MÔN SINH HỌC LỚP Chương VII: BÀI TIẾT Tiết 40: BÀI TIẾT VÀ CẤU TẠO HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU I BÀI TIẾT II CẤU TẠO CỦA HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

- Bài tiết: là hoạt động của cơ thể lọc và thải các chất cặn bã do quá trình trao đổi chất của tế bào tạo ra và các chất độc hại khác... + Thận : Bài tiết nước tiểu + Da: Bài tiết mồ hô

MÔN SINH HỌC

LỚP 8

I BÀI TIẾT

II CẤU TẠO CỦA HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

Chương VII: BÀI TIẾT Tiết 40: BÀI TIẾT VÀ CẤU TẠO HỆ BÀI TIẾT

NƯỚC TIỂU

Bài 38 : BÀI TIẾT VÀ CẤU TẠO

HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

Hình 31.2 Sơ đồ mối quan hệ giữa trao đổi chất

của cơ thể với trao đổi chất ở tế bào

- Bài tiết: là hoạt động của cơ thể

lọc và thải các chất cặn bã do quá

trình trao đổi chất của tế bào tạo ra

và các chất độc hại khác

Bài 38 : BÀI TIẾT VÀ CẤU TẠO

HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

Phân có phải là sản phẩm của quá trình bài tiết không ? Các cơ quan nào đảm nhiệm việc bài tiết các sản phẩm thải?

- Các cơ quan thực hiện bài tiết:

+ Phổi : Bài tiết CO2

+ Thận : Bài tiết nước tiểu

+ Da: Bài tiết mồ hôi

Khi sự bài tiết các sản phẩm thải bị trì trệ bởi một lí do nào

đó thì điều gì sẽ xảy ra?

Bài tiết có vai trò quan trọng như thế nào đối với cơ thể sống?

- Vai trò:

+ Giúp cơ thể thải loại các chất cặn

bã và các chất độc hại khác

+ Đảm bảo tính ổn định của môi

trường trong cơ thể

- Bài tiết: là hoạt động của cơ thể

lọc và thải các chất cặn bã do quá

trình trao đổi chất của tế bào tạo ra

và các chất độc hại khác

Bài 38 : BÀI TIẾT VÀ CẤU TẠO

HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

Hoạt động bài tiết nào đóng vai trò quan trọng nhất ?

Bài 38 : BÀI TIẾT VÀ CẤU TẠO

HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

Hệ bài tiết nước tiểu gồm các

cơ quan nào ?

Thận trái Thận phải

A Các cơ quan của hệ bài tiết nước tiểu

Hình 38 - 1 Sơ đồ cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu

- Hệ bài tiết gồm: Thận, ống dẫn

nước tiểu, bóng đái, ống đái

Cơ quan nào của hệ bài tiết nước tiểu là quan trọng nhất ?

Bài 38 : BÀI TIẾT VÀ CẤU TẠO

HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

Hãy xác định vị trí của 2 quả thận?

Mô tả hình dạng của 2 quả thận?

Phần vỏ Phần tủy

Hình 38.1 C Một đơn vị chức năng của thận

Một đơn vị chức năng của thận gồm những thành phần nào?

- Hệ bài tiết gồm: Thận, ống dẫn nước

tiểu, bóng đái, ống đái

- Mỗi đơn vị chức năng của thận gồm:

+ Phần vỏ: có nang cầu thận và cầu thận,

ống thận

+ Phần tủy: có ống góp

Bài 38 : BÀI TIẾT VÀ CẤU TẠO

HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

Động mạch đi Nang cầu thận

Cầu thận

- Hệ bài tiết gồm: Thận, ống dẫn nước

tiểu, bóng đái, ống đái

- Mỗi đơn vị chức năng của thận gồm:

+ Phần vỏ: có nang cầu thận và cầu

thận, ống thận

+ Phần tủy: có ống góp

- Thận gồm 2 quả với khoảng 2 triệu

đơn vị chức năng để lọc máu và hình

thành nước tiểu

Bài 38 : BÀI TIẾT VÀ CẤU TẠO

HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

Viên sỏi dài 8mm được tạo bởi các tinh thể canxiphotphat

Sỏi thận: Trong thành phần nước tiểu có những muối vô cơ và hữu cơ như muối canxi, muối phôtphat, muối urat,…dễ bị kết tinh khi nồng độ của chúng quá cao và gặp pH thích hợp hoặc gặp những điều kiện đặc biệt khác Các tinh thể của chúng có thể làm ngưng trệ quá trình bài tiết nước tiểu và thậm chí gây đau đớn dữ dôi, ảnh hưởng tới sức khoẻ và mọi hoạt động khác

D

Câu 3: Cấu tạo của thận gồm:

phần vỏ, phần tủy với các đơn vị chức năng, bể thận

phần vỏ, phần tủy với các đơn vị chức năng của thận cùng các ống góp, bể thận

UBND QUẬN LIÊN CHIỂU TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM

SINH HỌC 8

TIẾT 41 BÀI 39: BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

NỘI DUNG:

I TẠO THÀNH NƯỚC TIỂU II- THẢI NƯỚC TIỂU

Nước tiểu được hình thành như

thế nào?

Chú ý đường đi và thành phần của nước tiểu

1 TẠO THÀNH NƯỚC TIỂU

QUÁ TRÌNH

LỌC MÁU

QUÁ TRÌNH HẤP THỤ LẠI

QUÁ TRÌNH BÀI TIẾT TIẾP

1 TẠO THÀNH NƯỚC TIỂU

Sơ đồ quá trình tạo thành nước tiểu ở một đơn vị chức năng của thận

HẤP THỤ LẠI

- Có sử dụng năng lượng ATP

-Các chất được hấp thụ lại:

+Chất dinh dưỡng +Nước

+Các ion Na + , Cl -

BÀI TIẾT TIẾP

-Có sử dụng năng lượng ATP

-Các chất được bài tiết tiếp:

+ axit uric, creatin… + Các chất thuốc + ion thừa: H +

protein lớn hơn nên

vẫn ở lại trong máu

0

TRẢ LỜI CÂU HỎI SAU ĐÂY

1 TẠO THÀNH NƯỚC TIỂU

1 Sự tạo thành nước tiểu gồm những quá trình nào? Chúng diễn ra ở đâu?

2 Thành phần nước tiểu đầu khác với máu

ở chỗ nào?

3 Nước tiểu chính thức khác với nước

tiểu đầu ở chỗ nào?

1 TẠO THÀNH NƯỚC TIỂU

1 Sự tạo thành nước tiểu gồm những quá trình nào? Chúng diễn ra ở đâu?

Sự tạo thành nước tiểu gồm 3 quá trình

1 TẠO THÀNH NƯỚC TIỂU

2 Thành phần nước tiểu đầu khác với máu ở chỗ nào?

NƯỚC TIỂU ĐẦU

3 Nước tiểu chính thức khác với nước tiểu đầu ở chỗ nào?

Đặc điểm Nước tiểu đầu Nước tiểu chính thức

Nồng độ các chất hoà

tan

Chất độc, chất cặn bã

Chất dinh dưỡng

KẾT LUẬN

1 TẠO THÀNH NƯỚC TIỂU

Sự tạo thành nước tiểu gồm 3 quá trình:

- Quá trình lọc máu (ở cầu thận)  tạo ra nước tiểu đầu

THỰC CHẤT CỦA QUÁ TRÌNH TẠO THÀNH NƯỚC TIỂU LÀ GÌ?

Thực chất của quá trình tạo thành nước tiểu

Là lọc máu và thải bỏ các chất cạn bã,chất độc hại, chất thừa khỏi cơ thể để duy trì

ổn định môi trường trong

1 TẠO THÀNH NƯỚC TIỂU

tượng đái đường, đái ra máu…

Đường đi của nước

Bóng đái

HÃY MÔ TẢ ĐƯỜNG ĐI CỦA NƯỚC

TIỂU CHÍNH THỨC?

2 THẢI NƯỚC TIỂU

cơ thể chỉ xảy ra vào những lúc nhất định

Có sự khác nhau đó là do

đâu ?

Nước tiểu chính thức đổ vào bể thận,  qua ống dẫn nước tiểu  xuống tích trữ ở bóng đái,  rồi được thải ra ngoài nhờ hoạt động của cơ vòng ống đái, cơ bóng đái và

cơ bụng

2 THẢI NƯỚC TIỂU

CÓ SỰ KHÁC NHAU ĐÓ LÀ DO

tiểu (không theo ý muốn)

+ Nước tiểu chính thức được tích trữ trong bóng đái khi lên tới 200ml, đủ áp lực để gây cảm giác muốn đi tiểu Nếu cơ vòng mở ra (có sự phối hợp co của cơ

bóng đái và cơ bụng)  nước tiểu mới thoát ra ngoài

Điền vào vào sơ đồ tóm tắt sự hình thành nước

tiểu dưới đây cho chính xác

( Nước tiểu đầu, trừ tế bào máu và prôtêin, các chất

không cần thiết và chất có hại)

Máu

Lọc máu qua màng lọc

( ……… 1 ………… )

Áp lực máu (cơ chế khuếch tán)

(………… 2 …)

Hấp thụ lại

(chất dinh dưỡng, nước, muối khoáng…)

Bài tiết tiếp

( ………… 3 ………… )

Nước tiểu chính thức

• Học bài, trả lời các câu hỏi SGK – trang 127

• Trả lời các câu hỏi và bài tập, khi nộp bài cho

GV , ghi rõ họ tên và lớp

Hai quả thận kỳ diệu Mỗi quả thận bao gồm

một triệu đơn vị lọc máu gọi là nephron

Thận có thể thanh lọc được 120-150 lít máu

mỗi ngày và tạo ra khoảng 2 lít nước tiểu

EM CÓ BIẾT?

EM CÓ BIẾT Cơ chế hoạt động của thận và của thận nhân