn phức tạp
b) Căn cứ các điều kiện nêu trên, Bộ Lao động - Thơng binh và Xã hội quy định danh mục nghề, công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ sinh lao động nh sau
đây:
+ Các công việc thờng xuyên tiếp xúc với nguồn điện và
dễ gây tai nạn về điện;
+ Các công việc tiến hành trong môi trờng có yếu tố nguy hiểm, độc hnh chất độc, phóng xạ, vi trùng gây bệnh, ;
Trang 7+ Sản xuất, sử dụng bảo quản, vận chuyển chất nổ;
+ Các công việc có khả năng phát sinh cháy, nổ;
+ Khoan, đào hầm lò, hố sâu, khai thác khóang sản, khai thác đá;
+ Vận hành nồi hơi, bình chịu áp lực, hệ thống lạnh;
+ Khai thác lâm sản, thủy sản;
+ Các công việc có liên quan đến đảm bảo an toàn của các phơng tiện giao thông vận tải;
+ Các công việc trên cao, lặn sâu dới nớc, trên sông, trên biển;
+ Vận hành các máy ca, cắt, đột, dập dễ gây các tai nạn
nh cuốn tóc, cuốn tay chân, kẹp, va đập,
c) Việc tổ chức và quản lý công tác huấn luyện đối với những ngời làm các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ sinh lao động nói trên phải đợc tiến hành th-ờng xuyên với chất lợng cao hơn và chặt chẽ hơn đối với ngời lao
động làm công việc khác; đồng thời ngời sử dụng lao động phải báo cáo danh sách ngời làm công việc này với Sở Lao động
- Thuơng binh và Xã hội và cơ quan chủ quản để theo dõi
d) Quản lý và sử dụng thẻ an toàn
- Thẻ an toàn do Sở Lao động - Thơng binh và Xã hội in, phát hành và quản lý theo mẫu quy định thống nhát của Bộ Lao
động - Thơng binh và Xã hội ban hành
- Ngời sử dụng lao động có trách nhiệm cấp thẻ an toàn lao
động cho ngời lao động sau khi huấn luyện và kiểm tra đạt yêu cầu
- Ngời lao động trong khi làm việc phải mang theo thẻ và phải xuất trình khi có yêu cầu của ngời sử dụng lao động hoặc thanh tra Nhà nớc về an toàn lao động
e) Ngời lao động tự do làm các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ sinh lao động thì phải
đăng ký với sở Lao động - Thơng binh và Xã hội địa phơng và phải đợc Sở Lao động - Thơng binh và Xã hội tổ chức huấn luyện và cấp thẻ an toàn
2 Tài liệu huấn luyện về an toàn lao động, vệ sinh lao động
Hệ thống tài liệu làm căn cứ để biên sọan nội dung huấn luyện bao gồm:
- Các văn bản pháp quy của Nhà nớc về an toàn lao động,
vệ sinh lao động;
Trang 8- Các tiêu chuẩn quy phạm Nhà nớc, ngành về an toàn lao
động, vệ sinh lao động;
- Các quy định của các bộ, ngành, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ơng và các đơn vị đợc ủy quyền quản lý về an toàn lao động, vệ sinh lao động áp dụng tại các bộ, ngành, địa phơng, đơn vị;
- Các tài liệu kỹ thuật của các máy móc, thiết bị, các hóa chất;
- Các tài liệu khoa học có liên quan đến vấn đề an toàn lao động, vệ sinh lao động
Trang 97.2 Trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của ngời sử dụng lao động và ngời lao động
7.2.1 Quyền và nghĩa vụ của ngời sử dụng lao
động
1 Ngời sử dụng lao động có nghĩa vụ
Hàng năm, khi xây dựng kế họach sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp phải đồng thời lập kế họach, biện pháp an toàn - vệ sinh lao động và cải thiện điều kiện lao động Ngời
sử dụng lao động phải đảm bảo các điều kiện về an toàn lao
động - vệ sinh lao động Những điều kiện này phải đợc thể hiện đầy đủ và cụ thể trong hợp đồng lao động và trong thỏa
ớc lao động tập thể giữa ngời lao động và ngời sử dụng lao
động
Phải trang bị đầy đủ và đúng chủng loại các phơng tiện bảo vệ cá nhân đạt các tiêu chuẩn về chất lợng, quy cách theo quy định cho ngời lao động Thực hiện các quy định về giờ làm việc, nghỉ ngơi, chế độ bồi dỡng bằng hiện vật, chế độ phụ cấp độc hại, chế độ đối với lao động nữ, lao động cha thành niên, lao động đặc thù, đối với ngời lao động theo quy
định của Nhà nớc
Thành lập Hội đồng bảo hộ lao động cơ sở Phân công trách nhiệm về bảo hộ lao động và việc thực hiện các quy
định, nội quy, biện pháp an toàn lao động trong doanh nghiệp Tự kiểm tra tình hình thực hiện các công tác bảo hộ lao động tại cơ sở tổ chức, quản lý duy trì hoạt động mạng lới
an toàn và vệ sinh viên
Xây dựng mới, bổ sung và hoàn thiện các nội quy an toàn
- vệ sinh lao động phù hợp với từng loại máy, thiết bị vật t, dây chuyền công nghệ của doanh nghiệp Định kỳ kiểm tra độ an toàn của máy, thiết bị theo tiêu chuẩn quy định, đồng thời có biện pháp khắc phục kịp thời những thiếu sót đợc phát hiện ngay sau khi kiểm tra
Tổ chức huấn luyện, hớng dẫn các tiêu chuẩn, quy định, biện pháp an toàn - vệ sinh lao động, thông báo những nguy cơ dẫn đến nguy cơ tai nạn, bệnh nghề nghiệp đối với từng loại công việc đối với ngời lao động
Tổ chức khám sức khỏe cho ngời lao động theo quy định của pháp luật Căn cứ vào tiêu chuẩn sức khỏe mà bố trí công việc cho phù hợp Khi có nghi vấn bị bệnh nghề nghiệp phải tổ chức giám định và điều trị, điều dỡng, phục hồi chức năng, kiểm tra sức khỏe định kỳ 6 tháng một lần, bố trí làm các công
Trang 10việc phù hợp Kiểm tra môi trờng lao động, đánh giá tác động của môi trờng lao động, trên cơ sở đó có cách giải pháp xử lý phòng ngừa cho phù hợp Thực hiện các biện pháp khử độc, khử trùng, vệ sinh cá nhân, bồi dỡng hiện vật, u đãi thời gian làm việc, nghỉ ngơi cho công nhân làm việc ở những nơi có yếu
tố độc hại Trang bị đầy đủ các phơng tiện kỹ thuật, dụng cụ, thuốc men, lực lợng để cấp cứu kịp thời khi ngời lao động bị tai nạn lao động
Chấp hành nghiêm chỉnh chế độ khai báo, điều tra, lập biên bản, thống kê tai nạn lao động, báo cáo định kỳ tình hình tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, điều kiện lao
động
2 Ngời sử dụng lao động có quyền
- Buộc ngời lao động phải tuân thủ các quy định, nội quy, biện pháp an toàn lao động, vệ sinh lao động
- Khen thởng ngời chấp hành tốt và kỷ luật ngời vi phạm trong việc thực hiện an toàn lao động, vệ sinh lao động
- Khiếu nại với cơ quan nhà nớc có thẩm quyền về quyết
định của thanh tra viên về an toàn lao động, vệ sinh lao động nhng vẫn phải nghiêm chỉnh chấp hành quyết định đó
7.2.2 Quyền và nghĩa vụ của ngời lao động
1 Ngời lao động có nghĩa vụ
+ Chấp hành các quy định, nội quy về an toàn lao động,
vệ sinh lao động có liên quan đến công việc, nhiệm vụ mà
ng-ời đó đợc giao
+ Phải sử dụng và bảo quản các phơng tiện bảo vệ cá nhân đã đợc trang cấp, các thiết bị an toàn, vệ sinh nơi làm việc, nếu làm mất hoặc h hỏng thì phải bồi thờng;
+ Phải báo cáo kịp thời với ngời có trách nhiệm khi phát hiện nguy cơ gây tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, gây
độc hại hoặc sự cố nguy hiểm, tham gia cấp cứu và khắc phục hậu quả tai nạn lao động khi có lệnh của ngời sử dụng lao
động
2 Ngời lao động có quyền
+ Yêu cầu ngời sử dụng lao động bảo đảm điều kiện làm việc an toàn, vệ sinh, cải thiện điều kiện lao động; trang cấp
đầy đủ phơng tiện bảo vệ cá nhân, huấn luyện, thực hiện biện pháp an toàn lao động, vệ sinh lao động