Bài 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN I.. SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN C1: Để xác định sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn thì p
Trang 1Ở lớp 7 ta đã biết đồng là kim loại dẫn điện tốt, chỉ kém bạc, nhưng lại rẻ hơn bạc rất nhiều
Vì thế đồng thường được dùng là dây dẫn để nối các thiết bị và
dụng cụ trong các mạng điện Vậy căn cứ vào đặc trưng nào để biết chính xác vật liệu này dẫn điện tốt hơn vật liệu kia?
Trang 2Bài 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ
VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN
I SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO VẬT LIỆU
LÀM DÂY DẪN
C1: Để xác định sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn thì phải tiến hành thí nghiệm
với các dây dẫn có đặc điểm gì?
@ Để xác định sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn thì phải
tiến hành đo điện trở của các dây dẫn có cùng chiều dài và cùng tiết diện
nhưng làm bằng các vật liệu khác nhau.
Trang 3Bài 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ
VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN
1 Thí nghiệm :
a/ Hãy vẽ sơ đồ mạch điện để tiến hành thí
nghiệm xác định điện trở của các dây dẫn b/Lập bảng ghi kết quả thí nghiệm c/ Tiến hành thí nghiệm d/Từ kết quả thí nghiệm hãy rút ra nhận xét
xem điện trở của các dây dẫn này là như nhau
hay là khác nhau
2 Kết luận : Điện trở của các dây dẫn phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn
I SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN
Trang 4Bài 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ
VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN
II ĐIỆN TRỞ SUẤTCÔNG THỨC ĐIỆN TRỞ
1 Điện trở suất
Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn được đặc trưng bằng một đại lượng là ĐIỆN TRỞ SUẤT của vật liệu
Điện trở suất của một vật liệu ( hay một chất ) có trị số bằng điện trở của một đoạn dây dẫn hình
trụ có chiều dài 1m 2 và có tiết diện 1m 2 Điện trở suất được kí hiệu là :p ( đọc là “rô” ) Đơn vị của điện trở suất là Ω.m ( đọc là
“Ôm mét”)
Trang 5Bài 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ
VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN
Bảng 1:Điện trở suất ở 20 o C của một số chất
Kim loại P (Ω.m ) Hợp kim P (Ω.m )
Bạc 1,6 10-8 Nikêlin 0,40.10-6
Đồng 1,7 10-8 Manganin 0,43.10-6
Nhôm 2,8 10-8 Constantan 0,50.10-6
Vonfam 5,5 10-8 Nicrom 1,10.10-6
sắt 12,0.10-8
Trang 6Bài 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ
VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN
II ĐIỆN TRỞ SUẤTCÔNG THỨC ĐIỆN TRỞ
1 Điện trở suất
C2 : Dựa vào bảng 1 hãy tính điện trở của một
đoạn dây dẫn constantan dài l= 1m và có tiết diện
là s=1mm 2
Kết quả :0,5 Ω
Trang 7Bài 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ
VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN
II ĐIỆN TRỞ SUẤTCÔNG THỨC ĐIỆN TRỞ
1 Điện trở suất
2 Công thức điện trở:
C3 : để xây dựng công thức tính điện trở R của
một đoạn dây dẫn có chiều dài l, có tiết diện S và
làm bằng vật liệu có điện trở suất p, hãy tính theo
các bước như bẳng 2.
Các bước
tính
Dây dẫn ( được làm từ vật liệu
có điện trở suất p)
Điện trở của dây dẫn (Ω)
1 Chiều dài 1 m Tiết diện 1 m 2 R 1 =p
2 Chiều dài l(m) Tiết diện 1 m 2 R 2 =p.l
3 Chiều dài l (m) Tiết diện S(m 2 ) R= p.lR= p.
S
Trang 8Bài 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ
VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN
II ĐIỆN TRỞ SUẤTCÔNG THỨC ĐIỆN TRỞ
1 Điện trở suất
2 Công thức điện trở:
3 Kết luận:
Điện trở của dây dẫn được tính bằng công
thức :
R =p Trong đó: p là điện trở suất (Ω m)
l là chiều dài dây dẫn (m)
S là tiết diện của dây dẫn (m 2 )
l
S
Trang 9Bài 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ
VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN
III VÂN DỤNG:
C4: tính điện trở của đoạn dây đồng dài l=
4m có tiết diện tròn, đường kính d= 1mm (lấy
= 3,14)
Tóm tắt:l= 4m
d=1mm=0,001m
= 3,14
R=?
Giải: ta có : S = =
= 0,875 10 -6
AD R= p = 1,7 10 -8 = 0,078 Ω
l
S
d 2
4 3,14.10 -6
4
4
0,875.10 -6
Trang 10Bài 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ
VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN
C5: Từ bảng 1 hãy tính :
+ Điện trở của một sợi nhôm dài 2m và có tiết diện 1mm 2
+Điện trở của một sợi nikêlin dài 8m , có tiết diện tròn và đường kính là 0,4 mm ( lấy = 3,14)
+ Điện trở của một dây đồng dài 400m và có tiết diện 2mm 2
Giải:+ Điện trở của dây nhôm:
R=2,8 10 -8 2.10 6 =0,056 Ω
+ Điện trở của dây nikêlin
R=0,4 10 -6 =25,5Ω
+ Điện trở của dây đồng R=1,7.10 -8 =3,4 Ω
III VÂN DỤNG:
400 2.10 -6
8
(0,2.10 -3 )
Trang 11Bài 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ
VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN
C6:Một sợi dây tóc bóng đèn làm bằng vofram ở
20 0 C có điện trở 25 Ω, có tiết diện tròn bán kính 0,01 mm Hãy tính chiều dài của dây tóc này.
Giải:+ Điện trở của dây nhôm:
R=2,8 10 -8 2.10 6 =0,056 Ω
+ Điện trở của dây nikêlin
R=0,4 10 -6 =25,5Ω
+ Điện trở của dây đồng R=1,7.10 -8 =3,4 Ω
III VÂN DỤNG:
400 2.10 -6
8
(0,2.10 -3 )
Trang 12BÀI TẬP
9.1 : Một cuộn dây dẫn bằng đồng có
khối lượng bằng 0,5kg, dây dẫn có tiết diện 1mm2 Biết điện trở suất của đồng là 1,7.10-8 Ω m , khối lượng riêng của
đồng là 8900 kg/m3
a/ Tính chiều dài của dây dẫn
b/ Tính điện trở của cuộn dây dẫn này
Tóm tắt: m=0,5kg
S=1mm 2 =10 -6 m 2
p=1,7.10 -8 Ωm
D=8900kg/m 3
a/ l=?
b/R=?
Giải:
a/ Thể tích của đồng :
V= = =56,18 10 -6 m 3
Chiều dài của cuộn dây:
l = = =56,18m
m D
0,5 8900
V S
56,18.10 -6
10 -6
b/ điện trở R=p =1,7 10 -8
=0,955 Ω
l
S
56,18
10 -6
Trang 13BÀI TẬP
một hiệu điện thế U= 8,5V thì
cường độ dòng điện qua dây là I= 2,5A Biết cuộn dây dài 300m và
dây làm bằng chất gì?
Tóm tắt :U=8,5V
I=2,5A ; l= 300m
P=?
Giải:Điện trở của cuộn dây là :
R= = =3,4 Ω
Từ công thức :R=p.
suy ra: p= = p= 1,7.10 -8 Ωm.
Vậy chất làm dây dẫn là đồng(vì đồng có điện trở suất 1,7.10 -8
U I
8,5 2,5 l
S
R.S
l 3,4 1,5 10
-6
300
Trang 14BÀI TẬP
Ω
tiết diện tròn, đường kính 1,2mm Tính điện trở của dâ, biết điện trở
Trang 15BÀI TẬP
Ω
hai cực của một nguồn điện có hiệu điện thế 53,2V thì dòng điện chạy
qua dây có cường độ là 3,8A.
a/ Tính điện trở của đoạn dây dẫn
b/ biết đoạn dây dẫn dài 8,4m, tiết
làm bằng chất gì?
Trang 16CHÚC CÁC EM HỌC TỐT