Cơ sở lí luận: Trong quá trình đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy và hưởng ứng cuộc vận động: “ Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục, vi phạm đạo
Trang 1MỤC LỤC
I Lý do chọn đề tài
II Mục đích nghiên cứu
III Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
IV Phương pháp nghiên cứu
PHẦN THỨ HAI:
NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
4
I Cơ sở lí luận
II Thực trạng
III Biện pháp thực hiện trong công tác chủ nhiệm lớp:
1 Nắm vững tình hình lớp
2 Ổn định nề nếp lớp
3 Xây dựng phong trào học tập lành mạnh
4 Xây dựng “Lớp học thân thiện, học sinh tích cực”
4.1 Xây dựng mối quan hệ thầy trò
4.2 Xây dựng mối quan hệ bạn bè
4.3 Trang trí lớp học gần gũi với học trò
4.4 Tổ chức các hoạt động tập thể và các trò chơi vui tươi lành mạnh
5 Dạy học sinh học sử dụng Internet đúng cách
6 Giáo viên chủ nhiệm luôn rèn luyện, tu dưỡng bản thân
7 Kết quả đạt được
PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 15
I Kết luận
II Kiến nghị
Trang 2PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
I Lý do chọn đề tài:
Khi bàn về vai trò giáo dục trong sự phát triển nhân cách con người, Bác
Hồ đã nói:
Theo quan niệm của Bác, con người ta khi mới sinh ra vốn bản chất là tốt, nhưng sau do ảnh hưởng của giáo dục và môi trường sống cùng sự phấn đấu, rèn luyện của mỗi cá nhân mà hình thành những con người thiện, ác khác nhau
Do đó, giáo dục làm một nhiệm vụ vô cùng cần thiết
Người giáo viên chủ nhiệm ở Tiểu học là người trực tiếp dạy dỗ các em nhiều nhất trong khoảng thời gian học ở trường Vì vậy, giáo viên chủ nhiệm phải biết tổ chức, bao quát, xử lí tốt các tình huống Đối với người giáo viên không chỉ dạy các em về kiến thức, văn hoá mà còn dạy các em về nề nếp, cách sống, cách làm người
Trong thực tế có những quan niệm sai lầm trong nhận thức về chức vụ giáo viên chủ nhiệm lớp Ở đâu đó, còn tồn tại chuyện học sinh đánh thầy cô giáo chủ nhiệm của mình; giáo viên chủ nhiệm lớp nóng nảy, thô bạo đã mắc phải những sai lầm như đuổi học sinh ra khỏi giờ học, v.v Bên cạnh đó lại có những giáo viên chủ nhiệm quá dễ dãi, thiếu trách nhiệm với lớp, với chức năng
đã được giao, để cho học sinh tự do, hư đốn v.v Sau khi thực hiện thông tư 30, giáo viên không được chấm điểm mà thay vào đó là nhận xét Nhiều giáo viên
lo lắng nếu không đánh giá bằng điểm số thì học sinh sẽ không có động cơ phấn đấu, không có ý chí vươn lên, chất lượng giáo dục sẽ bị giảm sút Do đó, giáo viên chủ nhiệm lớp cần phải có sự đổi mới cho phù hợp với thời đại
Là một giáo viên chủ nhiệm, tôi rất mong muốn học trò của mình là những con ngoan, trò giỏi để sau này lớn lên các em tự tin, năng động, bản lĩnh bước vào đời, trở thành những người công dân có ích cho xã hội Vì vậy, tôi đã
chọn đề tài: “Một vài biện pháp góp phần làm tốt công tác chủ
nhiệm” ở lớp 3/3 trường Tiểu học Quê Mỹ Thạnh, năm học 2019- 2020.
“Hiền dữ phải đâu là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên”
Trang 3II Mục đích nghiên cứu:
Từ thực trạng trên, đề tài tìm ra những nguyên nhân mà công tác chủ nhiệm chưa đạt hiệu quả Qua đó đề xuất một số biện pháp hữu hiệu để giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm nhằm khắc phục tình trạng nề nếp lớp vô tổ chức, hạn chế học sinh vi phạm nội qui và luôn đẩy mạnh được phong trào học tập
III Đối tượng, phạm vi nghiên cứu:
1 Đối tượng nghiên cứu: Một số kinh nghiệm của giáo viên chủ nhiệm trong những năm học vừa qua
2 Vận dụng ở lớp trong lớp 3/1 trường Tiểu học Quê Mỹ Thạnh, năm học
2019 – 2020
IV Phương pháp nghiên cứu:
1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra, trực quan, nêu
gương, hỏi đáp
3 Các phương pháp hỗ trợ: Thống kê mô tả,
Trang 4PHẦN THỨ HAI:
NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Cơ sở lí luận:
Trong quá trình đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy và hưởng ứng cuộc vận động: “ Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục, vi phạm đạo đức nhà giáo ”, xây dựng “ Trường học thân thiện” và hưởng ứng cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” của ngành Giáo dục - Đào tạo Đòi hỏi mỗi giáo viên trong ngành giáo dục phải nỗ lực hết mình để từng bước nâng cao chất lượng giáo dục Ngoài kiến thức chuyên môn, mỗi giáo viên phải thường xuyên rèn luyện, tu dưỡng
đạo đức nhà giáo, đặc biệt giáo viên chủ nhiệm lớp phải nỗ lực hết mình “Vì đàn em thân yêu” để hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao phó.
Muốn đạt được mục đích này, giáo viên được chủ nhiệm lớp phải tận tụy với nhiệm vụ được giao, phải có kế hoạch cụ thể trong công tác chủ nhiệm lớp nhằm hỗ trợ cho học sinh có ý thức phấn đấu trong học tập, rèn luyện hạnh kiểm
để trở thành học sinh có năng lực toàn diện
II Thực trạng:
1 Thuận lợi:
Giáo viên chủ nhiệm nhận được sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát của Ban giám hiệu, của Công đoàn giáo dục cơ sở cùng sự giúp đỡ của tất cả các ban ngành trong Hội đồng sư phạm nhà trường Đội ngũ các thầy cô giáo bộ môn nhiệt tình, yêu nghề và trách nhiệm cao, chuyên môn vững vàng
Lực học của học sinh khá đồng đều Hầu hết các phụ huynh học sinh đều quan tâm đến việc học của các em Cơ sở vật chất dạy và học của trường khang trang, đầy đủ các phòng học bộ môn, phòng chức năng, phòng truyền thống, phòng học thoáng mát, sân tập thể dục thể thao, nhà vệ sinh sạch sẽ
2 Khó khăn:
Đầu năm học 2019 - 2020, tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 3/3 Lực học của các em phần lớn tiếp thu nhanh nhưng có nhiều
em chưa chăm học, ham chơi game, nghịch ngợm ảnh hưởng đến kết quả học
Trang 5tập Một số em do điều kiện gia đình và tính chất công việc của bố mẹ (đi làm
xa, vài tháng, có khi vài năm mới về một lần) nên một số phụ huynh gần như khoán trắng việc học của con em cho nhà trường, cho giáo viên
Kết quả khảo sát lớp 3/3- lớp do tôi làm chủ nhiệm- tháng 9 năm 2019:
Lớp
Tổng
số
HS
Số em chưa chăm học
Số em chơi game
Số em thường xuyên mất đoàn
kết
Số em đạt giải thưởng ( cấp quận trở lên)
Nhìn vào bảng trên, tôi thấy nền nếp lớp chưa tốt, nhiều em mải chơi, chưa chăm chỉ học hành Lớp chưa phát huy được khả năng mũi nhọn của học sinh Vì vậy, giáo viên cần phải có biện pháp thích hợp nhằm giúp lớp nền nếp tốt, phát huy khả năng, năng lực của các em
III Biện pháp thực hiện trong công tác chủ nhiệm lớp:
1 Nắm vững tình hình lớp:
Muốn giáo dục học sinh thì phải hiểu được tâm tư tình cảm nguyện vọng của các em Nhưng làm thế nào để hiểu được những đều ấy một cách tường tận? Theo tôi, đó là tiếp cận với lớp chủ nhiệm nghĩa là chúng ta phải tiếp xúc gần gũi trò chuyện tìm hiểu về hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lí, tính tình sở thích… của các em Vì vậy trước tiên khi phụ trách lớp, tôi đã tìm hiểu học sinh và tâm
tư nguyện vọng của phụ huynh rồi tiến hành làm các công việc sau:
Bước 1: Điều tra lí lịch học sinh qua phiếu Sơ yếu lí lịch vào tuần đầu tiên của năm học mới với các nội dung sau:
SƠ YẾU LÍ LỊCH HỌC SINH
1 Họ và tên học sinh:……….……… Giới tính:
2 Ngày … tháng… năm sinh…… Dân tộc:… … Tôn giáo:……
trú:
- Số điện thoại bàn của gia đình:…… …
…
4 - Họ, tên cha: ……… Nghề nghiệp:…… …Số điện thoại:…… …
Trang 6- Họ, tên mẹ: ……….Nghề nghiệp:…… ….Số điện thoại:……
5 Số anh……… chị……….… em………… trong gia đinh 6 Điều kiện kinh tế gia đình:……… …
7 - Xếp loại của năm học 2018 - 2019: - Hoạt động giáo dục:………
- Phẩm chất/Năng lực:… ……
- Chức vụ đã làm ở năm học 2018 - 2019: …
8 Năng khiếu:……… Sở thích:…… …… ……… ……
9 Các bạn thân hiện nay:………
10 Chỉ tiêu phấn đấu của em trong năm học này: ……… ………… …… ……
……… ………… …… ……
11 Em có ý kiến, đề nghị gì với giáo viên chủ nhiệm và nhà trường:
……… ………… …… ……
12 PHHS có đề nghị gì với nhà trường và giáo viên chủ nhiệm? ……… ……… ………….……
……… ……… ………….……
……… ……… ………….……
……… ………… …… ……
……… ………… …… ……
……… ………… …… ……
Quê Mỹ Thạnh, ngày tháng năm Phụ huynh
Bước 2: Từ đó, tôi có những hình thức, những biện pháp giáo dục linh hoạt phù hợp với từng em bởi giáo dục không phải là một công thức chung có sẵn Bên cạnh đó, tôi còn trò chuyện với giáo viên chủ nhiệm của năm trước, liên hệ các giáo viên bộ môn trong lớp để có thêm những thông tin chính xác về các em
Bước 3: Đây là bước tiến hành thường xuyên ở từng giai đoạn Tôi cung cấp số điện thoại của bản thân, của nhà trường đến từng em và liên hệ với gia
Trang 7đình học sinh qua điện thoại, kết nối facebook và zalo với phụ huynh, học sinh Đây là sự liên hệ hai chiều qua lại giữa nhà trường với gia đình, giữa giáo viên chủ nhiệm với phụ huynh học sinh Bằng các hình thức liên hệ đó, tôi sẽ nắm được những diễn biến về đạo đức, về học tập của các em có thể đánh giá hiệu quả những tác động sư phạm đồng thời điều chỉnh phương pháp giáo dục sao cho phù hợp Vì đạo đức, học lực của từng em luôn biến đổi từng giờ, từng ngày chứ không phải là bất biến theo kiểu “ Đầu sao đuôi vậy”
2 Ổn định nề nếp lớp:
Học nội quy nhà trường, thảo luận và đề ra nội quy của lớp Nội quy sau khi được thống nhất, một bản phụ huynh sẽ giữ để thường xuyên theo dõi tình hình học tập của con
Qui định về thưởng phạt: Cuối mỗi tháng, bất kì HS nào có ý thức vươn lên, phấn đấu trong học tập, rèn luyện đạt kết quả tốt nhất có thể được khen thưởng ( Những qui định này được đặt ra trên tinh thần dân chủ, phải lấy ý kiến của số đông tránh việc áp đặt Khi đặt ra những qui định nội quy của lớp thì phải cố gắng thực hiện tránh tình trạng “đánh trống bỏ dùi” Và khi có sự thay đổi cũng phải lấy ý kiến của học sinh.)
Với đối tượng là học sinh lớp 3, các em có thể phát huy khả năng tự quản, phát huy trách nhiệm của bản thân, trong mọi công việc trên tinh thần dân chủ, tôi luôn tôn trọng tin tưởng và giáo dục cho các em ý thức tự giác, tích cực phê bình và tự phê bình Kích thích tính tự trọng và tình đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ ở mỗi học sinh Để xây dựng một tập thể tự quản tốt, muốn ổn định nề nếp học tập thì cần có đội ngũ cán bộ, cán sự lớp năng động, trách nhiệm nhưng phải phát huy được tất cả thế mạnh của các em Vì vậy, với tất cả học sinh trong lớp, tôi luôn tạo điều kiện cho các em đều được tham gia làm cán bộ lớp Qua đó, nhiều em lúc đầu vào lớp còn nhút nhát, không dám tham gia bất kì hoạt động nào hoặc có em luôn nghĩ mình “vô dụng” thì sau một thời gian, các
em đã mạnh dạn tham gia công việc tập thể lớp, bớt đi sự mặc cảm, tự ti trong cuộc sống Để các em tự tin, chủ động trong vai trò cán bộ lớp, trong buổi sinh hoạt lớp đầu năm, tôi đã cụ thể hóa các công việc như sau:
Trang 8- Lớp trưởng: Theo dõi mọi hoạt động của lớp điều khiển các tiết sinh hoạt hàng tuần, tổng hợp và báo cáo kết quả thi đua về mọi mặt của lớp hàng tuần, hàng tháng và có báo cáo cho giáo viên chủ nhiệm
- Lớp phó học tập: Theo dõi về mặt học tập của lớp, giải đáp mọi thắc mắc của các bạn về học tập và là người tổ chức giờ truy bài
- Lớp phó văn thể mỹ: Tổ chức theo dõi, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao
- Tổ trưởng: Theo dõi các hoạt động của tổ, nắm kết quả học tập của từng
tổ viên, xếp loại đánh giá tổ viên và báo cáo cho lớp trưởng tổng hợp Giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn các tổ chuẩn bị một cuốn sổ theo dõi tổ viên
SỔ THEO DÕI TỔ VIÊN TỔ 1 - LỚP: 3/3
Tuần: 1
STT Họ và tên
Học tập Ý thức đạo đức
Xếp loại
Soạn bài
Phát biểu
XD bài
Đi học trễ
Giúp đỡ bạn
Ý thức trong hoạt động
Vi phạm ATGT
Sắp xếp chỗ ngồi: Chú ý các em có nhu cầu về tai mắt, tới vóc dáng chiều cao, giới tính, học lực Tuy nhiên chỗ ngồi không cố định trong cả năm mà sẽ được thay đổi 2 tháng/1lần
Ví dụ: Em Tấn Cường là một học sinh chậm, trầm, thụ động trong mọi hoạt động Ở lớp 2 nhiều thầy cô đã phàn nàn về em Thế nên sang lớp 3, tôi chú ý đến em nhiều hơn Trong các giờ học, em hay uể oải, nằm dài trên bàn, không chú ý, không chịu phát biểu ý kiến xây dựng bài Giáo viên bộ môn tâm sự với tôi: “Em thường xuyên không học bài, không làm bài tập” Cũng đã nhiều lần, tôi gặp riêng em để tìm hiểu lí do cũng như tôi biết được trước đó là do mẹ em mất, tâm lí học tập chán nản Về nhà không có bàn tay chăm sóc của mẹ Tôi đã xếp em Cường ngồi cạnh em Quỳnh Anh (là lớp phó học tập kỉ luật, đồng thời
Trang 9là một học sinh có trách nhiệm và có học lực vững vàng của lớp) kèm cặp và thường xuyên tâm sự với bạn Vì vậy, bằng khả năng và trách nhiệm của mình,
em Quỳnh Anh đã từ từ giúp em Cường tiến bộ dần lên Đến lớp, Cường hăng hái phát biểu ý kiến, dần dần đạt kết quả học tập tiến bộ
3 Xây dựng phong trào học tập lành mạnh:
Tổ chức các hình thức thi đua theo tuần, theo tháng Mỗi tháng tổ chức một hình thức thi đua khác nhau nhằm khuyến khích học tập, phẩm chất, năng lực của học sinh
VD: Phong trào thi đua qua sân chơi: Đường lên đỉnh Pan-xi- păng, Kết hoa tặng mẹ, Hoa thơm dâng Bác Bằng cách mỗi buổi học được khen về thành tích học tập hoặc làm một việc tốt ( nhặt được của rơi, giúp đỡ bạn ) thì bạn đó
sẽ leo lên 1 bậc của núi hoặc được dán một bông hoa vào sổ thi đua Cuối tháng tổng kết, ai lên đỉnh núi nhanh hoặc ai kết được nhiều hoa thì người đó sẽ thắng cuộc Nên dù không chấm điểm nhưng với các phong trào này, các em luôn luôn phấn đấu vươn lên để đạt thành tích cao nhất Bạn nào đạt thành tích xuất sắc nhất trong tháng sẽ được chụp ảnh lưu vào cuốn sổ Vàng truyền thống của lớp Khuyến khích cha mẹ học sinh tham gia đánh giá, giáo viên thường xuyên nhận xét bằng lời nói trực tiếp hoặc viết vào phiếu nhận xét, vào vở của học sinh về những kết quả đã làm được hoặc chưa làm được; mức độ hiểu biết và năng lực vận dụng kiến thức; mức độ thành thạo các thao tác, kĩ năng cần thiết, phù hợp với yêu cầu của bài học hoạt động của học sinh Học sinh tự đánh giá ngay trong quá trình hoặc sau khi thực hiện từng nhiệm vụ học tập, hoạt động giáo dục khác, báo cáo kết quả với giáo viên; Học sinh tham gia nhận xét, góp ý bạn, nhóm bạn ngay trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập môn học, hoạt động giáo dục; thảo luận, hướng dẫn, giúp đỡ bạn hoàn thành nhiệm vụ Cha mẹ học sinh được khuyến khích phối hợp với giáo viên và nhà trường động viên, giúp đỡ học sinh học tập, rèn luyện; được giáo viên hướng dẫn cách thức quan sát, động viên các hoạt động của học sinh hoặc cùng học sinh tham gia các hoạt động; trao đổi với giáo viên các nhận xét, đánh giá học sinh bằng các hình thức phù hợp, thuận tiện như lời nói, nhắn tin, viết thư Chính với những hoạt
Trang 10phục hoặc nhận ra được thế mạnh cần phát huy, vươn lên trong học tập cũng như các hoạt động tập thể
4 Xây dựng “Lớp học thân thiện, học sinh tích cực”:
Bộ giáo dục và Đào tạo phát động phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt
là giáo dục đạo đức, nhân cách và kĩ năng sống cho học sinh “Xây dựng lớp học thân thiện” là tạo ra môi trường học tập thân thiện, an toàn, gần gũi với học sinh, làm cho học sinh cảm thấy “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” Tôi tiến hành từng bước như sau:
4.1 Xây dựng mối quan hệ thầy trò:
Vì đối tượng học sinh từ nhiều lớp, nhiều trường chuyển đến nên ngay những buổi học đầu tiên, tôi đã chú ý xây dựng mối quan hệ thầy trò gần gũi, thân thiện Tạo cơ hội cho các em tâm sự về những khó khăn, vướng mắc mà các em đang gặp phải, thường xuyên lắng nghe ý kiến của học sinh Cứ sau một tháng, tôi còn động viên các em tâm sự thật lòng thông qua hình thức phiếu kín hãy nói một điều mà em thấy khó nói nhất vào giấy- không cần ghi tên, chữ viết
có thể thay đổi kiểu chữ để cô không nhận ra đó là lời tâm sự của bạn nào Thông qua hình thức này, tôi đã thu thập được rất nhiều thông tin mà trò khó nói nhất, thậm chí chưa dám nói với ai mà ngay cả khi trao đổi với phụ huynh, họ cũng rất bất ngờ VD :
- HS1: Tôi vô cùng khổ sở vì về đến nhà, bố mẹ bắt tôi học quá nhiều, bắt đi học thêm kín cả tuần
- HS2: Bà và mẹ tôi thường xuyên cãi nhau Lúc tôi ở bên bà thì bà nói xấu
mẹ Lúc tôi ở bên mẹ thì mẹ nói xấu bà Tôi rất buồn chán
- HS3: Tôi mơ ước đạt giải nhất thi IOE
- HS4:Tôi thích bố mẹ cãi nhau, lúc đó tôi đóng cửa phòng lại chơi điện tử
- HS5: Cô ơi, con mong cô hiền đi chút nữa
- HS6: Tôi rất thích bạn Trang nhưng Trang quý Bình Minh hơn quý tôi!
- HS7: Mình rất sợ vì ngực mình sưng lên Hay mình bị ung thư rồi!!!
- HS8: Liệu có ngày tận thế không nhỉ? Lúc đó thì mình sẽ thế nào? Huhu!!