Luận văn thạc sỹ - Quản lý các hoạt động văn hóa của Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

Văn hóa luôn giữ vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, bởi văn hóa là nền tảng tinh thần xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Để văn hóa thực sự “là nền tảng xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển” thì công tác quản lý Nhà nước về văn hóa, đặc biệt là quản lý các hoạt động văn hóa ở cấp huyện, thành thị, cấp cơ sở đã trở nên cấp thiết. Thành phố Việt Trì - nơi cội nguồn dân tộc, nơi có khu di tích lịch sử Đền Hùng linh thiêng với nhiều giá trị văn hóa được lưu truyền. Là Thành phố lễ hội du lịch về với cội nguồn, Việt Trì luôn chú trọng xây dựng một môi trường văn hóa - xã hội lành mạnh, văn minh, chú trọng xây dựng lối sống văn hóa cơ sở. Điều này được khẳng định khi Trung tâm Văn hóa, Thể thao & Du lịch Thành phố đã được quan tâm, tạo ra bước phát triển mới, góp phần đa dạng hóa các loại hình hoạt động văn hóa và làm phong phú đời sống tinh thần cho nhân dân. Công tác quản lý các hoạt động văn hóa của Trung tâm VHTT&DL Thành phố đã có bước phát triển đột phá, xây dựng môi trường văn hóa tốt đẹp, lành mạnh, phong phú trong nhân dân gắn với phong trào “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Những kết quả đạt được có vai trò quan trọng trong việc cải thiện đời sống của người dân. Trong thời gian qua, khi đánh giá thực trạng công tác quản lý các hoạt động văn hóa ở Trung tâm Văn hóa, Thể thao & Du lịch thành phố Việt Trì, bên cạnh những thành tựu đạt được cũng gặp không ít khó khăn và thách thức. Trong điều kiện kinh tế thị trường đang phát triển hiện nay, nhiều cơ sở dịch vụ giải trí văn hóa ra đời và khá phát triển mang tính quy mô, hiện tượng văn hóa lai căng đang diễn ra tràn lan, làm phần nào mai một các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, điều này dẫn đến việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của TTVHTT&DL thành phố Việt Trì ngày càng trở nên khó khăn và cấp thiết. Việc xây dựng các văn bản pháp luật, các chính sách trên lĩnh vực văn hóa còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ, làm hạn chế trong công tác quản lý Nhà nước về các hoạt động văn hóa tại TTVHTT&DL thành phố Việt Trì. Vì lý do trên, là một cán bộ công tác trong ngành văn hóa, với mong muốn tìm hiểu, khảo sát, phân tích, đánh giá chính xác về thực trạng công tác quản lý các hoạt động văn hóa tại Trung tâm Văn hóa, Thể thao & Du lịch thành phố Việt Trì, từ đó sẽ đề xuất một số giải pháp đổi mới công tác quản lý các hoạt động tại Trung tâm trước mắt cũng như lâu dài, để góp phần vào sự nghiệp xây dựng, phát triển văn hóa - xã hội trên địa bàn Thành phố, nên tôi chọn đề tài “Quản lý các hoạt động văn hóa của Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học.

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS NGUYỄN THỊ THANH

THỦY

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫnkhoa học của PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Thủy Những nội dung trình bày trongluận văn là kết quả nghiên cứu của tôi, đảm bảo tính trung thực và chưa từng được

ai công bố dưới bất kỳ hình thức nào Những chỗ sử dụng kết quả nghiên cứu củangười khác, tôi đều trích dẫn rõ ràng Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước nhàtrường về sự cam đoan này

Hà Nội, tháng 5 năm 2019

NGƯỜI VIẾT

Đàm Thị Thanh Tâm

HĐND: Hội đồng nhân dân

UBND: Ủy ban nhân dân

UNESCO: Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc VHTT: Văn hóa Thông tin

CNTT: Công nghệ thông tin

QĐND: Quân đội nhân dân

BQL: Ban quản lý

NVHKDC: Nhà văn hóa khu dân cư

TTVH: Trung tâm văn hóa

TT-LĐ-TT: Thông tin lưu động tuyên truyền

VHVNQC: Văn hóa văn nghệ quần chúng

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Văn hóa luôn giữ vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, bởi văn hóa là nềntảng tinh thần xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội pháttriển Để văn hóa thực sự “là nền tảng xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúcđẩy kinh tế - xã hội phát triển” thì công tác quản lý Nhà nước về văn hóa, đặc biệt làquản lý các hoạt động văn hóa ở cấp huyện, thành thị, cấp cơ sở đã trở nên cấp thiết

Thành phố Việt Trì - nơi cội nguồn dân tộc, nơi có khu di tích lịch sử ĐềnHùng linh thiêng với nhiều giá trị văn hóa được lưu truyền Là Thành phố lễ hội dulịch về với cội nguồn, Việt Trì luôn chú trọng xây dựng một môi trường văn hóa -

xã hội lành mạnh, văn minh, chú trọng xây dựng lối sống văn hóa cơ sở Điều nàyđược khẳng định khi Trung tâm Văn hóa, Thể thao & Du lịch Thành phố đã đượcquan tâm, tạo ra bước phát triển mới, góp phần đa dạng hóa các loại hình hoạt độngvăn hóa và làm phong phú đời sống tinh thần cho nhân dân Công tác quản lý cáchoạt động văn hóa của Trung tâm VHTT&DL Thành phố đã có bước phát triển độtphá, xây dựng môi trường văn hóa tốt đẹp, lành mạnh, phong phú trong nhân dângắn với phong trào “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” Những kết quảđạt được có vai trò quan trọng trong việc cải thiện đời sống của người dân

Trong thời gian qua, khi đánh giá thực trạng công tác quản lý các hoạt độngvăn hóa ở Trung tâm Văn hóa, Thể thao & Du lịch thành phố Việt Trì, bên cạnhnhững thành tựu đạt được cũng gặp không ít khó khăn và thách thức Trong điềukiện kinh tế thị trường đang phát triển hiện nay, nhiều cơ sở dịch vụ giải trí văn hóa

ra đời và khá phát triển mang tính quy mô, hiện tượng văn hóa lai căng đang diễn ratràn lan, làm phần nào mai một các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, điềunày dẫn đến việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của TTVHTT&DL thành phốViệt Trì ngày càng trở nên khó khăn và cấp thiết Việc xây dựng các văn bản phápluật, các chính sách trên lĩnh vực văn hóa còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ, làm hạnchế trong công tác quản lý Nhà nước về các hoạt động văn hóa tại TTVHTT&DLthành phố Việt Trì

Vì lý do trên, là một cán bộ công tác trong ngành văn hóa, với mong muốntìm hiểu, khảo sát, phân tích, đánh giá chính xác về thực trạng công tác quản lý cáchoạt động văn hóa tại Trung tâm Văn hóa, Thể thao & Du lịch thành phố Việt Trì, từ

đó sẽ đề xuất một số giải pháp đổi mới công tác quản lý các hoạt động tại Trung tâmtrước mắt cũng như lâu dài, để góp phần vào sự nghiệp xây dựng, phát triển văn hóa

- xã hội trên địa bàn Thành phố, nên tôi chọn đề tài “Quản lý các hoạt động văn hóa của Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học

2 Tình hình nghiên cứu

Nhằm nghiên cứu về Quản lý các hoạt động văn hóa nói chung đã đượccác công trình từ sách, tạp chí cho tới các luận án, luận văn đề cập nhiều dướinhững góc độ và những quan điểm khác nhau Có thể kể một số công trìnhnghiên cứu tiêu biểu như:

- Nghiêm Nam Hùng (2012) với “quản lý hoạt động văn hóa của Trung tâmvăn hóa thông tin quận Hà Đông, thành phố Hà Nội” Đây là một trong số nhữngluận văn tiêu biểu, được khá nhiều các tác giả sau này tham khảo Luận văn khôngchỉ tập trung nghiên cứu TTVH thông tin quận Hà Đông, mà còn mở rộng phạm vinghiên cứu hoạt động của một số TTVH thông tin khác thuộc một số quận trên địabàn Hà Nội Từ những đánh giá, so sánh khách quan thực tế, tác giả không chỉ tìm

ra những mặt mạnh và hạn chế của TTVH thông tin quận Hà Đông, mà còn học hỏi,tiếp thu được cách thức quản lý hiệu quả của một số trung tâm khác Nhờ đó, tác giả

đã đưa ra những giải pháp thực tế và mang tính khả thi cao, góp phần đưa TTVHthông tin quận Hà Đông trở thành một điểm mạnh trong hệ thống TTVH thành phố

Hà Nội

- Nguyễn Thế Song (2016) với đề tài “quản lý các hoạt động văn hóa tạiTrung tâm văn hóa - thể thao huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình” Trên cơ sởnghiên cứu những vấn đề lý luận và qua khảo sát công tác thực tế công tác quản

lý các hoạt động văn hóa của TTVH huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình; luậnvăn đã bước đầu nêu ra và góp phần tích cực vào phát triển sự nghiệp văn hóacủa địa phương

- Bùi Thị Thu Phương (2016) với đề tài “quản lý hoạt động văn hóa củatrung tâm văn hóa tỉnh Sơn La” Luận văn đã có cái nhìn toàn diện về công tác quản

lý văn hóa tại Trung tâm Văn hóa tỉnh Sơn La, bao gồm cả mặt mạnh và những hạnchế tồn đọng, từ đó đưa ra những giải pháp mang tính khả thi, phần nào khắc phụcnhững khó khăn mà TTVH tỉn Sơn La đang gặp phải

- Ngoài ra có một số bài viết trên các tạp chí có tính tài liệu nghiệp vụ củanhà văn hóa Trung ương trước đây và của Cục Văn hóa - Thông tin cơ sở hiện nay

có đề cập tới một khía cạnh của công tác quản lý hoạt động nhà văn hóa dưới dạngquan điểm hay hướng dẫn nghiệp vụ như: Bùi Quang Thanh (2016) về “quản lý vănhóa và văn hóa quản lý đối với lễ hội cổ truyền ở Việt Nam hiện nay”; Lê Thị BíchThuận (2017) về “vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý văn hóa hiện nay”

Cuốn sách Truyền thuyết Hùng Vương của tác giả Nguyễn Khắc Xương (Hội

Văn nghệ dân gian Vĩnh Phú xuất bản năm 1971) ra mắt bạn đọc, thì lần đầu tiênchúng ta được đọc bằng văn bản tiếng Việt một cách hệ thống các truyền thuyết dângian về thời các Vua Hùng lập đô - dựng nước Dù mức độ thêu dệt các tình tiết vàcốt truyện, cũng như khoảng xác định không gian và thời gian của truyền thuyết cóthực hư đến đâu - ở cuốn sách đó - Nguyễn Khắc Xương đã cung cấp cho chúng tamột loạt hình dung về văn hoá thời đại các Vua Hùng Các Vua Hùng đã chọn đấtđóng đô thế nào, dạy dân trồng lúa ra sao, luyện quân ở đâu, đi săn chỗ nào, kénchồng cho con, dựng kế vị ngoại tộc ở đâu, sao phải dựng cột đá thề…

Kết quả nghiên cứu của các tài liệu sẽ làm tiền đề góp phần làm sáng tỏ vềphương diện lý luận và thực tiễn của quản lý các hoạt động văn hóa, là nguồn tàiliệu tham khảo giúp ích cho tác giả trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tàiluận văn của mình Bản thân tác giả cũng tham khảo các bản báo cáo tổng kết, sơkết hoạt động của Trung tâm văn hóa thành phố Việt Trì, phòng văn hóa thành phốViệt Trì qua các năm từ 2016 đến 2019 để làm tài liệu tham khảo cho đề tài này

Hiện nay, tại thành phố Việt Trì chưa có một công trình nghiên cứu riêng biệtnào về hoạt động của Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch Thành phố Xuất phát

từ công việc thực tiễn, tác giả mạnh dạn lựa chọn đề tài về “quản lý các hoạt động

văn hóa tại Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch thành phố Việt Trì”, với mong

muốn có cái nhìn toàn diện về hệ thống văn hóa tại địa phương, từ đó đưa ra các giảipháp góp phần hoàn thiện và từng bước nâng cao công tác quản lý hoạt động trong hệthống thiết chế văn hóa ở Việt Nam hiện nay.

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu những vấn đề chung về quản lý các hoạt động văn hóa, trong

đó có các khái niệm liên quan đến đề tài và nội dung quản lý các hoạt động văn hóatruyền thống, tiếp cận từ quản lý nhà nước và tự quản cộng đồng

- Giới thiệu khái quát các hoạt động văn hóa tại trung tâm văn hóa, thể thao

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu thực trạng quản lý các hoạt động văn hóa tại Trung tâmVăn hóa Thể thao và Du lịch thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu, khảo sát thực trạng công tác quản lý các hoạt động văn hóa tạiTTVHTT&DL thành phố Việt Trì

4.3 Thời gian nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu các hoạt động quản lý văn hóa từ năm 2016 đến nămtháng 9/2019

Các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động quản lý:

Xác định các mục tiêu đánh giá các hoạt động của Trung tâm, đảm bảo các hoạt động được hoạt động theo đúng chủ trương của Đảng, đúng pháp luật và có hiệu quả

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Khung nghiên cứu

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu chính sau:

- Phương pháp phân tích tổng hợp, so sánh để tìm ra sự khác biệt, thấy được,đánh giá các mặt tích cực và hạn chế nhằm hoàn thiện công tác tổ chức quản lý các

hoạt động văn hóa trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

- Phương pháp tiếp cận liên ngành: Lịch sử, Văn hóa học, Quản lý văn hóa

để phân tích, luận giải trong cách quản lý các hoạt động văn hóa tại TTVHTT&DL

thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

6 Đóng góp của luận văn

- Luận văn là công trình nghiên cứu hệ thống về thực trạng quản lý các hoạtđộng văn hóa tại TTVHTT&DL thành phố Việt Trì Tư liệu của luận văn là cơ sở để

tham khảo, phục vụ hoạt động nghiên cứu, công tác quản lý các hoạt động văn hóa

tại thành phố Việt Trì

- Các giải pháp đề xuất trong luận văn góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động tổ chức và quản lý các hoạt động văn hóa tại TTVHTT&DL thành phố Việt Trì hiện nay

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục Nội dung luậnvăn gồm có 03 chương, cụ thể như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý các hoạt động

văn hóa của Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch Thành phố

Chương 2: Thực trạng quản lý các hoạt động văn hóa của Trung tâm văn

hóa, thể thao và du lịch thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

Chương 3: Phương hướng, giải pháp và kiến nghị hoàn thiện quản lý các

hoạt động văn hóa của Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch thành phố Việt Trì,tỉnh Phú Thọ

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN

VỀ QUẢN LÝ CÁC HOẠT ĐỘNG VĂN HÓA CỦA TRUNG TÂM

VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH HUYỆN

1.1 Các hoạt động văn hóa của Trung tâm Văn hóa, Thể thao và Du lịch huyện

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của văn hóa

1.1.1.1 Khái niệm về văn hóa

* Khái niệm văn hóa:

Theo Giáo trình Chính sách kinh tế xã hội của Trường Đại học Kinh tế QuốcDân (2007): Văn hóa theo cách hiểu thông thường là toàn bộ của cải vật chất và tinhthần do con người tạo ra trong quá trình hoạt động xã hội và lịch sử thực tiễn củadân tộc, nó bao gồm cả văn hóa tinh thần và văn hóa vật chất

1.1.1.2 Đặc điểm của văn hóa

Văn hóa bao gồm văn hóa vật thể và văn hóa phi vật thể Văn hóa vật thểbao gồm: các công trình kiến trúc, hệ thống công sở, công viên, tượng đài, di tíchlịch sử, danh lam thắng cảnh, hệ thống kết cấu hạ tầng kĩ thuật Văn hóa phivật thể bao gồm: tư tưởng, truyền thống, phong tục tập quán, đạo đức, lối sống,tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, khoa học kỹ thuật và công nghệ và rộng hơn nữa

là bao gồm cả những hành động, hành vi, sự sáng tạo và thái độ ứng xử của conngười trong xã hội

Giá trị của văn hóa được tạo nên từ truyền thống lịch sử, điều kiện tự nhiên

xã hội Văn hóa là chất keo giúp cho xã hội được gắn bó bền vững, nhờ đó đất nước

có khả năng bảo tồn và phát triển trước các thử thách của lịch sử Nhờ có văn hóa

mà con người có thể chống trả thắng lợi trước mọi âm mưu xâm lược và nô dịch củangoại bang, tiếp nhận và truyền bá được văn hóa của các dân tộc khác góp phầnphát triển đất nước

Văn hóa đóng vai trò vừa là nền tảng, vừa là mục tiêu, vừa là động lực, vừa

là hệ điều tiết cho sự phát triển kinh tế - xã hội cho mỗi quốc gia, đó là công cụquan trọng mà nhà nước cần sử dụng để quản lý xã hội Văn hóa thường được

thường được xem xét từ nhiều khía cạnh khác nhau, là hoạt động sáng tạo nhằmphát huy những năng lực của bản chất con người để vươn tới giá trị chân, thiện, mỹ.Đây là hoạt động nhằm tạo ra những giá trị chuẩn mực xã hội, nuôi dưỡng sự hìnhthành nhân cách con người Vì vậy, văn hóa có mặt trong bất cứ hoạt động nào củacon người, dù nó là hoạt động sản xuất vật chất và sản xuất tinh thần hay trong quan

hệ giao tiếp ứng xử xã hội

Thứ nhất, hoạt động văn hóa là một hoạt động sáng tạo, có thể làm ra các sảnphẩm văn hóa mang giá trị lưu truyền từ đời này sang đời khác, làm giàu đẹp thêm chocuộc sống, con người Thứ hai, hoạt động văn hóa còn là hoạt động tư tưởng, có khảnăng gây “hiệu ứng” (tốt hoặc xấu) trong xã hội Thứ ba, hoạt động văn hóa còn là hoạtđộng kinh tế vừa là động lực, vừa là nguồn lực trực tiếp cho sự phát triển kinh tế

1.1.2 Phân loại các hoạt động văn hóa của TT VHTT&DL huyện

1.1.2.1 Các đơn vị hoạt động văn hóa của Trung tâm VHTT&DL cấp cơ sở

Ở các Trung tâm văn hóa nói chung chủ yếu có các đơn vị hoạt động văn hóanhư: trung tâm văn hóa; thư viện; bảo tàng; nhà hát; nhà văn hóa

a Các Trung tâm văn hóa

Trung tâm văn hóa là một khái niệm văn hóa tổng hợp, đa chức năng, đượcchính quyền các cấp thành lập để đảm bảo những hoạt động chuyên môn do Tỉnh,Thành phố hướng dẫn Trung tâm văn hóa có tư cách pháp nhân, có con dấu và tàikhoản riêng, có trụ sở, kinh phí hoạt động theo quy định của pháp luật Trung tâmvăn hóa là nơi phát triển sự nghiệp văn hóa - văn nghệ, tổ chức các hoạt động tuyêntruyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhànước và các chủ trương của cấp ủy, chính quyền các cấp

Là cầu nối trực tiếp giữa Đảng và Nhà nước với nhân dân trong việc tuyêntruyền các nhiệm vụ chính trị thông qua các hoạt động văn hóa nghệ thuật để xâydựng đất nước ngày một giàu mạnh; có nhiệm vụ hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp

vụ cho cán bộ làm công tác văn hóa, thể thao ở cơ sở Trung tâm văn hóa là nơi tổchức, cung ứng dịch vụ công, đáp ứng nhu cầu hoạt động văn hóa nghệ thuật, nhucầu tiếp nhận thông tin, nâng cao dân trí, nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ văn hóacủa nhân dân trên địa bàn

b Thư viện

Từ trước tới nay có rất nhiều định nghĩa khác nhau về thư viện tuy nhiên từnăm 1970 UNESCO đã định nghĩa về thư viện và được xem là định nghĩa đúng vàđầy đủ nhất về thư viện như sau: “Thư viện, không phụ thuộc vào tên gọi của nó, làbất cứ bộ sưu tập có tổ chức của sách, ấn phẩm định kì hoặc các dạng tài liệu khác, kể

cả đồ họa, nghe - nhìn và nhân viên phục vụ có trách nhiệm tổ chức cho bạn đọc sửdụng các tài liệu đó nhằm mục đích thông tin, thông tin khoa học, giáo dục hoặc giảitrí” Ba giai đoạn phát triển của ngành thư viện:

c Bảo tàng

Theo Luật di sản văn hóa ban hành sửa đổi, bổ sung năm 2013, khái niệm

“bảo tàng” được định nghĩa như sau: Bảo tàng là nơi bảo quản và trưng bày các sưutập lịch sử tự nhiên và xã hội nhằm phục vụ các nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, thamquan và hưởng thụ của nhân dân Ngoài định nghĩa vừa nêu, còn một định nghĩanữa về bảo tàng được đề cập trong quy chế tổ chức và hoạt động của các bảo tàng

do Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin ban hành năm 1998, tức là trước 3 năm Luật

di sản văn hóa ra đời, cụ thể: “bảo tàng là một thiết chế văn hóa có chức năngnghiên cứu và giáo dục khoa học thông qua hoạt động nghiên cứu, sưu tầm, kiểm

kê, bảo quản, trưng bày, tuyên truyền và phát huy tác dụng các di sản lịch sử - vănhóa và thiên nhiên phù hợp với loại hình, tính chất và nội dung của bảo tàng”

d Nhà hát

Theo từ điển Tiếng Việt “Nhà hát” là cơ sở vật chất, tức đơn thuần chỉ lànhững cái rạp lớn, nhỏ, nơi thường xuyên diễn ra các hoạt động văn hóa, biểu diễnnghệ thuật ca, múa, nhạc, hòa nhạc, giao lưu Phục vụ công chúng, theo từng nộidung mục đích, yêu cầu của chương trình nghệ thuật, tương ứng với mỗi loại hìnhnhà hát cho phù hợp

Nhà hát là là một đơn vị có chức năng biểu diễn nghệ thuật có các phòngban, vừa quản lý các nghệ sỹ vừa tổ chức xây dựng, cho công diễn các sản phẩmnghệ thuật phục vụ công chúng, có rạp biểu diễn riêng phù hợp với loại hình nghệthuật của mình Từ đó các nghệ sỹ được thăng hoa, cống hiến cho loại hình nghệthuật mà mình yêu thích, say mê, là nơi công chúng gửi gắm cho nhu cầu thưởng

thức của mình tới các nhà hát theo từng sở thích riêng của mỗi khán giả với loạihình nghệ thuật mà công chúng lựa chọn.

e Nhà văn hóa

Theo Đại Từ điển Tiếng Việt, Nhà văn hóa là “nơi tổ chức sinh hoạt văn hóacho đông đảo quần chúng” [51, tr.1228] Trong tập bài giảng “Quản lý thiết chế vănhóa” PGS Nguyễn Hữu Thức: Nhà văn hóa là một thiết chế văn hóa tổng hợp, đachức năng được chính quyền các cấp thành lập để đảm bảo những hoạt động chuyênmôn do ngành dọc hướng dẫn, nhằm tuyên truyền giáo dục và cổ vũ động viên nhândân thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Trung ương và địa phương; đồng thời tạođiều kiện cho nhân dân tham gia hưởng thụ và sáng tạo ra các giá trị văn hóa

Nhà văn hóa là một cơ quan giáo dục ngoài nhà trường, ngoài ra Nhà vănhóa còn là trung tâm tổ chức các hoạt động văn hóa - xã hội có nhiệm vụ để truyềntải những giá trị văn hóa - nghệ thuật của dân tộc và nhân loại về cho công chúnghưởng thụ Đồng thời tạo điều kiện để quần chúng phát triển và sáng tạo ra nhữnggiá trị văn hóa để giữ gìn, bảo lưu và xây dựng các nền văn hóa mới nhằm đáp ứng,thỏa mãn nhu cầu của môi trường, thời gian rỗi Nhà văn hóa, ở một số nơi gọi làtrung tâm văn hóa, chính là nơi để nâng cao đời sống tinh thần và hiểu biết về phápluật của nhân dân, từ đó giảm thiểu các tệ nạn xã hội, như ma túy, mại dâm, trộmcắp, vi phạm trật tự an toàn giao thông, vi phạm cảnh quan đô thị, Đây là loại hìnhthiết chế văn hóa được du nhập vào Việt Nam trong những thập niên 50 của thế kỉtrước từ Liên Xô (cũ) nhằm đẩy mạnh phong trào văn hóa văn nghệ quần chúng ở

cơ sở

1.1.2.2 Các loại hoạt động văn hóa của TT VHTT&DL huyện

Đơn vị TT VHTT&DL huyện quản lý nhiều loại hình hoạt động văn hóa đadạng do đây là đơn vị cấp cơ sở, tiếp cận trực tiếp với các hoạt động văn hóa trênđịa bàn Các loại hoạt động văn hóa thuộc quản lý của TT VHTT&DL huyện đượcquy định thành 7 nhiệm vụ bao gồm:

- Xây dựng kế hoạch hoạt động hàng năm và tổ chức thực hiện sau khiđược Chủ tịch UBND huyện phê duyệt căn cứ Kế hoạch phát triển kinh tế xãhội hàng năm

chức các hoạt động thể dục thể thao, hướng dẫn kỹ thuật, phương pháp và điều kiệntập luyện cho các tổ chức và cá nhân.

- Biên tập và thực hiện các chương trình phát thanh truyền thanh, tổ chức vàphối hợp với các chiến dịch tuyên truyền cổ động trên địa bàn huyện

- Tổ chức các cuộc liên, hội thi, hội diễn, thi đấu và hướng dẫn phong tràovăn hóa văn nghệ, thể dục thể thao trên địa bàn, phát hiện bồi dưỡng năng khiếu vănhóa văn nghệ thể dục thể thao quần chúng

- Sưu tầm, bảo tồn, hướng dẫn các loại hình nghệ thuật dân gian, các môn thểthao truyền thống

- Tổ chức các hoạt động tác nghiệp chuyên môn, các hoạt động dịch vụ vănhóa thể thao và các hoạt động động dịch vụ khác phù hợp nhu cầu của nhân dân địaphương, đảm bảo đúng quy định của pháp luật, phù hợp với điều kiện cơ sở vật chấtcủa Trung tâm

- Hợp tác giao lưu trao đổi chuyên môn nghiệp vụ và các hoạt động tronglĩnh vực văn hóa, thông tin, thể thao với các đơn vị tổ chức trong và ngoài phạm vihuyện, thành phố

1.2 Quản lý các hoạt động văn hóa của Trung tâm Văn hóa, thể thao và du lịch huyện

1.2.1 Khái niệm và mục tiêu quản lý các hoạt động văn hóa của Trung tâm Văn hóa, Thể thao và Du lịch huyện

1.2.1.1 Khái niệm về quản lý văn hóa

Hiện nay có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý văn hóa Có thể hiểu:Quản lý về văn hóa được hiểu là công việc của Nhà nước, được thực hiện thôngqua việc ban hành quy chế, chính sách, tổ chức triển khai, kiểm tra và giám sátviệc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực văn hóa; đồng thờinhằm góp phần phát triển kinh tế, xã hội của từng địa phương và cả nước Nhìnvào thực tiễn không khó để nhận thấy, quản lý văn hóa còn được hiểu là sự tácđộng chủ quan bằng nhiều hình thức nhằm đạt được mục tiêu mong muốn (bảođảm văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, nâng cao vị thế quốc gia, cải thiện

chất lượng cuộc sống của người dân ).

Trong cuốn Quản lý hoạt động văn hóa của tập thể tác giả Phan Văn Tú và Hoàng Sơn Cường đưa ra khái niệm quản lý văn hoá như sau: “Quản lý văn hoá

là sự định hướng, tạo điều kiện, tổ chức điều hành cho văn hoá phát triển không ngừng theo hướng có ích cho con người, giúp cho xã hội loài người không ngừng đi lên”

Từ khái niệm đó, ta có thể xác định được một số đặc điểm của quản lý vănhoá, đó là: khái niệm văn hoá rộng, đa nghĩa nên quản lý văn hoá không chỉ quản lýcác vật hữu hình mà còn quản lý những cái vô hình như tình cảm, hay tư tưởng củacon người Trong định hướng chung của Nhà nước, các thành phần văn hoá là tưnhân, tập thể, đoàn thể, xã hội hay quốc gia đều phải hoạt động theo một chuẩn mựcthống nhất trên cơ sở pháp luật chung, thông qua các chính sách văn hoá xã hội; Giátrị các hoạt động văn hoá căn cứ chủ yếu vào tính sáng tạo, giúp con người vươn lêntrước những đòi hỏi của xã hội; Quản lý văn hoá không được dựa trên lối tư duycứng nhắc dập khuôn mà phải dựa trên hoàn cảnh cụ thể; Quản lý văn hoá khôngthể là sự chuyển dịch của mô hình quản lý kinh tế - xã hội

Quản lý các hoạt động văn hóa chính là một quá trình tổng hợp gồm nhiềuhoạt động khác nhau như: xây dựng kế hoạch, tổ chức, quản lý các chương trìnhhoạt động văn hóa ở các đơn vị, cơ quan và các cấp hành chính khác nhau từ cơ sởđến Trung ương Đồng thời, quản lý những quá trình thực hành của cá nhân và cáchoạt động xã hội trong việc sản xuất, bảo quản, phân phối giao lưu và tiêu dùngnhững giá trị văn hóa tinh thần, nhằm giao lưu những tư tưởng, ý nghĩa và nhữngtác phẩm văn hóa của con người sinh ra, đó cũng chính là để hoàn thiện chất lượngsống của con người trong xã hội

Khái niệm này cũng là cơ sở quan trọng để tác giả vận dụng trong công tác tổchức, xây dựng những chương trình, hoạt động văn hóa bổ ích theo đúng chủtrương, hướng dẫn của cơ quan, lãnh đạo cấp trên

Chủ thể quản lý nhà nước về văn hóa là Nhà nước, được tổ chức thống nhất

từ trung ương đến địa phương, quyền quản lý được phân cấp: cấp trung ương, cấptỉnh (tỉnh và các thành phố trực thuộc trung ương), cấp huyện (huyện thuộc tỉnh,

quận thuộc thành phố), cấp xã (xã thuộc huyện, phường thuộc quận) Quản lý nhànước về văn hóa ở cấp nào thì cơ quan nhà nước cấp ấy là chủ thể quản lý Ví dụquản lý nhà nước về văn hóa ở cấp xã thì UBND xã là chủ thể quản lý nhà nước.Công chức văn hóa - xã hội xã được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về văn hóagiúp UBND xã có thể được coi là chủ thể quản lý nhà nước về văn hóa trên địabàn xã.

Khách thể quản lý nhà nước về văn hóa là văn hóa và các cơ quan, tổ chức,

cá nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa hoặc có liên quan đến lĩnh vực văn hóa.Văn hóa với tư cách là khách thể quản lý được hiểu theo nghĩa cụ thể là: các hoạtđộng văn hóa (trong đó có các dịch vụ văn hóa, hoạt động sáng tạo…) và các giá trịvăn hóa (cụ thể là các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể) Mặt khác, theo sự phâncông trong hệ thống các cơ quan nhà nước các cấp, không phải toàn bộ hoạt độngvăn hóa hiểu theo nghĩa rộng đều do ngành văn hóa quản lý Văn hóa giáo dục,khoa học công nghệ… do cơ quan giáo dục, khoa học công nghệ quản lý

1.2.1.2 Mục tiêu của quản lý văn hóa

Mục tiêu quản lý nhà nước về văn hóa bao gồm những mục tiêu chung vàmục tiêu cụ thể Hoạt động văn hóa là một dạng hoạt động xã hội quan trọng, tấtyếu phải có sự quản lý của nhà nước, chính vì thế quản lý nhà nước trên lĩnh vựcvăn hóa là tất yếu khách quan Do hoạt động văn hóa là một hoạt động sáng tạo, làhoạt động tư tưởng và còn là hoạt động kinh tế, nên quản lý văn hóa là hoạt động xãhội mang tính đặc thù Chính vì tính đa năng của hoạt động văn hóa, nên quản lýtrên lĩnh vực văn hóa mang tính đặc thù Tính đặc thù của quản lý văn hóa khôngnhững thể hiện trong từng lĩnh vực cụ thể của đời sống văn hóa, mà nó còn thể hiện

ở công tác quản lý nhà nước về văn hóa ở các cấp, từ vĩ mô đến các đơn vị cơ sở

xác định cụ thể sát với yêu cầu nhiệm vụ và hoàn cảnh cụ thể.

b Mục tiêu cụ thể

Hoạt động văn hóa là tổ chức các hoạt động có mục đích tuyên truyền, giáodục về một tư tưởng, lĩnh vực nào đó phục vụ công tác chính trị tư tưởng haynghiên cứu khoa học kỹ thuật - lịch sử văn hóa nghệ thuật, được tổ chức theo nhữngquy chế, nội quy nhất định, được thể chế hóa pháp luật do nhà nước ban hành, được

xã hội công nhận và tuân thủ, có mục đích, yêu cầu và những chức năng riêng được

xã hội quy định Nhờ các các hoạt động văn hóa đó mà các quan hệ xã hội kết hợplại với nhau, đảm bảo cho các cộng đồng hoạt động nhịp nhàng

Văn hóa có thể được thể chế hóa, được sử dụng như chính sách pháp luật

để điều chỉnh hành vi của con người Văn hóa có một ảnh hưởng không thể phủnhận đối với pháp luật Văn hóa chính là cuộc sống, do đó, việc xây dựng phápluật, theo lẽ tự nhiên, phải dựa trên những kinh nghiệm văn hóa, tức là pháp luậtphải có khả năng biến thành văn hóa để điều chỉnh cuộc sống Con người có văn

hóa luôn kết hợp hài hòa hai yếu tố căn bản gồm: Một là hành vi ứng xử đúng

mực, luôn nhã nhặn lịch thiệp, kính trên nhường dưới, biết tôn trọng thuần phong

mỹ tục, cổ vũ cái tốt và đấu tranh chống cái xấu, có trách nhiệm công dân; hai là

hành động thiết thực nhằm quảng bá lối sống đẹp, có tri thức cao nhưng phải biếtkhuếch tán giá trị tri thức với cộng đồng

Mặc dù văn hóa có thể không thể chế hóa thành luật nhưng cũng giúp điềuchỉnh hành vi đạo đức của xã hội Chức năng điều chỉnh hành vi của đạo đức được

thực hiện chủ yếu bằng hai phương thức: Một là, sử dụng sức mạnh của dư luận để

động viên, khuyến khích những chủ thể có đạo đức và hành vi tốt đẹp, đồng thời,phê phán, lên án nghiêm khắc những hành vi gây ảnh hưởng xấu đến người khác,

đến cộng đồng Hai là, bản thân chủ thể đạo đức phải tự nguyện, tự giác điều chỉnh

hành vi của mình trên cơ sở những chuẩn mực đạo đức của xã hội

Quản lý văn hóa phải hướng đến mục tiêu là đem lại sự phát triển kinh tế xãhội cho đất nước Mối quan hệ giữa văn hóa và kinh tế là mối quan hệ cơ bản trongquá trình phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia Đây là mối quan hệ biệnchứng và đóng vai trò quan trọng trong duy trì sự ổn định kinh tế, chính trị, văn hóa,

xã hội của mỗi quốc gia Văn hóa phải phát triển trên nền tảng của kinh tế, là mụctiêu động lực của kinh tế và làm cho xã hội phát triển bền vững

1.2.1.3 Đặc điểm chung và công cụ quản lý văn hóa

Quản lý văn hóa là công việc của Nhà nước được thực hiện thông qua việcban hành, tổ chức thực hiện, kiểm tra và giám sát việc thực hiện các văn bản quyphạm pháp luật trong lĩnh vực văn hoá, đồng thời nhằm góp phần phát triển kinh tế,

xã hội của từng địa phương nói riêng, cả nước nói chung

Trong quản lý văn hóa - xã hội, Nhà nước ban hành các chính sách nhằm ổnđịnh trật tự xã hội, gìn giữ những nét đẹp của văn hóa truyền thống, xây dựng nếpsống văn hóa mới… Hoạt động xây dựng, ban hành các chính sách và văn bản phápluật về văn bản pháp luật về văn hóa Chính sách văn hóa được hiểu là tổng thểnhững nguyên tắc thể hiện tư tưởng chủ đạo của Nhà nước về đường lối, phươnghướng xây dựng và phát triển nền văn hóa Chính sách văn hóa đặt ra các nguyêntắc chung của sự nghiệp phát triển văn hóa phù hợp với mục tiêu phát triển văn hóachung của đất nước Chính sách văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong công tác quản

lý nhà nước về văn hóa, song chính sách văn hóa không thể thay thế chính sáchpháp luật Nhà nước ban hành các văn bản pháp luật về văn hóa nhằm phát huy tácdụng của văn hóa tới sự hình thành nhân cách, nâng cao chất lượng cuộc sống tinhthần của con người

Cơ sở pháp lý của quản lý nhà nước về văn hóa là hiến pháp, luật và các vănbản quy phạm pháp luật khác Như vậy quản lý nhà nước nói chung và quản lý nhànước về văn hóa nói riêng có công cụ là hệ thống luật và các văn bản có tính phápquy Quản lý bằng pháp luật chứ không phải bằng ý chí của nhà quản lý Cách thứcquản lý là sự tác động liên tục, có tổ chức, có chủ đích chứ không phải là việc làm

có tính thời vụ, cũng không phải là sự thụ động của nhà quản lý, càng không phải làhoạt động đơn lẻ, tùy tiện của nhà quản lý

1.2.1.4 Đặc điểm của công tác quản lý văn hóa ở cấp huyện

a Về quy mô, đối tượng

Về chủ thể quản lý văn hóa ở nước ta, có thể phân chia tương đối: nếu quản

lý nhà nước đối với lĩnh vực văn hóa cấp vĩ mô, thì chủ thể là Nhà nước, Quốc hội,Trung ương Đảng Còn quản lý văn hóa cấp tỉnh, và thành phố trực thuộc Trungương, thì chủ thể là Sở Văn hóa, thể thao & du lịch (trực thuộc văn hóa, thể thao &

du lịch và Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố) Quản lý văn hóa cấp vi mô là là quản

lý cấp huyện, đơn vị thuộc Sở Văn hóa, các doanh nghiệp văn hóa Như vậy, quản

lý văn hóa cấp thành phố trực thuộc tỉnh, tuy có đặc điểm riêng, nhưng cơ bảntương đương với cấp huyện về cơ cấu tổ chức bộ máy, là Phòng Văn hóa và thôngtin

Về đối tượng, quản lý văn hóa ở cấp vĩ mô: các chủ thể định hướng pháttriển, xây dựng, quản lý các chính sách, quy hoạch, chiến lược phát triển sự nghiệpvăn hóa quốc gia Quản lý văn hóa cấp tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương, làchủ thể thực hiện chính sách, quy hoạch chiến lược phát triển sự nghiệp văn hóa củađịa phương, của ngành Quản lý cấp vi mô (huyện, thành phố trực thuộc tỉnh, đơn vịdoanh nghiêp ), là chủ thể căn cứ vào chủ trương, chính sách, mục tiêu, nhiệm vụchung về phát triển văn hóa, thực hiện quản lý nhà nước về các hoạt động văn hóatrên địa bàn, hoặc lĩnh vực của đơn vị mình

b Về mục đích

Trong quản lý nhà nước về văn hóa ở cấp thành phố ở nước ta, thì quản lývăn hóa ở những thành phố trực thuộc Trung ương và những thành phố trực thuộctỉnh có những đặc điểm giống nhau và khác nhau Trong giai đoạn công nghiệp hoá,hiện đại hoá và tốc độ đô thị hoá mạnh như hiện nay, công tác quản lý văn hoá ởcác cấp, đặc biệt là cấp thành phố trực thuộc tỉnh đang là vấn đề đặt ra có tính cấpthiết Quản lý nhằm thực hiện chính sách văn hóa phát huy truyền thống yêu nước

và cách mạng, phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; nâng caochất lượng toàn diện xây dựng và phát triển nền văn hóa với đặc trưng tiêu biểu làdân tộc, khoa học, hiện đại, dân chủ và nhân văn sâu sắc

Quản lý văn hóa nhằm đảm bảo sự gắn kết chặt chẽ giữa nhiệm vụ pháttriển kinh tế, kế thừa và phát triển những truyền thống văn hóa tốt đẹp của cộngđồng các dân tộc, tích cực và chủ động tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, làm chovăn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Nâng cao đời sống vật chất

và tinh thần của cư dân đô thị trong xu thế ngày càng chủ động hội nhập quốc tế,xây dựng con người và lối sống văn hóa, đời sống văn hóa và môi trường văn hóalành mạnh.Thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về văn hóa ở các thành phốthuộc tỉnh cũng nhằm khắc phục những bất cập, yếu kém trong công tác quản lý văn

hóa trước đây Quản lý văn hóa hiệu quả không những tạo điều kiện để người dântiếp thu các giá trị văn hóa mới, mà còn nhằm chống lại các phản văn hóa.

1.2.2 Nội dung quản lý các hoạt động văn hóa của Trung tâm Văn hóa, Thể thao

& Du lịch huyện

1.2.2.1 Lập kế hoạch hoạt động

a Khái niệm và vai trò của lập kế hoạch hoạt động văn hóa

Kế hoạch là một tập hợp những hoạt động được sắp xếp theo lịch trình thờigian, có thời hạn, nguồn lực thực hiện, ấn định những mục tiêu cụ thể sẽ đạt được

và xác định biện pháp tốt nhất… để thực hiện một mục tiêu cuối cùng đã được đề

ra Lập kế hoạch hoạt động là một nhiệm vụ không thể thiếu của nhà quản lý đểthực hiện chức năng quản lý công việc Một bản kế hoạch tốt sẽ giúp dễ dàng hơntrong điều hành công việc và ngược lại, nếu không biết cách xây dựng bản kế hoạchcông việc hiệu quả sẽ không cao

Việc xây dựng kế hoạch cho Trung tâm văn hóa thể thao và du lịch huyệnkiểm soát được hoạt động của trung tâm, tư duy có hệ thống hơn để xây dựng mụctiêu trước mắt và lâu dài, phối hợp được nhiều nguồn lực hữu hiệu hơn để phát triểnhoạt động văn hóa của Trung tâm trong các điều kiện và sự kiện cụ thể Bên cạnh

đó, khi lập kế hoạch Trung tâm VHTT&DL sẽ giảm được sự chồng chéo, giảmnhững hoạt động lãng phí Khi có kế hoạch hoạt động, Trung tâm VHTT&DL sẽphối hợp được với các cơ quan khác, các sở ban ngành, các đoàn thể cùng vào cuộc

để hoạt động có quy mô hơn, có chiều sâu hơn và được thực hiện một cách tốt nhất

b Các loại kế hoạch hoạt động

Quản lý các hoạt động văn hóa đươc thể hiện qua việc lập kế hoạch hoạtđộng hàng năm của Trung tâm văn hóa, thể thao & du lịch huyện về một số nộidung cơ bản như sau:

- Các hoạt động tuyên truyền, cổ động tại cơ sở: Tuyên truyền, cổ động làhoạt động có mục đích của một chủ thể (trung tâm VHTT&DL huyện) nhằm truyền

bá những tri thức, giá trị tinh thần, tư tưởng đến đối tượng, biến những tri thức, giátrị tinh thần, tư tưởng đó thành nhận thức, niềm tin, tình cảm, cổ vũ đối tượng hànhđộng theo những định hướng do chủ thể tuyên truyền đặt ra Đối tượng được tuyên

truyền cổ động là đối tượng trong phạm vi quản lý của trung tâm VHTT&DLhuyện.

- Kế hoạch tổ chức các lớp tập huấn văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao

- Kế hoạch về số lượng các chương trình hoạt động dự kiến tổ chức về cáccuộc thi, các hội thao, các hội diễn quần chúng trong năm tại cơ sở

- Kế hoạch tổ chức các hội thi văn hóa văn nghệ thể dục thể thao, các hoạtđộng vui chơi giải trí cho trẻ em

- Kế hoạch về số lượng các hoạt động tuyên truyền cổ động cho các ngày lễlớn trong năm, các phong trào văn hóa, các giá trị lịch sử

- Kế hoạch thực hiện các hoạt động bảo tồn, lưu giữ giá trị văn hóa dân gian,

di sản, truyền thống dân tộc

- Kế hoạch mở lớp học năng khiếu, các câu lạc bộ VHVN, TDTT

- Kế hoạch tổ chức các hội nghị giao lưu văn hóa

1.2.2.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch

Để kế hoạch được lập của Trung tâm VHTT&DL có thể triển khai đúng tiến

độ theo năm, công tác tổ chức thực hiện được thiết lập nhằm phân công nhiệm vụ

cụ thể cho các bộ phận, xác định nguồn lực thực hiện Cụ thể như sau:

a Bộ máy quản lý

Bộ máy quản lý của Trung tâm VHTT&DL cấp huyện,thành, thị là PhòngVăn hóa và Thông tin thuộc Ủy ban nhân dân huyện, thành, thị; có chức năng thammưu, giúp Ủy ban nhân dân huyện, thành, thị quản lý nhà nước về văn hóa trên địabàn huyện, thành, thị đó

b Công tác phối hợp

Đơn vị phối hợp ngành dọc: là các đơn vị trong bộ máy quản lý nhà nước về

văn hóa của nước ta được xây dựng theo hệ thống 4 cấp, vì vậy đơn vị phối hợpchính bao gồm 3 hệ thống cấp còn lại là:

- Cấp Trung ương có Bộ Văn hóa, thể thao & du lịch: Đây là cơ quan củaChính phủ chịu trách nhiệm thống nhất quản lý nhà nước về văn hóa trên phạm

vi toàn quốc Các Cục, Vụ, Viện thuộc Bộ Văn hóa, thể thao & du lịch có tráchnhiệm tham mưu giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước về văn

hóa toàn quốc.

- Cấp tỉnh có Sở Văn hóa, Thể thao & Du lịch là cơ quan của Ủy ban nhândân tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực văn hóa Phòng Nghiệp

vụ văn hóa là phòng tham mưu cho Giám đốc Sở thực hiện chức năng quản lý nhànước về văn hóa trên địa bàn toàn tỉnh

- Cấp xã, phường, thị trấn: có Ban Văn hóa xã hội do ủy viên Ủy ban hoặcPhó Chủ tịch (phụ trách văn hóa - xã hội) Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn làtrưởng ban và 01 cán bộ chuyên trách văn hóa và thể dục thể thao (kiêm nhiệm).Các Ban Văn hóa xã hội của xã, phường, thị trấn chịu sự quản lý trực tiếp về chuyênmôn của Phòng Văn hóa & thông tin huyện, thành, thị

Đơn vị phối hợp ngành ngang: chính là các đơn vị ngang cấp trong hệ thống

quản lý chính trị cấp huyện, thành thị Bao gồm UBND huyện, thành thị, các phòngtài chính - kế hoạch, phòng kinh tế, phòng văn hóa - thông tin, phòng giáo dục,phòng lao động thương binh và xã hội, Đài truyền thanh truyền hình, các trung tâmnghệ thuật

c Tổ chức các nguồn lực

*Nguồn lực tài chính:

Nguồn lực tài chính để thực hiện các hoạt động VHTT&DL của Trung tâmcấp huyện được thực hiện theo chính sách “Nhà nước quản lý văn hóa bằng đầu tưtài chính” tại Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII, đó là: Đầu tư cho hoạt động vănhóa với tư cách là một hoạt động sản xuất cần được tính toán đến hiệu quả Cấpngân sách cho văn hóa kèm theo những quy tắc như bất kỳ loại hoạt động tài chínhnào khác khi yêu cầu đặt ra là phải đạt tới mục tiêu quốc gia của Đảng và Nhà nước.Khi đầu tư cho văn hóa cần xem văn hóa cũng là một khu vực làm ra lợi nhuận chonhà nước và cho nhân dân, đồng thời cần tận dụng cơ chế thị trường cho bản thân

sự phát triển văn hóa đúng hướng

“Nhà nước đầu tư ngân sách cho văn hóa” không đồng nghĩa với quan niệm

“Nhà nước đầu tư cho Bộ, ngành mang tên văn hóa” Việc phát triển văn hóa, xâydựng một nền văn hóa của một đất nước không phải là một nhiệm vụ của một Bộ,ngành văn hóa Đầu tư cho văn hóa là đầu tư để xây dựng và phát triển văn hóa

không thể đồng nghĩa với đầu tư cho Bộ văn hóa là đầu tư xây dựng con người Vìvậy, “chế độ Nhà nước đầu tư cho ngân sách văn hóa” là đầu tư cho tất cả mọi lĩnhvực trong các Bộ, ngành có hoạt động văn hóa.

Với chủ trương trên, Trung tâm VHTT&DL cấp huyện nhận được mọi nguồnlực tài chính từ các cơ quan nhà nước, bên cạnh đó còn có các nguồn lực tài chính

từ các tổ chức bảo tồn di sản văn hóa, từ các doanh nghiệp kinh doanh lĩnh vực vănhóa, thể thao, du lịch

* Nguồn lực con người:

Trung tâm VHTT&DL luôn tăng cường đào tạo cán bộ: Đây là phương thứcquan trọng để đổi mới, nâng cao trình độ quản lý Nhà nước trước yêu cầu phát triểncủa sự nghiệp văn hóa Những thiếu hụt về trình độ của cán bộ quản lý văn hóa sovới các lĩnh vực khác có khoảng cách khá xa lại chưa được chuẩn bị những hiểu biếtcần thiết về quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực đặc thù này nên trong hoạt độngquản lý thường không tránh khỏi khuynh hướng giản đơn, máy móc, áp đặt… Nghịquyết TW5 khóa VIII yêu cầu phải củng cố, xây dựng các trường, khoa đào tạo cán

bộ văn hóa, nâng cao chất lượng dạy và học để tạo nguồn cán bộ lâu dài Ngoài kiếnthức, chuyên môn nghiệp vụ, cán bộ làm công tác lãnh đạo, quản lý văn hóa phải cómột số phẩm chất đặc biệt để có thể thực hiện những yêu cầu mà Đảng đề ra: Biếtcoi trọng nhân cách, tài năng và sự độc đáo của văn nghệ sĩ, chu đáo, tế nhị, chântình trong quan hệ ứng xử, có cách làm việc thích hợp với từng cá nhân sáng tạo.Lãnh đạo tầng lớp tri thức phải lấy thuyết phục, thu phục nhân tâm làm đầu

d Triển khai các kế hoạch hoạt động văn hóa của Trung tâm VHTT&DL huyện

Các hoạt động văn hóa của Trung tâm VHTT&DL huyện thường được triểnkhai bằng văn bản hoặc các hoạt động cụ thể

Về triển khai hoạt động bằng văn bản, Trung tâm VHTT&DL huyện cầntham mưu, tổ chức các hội nghị học tập, triển khai, hướng dẫn thực hiện các vănbản chỉ đạo của cấp trên cho các cấp cơ sở phường, xã, thị trấn ở dưới, đồng thờixây dựng các văn bản để thực hiện các kế hoạch hoạt động văn hóa của Trung tâm

Ví dụ triển khai Quyết định số 308/QĐ-TTg của thủ tướng Chính phủ ngày25/11/2005 ban hành quy chế thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc

tang và lễ hội; Quyết định số 581/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày06/5/2009 về việc Phê duyệt chiến lược phát triển văn hoá đến năm 2020; Quyếtđịnh số 1610/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 16/9/2011 phê duyệt chươngtrình thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” giaiđoạn 2011-2015, định hướng đến 2020; Thông tư 04/2011/TT-BVHTTDL ngày21/01/2011 của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Quy định về thực hiện nếp sốngvăn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội

Triển khai các hoạt động văn hóa bằng các hoạt động cụ thể thường đượcthực hiện dựa vào kế hoạch hoạt động xây dựng văn hóa từ đầu các năm Mỗichương trình hoạt động văn hóa đều có kế hoạch tổ chức thực hiện, phân côngnhiệm vụ và dự trù kinh phí thực hiện cụ thể

1.2.2.3 Kiểm soát sự thực hiện các hoạt động của Trung tâm VHTT&DL huyện

Bất cứ công việc nào khi thực hiện cũng cần có bước kiểm soát, đo lường.Một số yếu tố có thể đề cập đến như: Đơn vị đo lường công việc, công cụ, dụng cụ

để kiểm soát công việc, cần phải kiểm tra những bước công việc nào, tần suất kiểmtra là bao lâu, người thực hiện kiểm tra là ai?

Kiểm soát nhằm mục đích giúp cho những kế hoạch, chính sách và thủ tục đểđảm bảo cho các chỉ thị của nhà quản lý được thực hiện Mọi kế hoạch, công tác tổchức thực hiện, công tác triển khai các hoạt động của Trung tâm VHTT&DL đều phảiđược kiểm soát Việc kiểm soát chủ yếu thông qua các báo cáo kết quả thực hiện saumỗi hoạt động hoặc định kỳ hàng năm, báo cáo tổng kết, đánh giá Hoạt động kiểmsoát diễn ra trong toàn đơn vị ở mọi cấp độ và mọi hoạt động do tác động chủ thểkiểm soát lên các đối tượng kiểm soát

a Chủ thể và đối tượng kiểm soát

Chủ thể chính trong kiểm soát việc thực hiện các hoạt động văn hóa củaTrung tâm VHTT&DL huyện là các cấp chính quyền huyện như: Hội đồng nhândân huyện, Ủy ban nhân dân huyện Bên cạnh đó, các đơn vị giám sát kiểm soát baogồm: Phòng Văn hóa thông tin truyền thông cấp huyện, các đơn vị văn hóa tronghuyện

Về đối tượng chịu sự kiểm soát thực hiện bao gồm: các hoạt động văn hóa

được tổ chức trên địa bàn và các đối tượng tham gia các hoạt động văn hóa đó.

b Nội dung kiểm soát

Hoạt động kiểm soát gồm những hoạt động như: phê chuẩn, ủy quyền, xácminh, đối chiếu, đánh giá hiệu quả, bảo vệ tài sản và phân công nhiệm vụ Như vậy,công tác kiểm soát tại Trung tâm VHTT&DL cấp huyện được tiến hành từ các khâulập kế hoạch, phê duyệt, kiểm tra sự tuân thủ của các hoạt động văn hóa theo chủtrương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật nhà nước Sau đó kiểm tra việcthực hiện các hoạt động diễn ra như thế nào, phân công nhiệm vụ chức trách củanhững người tham gia thực hiện, tiến độ và kết quả thực hiện Cuối cùng, khâu kiểmsoát thực hiện thanh tra tài chính, xem xét tính minh bạch tài chính, hoạt động thuchi

c Thời gian và hình thức kiểm soát

Hình thức để kiểm soát các hoạt động tại Trung tâm VHTT&DL cấp huyệnrất đa dạng, tùy vào mục đích kiểm tra, kế hoạch kiểm tra mà có các thời điểm kiểmtra và hình thức kiểm tra khác nhau

Về thời điểm, việc kiểm soát có thể tiến hành thường xuyên, định kỳ hoặcđột xuất Về hình thức kiểm soát, có thể kiểm soát chỉ mang tính giám sát, kiểm trachức năng nhiệm vụ hoặc thanh tra

Hoạt động kiểm soát, giám sát thường xuyên, thường là kiểm soát, giám sátviệc thực hiện nhiệm vụ được phân công trong hoạt động thường xuyên hàng nămcủa lãnh đạo Trung tâm, công tác kiểm soát được thực hiện theo các kế hoạch, đúngtiến độ đề ra Về kiểm soát định kỳ, thường là để kiểm soát mục tiêu đặt ra theo kỳ,theo quý xem nhiệm vụ đã thực hiện, chưa thực hiện để hoàn thành nốt Còn việckiểm soát đột xuất thường tiến hành khi có đoàn kiểm tra, thường do các cơ quancấp trên thực hiện hoặc khi có sự cố bất ngờ

1.2.2.4 Nhân tố ảnh hưởng tới quản lý các hoạt động văn hóa của Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch huyện

a Nhân tố chủ quan

Về hoạt động chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo Trung tâm: Lãnh đạo Trung

tâm là người vạch ra mục tiêu, đường lối thực hiện các nhiệm vụ của Trung tâm,

nên nếu nói đến yếu tố chủ quan đầu tiên ảnh hưởng đến việc quản lý các hoạt độngcủa Trung tâm là ở bộ máy lãnh đạo Lãnh đạo làm việc khoa học, có tầm nhìn xa,

có phương pháp tổ chức thực hiện tốt sẽ làm cho việc quản lý hoạt động tốt hơn

Về tổ chức bộ máy cán bộ của Trung tâm: Nhân sự hoạt động chính là nguồn

lực thực hiện của mỗi đơn vị Nếu nguồn nhân lực tốt, chất lượng, chuyên môn hóacao, nhiệt tình với công việc, năng động sáng tạo thì kết quả hoạt động tốt, công tácquản lý thực hiện các kế hoạch thuận lợi và ngược lại Tuy nhiên, nhìn chung thìhầu hết các Trung tâm văn hóa còn thiếu đội ngũ cán bộ trẻ, năng động thay thế độingũ cán bộ đã nhiều tuổi sắp nghỉ hưu Công tác bồi dưỡng, tập huấn cán bộ vănhóa chưa được chú trọng, đặc biệt đối với những cán bộ được điều chuyển từ nhữngđơn vị khác sang, nên chưa đáp ứng ngang tầm với yêu cầu và đòi hỏi của công tácquản lý xây dựng đời sống văn hóa, quản lý hoạt động văn hóa hiện nay

Về nguồn lực tài chính: muốn thực hiện tốt kế hoạch thì nguồn lực tài chính

của Trung tâm phải có giải pháp để đề xuất, dự trù và tìm nguồn kinh phí tốt Tàichính không chỉ ảnh hưởng đến cơ sở vật chất hạ tầng mà còn ảnh hưởng trực tiếpđến đời sống cán bộ, hiện nay chế độ đãi ngộ cán bộ làm công tác văn hóa ở đơn vịvăn hóa nói chung còn thấp nên cán bộ làm thêm nhiều việc khác nhau, lợi dụng cácdịch vụ văn hóa để tăng thu nhập nên việc quản lý hoạt động gặp nhiều khó khăn

Vấn đề tài chính cũng ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng hoạt động củaNhà văn hóa Việc sử dụng nguồn kinh phí vẫn chủ yếu theo hướng thực hiện kếhoạch hóa đã đăng ký Các hoạt động khác của Trung tâm văn hóa, thể thao & dulịch phải mang tính chất đột xuất, phải trình xin phê duyệt (nếu là Trung tâm vănhóa của Tỉnh thì phải được Sở Văn hóa, thể thao & du lịch duyệt, nếu là Trung tâmvăn hóa của Thành phố thì phải được UBND Thành phố duyệt) Điều này dẫn đếntâm lý chỉ cố gắng hoàn thành nhiệm vụ theo kế hoạch, dựa dẫm vào kinh phí baocấp Các hoạt động tìm kiếm nguồn thu hầu hết bổ sung phần tăng thu nhập, làmthêm giờ để cải thiện đời sống, ít khi thấy tái đầu tư cho hoạt động thu hút và lôicuốn người dân đến tham gia Để thu hút người dân đến với các hoạt động củaTrung tâm văn hóa, thì cần biết được người dân cần những hoạt động nào để có chỉđạo, tổ chức kịp thời, đáp ứng được nhu cầu, nguyện vọng của họ… Giúp hoạt động

của Trung tâm văn hóa ngày càng phong phú, đa dạng và thu hút được nhiều ngườitham gia Cơ sở vật chất diễn ra những hoạt động này cần được đầu tư, nâng cấp đểđảm bảo những hoạt động được diễn ra thuận lợi nhất trong điều kiện có thể

Đối với những chương trình văn nghệ diễn ra ở tiền sảnh thì rất cần trang bị

hệ thống sân khấu di động, không gian khép kín cho những hoạt động tập luyện của

cá nhân, nhóm trước giờ biểu diễn là hết sức cần thiết Ngoài ra, những yếu tố khácnhư trang phục, âm thanh, ánh sáng, đạo cụ cũng rất cần được lãnh đạo Thành phố

và Ban giám đốc Trung tâm văn hóa quan tâm, tạo điều kiện đầu tư đúng mức.Những hoạt động, chương trình diễn ra bên trong Trung tâm văn hóa cần tính đếnyếu tố hấp dẫn, thu hút sự tham dự của người dân cho phù hợp với điều kiện thực tế.Nếu cần, Ban Giám đốc có phương án tìm nhà tài trợ hoặc lấy những nguồn thukhác để cân đối, tránh để việc thu phí cao thành trở ngại cho người dân tham dự cáchoạt động tại Trung tâm văn hóa

b Nhân tố khách quan

Về ảnh hưởng của tính hình KT-XH đất nước: Hiện nay, do sự tác động, ảnh

hưởng của quá trình hội nhập quốc tế trên nhiều phương diện nên nhiều loại hìnhvăn hóa nghệ thuật mới đã du nhập, làm đa dạng đời sống văn hóa của người dân.Muốn đáp ứng tốt nhu cầu văn hóa đa dạng này, phải có tiềm lực kinh tế đất nước,ngân sách cho hoạt động Nhiều địa phương do nguồn ngân sách hạn hẹp, kinh phí hcho việc triển khai thực hiện các hoạt động văn hóa còn thấp, kinh phí dành chocông tác thi đua khen thưởng còn nhiều hạn chế, không đảm bảo và kịp thời.nênchính sách đầu tư cho sự nghiệp văn hóa nói chung hiện nay chưa được quan tâmthỏa đáng, chưa đáp ứng và theo kịp sự phát triển của văn hóa, do đó đã hạn chếkhông ít đến sự nghiệp tổ chức các hoạt động văn hóa cũng như thỏa mãn nhu cầuhưởng thụ văn hóa của người dân

Về sự ảnh hưởng của chỉ đạo, điều hành, phối hợp của đơn vị cấp trên:

Trong chỉ đạo, điều hành cụ thể, triển khai các hoạt động văn hóa tại Trung tâm vănhóa còn chưa được chú trọng đúng mức, các chỉ tiêu kế hoạch giao cho ngành vănhóa hàng năm hầu như chỉ là con số chứ chưa phải là pháp lệnh, nên không cần mức

độ chính xác, định lượng cụ thể Cơ chế phối hợp, chỉ đạo giữa Sở VHTT&DL Tỉnh

với phòng Văn hóa - thông tin của Thành phố ở mỗi địa phương còn lỏng lẻo, chưaphát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống văn hóa trong việc xây dựng vàphát triển hệ thống văn hóa nói chung

Về ảnh hưởng từ chính người dân thực hiện các hoạt động văn hóa: công tác

quản lý hoạt động văn hóa chịu tác động từ những thay đổi trong đời sống văn hóangười dân, từ những ảnh hưởng của cơ chế thị trường Nhiều biện pháp quản lýtrước đây không còn hữu hiệu, ngày càng bộc lộ rõ hạn chế và cần thay đổi trongviệc phát huy nhân tố mới, hạn chế tiêu cực do cơ chế thị trường mang đến Nhưcần thay đổi tư duy quản lý trong tổ chức hoạt động của Trung tâm văn hóa theokinh nghiệm sẵn có, với những hoạt động trước đây vẫn làm

1.3 Kinh nghiệm quản lý các hoạt động văn hóa của một số địa phương và bài học kinh nghiệm cho Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

1.3.1 Kinh nghiệm quản lý các hoạt động văn hóa của một số địa phương

Kinh nghiệm quản lý các hoạt động văn hóa tại địa phương được mang ra để

so sánh phải có những nét tương đồng về cơ cấu quản lý văn hóa, về giá trị nhânvăn, về lịch sử, về tiềm năng phát triển, để từ đó đánh giá ưu điểm và nhược điểmnhằm rút ra bài học cho hoạt động của TT VHTT&DL Việt Trì

1.3.1.1 Trung tâm văn hóa thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế:

Thành phố Huế cũng là một trong những thành phố có nhiều nét tương đồng

về giá trị văn hóa lịch sử cố đô xưa như thành phố Việt Trì nên được lựa chọn đểđưa ra so sánh, để học tập kinh nghiệm và rút ra bài học cho công tác quản lý vănhóa của TT VHTT&DL thành phố Việt Trì

Để Trung tâm văn hóa thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế ngày càng pháthuy hơn nữa giá trị hiện có, Trung tâm Văn hóa Thông tin tỉnh xác định nhân tố conngười là “lực đẩy” quan trọng, tiên quyết để xây dựng Trung tâm văn hóa thành phốHuế ngày càng phát triển, khẳng định vị trí của mình trong bản đồ du lịch, nơi đếnyêu thích của du khách mỗi khi đến Huế Trung tâm văn hóa thành phố Huế có ưuđiểm, nhược điểm sau:

* Ưu điểm:

Trung tâm văn hóa thông tin thành phố Huế đã bố trí, sắp xếp nhân lực theohướng chuyên môn hóa “một người biết nhiều việc, phối hợp thực hiện nhiều côngviệc, nhưng phải chịu trách nhiệm đến cùng về một việc mà mình được phân côngchuyên trách” Kiện toàn Ban lãnh đạo, quản lý, nhằm tạo sự thống nhất trong chỉđạo, điều hành, quản lý Biệt phái, điều chuyển một số cán bộ từ trung tâm văn hóathông tinh tỉnh, chuẩn hóa bộ phận trực thuộc hành chính, nghiệp vụ, các vị trí việclàm chủ yếu, tinh giảm các bộ phận, kiêm nhiệm thêm công việc, hợp đồng một sốcán bộ có kinh nghiệm ở các vị trí chủ chốt, tạo điều kiện để bộ máy vận hành gọnnhẹ, nhưng mang lại hiệu quả cao.

Trung tâm văn hóa thông tin thành phố Huế luôn tăng cường tổ chức, đẩy mạnhhoàn thiện về tổ chức Đảng và các đoàn thể quần chúng tại Trung tâm của mình Xâydựng và hoàn thiện các nội quy, quy chế làm việc, quy chế chi tiêu nội bộ, quy chế vềquản lý tài chính tài sản, quy chế về tổ chức nghi lễ, lễ hội tạo hành lang pháp lý, đểcăn cứ triển khai hiệu quả các nhiệm vụ được giao

Bên cạnh đó, công tác tài chính thu - chi cũng được Trung tâm văn hóa thôngtin thành phố Huế nghiên cứu lập dự toán chặt chẽ, đảm bảo nguyên tắc, đúng vớiquy định của pháp luật Trung tâm văn hóa thông tin thành phố Huế đã phấn đấuthực hiện cơ chế gắn thu bù chi, đảm bảo duy trì có hiệu quả mọi hoạt động củaTrung tâm Đồng thời Trung tâm văn hóa thành phố Huế sẽ đầu tư, nâng cấp và bổsung thêm một số phương tiện, thiết bị hiện đại như hệ thống chiếu sáng, lắp đặt hệthống Wifi miễn phí, camera, bộ đàm, máy bơm áp lực, hệ thống PCCC, hệ thốngnước máy để phục vụ du khách và quản lý tốt hơn về cơ sở vật chất Trong thờigian tới, Trung tâm văn hóa thông tin thành phố Huế sẽ tăng cường, tập trung vàocông tác tuyên truyền quảng bá, hoạt động nghiệp vụ, nâng cao khả năng tiếp cậnthông tin và sự hài lòng của du khách khi đến với Trung tâm văn hóa thành phốHuế

Trung tâm Văn hóa thành phố Huế là một hoạt động văn hóa và du lịch, vừamang tính lịch sử, vừa mang yếu tố tâm linh, là biểu hiện sinh động cho sự kết hợphài hòa giữa phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, góp phần quảng bá nhữnggiá trị đặc trưng của văn hóa Huế đến với du khách trong và ngoài nước Với những

giải pháp hết sức quyết liệt về công tác quản lý, điều hành, bố trí về nhân sự, về tàichính, tài sản, đề án tổ chức hoạt động cùng với sự phân công điều hành khoa học

và hợp lý, chúng ta tin tưởng rằng, Trung tâm Văn hóa thành phố Huế sẽ ngày càngphát triển vững mạnh, xứng đáng với tình cảm của nhân dân Thừa Thiên Huế nóiriêng và nhân dân cả nước nói chung

* Nhược điểm:

Trung tâm Văn hóa thành phố Huế còn thiếu các hoạt động, sự kiện văn hóa,nghệ thuật, thể thao tầm quốc gia và quốc tế diễn ra tại địa phương Hạ tầng du lịchvẫn còn hạn chế nhất định, nhất là việc khai thác các đường bay quốc tế đến Huế.Lượng khách du lịch đến Huế bằng đường hàng không thấp Tỷ lệ công trình vănhóa cơ sở còn thấp Vẫn còn tình trạng lấn chiếm, xâm hại di tích lịch sử, văn hóa

Du lịch phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh Dịch vụ du lịch chưa

đa dạng, chất lượng phục vụ, tính chuyên nghiệp chưa cao Việc khai thác, sử dụng,duy trì một số sản phẩm du lịch qua các kỳ Festival còn hạn chế Các giá trị văn hóatruyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một do cơ chế thị trường, tốc độ pháttriển đô thị hóa và hội nhập, nếp nghĩ chưa hướng đến lâu dài trong cách đầu tư,phục vụ du lịch nên còn manh mún, nhỏ lẻ

1.3.1.2 Trung tâm văn hóa Kinh Bắc tỉnh Bắc Ninh

* Ưu điểm:

Bắc Ninh có trên 500 lễ hội truyền thống diễn ra vào tất cả các mùa trongnăm, chủ yếu diễn ra vào mùa xuân, hầu hết các làng xã đều có lễ hội riêng Điểmnày khá tương đồng với thành Phố Việt Trì Qua nhiều năm tổ chức các festival,Trung tâm được các cấp, các ngành trong địa phương và khu vực đánh giá cao vềtính chuyên nghiệp, chu đáo trong khâu tổ chức các hoạt động và duy trì nhiều lễhội trở thành lễ hội thường niên được tổ chức với quy mô ngày càng lớn hơn Trungtâm văn hóa Kinh Bắc đã chủ động tìm tòi sự đổi mới trong công tác tổ chức lễ hội,đồng thời triển khai các hoạt động trong l ễ hội có hiệu quả, thu hút được sự thamgia đông đảo của cộng đồng địa phương và du khách bốn phương về tham dự

Hằng năm, Trung tâm văn hóa Kinh Bắc phối hợp với các sở, ban ngành tổchức nhiều các cuộc thi văn nghệ, nhằm tuyên dương các cán bộ, các cơ quan đạtthành tích tốt, chào mừng các ngày lễ, kỷ niệm lớn của đất nước Những hoạt độngnày đã thu được kết quả tốt trong việc đáp ứng, nâng cao nhu cầu thưởng thứctham gia văn nghệ quần chúng Bởi vậy Trung tâm văn hóa Kinh Bắc luôn là đơn

vị xuất sắc đi đầu trong các hoạt động văn nghệ quần chúng

Bằng nhiều cách làm sáng tạo, phù hợp với thực tiễn, thương hiệu Trung tâmvăn hóa Kinh Bắc đang ngày càng được khẳng định; bản sắc văn hóa của miền quêQuan họ đang từng bước được khẳng định, giữ gìn và phát huy Từ buổi đầu thànhlập Trung tâm văn hóa Kinh Bắc tỉnh Bắc Ninh đã được biết đến là địa chỉ tin cậy,

uy tín trong công tác tổ chức và phối hợp tổ chức các hội nghị, hội thi, hội diễn, hộithảo, tập huấn của các ban ngành, đoàn thể trong tỉnh Bằng việc đổi mới, năngđộng trong quản lý, Trung tâm đã tập hợp được đội ngũ chuyên môn nghiệp vụ tốt,khơi gợi được sức sáng tạo của cán bộ, nhân viên trong công tác nghiên cứu, sưutầm, bảo tồn và giới thiệu bản sắc văn hoá dân tộc Nhiều giá trịvăn hóa và lễ hộitruyền thống được phục dựng, chương trình văn hóa nghệ thuật chất lượng cao, đậm

đà bản sắc được chuẩn bị công phu, huy động được nhiều diễn viên, nghệ nhân tiêubiểu xuất sắc và đã để lại những ấn tượng tốt đẹp cho Lãnh đạo Trung ương, địaphương và du khách bốn phương khi về tham quan du lịch

* Nhược điểm:

Cơ sở vật chất bước đầu còn thiếu, thiết bị kỹ thuật chưa được đầu tư theokịp công nghệ hiện đại, không đồng bộ nên tổ chức sự kiện lớn còn gặp khó khăn.Hoạt động văn hóa tại chỗ còn thiếu năng lực về chuyên môn biểu diễn nghệ thuật

Do đặc thù của một số vị trí nên thiếu cán bộ diễn viên có năng lực chuyên sâu, sốlượng diễn viên không chuyên tại Trung tâm quá ít nên mất rất nhiều thời gian choviệc huấn luyện cộng tác viên vào các chương trình biểu diễn nghệ thuật phục vụcho từng sự kiện cụ thể Nhiều hoạt động chỉ mang tính hình thức, hiệu quả manglại chưa cao

1.3.2 Bài học cho Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch thành phố Việt Trì

Từ các kinh nghiệm của Trung tâm Văn thành phố Huế, Nam Định, KinhBắc thì Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch thành phố Việt Trì đã rút ra nhữngbài học kinh nghiệm sau:

1- Lập kế hoạch hoạt động các hoạt động văn hóa trên địa bàn thành phố

Những tồn tại của công tác quản lý các hoạt động văn hóa của các Trung tâmkhác cho thấy tính quan trọng của việc lập kế hoạch Khi lập kế hoạch hoạt độngphải rà soát được toàn bộ những đặc điểm đặc trưng của địa phương để bám sát xâydựng các kế hoạch chi tiết theo những đặc điểm riêng biệt ấy thì các hoạt động

không bị thiếu sót, lẻ tẻ và rời rạc.

Ví dụ như, Thành Phố Việt Trì nổi bật với hoạt động du lịch về cội nguồn, dulịch tâm linh, di sản văn hóa phi vật thể hát xoan, có khu di tích lịch sử Đền Hùng(thuộc xã Hy Cương - thành phố Việt Trì), đã được UNESCO công nhận là văn hóaphi vật thể của nhân loại về tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương; có 28 chùa, 10 đình

và 26 miếu nằm rải rác ở các xã, phường trên địa bàn thành phố, chủ yếu là xã Hùng

Lô, xã Hy Cương, xã Kim Đức, phường Minh Nông Bên cạnh đó còn có nhiềusản phẩm du lịch phong phú, đa dạng, tạo công ăn việc làm, thu nhập ổn định chokhá nhiều lao động, như: nghề thủ công truyền thống (bánh chưng, mì gạo, rượu) ở

xã Hùng Lô; tương, rau sạch ở xã Tân Đức; các loại củ, quả ở xã Hy Cương,

2- Cơ cấu tổ chức nhân sự, bộ máy Trung tâm

Cần tích cực nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực của nhân sự cán bộTrung tâm để có khả năng đảm nhận, xây dựng và thực hiện tốt các kế hoạch Bêncạnh đó cần nâng cao kỹ năng bao quát, tầm nhìn, khả năng lãnh đạo, quản lý củaBan lãnh đạo Trung tâm Nâng cao trình độ, ý thức trách nhiệm và bồ dưỡng kiếnthức xử lý công việc cho đội ngũ cán bộ văn hóa, trực tiếp hướng dẫn phong trào ởcác địa phương cũng quan trọng không kém Đó phải là những người cán bộ gầndân, hiểu dân, nắm rõ thực tiễn địa phương, phải thực sự có năng lực, trách nhiệm;được đào tạo chuyên sâu, bài bản, nắm vững kiến thức, kỹ năng tổ chức, hướng dẫnphong trào; có nhiệt tình, tâm huyết với công việc được giao; tham mưu sát cholãnh đạo tổ chức triển khai thực hiện phong trào đến tận cơ sở; làm tốt công tác biểudương, khen thưởng người tốt, việc tốt, nhân rộng điển hình tiên tiến có tác dụngkhích lệ, cổ vũ phong trào

3- Chú trọng công tác tuyên truyền, vận động

TTVHTT&DL thành phố Việt Trì phải chú trọng công tác tuyên truyền, vậnđộng quần chúng, giúp họ nhận thức sâu sắc vai trò, vị trí, tầm quan trọng của sựnghiệp văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao và du lịch đối với sự phát triển của đấtnước, quê hương Đời sống người dân ngày càng phát triển, nhận thức của ngườidân cũng ngày càng nâng cao, đòi hỏi đời sống văn hóa tinh thần cũng phải pháttriển, mà văn hóa là phong trào mang tính toàn dân, toàn diện và lâu dài, do vậy cần

tập hợp, khơi dậy và phát huy được sức mạnh tổng hợp của toàn dân

4- Công tác phối hợp trong tổ chức thực hiện

Với số lượng lớn các hoạt động hàng năm, quy mô của các chương trình sự kiện

tổ chức, số lượng nhân sự của Trung tâm không đủ để quản lý, giám sát hoặc thực hiện

Để có sự tham gia toàn dân, chương trình thực hiện thành công thì công tác phối hợpvới các bộ phận đơn vị là chìa khóa để tăng cường công tác quản lý các hoạt động Sựphối hợp này có tham gia của chính quyền cấp trên, có sự tham gia của các đơn vị hỗtrợ liên ngành thì khả năng huy động sức mạnh nguồn lực tập thể lớn hơn

5- Tăng cường công tác kiểm soát thực hiện, thanh tra giám sát

Thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở, tính tự quản cộng đồng nhằm phát huyquyền làm chủ nhân dân với nguyên tắc "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra".Như vậy mới đúng ý dân, hợp lòng dân từ đó khai thác sức mạnh và khả năng sángtạo văn hóa của quần chúng nhân dân, giúp họ có động lực thi đua, hăng hái sảnxuất, nâng cao đời sống và xây dựng quê hương giàu mạnh

TTVHTT&DL thành phố Việt Trì cần có đánh giá thường xuyên sau mỗi lần

tổ chức để rút kinh nghiệm cho phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh mới hiện nay,khi ngày càng có nhiều loại hình giải trí khác nhau thu hút người dân tham gia Cóthể hiểu, nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ ở đây là cần thực hiện nhiều công việc,

từ đổi mới nội dung chương trình, cách thức tổ chức, cho đến công tác quản lý cáchoạt động này nói chung

Chương 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÁC HOẠT ĐỘNG VĂN HÓA

CỦA TRUNG TÂM VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ 2.1 Tổng quan về Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.

2.1.1.1 Giới thiệu khái quát về các hoạt động văn hóa tại thành phố Việt Trì

Là mảnh đất giàu truyền thống văn hóa, Việt Trì ngày nay được biết đến là

“thành phố hai di sản” (Tín ngưỡng thời cúng Hùng Vương được UNESCO côngnhận là di sản văn hóa đại diện của nhân loại và Hát Xoan Phú Thọ được UNESCOđưa ra khỏi danh sách di sản cần bảo vệ khẩn khấp và ghi danh vào danh sách Disản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại)