BÀI 17 MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC VÀ ĐĐ CHUNG CỦA NGÀNH GIUN TRÒN

Tiết 17–Bài 17:MỘT SỐ GIUN ĐỐT KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NGÀNH GIUN ĐỐT I/ Một số giun đốt thường gặp: II/ Đặc điểm chung: III/ Vai trò:... Đại diệnĐặc điểm Giun đất Giun đỏ Đỉa Rươi

Lớp 7

Giáo Viên: DƯƠNG XUÂN SANG

Tiết 17–Bài 17:

MỘT SỐ GIUN ĐỐT KHÁC VÀ

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NGÀNH GIUN ĐỐT

I/ Một số giun đốt thường gặp:

II/ Đặc điểm chung:

III/ Vai trò:

Giun đỏ Giun đất

Rươi

Vắt Đỉa

Sá sùng

Sống trong đất ẩm

ở ruộng, vườn,

nương, rẫy, đất

rừng.Thường chui lên mặt đất vào

ban đêm để kiếm

ăn hoặc sau các

trận mưa lớn và

kéo dài.

Giun đỏ hay còn gọi

là trùn chỉ, 1 số nơi gọi

là giun quế

Thường sống thành búi ở cống rãnh Đầu cắm xuống bùn nơi có nguồn nước ô nhiễm Chúng thường được khai thác để nuôi cá

cảnh

Rươi sống ở môi trường nước lợ Cơ thể phân đốt và chi bên phát triển

Đầu có mắt, khứu giác và xúc giác Rươi là thức ăn của cá và người

Rươi biển thỉnh thoảng

trong cát, bùn

Đỉa sống kí sinh ngoài Có giác bám và nhiều ruột tịt để hút và chứa máu từ vật chủ Đỉa bơi kiểu lượn sóng.

Sá sùng sống chui rúc ở những bãi cát

ven biển nơi thuỷ triều lên, xuống.

Vắt thường sống trên cạn và thường có mặt ở nơi đất ẩm thấp, nhiều lá rụng như các lối dẫn

trong các khu rừng

I/ Một số giun đốt thường gặp

- Giun đốt có nhiều loài như :

Vắt, rươi, đỉa, giun đỏ, sá sùng…

- Sống ở các môi trường : Đất ẩm, nước, lá cây…

- Sống tự do, định cư hay chui

rúc

II/ ĐẶC ĐIỂM CHUNG

Đại diện

Đặc điểm

Giun đất Giun đỏ Đỉa Rươi

Cơ thể phân đốt

Có thể xoang (khoang cơ thể chính thức)

Có hệ tuần hoàn, máu thường đỏ

Hệ thần kinh và giác quan phát triển

Di chuyển nhờ chi bên,tơ hay thành cơ thể

Ống tiêu hoá phân hoá

? Khi nước ngập thì giun đất bị ngạt thở vì chúng hô hấp qua

da Vậy những giun đốt khác sống trong nước như giun đỏ,

đỉa, rươi thì hô hấp bằng gì để

không bị ngạt thở?

Chúng hô hấp bằng mang.

? Để giúp nhận diện các đại

diện ngành Giun đốt ở thiên nhiên cần dựa vào đặc điểm cơ

bản nào?

Cơ thể hình giun và phân đốt.

II/ Đặc điểm chung:

- Cơ thể phân đốt, có thể xoang

- Ống tiêu hóa phân hóa.

- Bắt đầu có hệ tuần hoàn.

- Di chuyển nhờ chi bên, tơ hay hệ cơ của thành cơ thể.

- Hô hấp qua da hay mang.

Rươi nhiều vô kể nên

Có thể dùng làm nước mắm Có câu ca dao :

“Tháng chín ăn rươi, tháng mười ăn nhộng, Bao giờ cho đến tháng mười, bát cơm thì

trắng bát rươi thì đầy”

đây là những thời

điểm trong năm

thường xuất hiện rươi

và người dân có thể

thu hoạch sử dụng

• Sá sùng thường được

sử dụng cả lúc còn tươi (nấu canh, xáo) hay

khô (rang) đều rất ngon

Giun quế là loại giun ăn các loại phân do gia súc thải ra

(phân trâu,bò,dê,thỏ, gà )

Giun quế có giá trị trong chăn nuôi, là nguồn thức ăn quan trọng cho các loài gia cầm như lợn, gà, vịt và một số loài khác như cá, ba ba, ếch, lươn, tắc kè

Ngoài ra giun có vai trò làm tơi xốp đất, giữ độ ẩm Phân giun là loài phân hữu cơ rất tốt,

STT Ý nghĩa thực tiễn Đại diện giun đốt

rươi, giun ít tơ nước ngọt, sá sùng, giun đỏ

các loài đỉa, vắt…

Vắt có thể dùng làm thuốc, điều trị hiệu quả nhiều loại bệnh

nhiễm trùng như uốn ván, viêm màng não, các chứng bệnh

nghẽn mạch máu, ngăn chặn

sự hình thành di căn của các khối u trong các chứng bệnh ung thư

Khi vào rừng hay lội suối để

an toàn thì chúng ta nên mang theo một ít muối túm trong bọc vải chấm vào vết vắt cắn nhằm cầm máu và đuổi vắt, bên cạnh

đó có thể dùng thuốc lào sát

• Đỉa có thể sống dưới nước chảy chậm hoặc trên cạn,

nhưng trên cạn phải là nơi ẩm

+Lọc máu, tái sinh máu

mới khi bị nhiễm độc máu.

Những con đỉa được giữ trong một chiếc tô đất

trước khi được sử dụng.

Một nhà trị liệu

đang cầm những

con đỉa để chuẩn

bị đặt lên cơ thể

Đỉa được đặt lên chân của một bệnh nhân

Một cậu bé khoe cánh tay của

mình trong khi được điều trị

? Vai trò thực tiễn của giun đốt

gặp ở địa phương em?

- Chúng có vai trò lớn trong việc cải tạo đất trồng (với vùng đất nông nghiệp)

- Với vùng biển thì các loài giun đốt biển (giun nhiều tơ, sa sùng, …) có vai trò là thức ăn cho cá, vì thế ngư dân thường khai thác chúng làm mồi câu.

CỦNG CỐ:

Câu1: Để giúp nhận biết các đại

diện ngành giun đốt ở thiên nhiên

cần dựa vào đặc điểm gì?

a- Dựa vào hình dạng ngoài: Cơ thể đa số loài phân đốt.

b- Dựa vào cơ quan di chuyển và hình thức di chuyển.

c- Đặc điểm lối sống và môi trường sống

d- Đặc điểm sinh sản,…

Câu2: Động vật thường bám vào người và động vật để hút máu là:

a- Rươi

b- Đỉa

c- Giun đỏ

d- Giun đất

Câu3: Được xếp vào ngành giun đốt là:

điểm chung của ngành giun

đốt.

-> Kiểm tra một tiết