Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục: Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trường trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

Trong lịch sử phát triển loài người, giáo dục luôn gắn liền với sự phát triển kinh tế, văn hóa xã hội. Các nhà nghiên cứu đều khẳng định giáo dục là một nhân tố đảm bảo cho sự phát triển của xã hội. Thực tế cuộc sống cũng đã chứng minh quốc gia nào chăm lo đầu tư cho phát triển giáo dục thì quốc gia đó sẽ hưng thịnh và phát triển. Trong xu thế của toàn cầu hoá, nền giáo dục Việt Nam cần đẩy nhanh tiến độ đổi mới để rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển giáo dục so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Bước sang thế kỉ thứ XXI, sự bùng nổ của tri thức, công nghệ sản xuất mới và công nghệ thông tin truyền thông làm thay đổi nội dung giáo dục, yêu cầu người học phải thay đổi cách học và người dạy phải thay đổi cách dạy

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS TỪ ĐỨC VĂN

THÁI NGUYÊN - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bản luận văn "Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trường trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ" là công trình nghiên cứu của riêng tôi và chưa được công

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập, nghiên cứu đề tài: "Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trường trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ" tác giả đã nhận được sự động viên, khuyến

khích và tạo điều kiện giúp đỡ nhiệt tình của các cấp lãnh đạo; của các thầy giáo cô giáo, anh chị em, bạn bè đồng nghiệp và gia đình

Với tất cả tình cảm và lòng chân thành của mình, em xin bày tỏ lòng biết

ơn quý Thầy Cô, Ban Giám Hiệu Trường Đại học Thái Nguyên cùng với quý Thầy

Cô trực tiếp giảng dạy chúng em lớp Cao học Quản lý giáo dục khóa 24 của Trường Đại học Thái Nguyên Các thầy cô đã dành nhiều công sức giảng dạy, tận tình giúp

đỡ em trong quá trình học tập và nghiên cứu

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất của mình tới PGS.TS Từ Đức Văn, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và động viên em trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Thanh Thủy, các cơ quan, tổ chức, đơn vị, Ban giám hiệu, các đồng chí cán

bộ giáo viên, các bác phụ huynh và các em học sinh trường THCS Đào Xá đã nhiệt tình cộng tác, cung cấp số liệu, cho ý kiến và tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình khảo sát thực tế

Trong quá trình thực hiện đề tài chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định Rất mong nhận được sự thông cảm và đóng góp ý kiến của các nhà khoa học, của các quý thầy, cô giáo, các bạn đồng nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn!

Phú Thọ, ngày 15 tháng 4 năm 2018

Tác giả luận văn

Hà Kim Giáp

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNGDANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ v

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Trên thế giới 7

1.1.2 Ở Việt Nam 8

1.2 Một số khái niệm cơ bản về sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 9

1.2.1 Tổ chuyên môn 9

1.2.2 Sinh hoạt tổ chuyên môn 11

1.2.3 Dạy học tích hợp 12

1.2.4 Sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp 13

1.2.5 Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp 14

1.3 Một số vấn đề lý luận về sinh hoạt chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp ở trường trung học cơ sở cho giáo viên 15

1.3.1 Mục tiêu sinh hoạt chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp 15

1.3.2 Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 16

1.4 Một số vấn đề lý luận về quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên ở trường trung học cơ sở 21

1.4.1 Hiệu trưởng nhà trường trong công tác quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn

theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp 21

1.4.2 Nội dung quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp 22

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 25

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 27

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÀO XÁ, HUYỆN THANH THỦY, TỈNH PHÚ THỌ 28

2.1 Khái quát tình hình kinh tế, giáo dục huyện Thanh Thủy và vài nét về trường trung học cơ sở Đào Xá 28

2.1.1 Đặc điểm tình hình huyện Thanh Thủy 28

2.1.2 Tình hình giáo dục huyện Thanh Thủy 28

2.1.3 Trường trung học cơ sở Đào Xá 29

2.2 Tổ chức quá trình khảo sát thực trạng 31

2.2.1 Mục đích khảo sát 31

2.2.2 Nội dung và phương pháp khảo sát thực trạng nhận thức về sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trường trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 31

2.2.3 Khách thể khảo sát 32

2.2.4 Địa bàn khảo sát 32

2.2.5 Tiến hành khảo sát và thu thập quản lí dữ liệu 32

2.3 Thực trạng sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trường trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 32

2.3.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về dạy học tích hợp đối với việc phát triển nghề nghiệp của giáo viên 32

2.3.2 Thực trạng đánh giá của cán bộ quản lý, giáo viên về kết quả thực hiện sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho

giáo viên ở trường trung học cơ sở Đào Xá 33

2.3.3 Thực trạng bồi dưỡng phát triển năng lực dạy học tích hợp tại tổ chuyên môn cho giáo viên ở trường trung học cơ sở Đào Xá 34

2.3.4 Thực trạng các cá nhân dạy học tích hợp và soạn bài theo nhiệm vụ phân công ở tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở Đào Xá 35

2.3.5 Thực trạng việc thảo luận về mục tiêu, nội dung bài dạy học tích hợp ở tổ chuyên môn của trường trung học cơ sở Đào Xá 38

2.3.6 Thực trạng việc thực hiện giờ dạy học tích hợp minh hoạ trên lớp của giáo viên ở trường trung học cơ sở Đào Xá 38

2.3.7 Thực trạng việc thảo luận, chia sẻ về bài học sau dự giờ mẫu ở tổ chuyên môn của trường trung học cơ sở Đào Xá 40

2.4.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về tầm quan trọng của biện pháp quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 42

2.4.2 Thực trạng xây dựng kế hoạch sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS Đào Xá 42

2.4.3 Thực trạng chỉ đạo tổ chuyên môn triển khai hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên ở trường trung học cơ sở Đào Xá 43

2.4.4 Thực trạng xây dựng chế độ đãi ngộ, tạo động lực cho giáo viên ở trường trung học cơ sở Đào Xá 43

2.5 Đánh giá thực trạng quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trường trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 44

2.5.1 Ưu điểm 44

2.5.2 Hạn chế 45

2.5.3 Nguyên nhân 46

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 47

CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG THCS ĐÀO XÁ, HUYỆN THANH THỦY, TỈNH

PHÚ THỌ 48

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trường THCS Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 48

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu và pháp lý 48

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 49

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 50

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 50

3.2 Các biện pháp quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 50

3.2.1 Nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và tạo niềm tin cho giáo viên phát triển nghề nghiệp khi dạy học tích hợp 50

3.2.2 Xây dựng kế hoạch, quy chế quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp 52

3.2.3 Chỉ đạo tổ chuyên môn thực hiện đúng sinh hoạt chuyên môn theo dạy học tích hợp 58

3.2.4 Tăng cường kiểm tra tổ chuyên môn thực hiện dạy học tích hợp 67

3.2.5 Thành lập nhóm chuyên gia tư vấn về quản lí sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp 69

3.2.6 Xây dựng môi trường thuận lợi, tạo động lực thúc đẩy giáo viên tích cực thực hiện dạy học tích hợp 70

3.3 Mối quan hệ của các biện pháp đề xuất quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 71

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các đề xuất biện pháp 73

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 73

3.4.2 Các bước tiến hành khảo nghiệm 73

3.4.3 Kết quả khảo nghiệm 75

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 79

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 80

1 Kết Luận 80

2 Kiến nghị 81

TÀI LIỆU THAM KHẢO 82

DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Bảng 1.1: Bảng so sánh sự khác biệt giữa SHCM truyền thống và SHCM theo

hướng DHTH 20 Bảng 2.1: Quy mô mạng lưới trường lớp các cấp học của huyện Thanh Thủy năm

học 2016 - 2017 29 Bảng 2.2: Thống kê tình hình học sinh trường THCS Đào Xá, huyện Thanh

Thủy, tỉnh Phú Thọ 29 Bảng 2.3: Số lượng, chất lượng giáo viên trường THCS Đào Xá, huyện Thanh

Thủy, tỉnh Phú Thọ (năm học 2016 - 2017 ) 30 Bảng 2.4: Đánh giá thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, GV về tầm quan

trọng của DHTH đối với phát triển nghề nghiệp của GV 32 Bảng 2.5: Đánh giá của cán bộ quản lý, GV về kết quả thực hiện SHTCM theo

hướng phát triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS Đào Xá 34 Bảng 2.6: Thực trạng bồi dưỡng phát triển năng lực DHTH tại tổ chuyên môn

cho GV ở trường THCS Đào Xá 35 Bảng 2.7: Đánh giá thực trạng cá nhân DHTH và soạn bài theo nhiệm vụ phân

công ở tổ chuyên môn ở trường THCS Đào Xá 36 Bảng 2.8: Thực trạng việc thảo luận về mục tiêu, nội dung bài DHTH ở tổ

chuyên môn của trường THCS Đào Xá 37 Bảng 2.9: Thực trạng việc thực hiện giờ DHTH minh hoạ trên lớp của GV ở

trường THCS Đào Xá 38 Bảng 2.10: Thực trạng việc thảo luận, chia sẻ về bài học sau dự giờ mẫu ở tổ

chuyên môn của trường THCS Đào Xá 40 Bảng 2.11: Thực trạng việc áp dụng DHTH cho thực tế dạy học hàng ngày của

GV ở trường THCS Đào Xá 41 Bảng 2.12: Đánh giá thực trạng xây dựng kế hoạch SHTCM theo hướng phát

triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS Đào Xá 42 Bảng 2.13: Thực trạng quản lí và giám sát tổ chuyên môn triển khai DHTH cho

giáo viên ở trường THCS Đào Xá 43 Bảng 2.14: Thực trạng xây dựng chế độ đãi ngộ, tạo động lực cho đội ngũ giáo

viên ở THCS Đào Xá 44 Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của biện pháp đề xuất 74 Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của biện pháp đề xuất 76 Bảng 3.3: Mối quan hệ giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản

lí được đề xuất 77

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Biểu đồ 3.1: Mối quan hệ liên quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của biện pháp quản lý đề xuất 95

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong lịch sử phát triển loài người, giáo dục luôn gắn liền với sự phát triển kinh tế, văn hóa xã hội Các nhà nghiên cứu đều khẳng định giáo dục là một nhân tố đảm bảo cho sự phát triển của xã hội Thực tế cuộc sống cũng đã chứng minh quốc gia nào chăm lo đầu tư cho phát triển giáo dục thì quốc gia đó sẽ hưng thịnh và phát triển

Trong xu thế của toàn cầu hoá, nền giáo dục Việt Nam cần đẩy nhanh tiến độ đổi mới để rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển giáo dục so với các nước trong khu vực và trên thế giới Bước sang thế kỉ thứ XXI, sự bùng nổ của tri thức, công nghệ sản xuất mới và công nghệ thông tin truyền thông làm thay đổi nội dung giáo dục, yêu cầu người học phải thay đổi cách học và người dạy phải thay đổi cách dạy [1] Khái niệm giáo dục suốt đời trở thành đòi hỏi và cam kết của mỗi quốc gia Người học có thể học ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào và với bất cứ tài liệu nào; đồng thời được tạo điều kiện tốt nhất trong việc học, học theo khả năng, theo nhịp độ và cách học phù hợp; có quyền chọn các chương trình và các loại nguồn học liệu đa dạng Một thế giới phẳng và các kênh thông tin đa chiều đã đặt ra yêu cầu mới về việc học: vấn đề không phải là học cái gì mà còn là học như thế nào và sử dụng công nghệ gì vào việc học, không chỉ học được kiến thức mà còn khả năng tạo ra giá trị gia tăng từ kiến thức

Trong trường THCS, mục tiêu đảm bảo và nâng cao chất lượng hoạt động dạy học là một nhiệm vụ trọng tâm, có tính cấp bách của các nhà trường trong bối cảnh hiện nay Để góp phần hoàn thành nhiệm vụ này, trường THCS bên cạnh việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới khâu kiểm tra, đánh giá, tăng cường cơ

sở vật chất…[2] thì vấn đề tạo điều kiện cho GV tự học thông qua hoạt động của tổ

CM là một hướng giải quyết khả thi và hiệu quả Tổ CM là nơi trực tiếp triển khai những yêu cầu về mục tiêu, nội dung, phương pháp… của đổi mới giáo dục THCS, với nhiệm vụ tổ chức bồi dưỡng CM và nghiệp vụ cho GV sẽ có một môi trường SHCM để hình thành năng lực nghề nghiệp Việc triển khai quản lý SHCM theo hướng phát triển năng lực DHTH góp phần phát triển năng lực và hình thành năng lực nghề nghiệp cho GV, cải tiến các hoạt động dạy học các bài học cụ thể, qua đó cải tiến chất lượng của HS

Thông báo số 242-TB/TW ngày 15 tháng 4 năm 2009, kết luận của Bộ Chính

trị về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết TW2 (Khoá VIII), phương hướng phát triển

Giáo dục và Đào tạo đến năm 2020 đã nêu: “Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và

học, khắc phục cơ bản lối truyền thụ một chiều Phát huy phương pháp dạy học tích cực, sáng tạo, hợp tác; giảm thời gian giảng lý thuyết tăng thời gian tự học, tự tìm hiểu cho học sinh, sinh viên, gắn bó chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành, đào tạo gắn với nghiên cứu khoa học, sản xuất và đời sống.”[1]

Song trước yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục, công tác quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên của tổ chuyên môn hiện nay còn bộc lộ những hạn chế bất cập, các buổi sinh hoạt chuyên môn dường như theo lối mòn cũ, nhiều khi mang tính hình thức, mang tính hành chính, đối phó mà chưa đi vào thực chất Hoạt động dạy học tích hợp của tổ viên chưa được thường xuyên, thường chỉ mới tập trung vào các đợt hội giảng, thao giảng hay các đợt thi giáo viên giỏi Đó là nguyên nhân khiến cho các giáo viên chưa thực sự có kĩ năng trong việc DHTH để đổi mới phương pháp dạy học, đồng thời qua

đó nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của bản thân

Từ thực tế trên đòi hỏi phải tăng cường quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho GV Để đảm bảo cho xu hướng cải cách nêu trên thành công mỗi trường phổ thông cần quan tâm đúng mức đến việc phát

triển kỹ năng DHTH cho GV - những người trực tiếp tổ chức, thực hiện chương trình

DHTH và cũng là những người quyết định đến chất lượng dạy học Bởi trên thực tế, nhiều GV khá lúng túng khi tiến hành DHTH trong nội bộ môn học và chưa có sự chuẩn bị về tri thức, kỹ năng để tiến hành DHTH liên môn, xuyên môn Vấn đề này tuy đã được triển khai ở Phú Thọ từ năm 2011, nhưng việc quản lý SHTCM nhằm phát triển năng lực DHTH ở trường THCS còn chưa được chú trọng [20]

Đã có những bài học kinh nghiệm của các đơn vị trường học khác, tuy nhiên vẫn còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong việc đổi mới SHCM Để tìm kiếm những giải pháp phù hợp, khả thi, khắc phục những khó khăn, hạn chế, cùng với các trường phấn đấu vươn lên trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của mình cần phải được nghiên cứu lý luận, khảo sát thực trạng của từng trường từ đó đề xuất các biện

pháp hữu hiệu Với lý do trên, chúng tôi thực hiện đề tài nghiên cứu : "Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trường trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ" làm luận văn cao học của

mình

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV Trường THCS Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ nghiên cứu nhằm đề xuất các biện pháp thực hiện quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV nhằm góp phần đổi mới

phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng dạy - học của nhà trường

3 Giả thuyết khoa học

Việc thực hiện quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho

GV ở trường THCS Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ, luôn nhận được sự quan

tâm đầu tư rất lớn từ Ban giám hiệu và Phòng giáo dục huyện Thanh Thủy; nhưng chất lượng của các hoạt động dạy học chưa cao: Vì vậy nếu có những biện pháp khoa học, phù hợp với bối cảnh đổi mới GD thì việc thực hiện quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ sẽ chuyên nghiệp hơn và có hiệu quả hơn

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực DHTH cho

GV ở trường THCS Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên ở trường trung học cơ sở

5.2 Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên ở các trường trung học

cơ sở và thực trạng quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng

lực dạy học tích hợp cho giáo viên ở trường trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

5.3 Đề xuất biện pháp quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên ở trường trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

6 Giới hạn đối tượng và thời gian nghiên cứu

6.1 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

6.2 Thời gian nghiên cứu

Sử dụng số liệu từ năm tháng 09 năm 2017 đến tháng 03 năm 2018

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá các lý thuyết, văn bản có liên quan đến đề tài như:

- Các tài liệu khoa học về quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực

DHTH cho GV ở trường THCS, quản lý tổ chuyên môn…

- Các văn bản về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về GD&ĐT,

các văn bản của ngành GD&ĐT liên quan tới quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS

- Nghiên cứu các công trình nghiên cứu, tạp chí khoa học có liên quan đến đề

tài

7 . 2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra viết

Sử dụng hệ thống câu hỏi đối với CBQL, GV trường THCS Đào Xá thu thập số liệu, đánh giá thực trạng và tìm hiểu nguyên nhân của thực trạng quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV trường THCS và thực trạng thực hiện quản

lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV trường THCS Đào Xá,

huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ thời gian qua

7.2.2 Phương pháp phỏng vấn trực tiếp

Thông qua phỏng vấn, thu thập các ý kiến chuyên gia, các CBQL giáo dục,

GV có nhiều kinh nghiệm để khảo sát việc quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS và biện pháp quản lý SHTCM theo hướng

phát triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú

Thọ

7.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Nghiên cứu kế hoạch, hồ sơ CM của nhà trường, của tổ chuyên môn… để nhận định đánh giá thực trạng quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho

GV ở trường THCS khi SHTCM Phân tích được nguyên nhân thực trạng để đề ra biện

pháp phù hợp

7.2.4 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Nghiên cứu và tổng kết thực tiễn quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS áp dụng trong giảng dạy và các biện pháp của nó mang lại giá trị thực tiễn và lý luận

7.2.5 Phương pháp chuyên gia

Xin ý kiến các chuyên gia để xây dựng đánh giá về tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất

7.3 Phương pháp thống kê toán học (bổ trợ)

Sử dụng phương pháp toán thống kê để xử lý các dữ liệu định lượng, các thông tin trong quá trình nghiên cứu, được điều tra, thu thập Trên cơ sở đó xác định được kết quả một cách khách quan các biện pháp thực hiện quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS Đào Xá, huyện Thanh Thủy,

tỉnh Phú Thọ

8 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Đề tài góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận liên quan đến biện pháp thực hiện quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS; mô tả, phân tích thực trạng và đề xuất một số biện pháp quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ của tổ chuyên môn phù hợp nhằm nâng cao chất lượng GD trong bối

cảnh đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông hiện nay

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu thảm khảo, nội dung cơ bản của luận văn được trình bày trong ba chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát

triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên ở trường trung học cơ sở

Chương 2: Thực trạng quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển

năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên ở trường trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh

Thủy, tỉnh Phú Thọ

Chương 3: Biện pháp quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển

năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên ở trường trung học cơ sở Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

sở của khoa sư phạm tích hợp (pédagogie de l'intégration).[34]

Tác giả D' Hainaut (1977) đưa ra 4 quan điểm về tích hợp khác nhau đối với các môn học: Quan điểm "đơn môn"; Quan điểm "đa môn"; Quan điểm "liên môn"; Quan điểm "xuyên môn".Trong quan điểm "đa môn" chỉ rõ: một chủ đề trong nội dung học tập có liên quan với những kiến thức, kĩ năng thuộc một số môn học khác nhau Các môn học tiếp tục được tiếp cận riêng rẽ, chỉ phối hợp với nhau ở một số đề tài nội dung [27]

Ngoài ra, Donald P Cauchak, Paul D Eggen trong mục: "Tích hợp các đơn vị chương trình học liên ngành và chuyên đề" thuộc công trình: "Học tập và phương pháp giảng dạy nghiên cứu", cũng đã đặt ra và bước đầu giải quyết vấn đề dạy và học theo quan điểm sư phạm tích hợp [26]

Ở một số nước như Anh, Úc chương trình đào tạo GV theo hướng tích hợp nhằm phát triển cho sinh viên sư phạm nền tảng về tri thức và triết lý cá nhân về chuyên môn sư phạm và năng lực nghề nghiệp Điều này giúp sinh viên sư phạm trở thành những nhà chuyên môn sư phạm biết kết hợp chặt chẽ giữa dạy lý thuyết và trải nghiệm thực tế, ứng dụng lý thuyết dạy học và giáo dục chung vào lĩnh hội những lĩnh vực giảng dạy cụ thể [32]

Tác giả M.I Kônđacốp trong cuốn “Những vấn đề về quản lý trường học” đi sâu nghiên cứu công tác lãnh đạo hoạt động giáo dục, quản lý giáo dục trong nhà trường và xem đây là khâu then chốt trong công tác quản lý giáo dục [31; tr 9]

Nhiều nhà giáo dục và nhà nghiên cứu đã quan tâm đến DHTH nhận ra rằng

nó dần dần sẽ giúp thay đổi thực tiễn giảng dạy của GV, học tập của HS và văn hoá trường học Ví dụ GV có thể nâng cao kiến thức và cách dạy học của một số vấn đề (Lewis et al 2004;Stigler và Hiebert năm 1999; [30], [33]), hỗ trợ tổ chức và đoàn thể được phát triển vững mạnh (Fernandez và Yoshia 2004 [28])

1.1.2 Ở Việt Nam

SHTCM theo hướng phát triển năng DHTH đã được lên kế hoạch và thực hiện với mục tiêu thúc đẩy việc HS làm trung tâm giáo dục trong các trường học Bộ GD&ĐT Việt Nam và cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) thực hiện dự án này vào tháng 10 năm 2004 và tháng 8 năm 2007 tại Hà Nội

Sở GD&ĐT giới thiệu các trường có thể tiến hành thí điểm, các thành viên trong nhóm tư vấn JICA đã đến thăm các trường này và cả hai cùng nhau thảo luận để quyết định chọn các trường thí điểm Kết quả lựa chọn đã được báo cáo với Bộ GD&ĐT Các tiêu chí lựa chọn dựa trên mức độ sẵn sàng của các trường để thực hiện đổi mới và dễ dàng truy cập từ các trường Tất cả các trường thí điểm đều là các trường hàng đầu và là nơi thường xuyên diễn ra các đợt tập huấn GV

Qua thông tin cơ bản về các trường được lựa chọn, cho ta thấy lúc đầu hầu hết

GV ở các trường được lựa chọn thí điểm đều từ chối một cách quyết liệt hoặc tham gia thì cũng tham gia một cách miễn cưỡng Đối với các nhà quản lý ở các trường thì

có một số ít trường không tham gia Tuy nhiên sau khi kết thúc dự án thì GV ở các trường kể cả GV ở những trường khi dự án được triển khai mà họ từ chối không tham gia thì nay họ đã chủ động và tham gia một cách tích cực mặc dù CBQL không mấy quan tâm Điều đó nói lên ý nghĩa và tầm quan trọng của SHTCM theo hướng DHTH

là một sự lựa chọn đúng đắn, là cơ sở cho việc đổi mới PPDH và kiểm tra đánh giá

Tháng 3 năm 2013, Vụ Giáo dục THCS - Bộ GD&ĐT đã mời các chuyên gia

của tổ chức JICA Nhật Bản, các giảng viên của một số trường đại học, các chuyên viên của Vụ tham dự hội nghị về đổi mới SHCM theo DHTH

Tháng 8 năm 2013, Bộ GD&ĐT tiến hành tập huấn cho CBQL và các tổ trưởng, nhóm trưởng CM của các Sở GD&ĐT về hướng dẫn SHCM theo DHTH Việc triển khai DHTH đã được Bộ GD&ĐT tiếp tục chỉ đạo trong nhiệm vụ của các năm học [4]

Hoạt động DHTH là một hoạt động then chốt, chủ đạo trong các buổi SHCM ở các tổ chuyên môn, là công việc thường ngày của đội ngũ cán bộ, GV ở tất cả các cấp học [9] SHTCM theo hướng DHTH nhằm nâng cao năng lực nghề nghiệp của GV, tạo cơ hội và điều kiện học tập cho tất cả các em HS Qua hoạt động CM theo DHTH nhằm phát triển nhà trường một cách bền vững, chính vì vậy công tác quản lý DHTH

ở trường THCS đã được nhiều nhà nghiên cứu giáo dục, nhà sư phạm trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu [11]

Như vậy, theo tôi đến thời điểm này mới có các tổng kết về triển khai DHTH ở

cả ba bậc học nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu về “Quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV”, đặc biệt trong bối cảnh giáo dục Việt Nam đang triển khai đề án đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục phổ thông

Vì vậy đề tài này cần được triển khai nhằm đóng góp cho phần lí luận và thực tiễn quản lý giáo dục nhà trường THCS, đáp ứng mong muốn của Bộ GD&ĐT trong việc phát triển nghề nghiệp cho GV THCS, qua đó nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường

1.2 Một số khái niệm cơ bản về sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển

năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên

1.2.1 Tổ chuyên môn

* Vị trí của tổ chuyên môn

Tổ CM Là một bộ phận cấu thành của trường THCS, THPT Các tổ nhóm CM

có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức đoàn thể trong việc thực hiện các nhiệm vụ của tổ, và các nhiệm vụ khác trong chiến lược phát triển nhà trường để đưa nhà trường đạt mục tiêu đề ra [3]

* Vai trò của tổ chuyên môn

- Tổ CM là nơi trực tiếp triển khai các mặt hoạt động của nhà trường, trong đó

trọng tâm là hoạt động giáo dục và dạy học

- Tổ CM là đầu mối quản lý mà Hiệu trưởng nhất thiết phải tập trung dựa vào

đó để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là hoạt động giáo dục, dạy học và hoạt động sư phạm của GV

- Đặc biệt, tổ CM là nơi tập hợp, đoàn kết, tìm hiểu nắm vững tâm tư, tình cảm

và những khó khăn trong đời sống của các GV trong tổ, kịp thời động viên, giúp đỡ

GV trong tổ hoàn thành tốt nhiệm vụ của người GV trong trường trung học [3]

* Chức năng của tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn là đầu mối để Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, nhưng chủ yếu vẫn là hoạt động CM, tức là hoạt động dạy học trong trường [3]

* Nhiệm vụ của tổ chuyên môn

Theo quy định tại khoản 2, điều 16 Điều lệ trường trung học, tổ chuyên môn

có các nhiệm vụ chính sau đây:

Điều 16: Tổ chuyên môn:

Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, GV, viên chức làm công tác thư viện, thiết

bị giáo dục, cán bộ làm công tác tư vấn cho HS của trường trung học được tổ chức thành tổ CM theo môn học, nhóm môn học hoặc nhóm các hoạt động ở từng cấp học THCS, THPT Mỗi tổ CM có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm trên cơ sở giới thiệu của tổ CM và giao nhiệm

vụ vào đầu năm học [3]

Tổ chuyên môn có nhiệm vụ sau:

- Xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây

dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các hoạt động giáo dục khác của nhà trường;

- Tổ chức bồi dưỡng CM và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành

viên của tổ theo quy định của Chuẩn nghề nghiệp GV trung học và các quy định khác hiện hành;

- Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó;

- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với GV.

Mọi CBQL và GV trong nhà trường đều phải cùng tham gia, sự tham gia của tất cả mọi người trong nhà trường là đặc biệt cần thiết, nó sẽ biến nhà trường thành một “cộng đồng học tập” Quán triệt ý nghĩa, tầm quan trọng và thực hiện đúng kỹ thuật SHCM mới cho tất cả GV trong trường hiểu rõ, tin tưởng là vô cùng cần thiết

Nếu hiểu và làm đúng, buổi SHCM có thể kéo dài 4 - 5 giờ nhưng mọi người vẫn

tham gia, vẫn thấy hào hứng CBQL trường học và GV cốt cán cần được tập huấn và

quán triệt tầm nhìn, triết lý của SHCM Việc hướng dẫn kỹ thuật tổ chức thực hiện SHCM rất quan trọng, nếu không làm đúng chúng ta sẽ quay trở lại cách SHCM truyền thống, không đảm bảo hiệu quả Để đảm bảo đúng kỹ thuật tổ chức thực hiện, các trường gần nhau có thể liên kết tổ chức SHCM theo cụm và có hướng dẫn làm thí điểm về SHCM nhằm xây dựng mô hình và rút kinh nghiệm [3]

Để thực hiện kế hoạch hành động SHCM nên tổ chức mỗi tuần ít nhất một

buổi SHCM Tổng thời gian dự giờ mỗi buổi SHCM có ít nhất 3 - 4 giờ, trong đó bao

gồm cả thời gian dự giờ một bài học minh hoạ và thời gian suy ngẫm thảo luận [3]

Cố gắng huy động tất cả CBQL và GV cùng dự Giai đoạn đầu khi mới tổ chức SHCM nên bố trí chung toàn trường để tập cách làm và xây dựng thói quen mới Giai đoạn sau khi thành thạo, có thể tách việc tổ chức SHCM theo nhóm tổ nếu trường đông GV để tăng cơ hội phát biểu ý kiến cho người dự

1.2.2 Sinh hoạt chuyên môn

SHCM là hoạt động thường xuyên của nhà trường và là một trong những hình thức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên, giúp giáo viên chủ động lựa chọn nội dung, phương pháp cho phù hợp với từng đối tượng học sinh của lớp, của trường

Để một buổi SHCM có hiệu quả nội dung buổi sinh hoạt chuyên môn phải đáp ứng các yêu cầu: Phải được bắt nguồn từ các vấn đề khó hoặc các vấn đề mới phát sinh trong quá trình thực tế giảng dạy Bám sát định hướng đổi mới phương pháp giáo dục và kiểm tra đánh giá…

1.2.3 Sinh hoạt tổ chuyên môn

SHTCM là hoạt động được thực hiện thường xuyên theo định kỳ nhằm bồi dưỡng CM, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho GV theo chuẩn nghề nghiệp thông qua việc dự giờ, phân tích bài học Công tác SHTCM được tổ chức thực hiện và duy trì ở các trường THCS không chỉ giúp cho mỗi GV nâng cao trình độ CM, nghiệp vụ mà còn gắn kết tình đồng nghiệp, hỗ trợ lẫn nhau trong công tác, hình thành môi trường

sư phạm tốt đẹp, cũng như truyền thống, bản sắc văn hoá riêng của mỗi trường SHTCM hiện nay thường diễn ra theo hai hình thức: Tổ chức theo các chuyên đề và

dự giờ trao đổi kinh nghiệm về bài học Ở hình thức thứ nhất, SHTCM bao gồm việc

triển khai học tập các văn bản chỉ đạo về chuyên môn của cấp trên, tập huấn phương pháp dạy học và thường do Ban giám hiệu (BGH) triển khai SHTCM còn trao đổi, thảo luận, học tập các nội dung cụ thể gắn với nhiệm vụ năm học và đặc điểm tình hình cũng như điều kiện thực tế của mỗi nhà trường như: nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp, kinh nghiệm dạy học một dạng bài, kiểu bài nào đó, kinh nghiệm bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS yếu kém… Những nội dung này thường được giao cho các GV nhiều kinh nghiệm và năng lực CM tốt xây dựng thành các báo cáo chuyên

đề hay sáng kiến kinh nghiệm Hình thức thứ hai của SHTCM là dự giờ trao đổi kinh nghiệm về bài học, được các nhà trường tổ chức thường xuyên hơn Sau dự giờ tổ chuyên môn tiến hành thảo luận, rút kinh nghiệm và đánh giá xếp loại tay nghề GV dạy

SHTCM có một vị trí quan trọng trong các hoạt động của nhà trường SHTCM là môi trường để tình đồng nghiệp nảy nở và phát triển giữa tất cả các giáo viên trong tổ, giúp họ hỗ trợ và giúp đỡ nhau trong công tác; hình thành môi trường học tập tốt đẹp trong tổ cũng như trong nhà trường

SHTCM có ý nghĩa to lớn, nhằm nâng cao khả năng nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm, ứng dụng nghiên cứu khoa học giáo dục cho từng tổ viên, góp phần nâng cao

chất lượng, hiệu quả cho hoạt động giáo dục và mục tiêu của giáo dục

1.2.4 Dạy học tích hợp

Khái niệm DHTH được đưa ra dưới nhiều tiếp cận khác nhau

Hội nghị phối hợp trong chương trình của UNESCO, Paris 1972 có đưa ra định nghĩa: DHTH các khoa học là một cách trình bày các khái niệm và nguyên lý khoa học cho phép diễn đạt sự thống nhất cơ bản của tư tưởng khoa học, tránh nhấn quá mạnh hoặc quá sớm sự sai khác giữa các lĩnh vực khoa học khác nhau Với quan niệm trên, DHTH nhằm các mục tiêu: (1) Làm cho quá trình học tập có ý nghĩa bằng cách gắn học tập với cuộc sống hàng ngày, trong quan hệ với các tình huống cụ thể

mà HS sẽ gặp sau này, hòa nhập thế giới học đường với thế giới cuộc sống; (2) Phân biệt cái cốt yếu với cái ít quan trọng hơn Cái cốt yếu là những năng lực cơ bản cần cho HS vận dụng vào xử lý những tình huống có ý nghĩa trong cuộc sống, hoặc đặt cơ

sở không thể thiếu cho quá trình học tập tiếp theo; (3) Dạy sử dụng kiến thức trong

tình huống thực tế, cụ thể, có ích cho cuộc sống sau này; (4) Xác lập mối liên hệ giữa các khái niệm đã học Thông tin càng đa dạng, phong phú thì tính hệ thống phải càng cao, có như vậy HS mới thực sự làm chủ được kiến thức và mới vận dụng được kiến thức đã học khi gặp một tình huống bất ngờ, chưa từng gặp [19]

Quan điểm của Ban chỉ đạo đổi mới chương trình, sách giáo khoa sau 2015 cho rằng: DHTH được hiểu là GV tổ chức để HS huy động đồng thời kiến thức, kỹ năng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập, thông qua đó lại hình thành những kiến thức, kỹ năng mới, từ đó phát triển những năng lực cần thiết [22]

Như vậy, DHTH có thể hiểu đó là một quan điểm dạy học nhằm hình thành và phát triển ở HS những năng lực cần thiết trong đó có năng lực vận dụng kiến thức để giải quyết có hiệu quả các tình huống thực tiễn Điều đó cũng có nghĩa là để đảm bảo cho mỗi HS biết vận dụng kiến thức được học trong nhà trường vào các hoàn cảnh mới lạ, khó khăn, bất ngờ; qua đó trở thành một người công dân có trách nhiệm, một người lao động có năng lực DHTH đòi hỏi việc học tập ở nhà trường phổ thông phải được gắn với các tình huống của cuộc sống sau này mà HS có thể phải đối mặt và chính vì thế nó trở nên có ý nghĩa đối với HS Như vậy, DHTH sẽ phát huy tối đa sự trưởng thành và phát triển cá nhân mỗi HS, giúp các em thành công trong vai trò người chủ gia đình, người công dân, người lao động tương lai

1.2.5 Sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên

Chúng tôi nhận thấy SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH:

- Là hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên được diễn ra

theo định kỳ, ở đó GV tập trung phân tích, trao đổi các vấn đề lồng ghép nội dung kiến thức của nhiều môn học có liên quan

- Là hoạt động CM làm sáng tỏ các vấn đề cơ sở lý luận của DHTH; nghiên

cứu kỹ nội dung chương trình các môn học Xây dựng các chủ đề, các nội dung DHTH, các chủ đề định hướng phát triển năng lực học sinh

- Là hoạt động trao đổi chuyên môn trong tổ nhóm và các bộ môn liên quan để

xác định mục tiêu dạy học, mục đích và mức độ tích hợp, liên môn, phương tiện dạy

học, cách thức soạn giáo án, cách thức tổ chức các hoạt động DHTH, dự giờ và rút kinh nghiệm

- Là hoạt động trao đổi nhằm tháo gỡ những khó khăn và tìm ra các biện pháp

dạy học theo hướng phát triển năng lực DHTH, điều đó không những tránh được sự trùng lặp nội dung kiến thức ở nhiều môn học mà còn hướng tới phát triển năng lực giải quyết các tình huống thực tiễn cho học sinh từ đó nâng cao chất lượng dạy và học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay [21]

Như vậy, SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH có thể hiểu là hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên được tổ chức theo định kỳ, ở

đó giáo viên trao đổi tháo gỡ những khó khăn trong việc lồng ghép, xử lý nội dung kiến thức của nhiều môn học có liên quan để phát triển năng lực cho học sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy và học

1.2.6 Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp

* Quản lý

Khái niệm quản lý đã được rất nhiều tác giả trong và ngoài nước nghiên cứu, sau đây tác giả xin được trích dẫn một số cách hiểu về quản lý như sau: Tác giả Fayel định nghĩa: "Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh

và kiểm soát Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy” [35; tr.10] Tác giả Peter F Druker định nghĩa: "Suy cho cùng, quản lý

là thực tiễn Bản chất của nó không nằm ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng

nó không nằm ở sự logic mà ở thành quả; quyền uy duy nhất của nó là thành tích" [35; tr.20] Tác giả Stephan Robbins quan niệm: “Quản lý là tiến trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát những hành động của các thành viên trong tổ chức và sử dụng tất cả các nguồn lực khác của tổ chức nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra” [35; tr.55] Tại Việt Nam, tác giả Bùi Minh Hiền cho rằng: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra” [12]

Chúng tôi nhận thấy mỗi khái niệm có cách tiếp cận khác nhau song các khái niệm đều có nghĩa là:

- Quản lý là các hoạt động được thực hiện nhằm đảm bảo hoàn thành công

việc qua những nỗ lực của mọi người trong tổ chức

- Quản lý là hoạt động thiết yếu, đảm bảo phối hợp được sức mạnh tổng hợp

của các cá nhân nhằm đạt mục đích chung của nhóm

* Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực DHTH

Qua việc tham khảo các tài liệu khác có liên quan, chúng tôi quan niệm:

“Quản lý hoạt động SHTCM theo phát triển năng lực DHTH là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đội ngũ GV thông qua tổ chức nghiên cứu chương trình, nội dung dạy học và quá trình dạy học, đặc điểm của HS nhằm phân tích, đánh giá, chia sẻ về thực tế việc học của HS để đề xuất biện pháp từ người dạy giúp HS học tập hiệu quả”

Để thực hiện được công tác quản lý hoạt động SHCM hướng phát triển năng lực DHTH, nhà quản lý sử dụng các chức năng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra

để điều hành SHCM theo đúng mục tiêu, phương pháp, kỹ thuật giúp tạo điều kiện để

GV phát triển năng lực, có khả năng phân tích nhiều hơn các vấn đề liên quan đến HS; có biện pháp nâng cao hiệu quả học tập cho HS; có khả năng chủ động điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy sao cho phù hợp với từng đối tượng HS từ đó nâng cao chất lượng dạy học [5] Như vậy: Quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý tới quá trình SHTCM nhằm phát triển năng lực DHTH cho GV đáp ứng mục tiêu đổi mới giáo dục

1.3 Một số vấn đề lý luận về sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp ở trường trung học cơ sở cho giáo viên

1.3.1 Mục tiêu sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp

Chúng tôi xác định SHTCM theo phát triển năng lực DHTH là nhằm:

- Nâng cao năng lực quản lý và năng lực hoạt động chuyên môn cho giáo viên

và cán bộ quản lý;

- Giúp cho cán bộ quản lý, giáo viên biết chủ động lựa chọn nội dung để xây

dựng các chuyên đề dạy học trong mỗi môn học và các chuyên đề tích hợp, phù hợp với việc tổ chức hoạt động học tích cực, tự lực, sáng tạo của học sinh;

- Đổi mới nhận thức về: mục tiêu, nội dung, phương pháp và hình thức DHTH;

đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng dạy học tích cực, hướng vào hoạt động học của học sinh, đảm bảo cơ hội học tập, góp phần phát triển năng lực cho mọi học sinh;

- Bồi dưỡng giúp giáo viên nắm vững quan điểm, phương pháp, kỹ thuật

DHTH, chủ động điều chỉnh nội dụng sách giáo khoa, tài liệu hướng dẫn học tập/hướng dẫn hoạt động giáo dục cho cập nhật, phù hợp với đối tượng học sinh, vùng miền và quá trình tổ chức hoạt động học tập;

- Xây dựng và phát triển quan hệ đồng nghiệp thân thiện, tôn trọng theo hướng

hợp tác, hỗ trợ và dân chủ; đảm bảo cơ hội phát triển chuyên môn cho mọi giáo viên

1.3.2 Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên

- Thảo luận việc xây dựng các chủ đề dạy học (căn cứ vào chương trình, SGK

hiện hành, lựa chọn nội dung để xây dựng các chủ đề dạy học phù hợp với việc sử dụng PPDH tích cực trong điều kiện thực tế của nhà trường)

- Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị bài dạy; tổ chức dạy học và dự giờ; phân tích

thảo luận và đánh giá bài dạy minh họa của GV theo hướng phân tích hoạt động học tập của HS; cùng suy ngẫm và vận dụng để hướng dẫn hoạt động học tập của HS

- Xây dựng kế hoạch kiểm tra đánh giá quá trình và kết quả học tập của HS;

thảo luận và biên soạn các phiếu đánh giá, hồ sơ kiểm tra đánh giá HS; xây dựng các

ma trận đề kiểm tra, đề kiểm tra; mô tả các câu hỏi và bài tập theo 4 mức độ nhận thức: nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao theo định hướng phát triển năng lực HS

- Triển khai áp dụng dạy học TH vào thực tế giảng dạy

1.3.3 Quy trình triển khai sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp: 6 bước

* Bước 1: Chọn chủ đề dạy học tích hợp

Chủ đề tích hợp bao gồm: Tích hợp liên môn, xuyên môn, trong cùng một môn là những chủ đề có nội dung kiến thức liên quan đến hai hay nhiều môn học, thể hiện ở sự ứng dụng của chúng trong cùng một hiện tượng, quá trình trong tự nhiên hay xã hội Lựa chọn chủ đề tích hợp là khâu đầu tiên, là cơ sở cho quá trình dạy học TH Các chủ đề tích hợp có tính thực tiễn nên sinh động, hấp dẫn đối với HS

Việc chọn các chủ đề dạy học tích hợp có thể giao cho các tổ/nhóm chuyên môn xây dựng và thực hiện một vài chủ đề tích hợp phù hợp

* Bước 2: Chọn nội dung trong chương trình được tích hợp trong chủ đề Việc lựa chọn nội dung trong chương trình được tích hợp trên cơ sở các chủ

đề đã được lựa chọn Việc lựa chọn nội dung cần đảm bảo các yêu cầu sau: - Các nội dung kiến thức thuộc chương trình được dạy học tích hợp trong chủ đề; nêu rõ yêu cầu cần đạt; tên bài (tiết), thời lượng phân phốichương trình hiện hành và thời điểm dạy học theo chương trình hiện hành; - Phương án/kế hoạch dạy học môn học sau khi

đã tách riêng phần nội dung kiến thức được dạy học theo chủ đề đã xây dựng; - Trình bày nội dung dạy học trong chủ đề; phân tích về thời lượng và thời điểm thực hiện chủ đề trong mối liên hệ phù hợp với chương trình dạy học các môn học liên quan; - Trình bày ý tưởng/câu hỏi của chủ đề nhằm giải quyết một vấn đề nào đó để qua đó học sinh học được nội dung kiến thức và các kĩ năng tương ứng, có thể là vấn đề theo nội dung dạy học hoặc vấn đề cần giải quyết trong thực tiễn; - Ý nghĩa của việc thực hiện chủ đề trong dạy học/hoạt động trải nghiệm sáng tạo đối với việc hình thành kiến thức, kĩ năng, thái độ và phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh

* Bước 3: Chuẩn bị bài dạy minh họa

- Giáo viên dạy minh họa chuẩn bị bài dạy, tổ chuyên môn tổ chức họp thảo luận lấy ý kiến góp ý từ các giáo viên trong tổ chuyên môn để cùng nhau thiết kế, trao đổi, đầu tư thời gian để chuẩn bị bài học tích hợp Bài dạy minh họa các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực hoặc các phương pháp, kỹ thuật dạy học mới được tập huấn để giáo viên thử nghiệm các sáng kiến kinh nghiệm mới, cách dạy mới - Bài dạy minh họa cần được thể hiện linh hoạt, sáng tạo Giáo viên lựa chọn nội dung, phương pháp, kỹ thuật dạy học để đạt được mục tiêu/chuẩn kiến thức kĩ năng của môn học, không phụ thuộc quá nhiều vào nội dung trong sách giáo khoa, các quy trình, các bước dạy trong sách giáo viên, mà dựa vào kinh nghiệm và vốn kiến thức của học sinh, giáo viên có thể lựa chọn các ví dụ và ngữ liệu gần gũi với các em để đạt được mục tiêu của bài học

* Bước 4: Tổ chức dạy minh họa - dự giờ dạy học tích hợp (tổ chức dạy minh họa - dự giờ là khâu quan trọng nhất trong sinh hoạt chuyên môn.)

* Dạy minh họa - Giáo viên cần tiến hành dạy minh họa trên học sinh của lớp mình Yêu cầu không được luyện tập trước khi dạy minh họa Chuẩn bị không gian, bàn ghế thuận tiện cho người dự dễ dàng quan sát các hoạt động học tập của học sinh Các hoạt động thiết kế đảm bảo thời lượng một tiết dạy minh họa không nên kéo dài quá so với quy định của 1 tiết học

* Dự giờ - Ban giám hiệu và các giáo viên trong trường cùng dự giờ Dự giờ minh họa đòi hỏi sự tập trung cao độ của các giáo viên Lựa chọn vị trí quan sát để nắm bắt được thông tin chính xác về việc học của học sinh, thấy được nét mặt, hành động, thao tác, sản phẩm của học sinh Người dự giờ cần vẽ sơ đồ chỗ ngồi, quan sát, nghe, nhìn, suy nghĩ và ghi chép diễn biến hoạt động học của học sinh trong giờ học hay những biểu hiện tâm lý của HS Người dự có thể chụp ảnh hoặc quay phim các hoạt động học của học sinh trong các tình huống nhưng không làm ảnh hưởng đến giờ học Quan sát ghi chú các hoạt động học của học sinh, thái độ, cử chỉ, sự tham gia hay không tham gia của học sinh vào nội dung bài học Tập trung quan sát những biểu hiện qua nét mặt, thái độ, hành vi, mối quan hệ tương tác giữa HS - GV, HS -

HS - Việc dự giờ và quan sát học sinh thường xuyên sẽ giúp cho mỗi giáo viên tự suy nghĩ, phát hiện và hiểu rõ nguyên nhân của những khó khăn mà học sinh đang gặp phải trong quá trình học tập Từ đó tự điều chỉnh cách dạy của mình cho phù hợp với đối tượng học và có kế hoạch quan tâm giúp đỡ những học sinh đang gặp khó khăn về nhận thức hoặc hoàn cảnh gia đình

* Bước 5: Thảo luận về giờ học, tổ chức kiểm tra đánh giá SHTCM theo định hướng dạy học tích hợp Trong khi thảo luận vai trò của người chủ trì hết sức quan trọng Người chủ trì không chỉ có khả năng chuyên môn mà còn có năng lực tổ chức, nhanh, nhạy, linh hoạt xử lí các tình huống để điều hành, dẫn dắt buổi sinh hoạt chuyên môn đi đúng hướng, đúng trọng tâm, đạt hiệu quả và tạo được bầu không khí thân thiện, cởi mở, gắn bó giữa các thành viên trong nhà trường

- Địa điểm thảo luận Địa điểm thảo luận cần đủ rộng, đủ chỗ ngồi cho người tham dự Nếu có các phương tiện hỗ trợ như máy tính, máy chiếu, projector thì càng tốt cần sắp xếp bàn ghế để người tham dự ngồi đối diện với nhau, tạo điều kiện dễ dàng cho việc trao đổi ý kiến đồng thời làm cho bầu không khí thảo luận thân thiện, gần gũi

- Tiến trình buổi thảo luận

+ Bước 1: Người chủ trì nêu mục đích của buổi thảo luận

+ Bước 2: Giáo viên dạy minh họa đại diện cho nhóm thiết kế nêu mục tiêu cần đạt của bài học, những ý tưởng thay đổi về nội dung, phương pháp, đồ dùng dạy học để phù hợp với đối tượng học sinh cụ thể và cảm nhận sau khi dạy bài học, sự hài lòng, những băn khoăn hay khó khăn khi thực hiện bài dạy

+ Bước 3: Giáo viên dự giờ chia sẻ ý kiến về giờ học Các giáo viên tham dự

có thể đặt câu hỏi để hiểu rõ hơn ý đồ của người dạy Nếu thực hiện chụp ảnh hay quay video giờ học, người chủ trì có thể cho giáo viên xem lại hình ảnh các hoạt động trọng tâm hoặc dừng lại ở một số hình ảnh HS Khuyến khích tất cả các giáo viên dự giờ chia sẻ những quan sát, suy nghĩ, cảm nhận của mình về giờ học, những thông tin thu được trong quá trình quan sát Mỗi giáo viên khi bắt đầu phát biểu nên phát biểu

về những điều tốt mình học được từ đồng nghiệp trong giờ dạy, sau đó mới đưa ra ý kiến cần trao đổi, như vậy sẽ tạo được sự tự tin hơn cho đồng nghiệp Để đảm bảo không khí buổi sinh hoạt chuyên môn thân thiện, cởi mở người chủ trì cần lắng nghe tích cực và khéo léo hướng buổi thảo luận đi đúng trọng tâm, tập trung vào phân tích hoạt động học tập của học sinh để đạt được mục đích, không nên để người dự mổ xẻ, phân tích, xoi mói những hạn chế của giáo viên dạy minh họa Người góp ý cần căn

cứ vào mục tiêu của bài học để hiến kế đưa ra các giải pháp để giúp người dạy khắc phục những hạn chế sao cho tạo cơ hội cho tất cả các học sinh đều được tham gia học tập, tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả Mỗi người dự giờ tự tìm ra những yếu tố tích cực, suy nghĩ xem mình đã học được gì từ bài học này trước khi đưa ra những nhận xét về những hạn chế của giờ học Không áp đặt ý kiến, kinh nghiệm chủ quan

cá nhân, quá chú trọng đến các quy trình truyền thống của một giờ dạy Người dự chia sẻ những khó khăn và những kết quả của giờ học Đặc biệt là không đánh giá giáo viên, không xếp loại giờ học và không kết luận cần phải thay đổi theo cách nào Trong quá trình thảo luận các giáo viên sẽ đưa ra rất nhiều giải pháp khác nhau, tuy nhiên mỗi giáo viên sẽ tự suy nghĩ và lựa chọn giải pháp phù hợp với học sinh và điều kiện học tập của lớp mình

Có kế hoạch kiểm tra đánh giá quá trình và kết quả dạy của giáo viên, học tập của HS; thảo luận và biên soạn các phiếu đánh giá GV, HS theo nội dung bài học

Thông qua dạy học tích hợp, thảo luận thống nhất những nội dung cần điều chỉnh, làm cho nội dung các bài học trong sách giáo khoa, tài liệu học được cập nhật, phù hợp với đặc điểm của HS và với thực tiễn dạy học của nhà trường Trao đổi thống nhất mục đích yêu cầu từng bài dạy, những kiến thức cơ bản, phương pháp dạy học,

sử dụng đồ dùng phương tiện dạy học, cách tổ chức lớp học để giúp HS lĩnh hội kiến thức mới nhanh nhất, có hiệu quả nhất

* Bước 6: Áp dụng bài học kinh nghiệm vào thực tiễn dạy học hàng ngày sau khi thảo luận về tiết dạy đầu tiên, tất cả GV cùng suy ngẫm có hay không tiếp tục thực hiện quá trình dạy học tích hợp Nếu bài học vẫn chưa hoàn thiện thì cần tiếp tục nghiên cứu để tiến hành dạy ở các lớp sau cho hoàn thiện hơn Các GV cùng thảo luận thiết kế lại bài học dựa trên thực tế và những kinh nghiệm, biện pháp được rút ra trong bài học minh họa để kiểm chứng cho những giải pháp đã đưa ra GV viết bài báo cáo về những gì học được liên quan đến chủ đề nghiên cứu và mục tiêu của họ trong giảng dạy Thông qua những buổi SHCM theo định hướng dạy học tích hợp,

GV sẽ áp dụng những kinh nghiệm tích lũy được vào bài học hàng ngày để đảm bảo

cơ hội học tập hiệu quả, đồng đều cho HS trong lớp dạy

*Sự khác nhau giữa SHCM truyền thống và SHCM theo hướng DHTH

Bảng 1.1: Bảng so sánh sự khác biệt giữa SHCM truyền thống và SHCM theo hướng DHTH

Mục

đích

- Đánh giá, xếp loại giờ dạy

- Tập trung vào hoạt động dạy

- Thực hiện theo đúng nội dung,

quy trình, các bước thiết kế theo

quy định

- Một nhóm GV thiết kế, một GV

dạy minh hoạ

- Dựa vào trình độ của HS để lựa

chọn nội dung, phương pháp, quy trình dạy học cho phù hợp

Dạy

minh

hoạ -

Dự giờ

Người dạy minh hoạ:

- Dạy theo nội dung kiến thức có

trong sách giáo khoa

- Thực hiện theo đúng nội dung,

quy trình, các bước thiết kế theo

quy định

Người dự:

- Ngồi cuối lớp học, ghi chép

quan sát cử chỉ, việc làm của GV

dạy

- Tập trung xem xét GV dạy có

đúng quy định không

- Đối chiếu với các tiêu chí đánh

giá xếp loại giờ học

Người dạy minh hoạ:

- Điều chỉnh các nội dung dạy học

phù hợp

- Thực hiện tiến trình giờ học HS

hoạt động, sáng tạo dựa trên khả năng của HS

Người dự:

- Đứng hai bên, phía trước lớp học

quan sát, vẽ sơ đồ chỗ ngồi của HS

- Tập trung quan sát HS thế nào?

- Suy nghĩ, phát hiện khó khăn trong

học tập của HS và đưa ra các biện pháp khắc phục

Thảo

luận về

giờ dạy

- Dựa trên tiêu chí có sẵn, đánh

giá xếp loại giờ dạy

- Mọi người cùng phát hiện vấn đề

của HS, tìm ra nguyên nhân, giải pháp khắc phục

Hiệu trưởng là thủ trưởng cơ quan nên Hiệu trưởng quản lý nhà trường, quản

lý giáo dục theo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách Hiệu trưởng chịu trách nhiệm đối với cấp trên, có quyền xử lý và ra quyết định theo đúng quyền hạn và chức trách của mình

Hiệu trưởng có vai trò kép là lãnh đạo và quản lý SHTCM Trong đó:

+ Lãnh đạo để luôn tạo ra sự thay đổi và phát triển hoạt động SHTCM

+ Quản lý để các hoạt động SHTCM có sự ổn định nhằm đạt tới mục tiêu đề

ra => Chính vì thế, hiệu trưởng nhà trường đóng vai trò định hướng, quyết định đến chất lượng, hiệu quả giáo dục nói chung và SHTCM nói riêng

1.4.2 Nội dung quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp

1.4.2.1 Quản lý mục tiêu và nội dung hoạt động SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH

Trong công tác quản lý giáo dục, việc quản lý thực hiện mục tiêu, nội dung hoạt động SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH là nội dung quan trọng Quản lý mục tiêu hoạt động SHTCM theo hướng dạy học THLM được thể hiện:

- Cán bộ quản lý, giáo viên biết chủ động lựa chọn nội dung để xây dựng các

chuyên đề dạy học trong mỗi môn học và các chuyên đề tích hợp, phù hợp với việc tổ chức hoạt động học tích cực, tự lực, sáng tạo của học sinh

- Tạo cơ hội cho GV nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm và phát

huy khả năng sáng tạo trong DHTH

- Đổi mới các phương pháp dạy học của nhà trường

- Góp phần làm thay đổi văn hóa nhà trường: cải thiện mối quan hệ giữa

BGH với GV; GV với GV; GV với HS; …Tạo môi trường làm việc, dạy và học dân chủ, thân thiện cho tất cả mọi người

Quản lý nội dung hoạt động SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH được thể hiện:

- Chỉ đạo xây dựng kế hoạch SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH

(Xác định rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức, GV,

HS, điều kiện đảm bảo, đánh giá ) và chuẩn bị bài dạy; tổ chức dạy học và dự giờ;

- Phân công các công việc thực hiện cho GV trong tổ: phân tích thảo luận và

đánh giá bài dạy minh họa của giáo viên theo hướng phân tích hoạt động học tập của học sinh; cùng suy ngẫm và vận dụng để hướng dẫn hoạt động học của học sinh

- Tổ chức dạy và dự giờ các tiết học, các hoạt động gắn với các chủ đề GD

theo hướng phát triển năng lực DHTH

- Tổ chức kiểm tra đánh giá SHTCM hướng phát triển năng lực DHTH:

Xây dựng kế hoạch; thảo luận và biên soạn các phiếu đánh giá, hồ sơ kiểm tra đánh giá SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH

- Tổ chức triển khai áp dụng dạy học THLM vào thực tế giảng dạy

1.4.2.2 Quản lý Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên trong sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực DHTH

TTCM và GV có vai trò, nhiệm vụ khác nhau trong SHTCM theo hướng phát

triển năng lực DHTH Vì vậy, hiệu trưởng quản lý TTCM khác với quản lý GV

* Quản lý TTCM: trong việc điều hành, chỉ đạo các hoạt động và thực hiện chức năng, nhiệm vụ SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cụ thể:

+ Quản lý việc nghiên cứu, triển khai các văn bản chỉ đạo của cấp trên SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH ở tổ chuyên môn thông qua vai trò tổ chức, quản lý của tổ trưởng

+ Quản lý việc xây dựng kế hoạch SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH

+ Quản lý quy trình tổ chức SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH + Quản lý kiểm tra việc thực hiện kế hoạch và mục tiêu SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH

* Quản lý GV: trong việc thực thi nhiệm vụ SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH, cụ thể:

+ Quản lý hồ sơ sổ sách theo dõi các hoạt động trong việc thực thi nhiệm vụ SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH

+ Quản lý kế hoạch hoạt động cá nhân của các thành viên trong tổ chuyên môn hướng phát triển năng lực DHTH

+ Quản lý thiết kế bài soạn (giáo án) và kiểm tra đánh giá học sinh theo hướng phát triển năng lực DHTH

+ Quản lý việc thực hiện dạy minh họa và dự giờ của giáo viên

+ Quản lý hoạt động tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên

1.4.2.3 Quản lý quy trình tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp

+ Quản lý các hoạt động thảo luận SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH của giáo viên (tiến trình thảo luận, kỹ năng chia sẻ, kỹ năng trình bày, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng phân tích hoạt động dạy học; kỹ năng minh chứng, cải tiến bài học thông qua rút kinh nghiệm trong hoạt động dự giờ tại tổ chuyên môn )

+ Quản lý việc áp dụng bài học và hướng triển khai vào thực tiễn

1.4.2.4 Quản lý hình thức tổ chức hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp

Trên cơ sở các hình thức tổ chức SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH, chúng tôi cho rằng hiệu trưởng cần quản lý hình thức tổ chức SHTCM như sau:

- Quản lý hình thức tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo môn học

- Quản lý hình thức tổ chức sinh hoạt theo chủ đề tích hợp

- Quản lý hình thức tổ chức sinh hoạt qua "Trường học kết nối"

1.4.2.5 Quản lý việc đánh giá kết quả sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp

Đối với các hoạt động giáo dục, khi triển khai hoạt động thì hiệu trưởng phải

tổ chức kiểm tra để đánh giá chất lượng, hiệu quả giáo dục, từ đó rút kinh nghiệm, điều chỉnh tổ chức hoạt động nhằm đạt được chất lượng và hiệu quả cao hơn Hiệu trưởng quản lý việc đánh giá kết quả đảm bảo cho SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH được thực hiện dựa trên quy trình SHCM và đối chiếu với mục tiêu

đề ra Đồng thời, đánh giá tập trung vào nội dung, cách thức thực hiện ở các khâu lập

kế hoạch, tổ chức và chỉ đạo thực hiện Hiệu trưởng cần quản lý đánh giá ở ba nội dung: nội dung đánh giá, cách thức, phương pháp đánh giá, sử dụng kết quả đánh giá

Vì vậy, hiệu trưởng cần quản lý tập trung vào các khâu: xây dựng chính xác các tiêu chuẩn (định tính, định lượng); đo đạc việc thực hiện để đánh giá; điều chỉnh các sai lệch nhằm làm cho toàn bộ hệ thống đạt mục tiêu đã định

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên

1.5.1 Yếu tố khách quan

- Văn bản pháp quy của Bộ GD&ĐT, Sở về triển khai DHTH

- Nghị quyết của các đại hội Đảng toàn quốc đã định hướng cho việc đổi mới

phương pháp dạy học; Các văn bản, chỉ thị của ngành GD&ĐT đã được các cấp quản

lí cụ thể hoá và hướng dẫn thực hiện Đó là môi trường pháp lí thuận lợi cho việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS hiện nay

- Sự quan tâm của nhà nước các cấp các ngành, tổ chức chính trị xã hội kinh

tế, các đơn vị cơ sở và yêu cầu của xã hội Nhận thức của xã hội, của các cấp quản lý

và của giáo viên về công tác SHTCM theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên

- Điều kiện cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học, sự phối hợp đồng sức đồng lòng của giáo viên tạo nên sức mạnh và sự chuyển biến về chất trong quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên

- Các cuộc tổ chức tập huấn cho CBQL, GV về triển khai DHTH trong việc SHTCM theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên có ảnh hưởng rất lớn đến việc hình thành năng lực nghề nghiệp của giáo viên

- Chế độ đãi ngộ cho GV của nhà trường và các điều kiện vật chất cấn thiết phục vụ cho viêc SHTCM

1.5.2 Yếu tố chủ quan

- Công tác khảo sát nắm bắt nhu cầu của giáo viên khi SHTCM theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp Ban giám hiệu nhà trường nếu có cách thức khảo sát hợp lý sẽ đánh giá đúng được năng lực cần phải có của người giáo viên khi dạy học tích hợp để có hiệu quả thiết thực

- Trình độ năng lực của cán bộ quản lý thực hiện công tác quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên, hướng dẫn trục tiếp

cho giáo viên về năng lực DHTH Nếu cán bộ quản lý có trình độ tổ chức SHTCM theo hướng phát triển năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên một cách khoa học, thiết thực kết hợp với đội ngũ giáo viên giỏi thì đáp ứng được yêu cầu của nhà quản

lý

- Nhận thức, sự am hiểu về kiến thức DHTH, năng lực CM, năng lực quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV của tổ trưởng tổ chuyên môn

- Nhận thức, kiến thức về DHTH, kỹ năng nghiệp vụ sư phạm, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng vận dụng sáng tạo của GV

- Thái độ học tập, trình độ nhận thức, kỹ năng làm việc nhóm của học sinh

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Chương 1 của luận văn đã đề cập các vấn đề về lý luận quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV trường THCS Đó là các vấn đề quản lý và biện pháp quản lý Đồng thời chỉ rõ vai trò quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV ở trường THCS Quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV là quá trình Quản lí hoạt động DHTH tại tổ chuyên môn ở trường THCS là quá trình tác động của quản lý đến giáo viên, giúp GV hợp tác với

nhau nhằm tìm ra các giải pháp cải tiến quá trình dạy - học để tạo điều kiện tốt nhất

phát triển năng lực học tập của HS

Nội dung quản lý SHTCM theo hướng phát triển năng lực DHTH cho GV ở THCS gồm:

- Quản lý mục tiêu và nội dung hoạt động SHTCM theo hướng phát triển năng

lực DHTH

- Quản lý Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên trong sinh hoạt tổ chuyên môn

theo hướng phát triển năng lực DHTH

- Quản lý quy trình tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển

Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động DHTH tại tổ chuyên môn ở trường THCS gồm: yếu tố khách quan và chủ quan

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÀO XÁ, HUYỆN THANH THỦY,

TỈNH PHÚ THỌ 2.1 Khái quát tình hình kinh tế, giáo dục huyện Thanh Thủy và vài nét về trường trung học cơ sở Đào Xá

2.1.1 Đặc điểm tình hình huyện Thanh Thủy

Thanh Thủy là huyện miền núi nằm ở phía Tây Nam của tỉnh Phú Thọ có 15 đơn vị hành chính: Xuân Lộc, Đào Xá, Thạch Đồng, Tân Phương, TT Thanh Thủy, Bảo Yên, Sơn Thủy, Đoan Hạ, Hoàng Xá, Đồng Luận, Trung Thịnh, Trung Nghĩa, Phượng Mao, Yến Mao và Tu Vũ (gồm 14 xã và 1 thị trấn) với tổng diện tích tự nhiên là 12.550 ha Trong đó, riêng diện tích đất gieo trồng tính đến hết năm 2016 là

7096 ha, dân số khoảng 78.000 người Trong tương lai, huyện Thanh Thủy sẽ là huyện có giá trị về du lịch, dịch vụ và thương mại chiếm tỉ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế Tuy nhiên trong thời điểm hiện nay, nền kinh tế chủ yếu vẫn là nông nghiệp Toàn huyện có 15 hợp tác xã phục vụ nông nghiệp trong đó có 8 hợp tác xã nông nghiệp và 7 hợp tác xã dịch vụ thủy lợi; số doanh nghiệp vừa và nhỏ là 117; số cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp là 150, trong đó: cơ quan Đảng, nhà nước và đoàn thể là 76, cơ quan y tế là 17, cơ sở giáo dục và đào tạo là 57 Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện, kinh tế của huyện có bước phát triển khá, thu ngân sách trên địa bàn luôn đạt và vượt so với dự toán tỉnh giao

2.1.2 Tình hình giáo dục huyện Thanh Thủy

Trải qua 21 năm tái lập tỉnh và 18 năm tái lập huyện, dưới sự lãnh, chỉ đạo của

Tỉnh uỷ - HĐND - UBND tỉnh, hoạt động của ngành Giáo dục và Đào tạo huyện

Thanh Thuỷ đã và đang có những bước tiến vượt bậc cả về quy mô phát triển và chất lượng giáo dục đào tạo Từ chỗ còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, đội ngũ GV mỏng, chất lượng giáo dục chưa cao, đến nay Thanh Thủy đã đứng trong tốp 3 của tỉnh về chất lượng giáo dục; tỷ lệ GV, HS giỏi các cấp tăng theo từng năm

Bảng 2.1: Quy mô mạng lưới trường lớp các cấp học của huyện Thanh Thủy

Qua bảng thống kê 2.1 cho thấy, tỉ lệ dân số trẻ của huyện Thanh Thủy rất lớn,

tỉ lệ HS chiếm 21,7% tổng dân số, điều này yêu cầu lãnh đạo chính quyền địa phương cần phải có chiến lược, kế hoạch đầu tư cho ngành giáo dục để đáp ứng được nhu cầu học tập của con em trong thời gian tới là một nhậm vụ cấp thiết

Đội ngũ GV và CBQL là: 1265, trong đó số GV nữ là 950 Chia theo các cấp học: GV mầm non là 232, GV tiểu học là 432, GV THCS là 433, GV trung học phổ thông là 168 Số GV đạt trên chuẩn là: 965

Chất lượng dạy học được duy trì, kết quả phổ cập được giữ vững, có 100% xã trong huyện được công nhận đạt chuẩn quốc gia về xoá mù chữ và phổ cập giáo dục đúng độ tuổi

2.1.3 Trường trung học cơ sở Đào Xá

Trường đóng ở xã Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ; cách trung tâm huyện Thanh Thủy 9 Km về phía Nam Trường được thành lập từ năm 1987, hiện nay trường có 19 lớp với tổng số 552 học sinh 95% HS là người dân tộc Kinh, 5%

Khối 6 Khối 7 Khối 8 Khối 9

Số

HS

Số lớp

Số

HS

Số lớp

Số

HS

Số lớp

Số

HS

Số lớp