NỘI DUNG CỦA NGUYÊN LÝ TỒN TẠI XÃ HỘI QUYẾT ĐỊNH Ý THỨC XÃ HỘI Ý NGHĨA CỦA VẤN ĐỀ NÀY Ở VIỆT NAM . A: Lý Thuyết Chương1 . Khái niệm tồn tại xã hội và ý thức xã hội......................................... 1. Tồn tại xã hội................................................................................................. 1.1. Định nghĩa tồn tại xã hội....................................................................... 1.2. Yếu tố cơ bản của tồn tại xã hội............................................................ 2. Ý thức xã hội................................................................................................. 2.1. Khái niệm ý thức xã hội........................................................................ 2.2. Kết cấu của ý thức xã hội....................................................................... Chương 2 . Nội dung của nguyên lý tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội..................................................................................................................... Chương 3. Vận dụng nguyên lý tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội vào nghiên cứu tâm lý xã hội của con người việt nam......................................... 3.1 Tâm lý xã hội của con người Việt Nam hiện nay........................................... 3.1.1.Tâm lý xã hội và hệ tư tưởng .......................................................................... 3.1.2 Mối quan hệ giữa hệ tư tưởng và tâm lý xã hội......................................... 3.2 .Thực trạng tâm lý xã hội thế hệ trẻ............................................................. 3.2.1 Thực trạng tâm lý xã hội thế hệ trẻ 8X........................................................ 3.2.2 Một số giải pháp nhằm khắc phục....................................................... B: Ý NGHĨA THỰC TIỄN......................................................................19 3. KẾT LUẬN............................................................................................23 4. TÀI LIỆU THAM KHẢO....................................................................23
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
KHOA XÂY DỰNG ĐẢNG -
TIỂU LUẬN
Đề tài: TẠI SAO NÓI ĐẢNG LÃNH ĐẠO CÁC LĨNH VỰC CỦA ĐỜI SỐNG XÃ HỘI LÀ MỘT TẤT YẾU KHÁCH QUAN? Ý NGHĨA
TRONG THỰC TIỄN HIỆN NAY.
Sinh viên thực hiện: : Nguyễn Thị Thu Hằng
Lớp : Quản lý công K39
Mã Sinh Viên : 1954030019
Môn Học : Xây Dựng Đảng
Giảng viên hướng dẫn : Phùng Văn Hải
Hà Nội, ngày 26 tháng 5 năm 2020
Trang 2Mục Lục
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN 3
A.MỞ ĐẦU 4
1 Lý do lựa chọn đề tài 5
2 Mục đích nghiên cứu 5
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 5
4.Đối tượng nghiên cứu 5
5 Phạm vi nghiên cứu 5
6 Cơ sở lý luận & thực tiễn 5
7 Phương pháp nghiên cứu 5
8 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 5
9 Kết cấu của đề tài 5
2 NỘI DUNG A: Lý Thuyết Chương 1 Khái niệm, yêu cầu khách quan đảng lãnh đạo các lĩnh vực đời sống xã hội .7
1.1: Một số khái niệm 7
1.2: Yêu cầu khách quan của Đảng lãnh đạo các lĩnh vực đời sống xã hội 7
Chương 2 Nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực đời sống xã hội 10
2.1: Nội dung Đảng lãnh đạo các lĩnh vực của đời sống xã hội 11
2.2: Phương thức lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội 11
Chương 3 Nội dung, phương thức Đảng lãnh đạo đối với các lĩnh vực trọng yếu của đời sống xã hội 12
3.1: Đảng lãnh đạo kinh tế 12
3.2: Đảng lãnh đạp văn hoá 12
Trang 33.3 Đảng lãnh đạo giáo dục đào tạo 16
3.4 Đảng lãnh đạo quốc phòng an ninh 17
B: Ý NGHĨA THỰC TIỄN 18
3 KẾT LUẬN 22
4 TÀI LIỆU THAM KHẢO 22
Trang 4NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
………
………
Trang 5A.MỞ ĐẦU
1 Lý do lựa chọn đề tài
Đảng Cộng sản Việt Nam luôn kiên định giương cao ngọn cờ “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội”, từ khi ra đời đến nay luôn phấn đấu, rèn luyện xứng đáng là đội tiên phong và đại biểu trung thành của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội trên tất cả mọi mặt của đời sống xã hội Trong tiến trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Ðảng Cộng sản Việt Nam luôn ý thức sâu sắc vị thế của Ðảng duy nhất cầm quyền Một vấn đề tất yếu của Đảng cầm quyền đó là lãnh đạo các lĩnh vực của đời sống xã hội nhằm xây dựng và bảo vệ đất nước Đây chính là chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm và mục tiêu của chính đảng Tuy nhiên,vai trò lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội cũng gặp nhiều thách thức quyết liệt
Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, để tìm hiểu sâu hơn về vai trò và vị trí của Đảng và tính tất yếu khách quan của Đảng lãnh đạo các lĩnh vực của đời sống xã hội, cũng như ý nghĩa trong đời sống thực tiễn ngày nay Em đã lựa chọn đề tài
“Vì sao nói Đảng lãnh đạo các lĩnh vực của đời sống xã hội là tất yếu khách quan?
Ý nghĩa trong thực tiễn hiện nay” làm đề tài nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu
Trang 6- Phân tích chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm và mục tiêu của Đảng trong việc lãnh đạo các lĩnh vực của đời sống xã hội nhằm xây dựng và bảo vệ đất nước
- Chứng minh rằng Đảng lãnh đạo Nhà nước và xã hội không chỉ là tư tưởng xuyên suốt, nhất quán để khẳng định vị trí, vai trò độc tôn lãnh đạo của Đảng, mà còn là một nguyên tắc bất di bất dịch của cách mạng Việt Nam, phù hợp với thể chế chính trị-xã hội mà Việt Nam đã lựa chọn, là tất yếu khách quan
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ vai trò, chức năng và tính tất yếu khách quan của Đảng trong lãnh đạo mọi mặt của đời sống xã hội
- Phân tích, đánh giá thực trạng và đưa ra giải pháp
4 Đối tượng nghiên cứu
- Vai trò lãnh đạo của Đảng trong các lĩnh vực đời sống xã hội
5 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về không gian : Việt Nam
- Phạm vi về thời gian : giai đoạn hiện nay
6 Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn
- Cơ sở lý luận là chủ nghĩa Mác-Leenin, tư tưởng Hồ Chí Minh quanđiểm, đường lối của Đảng về lãnh đạo các lĩnh vực của đời sống xã hội
- Cơ sở thực tiễn là thực trạng và giải pháp
7 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập, tổng hợp, thống kê, phân tích và xử lý số liệu
- Phương pháp so sánh, đánh giá
8 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
- Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần làm rõ hơn vai trò, chức năng
và tính tất yếu khách quan của Đảng trong lãnh đạo mọi mặt của đời sống xã hội
- Đồng thời cũng có thể làm tài liệu tham khảo phục vụ học tập và nghiêncứu
9 Kết cấu của đề tài
- bao gồm mở đầu tổng quan đề tài nghiên cứu, nội dung, kết luận, danhmục tài liệu tham khảo Đề tài gồm 3 chương và 6 tiết
Trang 7Các lĩnh vực đời sống xã hội hiểu một cách chung nhất gồm các lĩnh vực: kinh
tế, chính trị, văn hóa, xã hội trong đó mỗi lĩnh vực lại bao gồm nhiều lĩnh vực nhỏ hơn Ví dụ như lĩnh vực văn hóa theo tinh thần Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII được chia thành 8 lĩnh vực (tư tưởng, đạo đức, lối sống; giáo dục và đào tạo; khoa học và công nghệ; văn học và nghệ thuật, thông tin đại chúng; giao lưu văn hóa với thế giới; di sản văn hóa, thể chế và thiết chế văn hóa)
Trang 8Các lĩnh vực trọng yếu của đời sống xã hội là các lĩnh vực có vai trò quan trọng, chi phối mạnh mẽ sự phát triển của đời sống xã hội như: kinh tế, văn hóa, giáodục và đào tạo, khoa học và công nghệ, an ninh và quốc phòng, đối ngoại
Đảng lãnh đạo các lĩnh vực đời sống xã hội là sự định hướng, dẫn dắt của Đảng đối với các lĩnh vực đời sống xã hội bằng quan điểm, đường lối và thông qua các chính sách, pháp luật của Nhà nước, thực hiện mục tiêu phát triển tiwnfg lĩnh vực góp phần nâng cao đời sống xã hội
Trong sự nghiệp cách mạng, sự lãnh đạo đúng đắn của là nhân tố quyết định thắng lợi của các lĩnh vực đời sống xã hội
1.2 Yêu cầu khách quan Đảng lãnh đạo các lĩnh vực đời sống xã hội
Thứ nhất, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với sự nghiệp cách mạng là tất yếu lịch sử
Một vấn đề tất yếu của đảng cầm quyền là lãnh đạo các lĩnh là Đăng vực đời sống xã hội nhằm xây dựng và bảo vệ đất nước Đây chính là chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm và mục tiêu của các chính đảng
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, tồn tại phát triển và lãnh đạo cách mạng nước ta, phù hợp với xu hướng của thời đại Mục tiêu và nhiệm vụ của Đảng là lãnh đạo nhân dân không chỉ lật đổ chế độ áp bức bóc lột mà quan trọng hơn là lãnh đạo xây dựng đất nước giàu mạnh, đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho đường nhân dân và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Vì vậy, nhân dân Vỹ Nam đã lựa chọn suy tôn Đảng là người lãnh đạo duy nhất -
cuan mình, một lòng, một dạ đi theo Đảng làm cách mạng, ủng "
Việt bảo vệ Đảng Điều đó là đòi hỏi Đảng phải để cao hơn nữa nhiệm của mình đối với nhân dân, với đất nước Đảng phải đạo các lĩnh vực đời sống xã hội đạtchất lượng, hiệu quốc dù vậy, việc khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng ở lĩnh vực đời sống xã hội trong cơ chế kinh tế thị trường này cũng gặp nhiều thách thức quyết liệt Trong đó những thập niên cuối của thế kỷ XX, các nước xã hội chủ nghĩa Liên
Xô và Đông Âu lâm vào khủng hoảng trầm trọng do nhiều sai lầm lớn trong cải tổ nên sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội sụp đổ, Đảng Cộng sản cầm quyền ở những nước đó mất chính quyền, tan rã
Ở Việt Nam sau khi đất nước thống nhất, các lĩnh vực đời sống xã hội, nhất là kinh tế kém phát triển, chưa có hướng giải quyết đạt kết quả, khủng hoảng kinh tế -
xã hội lên đến đỉnh cao, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, niềm tin của một bộ
Trang 9phận nhân dân vào chủ nghĩa xã hội và sự lãnh đạo của Đảng giảm sút Điều kiện và hoàn cảnh đó đặt Đảng ta trước thách thức quyết liệt và Đảng đã lãnh đạo công cuộc đổi mới trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội.
Thứ hai, sự phát triển các lĩnh vực đời sống xã hội ở nước ta đòi hỏi phải có
sự lãnh đạo của Đảng
Từ khi bước vào thời kỳ đổi mới (từ năm 1986) đến nay, lãnh đạo các lĩnh vựcđời sống xã hội phát triển trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là một trọng trách lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam Đảng
đã đề ra đường lối, chủ trương đúng đắn phát triển các lĩnh vực đời sống xã hội, Đảng lãnh đạo tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương chính sách ấy Đảng không có lợi ích nào ngoài lợi ích của nhân dân Chỉ có sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam thì các lĩnh vực đời sống xã hội nước ta mới phát triểnnhanh và bền vững để thực hiện mục tiêu, lý tưởng của Đảng và nguyện vọng chính đáng của đông đảo nhân dân
Thứ ba, thực tiễn lãnh đạo các lĩnh vực đời sống xã hội của Đảng những năm qua đã khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng
Trước yêu cầu phát triển đất nước, dân tộc và thực hiện mục tiêu, lý tưởng củaĐảng đòi hỏi Đảng phải thể hiện rõ bản lĩnh chính trị của mình, vai trò lãnh đạo đối với các lĩnh vực đời sống xã hội trong điều kiện nên kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa
Tại Đại hội VI, Đảng đã chính thức đề ra chủ trương và các quan điểm,
nguyên tắc đổi mới toàn diện sự nghiệp xây dựng nghĩa xã hội ở nước ta Đồng thời,đường lối đổi mới đúng sáng tạo của Đảng cũng dần dần được xây dựng và hoàn chỉnh Đảng đã tập trung lãnh đạo thực hiện đường lối đó từng bước, được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử Đại hội VI - thành mốc son, tạo nên một bước ngoặt lớn trong sự phát triển của đất nước trong điều kiện thực hiện cơ chế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Văn kiện Đại hội XII Đảng ta khẳng định “Nền kinh tế vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, quy mô và tiềm lực được nâng lên Giáo dục và đào tạo, khoa học
và công nghệ, văn hóa, xã hội và y tế có bước phát triển Quốc phòng an ninh được tăng cường ” Đất nước ra khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội và tình trạng kém phát triển, trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình, đang đầy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, phấn đấu sớm trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại Đạt được những thành tựu đó là nhờ
Trang 10sức mạnh đoàn kết dân tộc, sự nỗ lực của toàn xã hội và cả hệ thống chính trị dưới
sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng
Như vậy, cả lý luận và thực tiễn đều khẳng định: sự lãng đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố quyết định thắng lợi các lĩnh vực tài sống xã hội nước ta, đảm bảo cho các lĩnh vực ấy phát triển heo hướng xã hội chủ nghĩa, vì cuộc sống ấm no, hạnhphúc của nhân dân
Chương 2 NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI CÁC LĨNH VỰC CỦA ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
2.1 Nội dung Đảng lãnh đạo các lĩnh vực đời sống xã hội
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, tồn tại và phát triển là để thực hiện sứ mệnh lãnh đạo giai cấp công nhân, nhân dân lao động thực hiện thành công mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, trước hết là lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ trong từng thời kỳ cách mạng
Trang 11Nội dung lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực đời sống xã hội chủ yếu chịu
sự chi phối bởi yêu cầu, nhiệm vụ của các lĩnh vực đời sống xã hội trong từng thời
kỳ cách mạng và điều kiện cụ thể trong nước cũng như khu vực và trên thế giới Nội dung lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực trọng yếu của đời sống xã hội thể hiện trên 5 mặt công tác của từng lĩnh vực là:
Đảng lãnh đạo về công tác tư tưởng đối với từng lĩnh vực: Đảng lãnh đạo việc nắm bắt tình hình tư tưởng cán bộ, đảng viên và nhân dân, định hướng dư luận xã hội đối với từng lĩnh vực đời sống xã hội Đảng lãnh đạo việc tuyên truyền những nhân tố mới, lên án những tiêu cực, sai trái trong từng lĩnh vực
Đảng lãnh đạo về công tác chuyên môn đối với từng lĩnh vực: Đảng xác định đường lối và những chủ trương lớn để phát triển các lĩnh vực trong từng thời kỳ, giaiđoạn các cơ quan nhà nước thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về các lĩnh vực đời sống xã hội thành chính sách, pháp luật cụ thể; xây dựng chiến lược phát triển các lĩnh vực đời sống xã hội của đất nước: Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; Chiến lược phát triển văn hoá; Chiến lược phát triển giáo dục & đào tạo, Chiến lược phát triển khoa học & công nghệ; Chiến lược đối ngoại; Chiến lược quốc phòng
& an ninh
Đảng lãnh đạo về công tác cán bộ đối với từng lĩnh vực: Đảng lãnh đạo xây dựng các tổ chức, cơ quan nhà nước vững mạnh đủ sức quản lý có hiệu quả hoạt động của các lĩnh vực đời sống xã hội; Đảng giới thiệu đảng viên có đủ tài đức giữ các vị trí chủ chốt trong các lĩnh vực và quản lý đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các lĩnh vực đời sống xã hội
Đảng lãnh đạo xây dựng tổ chức đảng trong từng lĩnh vực: Đảng lãnh đạo công tác phát triển đảng viên để tăng cường số lượng đảng viên trong các lĩnh vực Đảng lãnh đạo xây dựng và chỉnh đốn đảng xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh trong các cơ quan, đơn vị trên từng lĩnh vực của đời sống xã hội
Đảng lãnh đạo công tác quần chúng: Đảng lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân tham gia xây dựng hoạch định chính sách trên từng lĩnh vực của đời sống xã hội đồng thời tổ chức thực hiện thành công những chủ trương Đảng lãnhđạo quần chúng nhân dân tham gia có n công tác xây dựng chính quyền, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh
2.2 Phương thức lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực đời sống xã hội
Phương thức lãnh đạo chủ yếu của Đảng đối với các lĩnh vực đời sống xã hội bao gồm:
Trang 12- Đảng lãnh đạo thông qua cương lĩnh, chiến lược, các định hướng về chính sách và chủ trương lớn phát triển đời sống xã hội.
- Đảng lãnh đạo thông qua Nhà nước cụ thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng thành Hiến pháp, pháp luật, chiến lược, chương trình, kế hoạch của Nhà nước để phát triển các lĩnh vực đời sống xã hội Đảng lãnh đạo nhằm phát huy vai trò và hiệu lực của Nhà nước nhưng không làm thay Nhà Nước
- Đảng lãnh đạo thông qua các tổ chức chính trị- xã hội trong từng lĩnh vực Trong điều kiện một đảng cầm quyền giới thiệu những đảng viên ưu tú của mình vàocác vị trí lãnh đạo, quản lý của các tổ chức chính trị - xã hội Đồng thời, Đảng hết sức coi trọng phát huy dân chủ, coi trọng những ý kiến đó góp của Mặt trận Tổ quốc
và các đoàn thể nhân dân (Công đoàn, Hội nông dân, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh) trong lãnh đạo đối với các lĩnh vực
- Đảng lãnh đạo bằng việc giáo dục, thuyết phục, vận động cán bộ, đảng viên
và nhân dân thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng về các lĩnh vực đời sống
xã hội Đảng lãnh đạo bằng việc gắn bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân để phát triển các lĩnh vực đời sống xã hội
- Đảng lãnh đạo bằng kiểm tra và giám sát việc tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng trong từng lĩnh vực của đời sống xã hội
- Đảng lãnh đạo thông qua tổ chức đảng và bằng sự nêu gương của cán bộ, đảng viên trong các lĩnh vực Đảng phải chăm lo xây dựng cấp ủy đảng, tổ chức đảng và các ban tham mưu giúpviệc của Đảng có chất lượng tinh gọn, không ngừng nâng cao năng lực và sức chiến đấu của tổ chức đảng Đảng viên của Đảng (nhất là những người đứng đầu trong các tổ chức của hệ thống chính trị) phải là những hạt nhân tiên phong, gương mẫu đưa chủ trương, đường lối của Đảng vào cuộc sống Tổchức đảng và mọi đảng viên đều hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật vàchịu trách nhiệm về hoạt động của mình
Chương 3 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG THỨC ĐẢNG LÃNH ĐẠO MỘT
SỐ LĨNH VỰC TRỌNG YẾU CỦA ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
3.1 Đảng lãnh đạo kinh tế
a, Nội dung Đảng lãnh đạo kinh tế