Giáo án GDCD 11(Tích hợp KNS - chuẩn)

Hoạt động 1: Vai trò của sản xuất của cải vật chất: Hoạt động của thầy và trò GV đặt vấn đề dẫn dắt: Để hiểu được vai trò sản xuất của cải vật chất trong sự phát triển kinh tế trước ta

Trang 1

- Vai trò quyết định của sản xuất của cải vật chất đối với đời sống xã hội

- Khái niệm, các bộ phận hợp thành và vai trò của từng yếu tố cơ bản của quá trình sảnxuất: Sức lao động, tư liệu lao động, đối tượng lao động

2) Về kỹ năng:

- Phân tích các khái niệm và mối quan hệ liên kết giữa những nội dung chủ yếu của bài

- Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, giải thích một số vấn đề thực tiễn có liên quanđến bài học

3) Về thái độ:

- Thấy được tầm quan trọng của hoạt động sản xuất của cải vật chất

- Biết quý trọng người lao động, xác định lao động là quyền lợi và nghĩa vụ của công dân

II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC:

KN phân tích, KN hợp tác, KN phản hồi/lắng nghe tích cực khi thảo luận

III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC:

Thảo luận lớp, thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày 1 phút

IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

Sử dụng các dụng cụ trực quan như: Sơ đồ, biểu bảng, bảng phụ, bút dạ

Hoạt động 1: Vai trò của sản xuất của cải vật chất:

Hoạt động của thầy và trò

GV đặt vấn đề dẫn dắt:

Để hiểu được vai trò sản xuất của cải vật

chất trong sự phát triển kinh tế trước ta

phân tích xem:

Sản xuất của cải vật chất là gì ?

- Yêu cầu học sinh thảo luận phân tích về

khái niệm sản xuất vật chất?

- Đại diện nhóm trình bày

- Đề nghị nhóm khác nhận xét, đánh giá,

nếu thấy thiếu thì bổ xung theo ý kiến của

nhóm mình

=> Giáo viên kết luận

Ngoài VD GV nêu ra, yêu cầu HS lấy thêm

1 vài VD khác

Sau khi HS lấy được 1 vài VD GV phân

Nội dung kiến thức 1) Vai trò của sản xuất của cải vật chất:

- Khái niệm: SX của cải vật chất ?

Sản xuất của cải vật chất là sự tác độngcủa con ngườu vào tự nhiên, biến đổi cácvật thể của tự nhiên để tạo ra các sảnphẩm phù hợp với nhu cầu của mình

VD:

Nhu cầu của HS đến lớp có bàn ghế đểphục vụ cho học tập tốt hơn thì người thợmộc phải tác động vào cây gỗ biến nóthành bộ bàn ghế

- Vai trò của sản xuất của cải vật chất:+ Là cơ sở tồn tại và phát triển của con

Trang 2

tích tiếp.

Theo em có vải trò quan trọng như thế

nào ? Và tại sao các hoạt động khác phải

nhằm phục vụ hoạt động sản xuất ?

Gọi 1 - 2 học sinh trả lời

GV dẫn dắt chuyển ý:

Trước hết, GV trình bày sơ đồ về mối

quan hệ giữa các yếu tố của quá trình SX

Sau đó đi sâu phân tích từng yếu tố

GV nêu sơ đồ về các yếu tố hợp thành sức

lao động

HS chứng minh rằng: Thiếu một trong hai

yếu tố thì con người không thể có sức lao

động

người và xã hội loài người

+ Thông qua lao động sản xuất, conngười được cải tạo, phát triển và hoànthiện cả về thể chất và tinh thần

+ Hoạt động sản xuất là trung tâm, là tiền

đề thúc đẩy các hoạt động khác của xãhội phát triển

+ Lịch sử XH loài người là 1 quá trìnhphát triển và hoàn thiện liên tục cácphương thức SX, là quá trình thay thếphương thức SX cũ, lạc hậu bằng phươngthức SX mới, tiến bộ hơn

Hoạt động 2: Các yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất

GV yêu cầu 1 HS đọc KN lao động trong

SGK Sau đó phân tích

GV đặt câu hỏi:

Tại sao nói sức lao động mới chỉ là khả

năng, còn lao động là sự tiêu dùng sức lao

Yêu cầu 1HS đọc KN đối tượng LĐ GV

đưa ra sơ đồ 03 Đối tượng LĐ phân tích sơ

đồ và KN

Sơ đồ 03

Có sắn trong TN

ĐTLĐ:

Đã trải qua t/đ của LĐ

Gọi HS lấy VD minh hoạ về đối tượng LĐ

của một số ngành, nghề khác nhau trong

Sơ đồ mối quan hệ giữa 3 yếu tố của quátrình SX (sơ đồ 01)

Sức lao động -> Tư liệu lao động -> đốitượng lao động => SP

* Sức lao động:

- Lao động:

Là hoạt động có mục đích, có ý thức củacon người nhằm tạo ra các sản phẩmphục vụ các nhu cầu cho đời sống conngười

Lao động của con người có kế hoạch, tựgiác, sáng tạo, có kỷ luật, có trách nhiệm

Vì vậy LĐ là hoạt động bản chất nhất củacon người, nhờ đó để phân bịêt với hoạtđộng bản năng của con vật

Vì: Chỉ khi sức lao động kết hợp với tưliệu sản xuất thì mới có quá trình laođộng

* Đối tượng lao động:

* Tư liệu lao động: Sơ đồ 04.

Công cụ LĐTLLĐ: Hệ thống bình Chứa Kết cấu hạ tầng

=> Nhìn vào kết quả SX, có 2 yếu tố kếttinh trong sản phẩm đó là:

Tư liệu LĐ + đối tượng LĐ = TL SX

=> Sức LĐ + Tư liệu SX = Sản phẩm



Giáo án môn: GDCD - Lớp:11 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm -Quảng trị Trang: 2

Trang 3

TIẾT 2:

Hoạt động 1: Phát triển kinh tế là gì ?

GV: Yêu cầu HS đọc KN tăng trưởng kinh

tế, phát triển kinh tế (SGK)

Treo sơ đồ 05: Phát triển kinh tế Sau đó

phân tích từng nội dung

Theo em tăng trưởng kinh tế là gì ?

Phân biệt tăng trưởng kinh tế với phát triển

kinh tế ?

Dự kiến HS trả lời:

Có sự khác nhau giữa phát triển kinh tế và

tăng trưởng kinh tế

Em hiểu thế nào là cơ cấu kinh tế hợp lý ?

Là mqh hữu cơ , phụ thuộc, quy định lẫn

nhau về quy mô và trình độ giữa các ngành,

a) Phát triển kinh tế là gì ?

- KN: SGK

- Sơ đồ 05: Nội dung của phát triển kinh

tế (Sự phát triển kinh tế đòi hỏi phải đạt

3 nội dung)

PTKTXH : + Tăng trưởng kinh tế + Cơ cấu KT hợp lý + Công bằng XH

- Tăng trưởng kinh tế:

Là sự gia tăng của GDP và GNP tínhtheo đầu người

Tăng trưởng kinh tế có sự tác động củamức tăng dân số Vì vậy phải có c/s phùhợp

- Sự tăng trưởng kinh tế phải dựa trên cơcấu hợp lý, tiến bộ

- Sự tăng trưởng kinh tế phải đi đôi vớicông bằng xã hội

=> Phát triển kinh tế có quan hệ biệnchứng với tăng trưởng kinh tế và côngbằng XH Vì khi tăng trưởng kinh tế caotạo điều kiện giải quyết công bằng XH,khi công bằng XH được đảm bảo sẽ tạođộng lực cho sự phát triển kinh tế

c/Thực hành, luyện tập:

Phát triển KT có ý nghĩa như thế nào với mỗi cá nhân, gia đình và xã hội

Ý nghĩa của sự phát triển kinh tế đối

với mỗi cá nhân ?

Gọi HS trả lời

Hãy cho biết vài nét về phát triển

kinh tế của gia đình em và em làm

gì để phát triển kinh tế gia đình ?

1, 2 HS trả lời

Gia đình có mấy chức năng cơ bản ?

Theo em sự phát triển kinh tế có ý

Nội dung kiến thức

b) Phát triển kinh tế có ý nghĩa như thế nào với mỗi cá nhân, gia đình và xã hội ?

- Đối với cá nhân:

Tạo điều kiện cho mỗi người có việc làm, thunhập ổn định, c/s ấm no, có điều kiện chăm sócsức khoẻ, tăng tuổi thọ

- Đối với gia đình:

Là tiền đề , cơ sở để gia đình thực hiện tốt cácchức năng của gia đình, đó là các chức năng:

+ Chức năng kinh tế+ Chức năng sinh sản+ Chức năng chăm sóc và giáo dục+ Xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc

- Đối với xã hội:

+ Tăng thu nhập quốc dân và phúc lợi xã hội,

Trang 4

nghĩa như thế nào đối với xã hội ? chất lượng cuộc sống của nhân dân được cải

thiện, giảm bớt tình trạng đói nghèo, giảm tỷ lệsuy dinh dưỡng và tử vong ở trẻ em

+ Giảm tỷ lệ thất nghiệp, giảm tệ nạn xã hội

+ Là tiền đề phát triển văn hoá, giáo dục, y tế vàcác lĩnh vực khác của xã hội, ổn định kinh tế,chính trị, xã hội

+ Củng cố an ninh quốc phòng

+ Là điều kiện để khắc phục sự tụt hậu xã hội vềkinh tế so với các nước tiên tiến trên thế giới,xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, mở rộngquan hệ quốc tế, định hướng XHCN

d/Vận dụng:

Yêu cầu HS lên bảng vẽ sơ đồ về các yếu tố hợp thành sức lao động, tư liệu SX, tư liệu

LĐ, đối tượng LĐ, quá trình LĐSX, phát triển kinh tế Đồng thời tất cả cùng tham giađánh giá, bổ sung và phát biểu về tầm quan trọng của các vấn đề nêu trên

4/Hướng dẫn về nhà:

Đọc lại bài, trình bày bài bằng sơ đồ

Soạn trước bài 2: Hàng hoá - Tiền tệ - Thị trường

VI/ RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY:

Trang 5

Tiết thứ: 3 - 4 - 5

Ngày soạn:

Lớp dạy:

Bài 2: HÀNG HÓA - TIỀN TỆ - THỊ TRƯỜNG (3 tiết)

I/MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Về kiến thức: Học song bài này HS cần hiểu được:

- Khái niệm hàng hoá và hai thuộc tính của hàng hoá

- Nắm được nguồn gốc và bản chất của tiền tệ

- Các chức năng của tiền tệ

- Quy luật lưu thông tiền tệ

- Nắm được khái niệm thị trường, các chức năng của thị trường

- Thấy được vai trò của SX hàng hoá và thị trường đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ởnước ta hiện nay

2 Về kỹ năng:

- Phân tích các khái niệm và mối quan hệ giữa các nội dung chủ yếu của bài học

- Vận dụng KT của bài học vào thực tiễn, giải quyết được 1 số VĐ liên quan đến bài học

3 Về thái độ:

- Thấy được tầm quan trọng của phát triển kinh tế hàng hoá đối với mỗi cá nhân, giađình và xã hội hiện nay

- Coi trọng việc SX hàng hoá, nhưng không sùng bái hàng hoá, không sùng bái tiền tệ

KN tìm kiếm và xử lí thông tin, KN giải quyết vấn đề, KN hợp tác, KN tư duy phântích, so sánh

Thảo luận lớp, thảo luận nhóm, tranh luận, xử lí tình huống, đọc hợp tác

Sơ đồ, biểu bảng, bảng phụ, giấy cỡ to, bút dạ, SGK, SGV

b)/Kết nối: Nếu như trước đây, cơ chế kinh tế tập trung, bao cấp đã tạo cho con người ta

sự trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước, thì ngày nay cơ chế thị trường đòi hỏi mỗi người phải thực sự tích cực, năng động, tính toán đến hiệu quả kinh tế.

Hay nói cách khác để thích ứng với kinh tế thị trường mỗi người phải hiểu rõ bản chất của các yếu tố cấu thành nền kinh tế thị trường đó là: Hàng hoá, tiền tệ, thị trường Vậy các yếu tố đó là gì ? Có thể vận dụng chúng như thế nào trong hoạt động sản xuất và đời sống ?

Hoạt động 1: So sánh sự khác nhau giữa kinh tế tự nhiên và KTHH

GV treo sơ đồ giới thiệu và so

- Mục đích SX Thoả mãn NC

của người SX

Thoả mãn NCcủa mua, bán

Trang 6

SX lớn, tậptrung CCLĐhiện đại

-T/c, mục tiêuSX

Tự cung, tựcấp

Hoạt động 2: Hàng hoá

GV: Vậy khi nào thì sản phẩm trở

Dự kiến HS trả lời: Đó phải là

phần đem trao đổi

GV dẫn dắt: Hàng hoá có 2 dạng

vật thể và phi vật thể

Treo sơ đồ 2 dạng của hàng hoá

Yêu cầu HS lấy VD chứng minh

Vậy theo em giá trị sử dụng của

hàng hoá là gì ? Lấy VD minh

Lương thực, thực phẩm, quần , áo

hoặc nhu cầu cho SX nhu máy

móc thiết bị, nguyên vật liệu

- Quần, áo ngoài công dụng là che

thân thì nó còn làm cho con người

Nội dung kiến thức 1) Hàng hoá:

=> Sản phẩm chỉ trở thành hàng hoá khi có đủ 3điều kiện trên

- Hàng hoá là một phạm trù lịch sử, chỉ tồn tạitrong nền kinh tế hàng hoá

Hàng hoá có 2 dạng là: Hàng hoá vật thể và hànghoá phi vật thể (hàng hoá dịch vụ)

VD:

Con người khi đói có nhu cầu vật chất là ăn thì phải

sử dụng lương thực thực phẩm ở đây là giúp chocon người không còn bị đói, hoặc con người mệtmỏi, căng thẳng có nhu cầu là xem ca nhạc đểgiải trí

+ Giá trị sử dụng của hàng hoá được phát hiện dần

và ngày càng đa dạng, phong phú cùng với sự pháttriển của khoa học kỹ thuật và lực lượng sản xuất.VD:

Than đá, dầu mỏ lúc đầu con người chỉ dùng làmchất đốt , sau đó nhờ sự phát triển của KHKT vàlực lượng sản xuất con người đã dùng nó làmnguyên liệu cho một số ngành công nghiệp để chếbiến ra nhiều loại SP khác phục vụ cho đời sống



Trang 7

đẹp hơn.

GV treo sơ đồ về mối quan hệ

giữa giá trị trao đổi với giá trị

Nêu VD, phân tích VD

HS phân tích xem qua VD đó thì

giá trị của hàng hoá là gì ?Bằng

cách nào xác định được giá trị của

hàng hoá ?

GV kết luận: Vải và thóc là 2

hàng hoá có giá trị sử dụng khác

nhau nhưng có thể trao đổi với

nhau vì: Đều là SP do LĐ tạo ra

đều có hao phí lao động bằng

nhau là 2 giờ

GV: Theo em hiểu lượng giá trị

của hàng hoá là gì ?

1, 2 HS trả lời

Vậy theo em thời gian lao động

cá biệt là gì ? Thời gian lao động

xã hội cần thiết là gì ? Lấy VD

= 2,75giờ/m = 100 m vải

+ Trong nền kinh tế hàng hoá, vật mang giá trị sửdụng đồng thời là vật mang giá trị trao đổi cũng tưc

là phải thực hiện được giá trị của nó

- Giá trị của hàng hoá:

+ Giá trị của hàng hoá được thông qua giá trị traođổi (tỉ lệ trao đổi)

1m vải = 5kg thóc = 2 giờ (Hao phí LĐ)

* Tóm lại:

Giá trị của hàng hoá là LĐ của người SX hàng hoákết tinh trong hàng hoá

+ Lượng giá trị của hàng hoá:

 Lượng giá trị của hàng hoá được đo bằng sốlượng thời gian LĐ hao phí để SX ra hàng hoá như:Giây, phút, giò, ngày, tháng, quý, năm

 Lượng giá trị của hàng hoá phải được tính bằngthời gian LĐ cá biệt, mà tính bằng thời gian LĐ

XH cần thiết

Thời gian LĐ cá biệt là thời gian LĐ hao phí để SX

ra hàng hoá của từng người

VD:

Anh A mất 2giờ LĐ để dệt được 1mvảiAnh B mất 3giờ LĐ để SX ra 5kg thóc

=> TGLĐCB = 2 giờ (của A) = 3 giờ (của B)Thời gian LĐ XH cần thiết cho bất cứ LĐ nào tiếnhành với 1 trình độ thành thạo trung bình, cường độtrung bình, trong mỗi điều kiện TB so với hoàncảnh XH nhất định

* Kết luận:

Hàng hoá là sự thống nhất của 2 thuộc tính giá trị

sử dụng và giá trị Đó là sự thống nhất của 2 mặtđối lập mà thiếu 1 trong 2 thuộc tính thì SP khôngtrở thành hàng hoá Hàng hoá biểu hiện quan hệSXXH giữa những người SX và trao đổi hàng hoá

TIẾT 2 :

Hoạt động 1: Nguồn gốc và bản chất của tiền tệ:

Sau khi đã soạn bài ở nhà các em cho

biết khi nào thì tiền tệ xuất hiện ?

Gọi 1, 2 HS trả lời

GV kết luận:

Sự ra đời của tiền tệ đã trải qua

những hình thái giá trị nào ?

GV treo sơ đồ hình thái giá trị giản

đơn hay ngẫu nhiên

Phân tích, lấy VD minh hoạ

HS nhận xét về hình thái này và lấy

Nội dung kiến thức 2) Tiền tệ:

a Nguồn gốc và bản chất của tiền tệ:

Tiền tệ xuất hiện là kết quả của quá trình pháttriển lâu dài của sản xuất, trao đổi hàng hoá vàcác hình thái giá trị

Có 4 hình thành giá trị xuất hiện sau đây:

*Hình thái giá trị giản đơn hay ngẫu nhiên

=> Trao đổi trực tiếp hàng lấy hàng

Trang 8

VD khác ngoài VD GV đã nêu.

Hình thái này xuất hiện khi XH công

xã nguyên thuỷ tan rã, lúc này sản

phẩm đem trao đổi còn ít, mang tính

ngẫu nhiên

Tại sao lại gọi hình thái giá trị đầy đủ

hay mở rộng ?

Khi SX hàng hoá phát triển hơn,

hàng hoá đem trao đổi nhiều hơn

GV: Treo sơ đồ phân tích, lấy VD

minh hoạ

Trong hình thái này giá trị của hàng

hoá đóng vai trò gì ?

Dự kiến HS trả lời: Giá trị của cải

hàng hoá được biểu hiện ở 1 loại

hàng hoá đóng vai trò vật ngang giá

ngang giá chung, các địa phương sẽ

gặp khó khăn trong việc trao đổi =>

khi đó người ta thống nhất lấy vàng

làm VNCC -> hình thái tiền tệ xuất

hiện

VD: 1 con gà 10kg thócHình thái tương đối Hình thái ngang giá

*Hình thái giá trị đầy đủ hay mở rộng

Hoặc 10kg thóc

1 con gà Hoặc 5kg chè trao đổi Hoặc 2 cái rìu trực tiếp Hoặc 0,2g vàng hàng hoá

*Hình thái chung của giá trị

*Hình thái tiền tệ:

- Vàng cũng là một loại hàng hoá, giá trị củavàng được đo bằng lượng LĐXHCT Vàng còn

là thứ kim loại quý hiếm, có giá trị lớn

- Vàng có thuộc tính tự nhiên thích hợp với vaitrò làm tiền tệ

=> Như vậy tiền tệ là hàng hoá đặc biệt đượctách ra làm vật ngang giá chung cho tất cảhàng hoá, là sự biểu hiện chung của giá trị,đồng thời tiền tệ biểu hiện mối quan hệ sảnxuất hàng hoá => bản chất của tiền tệ

Hoạt động 2: Các chức năng của tiền tệ:

Theo em tại sao vàng có vai trò là

tiền tệ ?

HS trình bày ý kiến của mình

GV kết luận:

Ban đầu người ta lấy vàng, bạc làm

vật ngang giá chung được cố định ở

vàng

GV: Nêu VD

VD:

1 chiếc bút bi = 100đ

Yêu cầu HS phân tích, để thấy được

tiền tệ biểu hiện giá trị hàng hoá và

được đo lường như thế nào

GV phân tích c thức sau:

H - T - H

Đem hàng bán lấy tiền, rồi dùng tiền

mua hàng khác

b) Các chức năng của tiền tệ:

- Thước đo giá trị:

Tiền tệ dùng để đo lường và biểu hiện giá trịcủa hàng hoá Giá trị của hàng hoá được biểuhiện bằng 1 lượng tiền nhất định, được gọi làgiá cả

- Phương tiện lưu thông:

Với chức năng này tiền có vai trò môi giớitrong quá trình lưu thông hàng hoá

- Phương tiện cất trữ:

Tức là tiền tệ rút khỏi lưu thông được cất trữ đểkhi cần đem ra mua hàng Nhưng làm đượcchức năng này tiền phải đủ giá trị

- Phương tiện thanh toán:

Tiền được dùng để chi trả sau khi giao dịch,mua bán

- Tiền tệ thế giới:

Khi tiền có chức năng tiền tệ thế giới đó là khitrao đổi HH vượt ra khỏi biên giới quốc gia



Trao đổi gián tiếp thông qua một hàng hoá làm vật ngang giá chung.

Trang 9

Hoạt động 3: Quy luật lưu thông tiền tệ:

VD: Nộp thuế, trả nợ, trả tiền mua

Theo em hiện tượng lạm phát tiền tệ

là lạm phát tiền giấy hay tiền vàng ?

Đó là lạm phát tiền giấy - vì tiền giấy

không có giá trị thực

Vậy theo em tiền giấy ra đời từ khi

nào ? Nó ra đời như thế nào ?

Gọi HS trả lời

GV kết luận, phân tích

c) Quy luật lưu thông tiền tệ:

- Được thể hiện bằng công thức sau:

P.Q

M = V

- Hiện tượng lạm phát tiền tệ

Tiền vàng là tiền có đầy đủ giá trị cho nên nếu

số lượng nhiều hơn mức cần thiết cho lưuthông HH sẽ rời khỏi lưu thông đi vào cất giữ.Ngược lại tiền giấy chỉ là ký hiệu của giá trị, vìvậy khi tiền giấy số lượng tiền giấy được đưavào lưu thông vượt quá mức cần thiết sẽ dẫnđến tình trạng lạm phát

- Sự ra đời của tiền giấy:

Sau khi trải qua các hình thái GT và cuối cùngtiền tệ ra đời và được thống nhất cố định là tiềnvàng Thì khi đưa vào lưu thông thấy tiền vàng

bị hao mòn => giá trị không bằng giá trị thực

=> ra đời tiền đúc => nhưng trong lưu thôngtiền đúc cũng hao mòn => ra đời tiền giấy

TIẾT 3:

Hoạt động 1: Thị trường

Theo em hiểu thị trường là gì ?

DKTL: Là nơi diễn ra trao đổi, mua bán các

"Các chủ thể kinh tế" bao gồm người bán,

người mua", cá nhân, doanh nghiệp, cơ

quan, Nhà nước tham gia vào trao đổi,

mua bán trên thị trường

Lấy VD về thị trường ở dạng giản đơn và

thị trường hiện đại

Nội dung kiến thức 3) Thị trường:

a) Thị trường là gì ?

Thị trường là lĩnh vực trao đổi, mua bán

mà ở đó các chủ thể kinh tế tác động qualại lẫn nhau để xác định giá cả và số lượnghàng hoá, dịch vụ

- Thị trường xuất hiện và phát triển cùngvới sự ra đời và phát triển của SX và lưuthông hàng hoá Bắt đầu ở dạng giản đơnvới không gian, thời gian nhất định, nhưchợ, cửa hàng nhưng SX hàng hoá pháttriển thì thị trường cũng được mở rộng,phát triển, hiện đại hơn việc trao đổi hànghoá diễn ra linh hoạt hơn thông qua trunggian, quảng cáo, tiếp thị

- Song dù ở dạng thị trường nào (giản đơnhay hiện đại) cũng luôn có sự tác động củacác yếu tố cấu thành thị trường đó là hànghoá, tiền tệ, người mua, người bán, từ đóhình thành các quan hệ: Hàng hoá - tiền tệ

- mua, bán, cung cầu, giá cả

Trang 10

Hoạt động 2: Các chức năng cơ bản của thị trường:

Các nhân tố cơ bản của thị trường là gì ?

GV: Yêu cầu HS phân tích, lấy VD thực

tiễn về chức năng này

GV làm rõ:

Nếu hàng hoá nào được thị trường tiêu thụ

mạnh, có nghĩa hàng hoá đó phù hợp với

nhu cầu thị trường và đồng thời giá trị của

nó được thực hiện

Để HS tự khảo sát thị trường, lấy VD thực

tiễn

GV hướng dẫn HS thu thập các thông tin về

cơ cấu; "chủng loại"

- Cơ cấu hàng hoá: Thể hiện sự đa dạng,

phong phú, nhiều mặt hàng phục vụ cho cơ

cấu tiêu dùng

- Chủng loại: Nói đến sự phong phú của

một loại hàng hoá nào đó

VD: Quạt (quạt cây, quạt tường, thông gió,

đá )

Yêu cầu HS lấy VD minh hoạ về sự tác

động của giá cả đối với sản xuất và lưu

thông hàng hoá

Theo em hiểu và vận dụng được các chức

năng của thị trường sẽ giúp gì cho người

sản xuất và tiêu dùng?

DKTL:

- Đối với người SX: Phải làm thế nào để có

lãi nhất

- Đối với người tiêu dùng: Làm thế nào để

mua được hàng rẻ, tốt, phù hợp với nhu

cầu

Vận dụng các chức năng thị trường của Nhà

nước được thể hiện qua những chính sách

kinh tế, xã hội nào ?

Báo cáo chính trị của BCH TW Đảng khoá

VIII trình ĐHĐBTQ lần thứ IX của Đảng

(T7-2000)

b) Các chức năng cơ bản của thị trường:

- Chức năng thực hiện (hay thừa nhận)giá trị sử dụng và giá trị

- Chức năng thông tin:

Cung cấp tho các chủ thể tham giá thịtrường về quy mô cung - cầu; giá cả,chất lượng; chủng loại, cơ cấu, đk muabán của hàng hoá, dịch vụ

- Chức năng điều tiết, kích thích hoặc hạnchế sản xuất và tiêu dùng:

+ Sự biến động của cung - cầu, giá cảtrên thị trường đều có sự tác động đếnviệc điều tiết SX và lưu thông hàng hoátrong xã hội

+ Khi giá cả 1 hàng hoá tăng lên -> kíchthích XH SX nhiều hàng hoá đó Nhưnglại làm cho nhu cầu tiêu dùng hàng hoá

đó tự hạn chế

+ Ngược lại: Khi giá cả giảm kích thíchtiêu dùng -> hạn chế SX

* Như vậy: Hiểu và vận dụng được các

chức năng của thị trường sẽ giúp chongười SX và người tiêu dùng giành đượclợi ích kinh tế lớn

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cơ bản

GV :

1/Yêu cầu HS vẽ lại các sơ đồ: So sánh sự

khác nhau giữa kinh tế TN và kinh tế hàng

hoá, các điều kiện để SP trở thành hàng hoá,

mối quan hệ giá trị trao đổi và giá trị Nêu 1

Trang 11

vài ví dụ về thời gian LĐCB và TGLFFXH

cần thiết

2/Các chức năng của tiền tệ:

Phương tiện cất trữPhương tiện thanh toánTiền tệ thế giới

d/Vận dụng:

Yêu cầu HS đi khảo sát thị trường, viết bài thu hoạch về chức năng, vai trò của thịtrường

-Học thuộc nội dung bài học, trả lời các câu hỏi SGK, viết bài thu hoạch

-Đọc và soạn trước bài 3

………

Trang 12

- Hiểu được cơ sở khách quan của quy luật giá trị

- Nội dung của quy luật giá trị

- Nhận rõ vai trò và tác động của quy luật giá trị trong SX và lưu thông hàng hoá

- Biết cách phân tích nội dung của quy luật giá trị

- Biết vận dụng quy luật giá trị

- Xây dựng niềm tin và trách nhiệm của công dân trong việc phát triển nền kinh tế thịtrường định hướng XHCN ở nước ta

KN giải quyết vấn đề, ra quyết định, KN hợp tác, KN tư duy phê phán, tuy duysáng tạo

Xử lí tình huống, thảo luận lớp, thảo luận nhóm, đọc hợp tác

IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: Biểu đồ, kẻ bảng, tranh ảnh

V/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1/Ổn định tổ chức:

2/Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra15 phút - Ra đề trắc nghiệm khách quan bao gồm:

+ Bốn câu khoanh tròn vào phương án đúng

+ Hai câu điền vào chỗ trống

3/Bài mới:

a)/Khám phá:

b)/Kết nối:

Hoạt động 1: Tính khách quan của quy luật giá trị

Hoạt động cá nhân

Tìm hiểu cơ sở khách quan của QLGT

GV: Nêu vấn đề bằng câu hỏi

Theo em trong nền sản xuất hàng hoá , quy

luật kinh tế nào chi phối hoạt động SX của

con người, của người bán, người mua

Gọi 1 - 2 học sinh trả lời

GV kết luận: Nhìn bề ngoài hoạt đông SX

và lưu thông hàng hoá đẩy dịch vụ là việc

làm riêng của từng người, họ độc lập hoạt

động không ràng buộc gì với nhau

Nhưng trên thực tế họ ràng buộc gì với

nhau bởi quy luật giá trị

1 Tính khách quan của quy luật giá trị

Trong lịch sử ở đâu, khi nào có sản xuất

và lưu thông hàng hoá, thì ở đó, khi ấyquy luật giá trị ra đời, tồn tại và hoạtđộng một cách khách quan, bất chấp ý tríchủ quan của con người

Hoạt động 2: Nội dung của quy luật giá trị

Chia nhóm thảo luận về nội dung của quy

2 Nội dung của quy luật giá trị



Trang 13

luật giá trị.

- SX và lưu thông hàng hoá phải dựa trên

cơ sở nào để SX hàng hoá mà không bị thua

lỗ?

GV kết luận: Nhắc lại kiến thức bài 2 (bằng

sơ đồ 01 bài 2)

Nội dung của quy luật giá trị được biểu hiện

như thế nào trong SX và lưu thông hàng

hoá ? Lấy VD minh hoạ

=> Các nhóm thảo luận, đại diện nhóm phát

biểu ý kiến, các nhóm khác theo dõi và

b) Đối với 1 hàng hoá :

-> Giá cả của hàng hoá khi bán có thể cao

hoặc thấp, nhưng bao giờ cũng xoay quanh

trục giá trị

- Sự vận động này chính là cơ chế hoạt

động của quy luật giá trị

c) Đối với tổng hàng hoá và trên toàn xã

hội.

-> Yêu cầu này là điều kiện đảm bảo cho

nền kinh tế hàng hoá vận động và phát triển

bình thường (cân đối)

Sản xuất và lưu thông hàng hoá phải dựatrên cơ sở thời gian lao động XH cầnthiết để sản xuất ra hàng hoá đó

Nội dụng của quy luật giá trị được biểuhiện trong 2 lĩnh vực sản xuất và lưuthông hàng hoá

- Trong lưu thông hàng hoáQuy luật này yêu cầu việc trao đổi giữahai hàng hoá (A và B) cũng phải dựatrên cơ sở TGLĐXHCT Nói cách kháctrao đổi hàng hoá phải được thực hiệntheo nguyên tắc ngang giá

Nhưng khi xem xét không phải 1 hànghoá mà tổng hàng hoá và trên phạm vitoàn XH

Quy luật giá trị yêu cầu tổng giá cả hànghoá bằng tổng giá trị hàng hoá trong quátrình SX

TIẾT 2 :

Hoạt động 1: Tác động của quy luật giá trị:

GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm theo

câu hỏi sau:

Quy luật giá trị có những tác động như thế

nào trong quá trình SX và lưu thông hàng

Các trường hợp thực hiện yêu cầu của quy luật giá trị

1- Tổng TGLĐCB=Tổng TGLĐXHCT

2- Tổng TGLĐCB>Tổng TGLĐXHCT

3- Tổng TGLĐCB<Tổng TGLĐXHCT

Trang 14

Sau khi thảo luận xong, yêu cầu đại diện

các nhóm trình bày ý kiến Các nhóm khác

quan sát và đưa ra nhận xét

GV treo sơ đồ và phân tích từng tác động,

lấy VD minh hoạ

- Tác động 1: Điều tiết SX và lưu thông

hàng hoá

+ Trong lĩnh vực SX người SX bao giờ

cũng muốn SP của mình có giá trị cao, thu

được nhiều lợi nhuận Muốn vậy người SX

phải nắm bắt được sự biến động của thị

trường để điều tiết SX

VD: Thấy được SP công nghiệp bao giờ

cũng có giá trị cao hơn sản phẩm nông

nghiệp như: Trước đây chúng ta chưa áp

dụng các dây chuyền máy móc hiện đại vào

chế biến thực phẩm nên xuất khẩu ở dạng

thô, nhưng bây giờ chúng ta đã biết chế

biến để xuất khẩu Vì vậy giá trị của SP

được nâng cao

+ Trong lưu thông: Thông qua sự biến động

của thị trường để chuyển hàng hoá từ nơi

này sang nơi khác, từ mặt hàng này sang

mặt hàng khác, từ nơi lãi ít đến nơi lãi cao

VD:

Mùa hè bán quạt - mùa đông bán chăn đệm

Hoặc : Chuyển quần áo, dầy dép từ Hà Nội

lên Tuyên Quang và chuyển chè, măng từ

TQ về HN

Tác động 2: Nhà SX muốn nâng cao giá trị

của SP để có lợi nhuận cần phải làm gì ?

- Cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề của

người lao động, hợp lý hoá SX thực hành

tiết kiệm

- Khi nào giá trị cá biệt (giá trị xã hội sẽ

giúp cho thu được lợi nhuận cao

Người tiêu dùng có quyền lựa chọn hàng

hoá đáp ứng được nhu cầu của họ Vì vậy

muốn người tiêu dùng thừa nhận (chọn)

hàng của mình thì người SX cần phải chú ý

đến mẫu mã, chất lượng SP và thị hiếu, tâm

lý của khách hàng Ngược lại người SX

kinh doanh nào kém, không nhạy bén trong

kinh doanh sẽ bị tồn đọng hàng hoá -> thua

lỗ, phá sản -> nghèo

Vậy 3 tác động của quy luật giá trị có phải

hoàn toàn tích cực hay có hai mặt tích cực

và tiêu cực

a) Điều tiết SX và lưu thông hàng hoá:

- Điều tiết SX: Là sự phân phối lại cácyêu tố tư liệu sản xuất và sức lao động từngành này sang ngành khác Hoặcchuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nôngnghiệp sang SX công nghiệp và dịch

vụ

- Trong lưu thông hàng hoá: Phân phốinguồn hàng từ nơi này đến nơi khác, từmặt hàng này sang mặt hàng khác theohướng từ nơi có lãi ít hoặc không có lãisang nơi có lãi cao thông qua sự biếnđộng của giá cả thị trường

b) Kích thích lực lượng SX phát triển và năng suất LĐ tăng lên.

Muốn phát triển kinh tế phải dựa vào sựphát triển của lực lượng SX vì vậy muốnthu được lợi nhuận nhiều người SX kinhdoanh phải tìm cách phát triển lực lượng

SX bằng cách cải tiến kỹ thuật, nâng caotay nghề của người LĐ, làm cho giá trị cábiệt thấp hơn giá trị xã hội

c) Thực hiện sự lựa chọn tự nhiên và phân hoá giàu nghèo - giữa những người SX hàng hoá.

- Sự tác động của quy luật giá trị thôngqua sự lựa chọn tự nhiên làm cho người

SX - kinh doanh hàng hoá phát triển

Mặt khác: Người SX - kinh doanh kém sẽthua lỗ, phá sản và trở thành nghèo =>làm cản trở kinh tế hàng hoá phát triển.Tác động của quy luật giá trị luôn có 2mặt:



Trang 15

DKTL: Có 2 mặt.

GV kết luận:

GV chuyển ý: Vậy để phát huy mặt tích

cực, hạn chế, xoá bỏ mặt tiêu cực Nhà nước

và công dân cần vận dụng quy luật giá trị

như thế nào ?

- Tích cực: Thúc đẩy lực lượng SX pháttriển, nâng cao năng suất LĐ

-> Kinh tế hàng hoá phát triển

- Hạn chế: Có sự phân hoá giàu nghèo-> Kìm hãm, cản trở sự phát triển củakinh tế hàng hoá

c/Thực hành, luyện tập: Vận dụng giá trị quy luật:

Hướng dẫn HS đọc và phân tích mục 4:

Vận dụng quy luật giá trị

Lấy 1 số VD chứng minh

4) Vận dụng giá trị quy luật:

a) Về phía Nhà nước:

- Đổi mới nền kinh tế nước ta thông quaxây dựng và phát triển mô hình kinh tếthị trường định hướng XHCN

- Ban hành và sử dụng pháp luật, cácchính sách kinh tế

- Bằng thực lực kinh tế điều tiết thịtrường nhằm hạn chế sự phân hoá giàu -nghèo và những tiêu cực XH khác

b) Về phía công dân:

- Phấn đấu giảm chi phí trong SX và lưuthông hàng hoá, nâng sức cạnh tranh

- Thông qua sự biến động của giá cả điềutiết, chuyển dịch cơ cấu SX

- Cải tiến KT - CN, hợp lý hoá SX

d/Vận dụng:

-Nêu khái quát 3 tác động của quy luật giá trị bằng sơ đồ và ý nghĩa của nó như thế nàotrong sự phát triển kinh tế hàng hoá

-Yêu cầu HS làm bài tập để củng cố kiến thức:

Bài 1: Có 4 ý kiến cho rằng: SX và trao đổi phải dựa trên cơ sở:

A: Thời gian LĐ cá biệt

B: Thời gian LĐ XH cần thiết

C: Thời gian LĐ của người SX có điều kiện tốt nhất

D: Thời gian LĐ của người SX có điều kiện tốt nhất

Em hãy cho biết ý kiến nào đúng ? Tại sao ?

-Học thuộc nội dung bài học

-Hoàn thành các bài tập trong SGK

-Chuẩn bị trước bài 4

………

Trang 16

Giúp HS hiểu được.

- Hiểu được những vấn đề cơ bản của cạnh tranh, một tất yếu kinh tế không thể thiếuđược trong sản xuất và lưu thông hàng hoá

- Nhận rõ mục đích cạnh tranh, các loại cạnh tranh, ảnh hưởng và tích cực 2 mặt của cạnhtranh

- Biết cách quan sát thị trường, qua đó thấy được ảnh hưởng của chúng

- Phân tích được mục đích, các loại cạnh tranh và tính 2 mặt của cạnh tranh

- Nhận thức được giải pháp của Nhà nước về cạnh tranh

3 Về thái độ: Ủng hộ cạnh tranh lành mạnh, đấu tranh với nhưng trường hợp cạnh tranh

không lành mạnh

Kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin, KN tư duy phê phán, KN giải quyết vấn đề

Thảo luận nhóm, xử lý tình huống, tranh luận

- Biểu đồ, sơ đồ, bảng trong, bút dạ, máy chiếu

Hoạt động 1: Cạnh tranh và nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.

GV: Phân tích sơ đồ thể hiện

TGLĐCB của 3 người SX HH so

với TGLĐXHCT để dẫn dắt HS

hiểu rõ khái niệm cạnh tranh

-Nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh?

HS: -Thảo luận nhóm

- Đại diện nhóm trình bày

Nội dung kiến thức 1) Cạnh tranh và nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.

a) KN cạnh tranh:

Cạnh tranh là sự ganh đua, sự đấu tranh về kinh

tế giữa các chủ thể kinh tế nhằm giành nhữngđiều kiện thuận lợi trong SX-KD tiêu thụ hànghoá và dịch vụ để thu được nhiều lợi ích nhất chomình

+Cạnh tranh lành mạnh+Cạnh tranh không lành mạnh

b) Nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.

- Trong nền kinh tế hàng hoá, do tồn tại nhiềuchủ thể kinh tế khác nhau, tồn tại với tư cách là 1đơn vị kinh tế độc lập

- Do điều kiện SX của mỗi chủ thể khác nhau

SX khác nhau

Mỗi CTKT là đại diện các đơn vị KT độc lập (có t/c pháp nhân)

Trang 17

nên chất lượng và chi phí SX khác nhau => kếtquả SX không giống nhau, lợi ích khác nhau.

Hoạt động 2: Mục đích của cạnh tranh, các loại cạnh tranh.

GV: Yêu cầu HS thảo luận theo bàn

Mục đích của cạnh tranh là gì ? Để đạt

được mục đích, những người tham gia

cạnh tranh thông qua các loại cạnh

tranh nào ?

Học sinh sau khi tìm mục đích cạnh

tranh phải thấy được mục đích cuối

cùng

GV đưa ra VD để HS tìm hiểu ý nghĩa

kinh tế của mỗi loại cạnh tranh

+ Về chất lượng và giá cả hàng hoá

b) Các loại cạnh tranh:

- Cạnh tranh giữa người bán với nhau

- Cạnh tranh giữa người mua với nhau

- Cạnh tranh giữa người mua và người bán

- Cạnh tranh trong nội bộ ngành

- Cạnh tranh giữa các ngành

- Cạnh tranh trong nước với nước ngoài

c/Thực hành, luyện tập: Tính 2 mặt của cạnh tranh

- Học thuộc nội dung bài học ở SGK, làm các bài tập

- Chuẩn bị trước bài 5 "CUNG - CẦU TRONG SẢN XUẤT VÀ LƯU THÔNG HÀNG HOÁ"

………

Trang 18

1 Về kiến thức: Giúp HS hiểu được.

- Nắm được khái niệm cung - cầu HH, dịch vụ và những nhân tố ảnh hưởng đến chúng

- Hiểu được nội dung quan hệ cung - cầu HH, dịch vụ trong SX và lưu thông hàng hoá

- Biết cách quan sát tình hình cung - cầu trên thị trường

- Vận dụng vào phân tích các hiện tượng thực tiễn

3 Về thái độ: Nâng cao lòng tin vào sự vận dụng của Đảng và Nhà nước trong việc hình

thành và phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN

Kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin, KN hợp tác, KN giải quyết vấn đề

Thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày 1 phút, xử lý tình huống, kỹ thuật phòng tranh

SGK, SGV, sơ đồ minh hoạ, tài liệu tham khảo, giáo trình kinh tế chính trị

Hoạt động 1: Khái niệm cung - cầu và các yếu tố ảnh hưởng đến chúng.

Bằng sự quan sát, ta ta thấy trên

thị trường người mua, người bán

thường xuyên có mối quan hệ

Vậy mối quan hệ đó là gì ?

Theo em hiểu cầu là gì ? Lấy VD

VD:

Anh A có nhu cầu mua ô tô,

nhưng chưa có tiền, thì đây là

nhu cầu chưa có khả năng thanh

toán Chỉ khi anh A có đủ số tiền

để mua ô tô theo giá tương ứng,

thì lúc đó nhu cầu có khả năng

thanh toán mới xuất hiện

Những yếu tố nào ảnh hưởng

đến cầu ?

Học sinh trả lời

Cung là gì ? Lấy VD minh hoạ ?

Và cho biết có những yếu tố nào

ảnh hưởng đến cung

Nội dung kiến thức 1) Khái niệm cung - cầu và các yếu tố ảnh hưởng đến chúng.

a) Cầu và các yếu tố ảnh hưởng đến cầu:

Cầu là khối lượng hàng hoá, dịch vụ mà người tiêudùng cần mua trong một thời kỳ tương ứng với giá

cả và thu nhập xác định

Cầu ở đây cần phải hiểu là tên gọi tắt của nhu cầu cókhả năng thanh toán

- Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu là:

Thu nhập, giá cả, thị hiếu, tâm lý, tập quán Trong

đó thu nhập và giá cả là chủ yếu

b) Cung và các yếu tố ảnh hưởng đến cung:

Cung là khối lượng HH, DV hiện có ở trên TTr hay

có thể đưa ra TTr trong một thời kỳ nhất định, tươngứng với giá cả khả năng SX và chi phí SX xác định

- Các yếu tố ảnh hưởng đến cung:

Khả năng SX, SL và CL các nguồn lực, NSLĐ, chiphí SX trong đó yếu tố giá cả là trung tâm

- Mối quan hệ giữa số lượng cung với mức giá cả vận động theo tỷ lệ thuận với nhau



Trang 19

Hoạt động 2: Mối quan hệ cung - cầu trong SX và lưu thông hàng hoá

Theo em giữa số lượng cung với

mức giá cả có mối quan hệ như

thế nào ?

DKTL: Biểu hiện của mqh đó là:

Giá cả cao -> người SX và bán

hàng mở rộng quy mô -> cung

tăng lên

Ngược lại:

Giá cả thấp -> thu hẹp SXKD ->

cung giảm xuống

Theo em quan hệ cung - cầu

mang tính chủ quan hay khách

quan ? Nó được thể hiện như thế

nào ?

Nội dung của quan hệ cung

-cầu được thể nhiện như thế

nào ?

DKTL:

Trên thị trường quan hệ cung

-cầu tác động theo những chiều

hướng và mức độ khác nhau

Yêu cầu HS phân tích 3 biểu

hiện của nội dung quan hệ cung

-cầu Sau đó GV treo sơ đồ minh

hoạ và phân tích thêm

Qua sơ đồ trên em có nhận xét gì

?

DKTL: ND quan hệ cung - cầu

không phải lúc nào cũng như

a) Tính khách quan của quan hệ cung - cầu:

Quy luật giá trị biểu hiện qua sự vận động giá cảtrên thị trường không chỉ do sự tác động của cạnhtranh mà còn cả sự tác động của quan hệ cung - cầuMối quan hệ này thường xuyên diễn ra trên thịtrường, tồn tại và hoạt động khách quan không phụthuộc vào ý chí của con người

b) Nội dung của quan hệ cung - cầu:

- Mối quan hệ cung - cầu là quan hệ tác động lẫnnhau giữa người bán với người mua, hay giữa người

SX với người tiêu dùng diễn ra trên thị trường đểxác định giá cả về số lượng hàng hoá , dịch vụ

- Quan hệ cung - cầu thể hiện ở 3 nội dung sau:

c) Vai trò của quan hệ cung - cầu:

Quan hệ cung - cầu có vai trò to lớn trong SX và lưuthông hàng hoá

- Giúp lý giải vì sao giá cả trên thị trường và giá cảhàng hoá trong SX không ăn khớp (có lúc =, có lúc

c/Thực hành, luyện tập: Vận dụng quan hệ cung - cầu

Chia lớp thành 3 nhóm mỗi

nhóm là 1 đối tượng (NN, các

doanh nghiệp) người tiêu dung

Nội dung kiến thức 3) Vận dụng quan hệ cung - cầu:

a) Đối với Nhà nước:

Nội dung của quan

hệ cung

- cầu

1 Cung - cầu tác động lẫn nhau:

-Khi cầu tăng -> SX mở rộng -> cung tăng

-Khi cầu giảm -> SX giảm -> cung giảm

2 Cung - cầu ảnh hưởng đến giá cả

- Cung = cầu Giá cả = giá trị

- Cung > cầu -> Giá cả <giá trị

- Cung < cầu -> Giá cả > giá trị

3 Giá cả ảnh hưởng đến cung - cầu:

- Khi giá cả tăng -> SX mở rộng ->

cung tăng và cầu giảm khi mức thu nhập không tăng.

- Giá cả giảm -> SX giảm -> cung giảm và cầu tăng mặc dù thu nhập không tăng.

Trang 20

Yêu cầu từng nhóm phát biểu

xem nhóm mình vận dụng như

thế nào

Quan hệ cung - cầu được Nhà

nước, các chủ doanh nghiệp,

người tiêu dùng vận dụng như

thế nào ?

Thông qua pháp luật, chính sách Nhà nước điềutiết cung - cầu trên thị trường nhằm lập lại cân đốicung - cầu, ổn định giá cả và đời sống của nhân dân

b) Đối với người SX - KD:

Khi giá cả thấp hơn giá trị, có thể bị thua lỗ, có thểthu hẹp SX-KD

Ngược lại để có lãi, chuyển sang SX-KD mặt hàngkhác

c) Đối với người tiêu dung:

Giảm mua các mặt hàng khi cung < cầu và giá cảcao để mua hàng hoá có giá cả thấp

d/Vận dụng:

Thông qua các biểu đồ để củng cố lại từng đơn vị kiến thức

- Làm bài tập SGK

- Soạn trước bài CNH - HĐH đất nước

Trang 21

-Củng cố – khắc sâu kiến thức về các nội dung đã học

-Rèn kỹ năng làm bài, ghi nhớ kiến thức

-Có ý thức làm bài đúng đắn, phê phán các thái độ sai trái trong kiểm tra thi cử

Kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng giải quyết vấn đề, KN ứng phó với căng thẳng

Phương pháp trắc nghiệm khách quan, trắc nghiệm tự luận

Đề kiểm tra chẵn lẽ, phương án đánh số báo danh

Câu 1: Học sinh trình bày đựơc những ý cơ bản sau:

-Trong nền KTTT người sản xuất ra sản phẩm mục đích là để bán, đòi hỏi sản phẩm phải

đảm bảo 2 thuộc tính: giá trị sử dụng và giá trị.

VD: 1 chiếc quạt điện: -Nhà sản xuất quạt đáp ứng nhu cầu tiêu dùng

-Để làm ra sản phẩm mất 2 giờ lao động

- Giá trị sử dụng của hàng hoá là công dụng của vật phẩm có thể thoả mản nhu cầu nào đócủa con người

- Giá trị của hàng hoá biểu hiện thông qua giá trị trao đỗi

*Tóm lại: Hàng hoá là sự thống nhất của 2 thuộc tính: GTSD và GT Đó là sự thống nhất

của 2 mặt đối lập mà thiếu một trong hai thuộc tính thì sản phẩm không thể trở HH

Câu 2: Học sinh trình bày được những nội dung cơ bản:

*Nội dung của quy luật giá trị: Sản xuất và lưu thông hàng hoá phải dựa trên thời gian laođộng xã hội cần thiết để sản xuất ra hàng hoá

-Biểu hiện trong sản xuất: Yêu cầu một người sản xuất phải đảm bảo sao cho TGLĐCB

Thu bài: Kiểm số bài dự kiểm tra

Trang 22

Họ và tên: ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT - LỚP 11

Lớp: (Thời gian: 45 phút)

I/ Trắc nghiệm: (4 điểm - khoanh tròn vào đáp án đúng nhất)

1,Trong các hoạt động sau, hoạt động nào là cơ bản nhất của xã hội loài người?

A Hoạt động SXVC B Hoạt động CTXH C Hoạt động thực nghiệm khoa học

2,Tư liệu sản xuất bao gồm các yếu tố?

A Quá trình sản xuất B Sức lao động và đối tượng lao động

C Tư liệu lao động và đối tượng lao động D Sức lao động và tư liệu sản xuất

3, Điều kiện nào sau đây thì người sản xuất có lãi?

A Thời gian lao động cá biệt < Thời gian lao động xã hội cần thiết

B Thời gian lao động cá biệt = Thời gian lao động xã hội cần thiết

C Thời gian lao động cá biệt > Thời gian lao động xã hội cần thiết

4, Đây không phải là chức năng của tiền tệ?

A Thước đo giá trị, tiền tệ thế giới B Phương tiện thanh toán

C Phương tiện cất trữ, phương tiện lưu thông D Kích thích sản xuất và tiêu dùng

5, Quy luật giá trị không tác động đến vấn đề này?

A Điều tiết SX và lưu thông hàng hoá B Điều tiết thị trường

C Phân hoá những người SX thành giàu- nghèo D Kích thích LLSX phát triển

6,Trong nền SX hàng hoá quy luật kinh têï nào chi phối hoạt động của người sản xuất?

C Quy luật cạnh tranh D Quy luật lưu thông

7,Dấu hiệu tốt đẹp của nền kinh têï Việt Nam hiện nay không đề cập đến vấn đề này?

A Tăng trưởng kinh tế cao B Kim ngạch xuất khẩu tăng

C Các mặt hàng thiết yếu tăng giá tự phát C Hàng hoá đạt chất lượng cao

8, Vai trò của quan hệ Cung - Cầu không đề cập đến vấn đề này?

A Là cơ sở để nhận thức vì sao giá cả thị trường và giá trị hàng hoá chênh lệch nhau

B Là căn cứ để người SX, KD mở rộng hay thu hẹp SX, KD

C Là cơ sở để nhà nước điều tiết quan hệ Cung- Cầu trên thị trường

D Là cơ sở để người tiêu dùng lựa chọn khi mua hàng hoá

II/Tự luận:

1,Hãy giải thích và nêu ví dụ về: Hàng hoá là sự thống nhất của hai thuộc tính: giá trị sử dụng và giá trị Nếu thiếu một trong hai thuộc tính thì sản phẩm không trở thành hàng hoá? (3 điểm)

2, Trình bày khái quát nội dung của quy luật giá trị biểu hiện trong lĩnh vực sản xuất và

trong lưu thông hàng hoá? (3 điểm)

=====Hết=====



Trang 23

- Nắm vững khái niệm công nghiệp hoá - hiện đại hoá.

- Nội dung cơ bản của công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước

- Biết cách quan sát tình hình công nghiệp hoá - hiện đại hoá ở nước ta để thấy ]ợckhoảng cách tụt hậu về trình độ kinh tế, kỹ thuật và công nghiệp của nước ta hiện nay

- Nâng cao lòng tin vào sự vận dụng của Đảng và Nhà nước ta

KN tư duy sáng tạo, KN phản hồi/lắng nghe tích cực, KN quản lý thời gian khitrình bày suy nghĩ, ý tưởng

Tọa đàm, kĩ thuật trình bày 1 phút

SGK, SGV, tài liệu bồi dưỡng giáo viên, văn kiện ĐH X của Đảng

Hoạt động 1: Khái niệm CNH-HĐH.

Chia nhóm thảo luận khái niệm CNH

-HĐH

Câu hỏi thảo luận:

- KHKT có vai trò như thế nào đối với sự

phát triển kinh tế ?

- Trong lịch sử phát triển của loài người đã

từng diễn ra mấy cuộc cách mạng kỹ thuật ?

Nội dung của từng cuộc cách mạng ?

- Theo em Việt Nam có trải qua các cuộc

CMKT mà thế giới thực hiện không ? Vì

sao ?

Sau khi HS thảo luận đưa ra ý kiến của

mình GV đưa phương án phản hồi của từng

câu lên máy chiếu

Trang 24

Hoạt động 2: Nội dung cơ bản của CNH-HĐH:

GV hướng dẫn HS đọc và phân tích nội

dung cơ bản của CNH - HĐH

Gọi 1 HS đọc, sau đó GV đặt câu hỏi

-CNH-HĐH có những nội dung cơ bản

nào?

- Hãy nêu cách thức thực hiện từng nội

dung ?

-> HS suy nghĩ, trả lời

GV sử dụng bản đồ trực quan để biểu hiện

nội dung cơ bản CNH-HĐH

Yêu cầu HS lấy VD minh hoạ cho từng nội

dung

b) Nội dung cơ bản của CNH-HĐH:

TIẾT 2:

Hoạt động 1: Công nghiệp hoá - hiện đại hoá là nhiệm vụ trọng tâm của thời kỳ quá

độ đi lên chủ nghĩa xã hội.

Tại sao CNH-HĐH là nhiệm vụ trong

tâm của thời kỳ quá độ lên CNXH ở

nước ta ?

DKTL: Vì phải xây dựng cơ sở vật chất

kỹ thuật, xây dựng cơ sở vật chất kỹ

thuật của CNXH là nền công nghiệp lớn

hiện đại, có cơ cấu kinh tế hợp lý, có

trình độ KHKT cao

Muốn Việt Nam khỏi tụt hậu về kinh tế,

Đảng ta đã xác định như thế nào ?

Muốn khắc phục sự tụt hậu đó phải

thực hiện bằng cách gắn công nghiệp

hoá với hiện đại hoá

Theo em CNH-HĐH có những tác dụng

to lớn nào trong sự nghiệp phát triển đất

nước ?

- Tạo điều kiện phát triển lực lượng SX

- Tăng cường vai trò của Nhà nước

- Tạo tiền đề cho nền VH mới

- Tạo cơ sở vật chất - kỹ thuật tiên tiến,

hiện đại

Nội dung kiến thức 2) Công nghiệp hoá - hiện đại hoá là nhiệm vụ trọng tâm của thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội.

a) Tính tất yếu khách quan phải tiến hành công nghiệp hoá - hiện đại hoá.

Do yêu cầu phải xây dựng cơ sở vật chất

-kỹ thuật của CNXH

- Do yêu cầu phải rút ngắn khoảng cách tụthậu về KT-KT-CN giữa nước ta với cácnước trong khu vực và thế giới

- Do yêu cầu phải tạo ra năng suất lao động

xã hội cao đảm bảo cho sự tồn tại và pháttriển của CNXH

b) Tác dụng của CNH-HĐH

- Tạo điều kiện để phát triển LLSX và tăng

NS LĐXH, thúc đẩy phát triển và tăngtrưởng KT, giải quyết việc làm, tăng thunhập

- Tạo ra lực lượng sản xuất mới làm tiền đềcho việc củng cố quan hệ SXXH

- Tạo tiền đề hình thành và phát triển nềnvăn hoá mới

- Tạo cơ sở vật chất - kỹ thuật cho việc xâydựng nền kinh tế độc lập - tự chủ gắn vớichủ động hội nhập kinh tế quốc tế



Nội dung

cơ bản của CNH- HĐH

Phát triển mạnh mẽ lực lượng SX trước hết bằng việc cơ giới hoá nền SX XH trên cơ sở áp dụng các thành tựu KH - công nghệ hiện đại

Xây dựng một cơ cấu kinh tế hợp

lý hiện đại và hiệu quả.

Củng cố và tăng cường địa vị chủ đạo của quan hệ SX XHCN

Trang 25

c/Thực hành, luyện tập: Trách nhiệm của công dân đối với sự nghiệp CNH-HĐH.

GV: nêu câu hỏi

HS: Liên hệ bản thân

Nội dung kiến thức 3) Trách nhiệm của công dân đối với sự nghiệp CNH-HĐH.

- Xây dựng cho bản thân động cơ quyết tâm,phương pháp học tập

- Khi chuẩn bị hướng nghiệp cần và ra sứchọc tập

- Soạn trước bài 7

………

Trang 26

Tiết thứ: 13 - 14

Ngày soạn:

Lớp dạy:

Bài 7: THỰC HIỆN NỀN KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN VÀ TĂNG CƯỜNG

VAI TRÒ QUẢN LÝ KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC

1 Kiến thức:

- Nhận thức được khái niệm thành phần kinh tế, tính tất yếu khách quan của sự tồn tạinền kinh tế nhiều thành phần ở Việt Nam

- Nắm được khái niệm của từng thành phần kinh tế ở nước ta

2 Kỹ năng: Biết cách quan sát thực tiễn để thấy được sự tồn tại và hoạt động của các

Thảo luận lớp, thảo luận nhóm, tranh luận, đọc hợp tác

SGK, SGV, Bồi dưỡng GDCD, văn kiện ĐH X của Đảng, kinh tế - chính trị

V/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1/Ổn định tổ chức:

2/Kiểm tra bài cũ:

Tính tất yếu khách quan phải tiến hành công nghiệp hoá - hiện đại hoá? Tráchnhiệm của công dân đối với sự nghiệp CNH-HĐH?

3/Bài mới:

a)/Khám phá:

b)/Kết nối: Hiện nay tình hình cung - cầu hàng hoá nhiều, phong phú, nhu cầu của con

người ngày càng cao hơn so với thời kỳ trước, nhất là trước năm 1986 Vậy nguyên nhân

gì dẫn đến sự thay đổi đó ? Phải chăng do nước ta đã chuyển đổi mô hình kinh tế sang môhình kinh tế thị trường, lấy nền kinh tế nhiều thành phần làm cơ sở kinh tế?

Hoạt động 1: Khái niệm thành phần kinh tế, tính tất yếu khách quan và lợi ích của

nền kinh tế nhiều thành phần.

Có phải người sử dụng TLSX bao giờ

cũng là người sở hữu nó không ? Vì

Theo em tại sao sự tồn tại nền kinh tế

nhiều thành phần mang tính tất yêu

- Khái niệm thành phần kinh tế:

Là tổ chức, quan hệ kinh tế dựa trên một hìnhthức sở hữu về tư liệu SX nhất định

- Tính tất yếu khách quan của sự tồn tại nềnkinh tế nhiều thành phần

+ Ở nước ta lực lượng sản xuất còn thấp kém,

ở nhiều trình độ khác nhau nên có nhiều hìnhthức sở hữu về TLSX

+ Vì vậy để lực lượng SX phù hợp với quan



Trang 27

- Giảm được nhiều tiêu cực cho XH.

hệ sản xuất tất yếu tồn tại nền kinh tế nhiềuthành phần

- Lợi ích của nền kinh tế nhiều thành phần.Nền KT nhiều thành phần có rất nhiều lợi ích:+ Cho phép khai thác, phát huy các nguồnvốn và kinh nghiệm của mọi thành phân kinh

tế đầu tư cho sự nghiệp CNH-HĐH đất nước,xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trườngđịnh hướng XHCN ở nước ta

+ Tạo thêm nhiều việc làm, nhờ đó thúc đẩytăng trưởng kinh tế, giảm tỷ lệ thất nghiệpgóp phần giảm các tiêu cực trong XH

Hoạt động 2: Các thành phần kinh tế ở nước ta

GV: Nước ta có mấy thành phần kinh

tế ? Đó là các thành phần kinh tế nào ?

Được sắp xếp theo trình tự hay ngẫu

nhiên ?

Kinh tế NN có bản chất, hình thức biểu

hiện và vai trò như thế nào ?

Tại Tuyên Quang có thành phần kinh tế

này không ? Đó là những HTX, cơ sở

SX nào ? Em hãy kể tên ?

Lấy VD thực tiễn minh hoạ ?

b) Các thành phần kinh tế ở nước ta:

+ Vai trò: Có vị trí quan trọng trong việc pháthuy nhanh và hiệu quả về tiềm năng về vốn,sức LĐ, tay nghề

- Kinh tế tư bản tư nhân:

+ B/c: Dựa trên hình thức sở hữu tư nhânTBCN về TLSX và sử dụng LĐ làm thuê.+ Hình thức: Các doanh nghiệp tư nhânTBCN đang SX-KD ở những lĩnh vực, ngànhnghề mà pháp luật Việt Nam không cấm

Trang 28

Kể tên các doanh nghiệp thuộc thành

phần kinh tế TBTN tại Tuyên Quang ?

Đảng và Nhà nước ta đã có những

chính sách, chủ trương, biện pháp gì để

phát huy mặt tích cực của thành phần

kinh tế TBTN và thành phần kinh tế

vốn đầu tư nước ngoài ?

+ Vai trò: Giải quyết việc làm cho người laođộng, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế củađất nước, nên cần được khuyến khích và tạođiều kiện phát triển

- Kinh tế tư bản Nhà nước:

+ B/c: Dựa trên hình thức sở hữu hỗn hợp vềvốn giữa KTNN với TBTN trong hoặc ngoàinước như thông qua hợp tác, liên doanh

+ Hình thức: Các cơ sở KT liên doanh, liênkết giữa NN ta với TB trong và ngoài nước.+Vai trò: Nhằm thu hút vốn, công nghệ,thương hiệu, hơn nữa còn nâng cao sức cạnhtranh

- Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài:

+ B/c: Đây là thành phần kinh tế dựa trênhình thức sở hữu vốn 100% vốn nước ngoài + Hình thức: Xí nghiệp, Công ty có 100%vốn nước ngoài SX-KD ở Việt Nam

+ Vai trò: Thu hút vốn, trình độ công nghệcao, kinh nghiệm quản lý SX-KD và giảiquyết thêm việc làm cho người LĐ

* Trách nhiệm của công dân đối với chínhsách nền kinh tế nhiều thành phần

TIẾT2:

Hoạt động 1: Sự cần thiết khách quan phải có vai trò quản lý của Nhà nước

Tại sao Nhà nước lại có vai trò quản lý

kinh tế ? Vai trò, chức năng của Nhà

-Đại diện nhóm trình bày

Nội dung kiến thức 2) Vai trò quản lý kinh tế của Nhà nước.

a) Sự cần thiết khách quan phải có vai trò quản lý của Nhà nước.

- Thế kỷ XX khi kinh tế thị trường tự dochuyển sang kinh tế thị trường hiện đại thì sựquản lý kinh tế của Nhà nước được đặt ra nhưmột tất yếu khách quan

- Vì ở nước ta để phát triển KT có hiệu quả vàđúng định hướng XHCN, đồng thời phát huyvai trò tích cực, khắc phục hạn chế Nhà nướckhông thể không điều tiết và quản lý kinh tế

- Chỉ có Nhà nước XHCN mới có khả nănggiải quyết hiệu quả và triệt để những mặt hạnchế của kinh tế thị trường, đưa kinh tế nước taphát triển theo hướng định hướng XHCN

Hoạt động 2: Vai trò, chức năng và công cụ quản lý kinh tế của Nhà nước

Vai trò, chức năng quản lý kinh tế của

Nhà nước là gì ?

b) Vai trò, chức năng và công cụ quản lý kinh

tế của Nhà nước.

- Vai trò quản lý kinh tế của Nhà nước

+ Quản lý trực tiếp các doanh nghiệp kinh tếthuộc khu vực kinh tế Nhà nước



Trang 29

Nhà nước cần thông qua những công

cụ gì để thực hiện nó ?

Công cụ:

- Là hệ thống pháp luật

- Là chính sách xã hội

Chức năng này thông qua công cụ

pháp luật Các cơ quan hành pháp và

tư pháp lấy đó làm căn cứ để kiểm

tra, xử lý việc thi hành pháp luật

+ Quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế

- Chức năng và công cụ quản lý kinh tế củaNhà nước

+ Chức năng định hướng phát triển kinh tế.Đây là chức năng hướng nền kinh tế theo mụctiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,dân chủ, văn minh

+ Chức năng vạch hành lang pháp luật, trật tự

kỷ cương của nền kinh tế

+ Chức năng điều tiết vĩ mô nền KTTTThông qua công cụ: Lực lượng vật chất củaNhà nước, chính sách cơ chế kinh tế thích hợp.+ Chức năng công bằng xã hội

Đây là chức năng gắn với mục tiêu XH, gắn vớinhân tố con người và định hướng XHCN

Hoạt động 3: Tăng cường vai trò và hiệu lực quản lý kinh tế của Nhà nước

Để thực hiện tốt vai trò và chức năng

của Nhà nước trong việc quản lý kinh

tế, cần phải thực hiện các giải pháp

như thế nào?

c) Tăng cường vai trò và hiệu lực quản lý kinh

tế của Nhà nước.

- Tiếp tục đổi mới các công cụ kế hoạch hoá,pháp luật, chính sách và cơ chế quản lý kinh tế.Tăng cường lực lượng vật chất của Nhà nước

để điều tiết thị trường

Tiếp tục cải cách hành chính bộ máy Nhà nước,chế độ công chức

* Liên hệ:

Trách nhiệm của mỗi công dân là:

Vận động gia đình, người thân đầu tư

vào SX chủ động học nghề, tìm kiếm

việc làm ở các ngành

*Kết luận:

d/Vận dụng:

-Tóm tắt kiến thức dưới dạng biểu đồ

-Trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Tại sao hình thức sở hữu về TLSX lại là căn cứ để xác định thành phần kinh tế ?Câu 2: Tại sao thành phần kinh tế Nhà nước lại giữ vai trò chủ đạo ?

Câu 3: Hãy cho biết nội dung vai trò quản lý kinh tế của Nhà nước và tại sao Nhà nước lại

Trang 30

Tiết thứ: 15 - 16

Ngày soạn:

Lớp dạy:

Bài 8: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI (2 tiết) I/MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

- Hiểu được những đặc trưng cơ bản của CNXH nói chung và ở Việt Nam nói riêng

- Nhận thức được tính tất yếu khách quan và những đặc điểm cơ bản của thời kỳ quá độlên CNXH

2 Kỹ năng:

-Phân biệt được sự khac nhau cơ bản giữa CNXH và các chế độ xã hội trước đó

-Giải thích được một số vấn đề thực tiễn

3.Thái độ, hành vi:

-Có ý thức học tập, rèn luyện để góp phần vào sự nghiệp xây dựng CNXH

-Biết đấu tranh, phê phán những hiện tượng tiêu cực, những hành vi chống phá CNXH

KN phân tích, KN so sánh, KN hợp tác

Thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày 1 phút, đọc hợp tác

SGK, SGV, tài liệu bồi dưỡng môn GDCD, Văn kiện ĐH Đảng X

b)/Kết nối: CNXH là mục tiêu của cách mạng mà Đảng và nhân dân ta đang phấn đấu xây

dựng Hiện nay nước ta đang trong thời kỳ quá độ lên CNXH

Hoạt động 1: CNXH - giai đoạn đầu của xã hội cộng sản chủ nghĩa.

GV: Tổ chức thảo luận các câu hỏi sau:

Lịch sử XH loài người đã phát triển tuần tự

từ thấp đến cao qua những chế độ XH nào ?

Em biết gì về sự phát triển của XH sau so

HS thảo luận trình bày vào phiếu học tập,

đưa lên máy chiếu từng câu trả lời

GV: Đưa phương án phản hồi lên máy

chiếu của từng câu hỏi

Sau đó kết luận

Nội dung kiến thức 1) Chủ nghĩa xã hội và những đặc trưng cơ bản.

a) CNXH - giai đoạn đầu của xã hội cộng sản chủ nghĩa.

- LSPT của XH loài người đã và đang trảiqua các CĐXH khác nhau, từ thấp đếncao: XHCSNT => XHCHNL => XHPK

=> XHTB => XHXHCN

- Nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự thayđổi CĐXH này bằng một CĐXH kháctiến bộ hơn là sự PT của KT, trong đó sựphát triển của LLSX là yếu tố quyết định

- Như vậy CNXH là giai đoạn đầu củaXHCSCN Đó là XH phát triển ưu việthơn các XH trước đó Tiến lên CNXH làmột xu thế tất yếu, phù hợp với quy luậtphát triển của lịch sử



Trang 31

Hoạt động 2: Những đặc trưng cơ bản của CNXH

Hướng dẫn HS đọc và phân tích, tìm hiểu

từng đặc trưng cơ bản của CNXH , thông

qua từng câu hỏi giáo viên đưa ra

- Đặc trưng 1:

Cơ sở vật chất của CNXH là gì ?

HS đọc, trả lời câu hỏi

- Đặc trưng 2:

CNTB là một xã hội bóc lột, vì nó được xây

dựng trên cơ sở chế độ chiếm hữu tư nhân

tư bản chủ nghĩa về TLSX Điều đó có

giống về bản chất so với sự tồn tại hình

thức sở hưu TBTN trong thời kỳ quá độ lên

CNXH không ? Tại sao ?

Mục tiêu cao nhất của CNXH là gì ?

Mục tiêu cao nhất của CNXH là giải phóng

con người, tạo điều kiện cho con người phát

triển toàn diện

- Đặc trưng 6:

Nhà nước XHCN là Nhà nước của ai ?

Nhà nước này là của nhân dân, quyền lực

thuộc về nhân dân, do nhân dân bầu ra

Để thấy được tính ưu việt của CNXH, em

hãy so sánh CNXH với CNTB ?

b) Những đặc trưng cơ bản của CNXH:

Dựa trên quan điểm của Mác - ăng ghen

và Lênin ta có thể thấy đặc trưng cơ bảncủa CNXH

- Một là: Cơ sở vật chất - kỹ thuật củaCNXH là nền đại công nghiệp cơ khíphát triển cao, dựa trên trình độ khoa họccông nghệ hiện đại

- Hai là: CNXH xoá bỏ chế độ tư hữu tưbản chủ nghĩa, thiết lập chế độ công hữu

về những TLSX

- Ba là: CNXH tạo ra cách tổ chức laođộng và kỷ luật lao động mới

+ Tổ chức lao động có kế hoạch chặt chẽ.+ Kỷ luật LĐ: Nghiêm ngặt theo quyđịnh chung của pháp luật, pháp chế, đòihỏi tính tự giác cao

- Bốn là: CNXH thực hiện nguyên tắcphân phối theo lao động

"Làm theo năng lực, hưởng theo laođông"

- Năm là: CNXH giải phóng con ngườikhỏi áp bức bóc lột, thực hiện sự bìnhđẳng XH, tạo điều kiện cho con ngườiphát triển toàn diện

- Sáu là: Nhà nước XHCN là Nhà nướcđại biểu cho lợi ích, quyền lực và ý chícủa nhân dân

=> Những đặc trưng cơ bản trên đâyphản ánh bản chất của CNXH, thể hiệntrình độ phát triển cao, tốt đẹp hơnCNTB

TIẾT 2:

Hoạt động 1: Thảo luận nhóm

* Theo em, ngay sau khi hoàn thành cuộc

cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, đất

nước thống nhất thì ở nước ta đã có chủ

nghĩa xã hội chưa ? Tại sao ?

* Có mấy hình thức quá độ lên chủ nghĩa

xã hội ?

* Em hiểu thế nào về quá độ lên chủ nghĩa

xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa ?

* Nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội theo hình

thức quá độ nào ? Vì sao ?

2 Quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta a)Tính tất yếu khách quan đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

*Chủ nghĩa Mác - Lê nin khẳng định cóhai hình thức quá độ lên CNXH đó là :

- Quá độ trực tiếp từ CNTB lên CNXH

- Quá độ từ xã hội tiền tư bản lên CNXH,

bỏ qua giai đoạn phát triển chế độ TBCN

*Đảng ta khẳng định: “Con đường đi lêncủa nước ta là sự phát triển quá độ lênCNXH bỏ qua chế độ TBCN” Vì :

Trang 32

* Đại diện các nhóm trình bày kết quả

thảo luận

* GV cho các nhóm tranh luận, bổ sung

các kiến thức

* GV chốt lại các kiến thức cơ bản

+ Chỉ có đi lên CNXH thì đất nước mớithực sự độc lập

+ Đi lên CNXH mới xoá bỏ được áp bức,bóc lột

+ Đi lên CNXH mới có cuộc sống ấm

no, tự do, hạnh phúc mọi người có điềukiện phát triển toàn diện

Họat động 2: Đặc điểm thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta

GV trình bày sơ đồ những đặc điểm cơ

bản của thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã

hội đã chuẩn bị trên bảng sau đó GV cho

các em thảo luận

* Những đặc điểm cơ bản của thời kì quá

độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta diễn ra

trên những lĩnh vực nào ?

* Trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã

hội ở nước ta có sự tồn tại cái cũ, cái lạc

hậu không ? Cho ví dụ minh hoạ

* Theo em, nền kinh tế nước ta hiện nay

có

đặc điểm gì ?

* Trong lĩnh vực văn hoá, tư tưởng có còn

tồn tại những tư tưởng và văn hoá lạc

hậu

không ? Cho ví dụ minh hoạ

* Trong lĩnh vực xã hội có còn tồn tại

nhiều giai cấp và tầng lớp không ? Tại sao

lại như vậy ? Quan hệ giữa các giai cấp

b)Đặc điểm thời kì quá độ lên chủ nghĩa

xã hội ở nước ta

* Đặc điểm nổi bật và bao trùm của thời kìquá độ lên CNXH là sự tồn tại đan xen lẫnnhau và đấu tranh với nhau giữa nhữngyếu tố của XH mới - XHCN đang đượcxây dựng - và những tàn dư của XH cũtrên các lĩnh vực của đời sống XH

* Ở nước ta, đặc điểm này được biểu hiện

cụ thể như sau :

- Trên lĩnh vực chính trị :

Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản ViệtNam đối với toàn XH ngày càng đượctăng cường Nhà nước XH XHCN ngàycàng được củng cố và hoàn thiện để trởthành NN thực sự của nhân dân, do nhândân, vì nhân dân

- Trên lĩnh vực kinh tế :

Vẫn duy trì sự tồn tại của 6 thành phần

KT, phát triển theo định hướng XHCN,trong đó TPKT NN giữ vai trò chủ đạo

- Trên lĩnh vực tư tưởng và văn hoá :

Còn tồn tại nhiều loại, nhiều khuynhhướng tư tưởng văn hoá khác nhau Bêncạnh những tư tưởng văn hoá XHCN, vẫncòn tồn tại những tư tưởng văn hoá lạchậu, thậm chí phản động

- Trên lĩnh vực xã hội :

Còn tồn tại nhiều giai cấp và tầng lớp khácnhau, trong đó, giai cấp công nhân dưới sựlãnh đạo của Đảng Cộng sản là hạt nhânđoàn kết các giai cấp, tầng lớp trong XH

để xây dựng thành công CNXH Vẫn còn

sự chênh lệch về đời sống giữa các vùng,miền của đất nước, vẫn còn sự khác biệtgiữa lao động chân tay và lao động trí óc



Trang 33

* GV cho HS trả lời câu hỏi sau :

Những đặc điểm trên cho ta thấy thời kì

quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta là

một thời kì như thế nào ?

Tóm lại:

Những đặc điểm trên cho ta thấythời kì quá độ lên CNXH ở nước ta là mộtthời kì, xét trên mọi phương diện, còn tồntại nhiều yếu tố khác nhau, thậm chí đốilập nhau, thâm nhập vào nhau, ảnh hưởnglẫn nhau Cùng với những bước tiến trongquá trình xây dựng CNXH, các thànhphần, các nhân tố mang tính chất XHCN

sẽ ngày càng phát triển và vươn lên giữ vịtrí chi phối trên mọi lĩnh vực để đảm bảocho CNXH được xây dựng thành công ởnước ta

* Tóm lại, Quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở

nước ta là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp

với điều kiện lịch sử, phù hợp với nguyện

vọng của nhân dân ta và xu thế phát triển

của thời đại

*Kết luận:

d/Vận dụng:

-Làm bài tập 1: Trình bày những đặc trưng cơ bản của CNXH

-GV cho HS giải bài tập 5 và 6 ở SGK sau bài học

V Hướng dẫn tự học:

- Đọc và làm bài tập 2,3,4,5,6,7 (SGK)

- Nhắc nhở HS học bài, xem lại nội dung các bài đã học tiết sau ôn tập HKI

………

Tiêu đề	Công dân với sự phát triển kinh tế
Tác giả	Lê Ngọc Tài
Trường học	Trường THPT Tân Lâm
Chuyên ngành	Giáo dục công dân
Thể loại	Giáo án
Thành phố	Quảng Trị

Định dạng
Số trang	67
Dung lượng	755 KB