(NB) Mục tiêu của Giáo trình Các phương pháp sửa chữa thân xe nhằm Trang bị cho học viên phương pháp sửa chữa các hư hỏng của vỏ xe bằng các dụng cụ búa, đe tay, phương pháp xử lý nhiệt, hàn vòng đệm.
Trang 1TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
Chủ biên : Đồng tác giả:
GIÁO TRÌNH CÁC PHƯƠNG PHÁP SỬA CHỮA THÂN XE
Hà nội 2017
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Trong khuôn khổ chương trình hợp tác giữa tổ chức PLAN, KOICA và tập đoàn Hyundai với trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội về việc đào tạo nghề cho thanh niên có hoàn cảnh khó khăn Hà Nội, Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp
Hà Nội nhận xây dựng chương trình đào tạo 2 nghề sửa chữa Thân vỏ và Sơn Ô tô mỗi nghề 6 tháng đào tạo nhằm mục đích để chương trình đào tạo với gần với thực
tế, đáp ứng nhu cầu đông đảo của các đối tượng thanh niên khó khăn, chưa tốt nghiệp cấp 3 và sớm có thu nhập Đáp ứng nhu cầu của người sử dụng lao động vừa đảm bảo quy định của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Được sự cho phép của Tổng cục Dạy nghề dưới sự tài trợ của tổ chức PLAN, KOICA và tập đoàn Hyundai,Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà nội đã triển khai thực hiện biên soạn giáo trình "Các phương pháp sửa chữa thân xe" - Nghề Công nghệ sửa chữa khung, thân vỏ ô tô dùng cho trình độ sơ cấp nghề 06 tháng Cấu trúc của giáo trình gồm 3 bài sau:
Bài 1: Sửa chữa vỏ xe bằng dụng cụ cầm tay
Bài 2: Sửa chữa vỏ xe bằng cách Hàn vòng đệm
Bài 3: Sửa chữa thân xe bằng phương pháp Hàn
Các bài trên, được viết theo cấu trúc: Phần Lý thuyết được viết ngắn gọn phù hợp với khả năng của người học, phần thực hành có hệ thống từ kỹ năng vận hành thiết bị cơ bản đến các kỹ năng sửa chữa các chi tiết Thân vỏ và Sơn Ô tô, đi kèm với các phiếu giao việc cụ thể hóa công việc và kết quả của người học, phần câu hỏi
ôn tập được triển khai trong từng bài nhằm hướng dẫn học sinh ôn lại kiến thức cũ
và dễ cập nhật kiến thức mới
Trong quá trình biên soạn, nhóm biên soạn đã tuân thủ quy định của Tổng cục dạy nghề và chương trình khung đã được thẩm định, đồng thời tham khảo nhiều nguồn tài liệu trong và ngoài nước như: Giáo trình của các trường Đại học Sư phạm
kỹ thuật Tài liệu đào tạo của các hãng TOYOTA, HUYNDAI, hướng dẫn trong các
dự án nâng cao năng lực đào tạo nghề
Nhóm tác giả xin chân thành cảm ơn sự cho phép và động viên của Tổng Cục dạy nghề, sự ủng hộ nhiệt tình của lãnh đạo trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà nội, Khoa Công nghệ ô tô, Khoa Cơ khí cùng các bạn đồng nghiệp đã có nhiều giúp
đỡ để nhóm tác giả hoàn thành giáo trình đảm bảo tiến độ và thời gian như dự kiến Đặc biệt, xin chân thành cảm ơn sự tài trợ và quan tâm của tổ chức PLAN, KOICA và tập đoàn Hyundai để nhóm hoàn thành giáo trình này
Mặc dù có rất nhiều cố gắng trong quá trình chuẩn bị và triển khai thực hiện biên soạn giáo trình, song chắc chắn không thể tránh khỏi những sai sót Nhóm biên
Trang 3soạn rất mong nhận đƣợc sự đóng góp của các bạn đồng nghiệp và bạn đọc để giáo trình ngày càng hoàn chỉnh hơn
Nhóm biên soạn xin chân thành cảm ơn
Hà nội, ngày tháng năm 2017
Tham gia biên soạn giáo trình
1 Phạm Huy Hoàng
2 Đỗ Tiến Hùng
Trang 4MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 2
MỤC LỤC 4
MODULE: CÁC PHƯƠNG PHÁP SỬA CHỮA THÂN XE 11
Chương trình chi tiết Module 12
Bài 1 SỬA CHỮA VỎ XE BẰNG DỤNG CỤ CẦM TAY 16
A LÝ THUYẾT 16
1 Phân loại sửa chữa vỏ xe và yêu cầu kỹ thuật 16
1.1 Phân loại 16
1.2 Yêu cầu của các phương pháp sửa chữa 17
2 Dụng cụ chuyên dùng, phương tiện bảo hộ và vật liệu an toàn 18
2.1 Phương tiện bảo hộ và vật liệu an toàn 18
2.1.1 Các loại dụng cụ an toàn 18
2.1.2 Sử dụng các loại dụng cụ an toàn 21
2.2 Các dụng cụ, thiết bị dùng để sửa chữa thân xe 24
2.2.1 Dụng cụ, thiết bị sửa chữa 24
2.2.2 Dụng cụ cắt và tháo gỡ 24
2.2.3 Dụng cụ lắp ráp 25
2.2.4 Dụng cụ đo 26
2.2.5 Thiết bị hàn 26
2.2.6 Dụng cụ mài và đánh bóng 27
2.2.7 Dụng cụ cầm tay 28
2.2.8 Bộ dụng cụ sửa chữa 30
3 Sửa chữa vỏ xe bằng dụng cụ cầm tay 31
Trang 53.1 Nguyên tắc dùng búa tay 31
3.2 Lựa chọn dụng cụ 32
3.3 Bảo dƣỡng búa và đe tay 33
3.4 Kỹ thuật gõ trên đe và gõ ngoài đe tay 35
4 Qui trình sửa chữa thân vỏ xe bằng búa và đe tay 36
4.1 Đánh giá mức độ hƣ hỏng 36
4.1.1 Đánh giá bằng mắt 37
4.1.2 Đánh giá bằng tay 37
4.1.3 Đánh giá bằng thước 38
4.2 Tháo tấm cách âm khỏi bề mặt bên trong 38
4.3 Sửa chữa vỏ xe bằng búa và đe tay 38
4.3.1 Cách cầm búa và đe tay 38
4.3.2 Gõ búa 39
4.3.3 Sửa chữa vỏ xe bằng kỹ thuật gõ búa ngoài đe và trên đe tay 40
4.4 Sửa chữa bằng xử lý nhiệt vỏ xe 42
4.1 Đánh giá mức độ giãn 43
4.4.2 Mài lớp sơn 43
4.4.4 Xử lý nhiệt 43
4.4.5 Kiểm tra độ cứng 45
4.4.6 Mài 45
4.5 Xử lý chống gỉ bề mặt bên trong 46
5 Kéo nắn thân, khung xe 46
5.1 Sửa chữa hƣ hỏng nặng 46
5.2 Quy trình sửa chữa hƣ hỏng nặng 49
5.2 1 Mục đích của việc đánh giá hư hỏng 49
Trang 65.2.2 Phương pháp đánh giá hư hỏng 50
5.2.3 Nắn chỉnh thân xe 60
5.2.4 Các kỹ thuật nắn khung 64
5.2.5 Các ví dụ kéo nắn khung xe thực tế 67
B THỰC HÀNH (60h) 79
1 Rèn luyện cơ bản: Đánh giá mức độ hư hỏng và sử dụng dụng cụ, phương tiện, vật liệu sửa chữa thân vỏ xe (12h) 79
2 Rèn luyện cơ bản: Thực hiện sửa chữa vỏ xe bằng búa và đe tay (16h) 83
3 Rèn luyện cơ bản: Thực hiện kéo nắn thân, khung xe (35h) 86
Bài 2: SỬA CHỮA BẰNG MÁY HÀN VÕNG ĐỆM 91
A LÝ THUYẾT 91
1 Máy hàn vòng đệm 91
2 Đặc tính thép tấm và các phương pháp kéo 91
2.1 Đặc tính của thép tấm 91
Liên hệ giữa lực và biến dạng 92
2.1.2 Công đoạn dập 93
2.1.3 Phục hồi tấm thép bị dập 94
2.1.4 Biến dạng dẻo và đàn hồi trong vùng hư hỏng 95
2.2 Phương pháp kéo 96
2.2.1 Các phương pháp kéo 97
3 Xử lý nhiệt vỏ xe 99
3.1 Nguyên lý xử lý nhiệt 100
3.2 Các phương pháp xử lý nhiệt 102
3.2.1 Máy xử lý nhiệt 102
3.2.2 Cấp nhiệt 103
Trang 74 Sửa chữa vỏ xe bằng máy hàn vòng đệm 104
4.1 Đánh giá mức độ hư hỏng (xem bài 1, trang ) 104
4.2 Mài bỏ lớp sơn cũ khỏi bề mặt làm việc 104
4.3 Sửa chữa vỏ xe bằng máy hàn vòng đệm 104
4.3.1 Đặt nguồn cho máy hàn 104
4.3.2 Hàn vòng đệm 105
4.3.3 Kéo 105
4.3.4 Tháo vòng đệm 107
4.3.5 Mài 107
4.4 Xử lý nhiệt vỏ xe (xem bài 1 ) 108
4.5 Xử lý chống gỉ bề mặt bên trong (xem bài 1) 108
B THỰC HÀNH (8h) 109
1 Rèn luyện cơ bản: Đánh giá mức độ hư hỏng và sử dụng dụng cụ, phương tiện, vật liệu sửa chữa thân vỏ xe (2h) 109
2 Rèn luyện cơ bản: Thực hiện sửa chữa vỏ xe bằng máy hàn vòng đệm (6h) 111
Bài 3: SỬA CHỮA THÂN XE BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÀN 114
A LÝ THUYẾT 114
1 Hàn, nắn các chi tiết nhựa 114
1.1 Khái niệm 114
1.2 Quy trình hàn nhựa PP 114
1.2.1 Khả năng sửa chữa của Ba đờ xốc nhựa POLYPROPYLENE (PP) 114
1.2.2 Quy trình sửa chữa Ba đờ xốc 115
2 Khái quát về Hàn công nghiệp 121
2.1 Các loại hàn 121
2.1.1 Hàn áp lực 121
Trang 82.1.2 Hàn nóng chảy 121
2.1.3 Hàn đồng 121
2.2 Các đặc tính hàn 122
2.3 Hàn thân xe ô tô 123
3 Hàn bấm 123
3.1 Nguyên lý và đặc tính 123
3.1.1 Nguyên lý 123
3.1.2 Đặc tính 124
3.2 Các chế độ hàn 124
3.2.1 Áp lực 125
3.2.2 Dòng điện hàn 125
3.2.3 Thời gian hàn 126
3.2.4 Tình trạng điện cực 126
3.2.5 Tình trạng của kim loại hàn 127
3.2.6 Vị trí của hàn bấm 128
4 Qui trình hàn bấm 129
4.1 Mài bỏ lớp sơn 130
4.2 Bôi dung dịch chống gỉ 130
4.2.1 Thổi sạch các hạt mài 130
4.2.2 Nhúng giẻ mềm vào dung dịch lau dầu mỡ 130
4.2.3 Lau bề mặt bằng giẻ để làm sạch dầu 131
4.2.4 Lau lại bề mặt bằng giẻ khô để làm sạch dầu trước khi bề mặt tự khô đi. 131
4.2.5 Bôi một lớp dung dịch chống gỉ hàn bấm lên bề mặt kim loại 131
4.3 Định vị tấm thép 131
Trang 94.4 Đặt thiết bị hàn 132
4.4.1 Chọn mỏ hàn 132
4.4.2 Điều chỉnh điện cực 133
4.5 Đặt chế độ hàn 134
4.5.1 Áp lực 134
4.5.2 Dòng điện và thời gian hàn 135
4.5.3 Kiểm tra tình trạng hàn 135
4.6 Hàn 136
4.6.1 Góc độ điện cực hàn 136
4.6.2 Các yếu tố khi hàn bấm liên tục 137
4.7 Kiểm tra chất lƣợng 139
4.7.1 Kiểm tra hình dạng 139
4.7.2 Kiểm tra phá hủy 139
5.1 Nguyên lý và đặc tính 140
5.2 Kết cấu của thiết bị hàn 142
5.2.1 Mỏ hàn 142
5.2.2 Bộ cấp dây 143
5.2.3 Bộ cấp khí bảo vệ 143
5.2.4 Thiết bị điều khiển 144
5.2.5 Nguồn điện 145
5.3 Các chế độ hàn 145
5.3.1 Dòng điện hàn 145
5.3.3 Tốc độ của dòng khí bảo vệ 147
5.3.4 Khoảng cách giữa điện cực bề mặt kim loại 148
5.3.5 Góc của mỏ hàn và hướng hàn 148
Trang 105.3.6 Tốc độ hàn 149
5.4 Các phương pháp hàn 149
5.4.1 Hàn lỗ 149
5.4.2 Hàn giáp mối 150
5.4.3 Hàn chồng 150
5.5 Thao tác bảo dưỡng cơ bản 151
5.1.1 Dây hàn 151
5.1.2 Chụp khí 151
6.1.3 Bép hàn 152
6 Quy trình hàn MIG – CO 2 153
6.1 Hàn giáp mối 153
6.1.1 Định vị tấm thép 153
6.1.2 Điều chỉnh máy hàn 154
6.1.3 Hàn đính 155
6.1.4 Hàn 156
6.1.5 Mài các đường hàn 157
6.1.6 Bôi phụ gia chổng gỉ 158
6.2 Hàn lỗ 158
6.2.1 Khoan lỗ 159
6.2.2 Định vị tấm thép 160
6.2.3 Điều chỉnh máy hàn 160
6.2.4 Hàn 160
6.2.5 Mài các vết hàn 162
B THỰC HÀNH (77h) 163
1 Rèn luyện cơ bản: Hàn nhựa (15h) 163
Trang 112 Rèn luyện cơ bản: Hàn bấm (25h) 165
3 Rèn luyện cơ bản: Hàn MIG – CO2 (37h) 168 TÀI LIỆU THAM KHẢO 172
MODULE: CÁC PHƯƠNG PHÁP SỬA CHỮA THÂN XE
- Phương pháp xử lý nhiệt, hàn vòng đệm, đặc điểm của búa, đe tay
- Đánh giá mức độ hư hỏng của thân vỏ xe
- Phân tích công việc và lựa chọn dụng cụ thích hợp
Trang 12- Quần áo bảo hộ, kính bảo vệ
- Các loại thân vỏ xe, dụng cụ chuyên dung như búa, đe tay, máy hàn vòng đệm…
- Tài liệu học tập liên quan
Chương trình chi tiết Module
Thực hành
Kiểm tra
MD 04 Các phương pháp sửa chữa thân
vỏ xe
Trang 13Bài 1 Sửa chữa vỏ xe bằng dụng cụ cầm
- Nguyên tắc dùng búa tay
- Kỹ thuật gõ trên đe và gõ ngoài đe
cụ, phương tiện, vật liệu -Thực hiện
sửa chữa theo qui trình
4 Sửa chữa bằng xử lý nhiệt vỏ xe
5 Qui trình sửa chữa
Trang 14B THỰC HÀNH
Rèn luyện cơ bản: Đánh giá mức độ
hư hỏng thân vỏ xe-Lựa chọn dụng
cụ, phương tiện, vật liệu-Thực hiện
sửa chữa theo qui trình-Đo, kiểm tra
1 Hàn, nắn các chi tiết nhựa:
- Khái niệm hàn nhựa
- Yêu cầu về Hàn thân xe ô tô
3 Các phương pháp Hàn trong sửa
Trang 154 Phương pháp đánh giá
- Trắc nghiệm kiến thức lý thuyết kết hợp bài tập kỹ năng theo tình huống công việc
- Mức độ hoàn thiện sản phẩm thực hành trong thời gian cho phép
- Quy trình thực hiện công việc, sử dụng dụng cụ, phương tiện, thao tác thực hành,
tổ chức nơi làm việc ngăn lắp, đảm bảo an toàn, sức khỏe và vệ sinh môi trường
B THỰC HÀNH
Rèn luyện cơ bản: Chọn chế độ hàn
(theo tình huống luyện tập) - lựa
chọn dụng cụ, vật liệu, phương tiện
-Rèn luyện kỹ thuật thao tác, sử dụng
(theo công việc) - đánh giá kết quả
1 Hàn nhựa
2 Hàn bấm
3 Hàn MIG- CO2
Kiểm tra kết thúc Module: Chuẩn
bị bài thi cho tình huống tích hợp các
kỹ năng của Rèn luyện cơ bản đã
được thực hành
Trang 16Bài 1 SỬA CHỮA VỎ XE BẰNG DỤNG CỤ CẦM TAY
- Xe bị hư hỏng nặng là loại hư hỏng mà cần phải sửa chữa dầm của khung xe
- Xe bị hư hỏng nhẹ là loại hư hỏng mà cần phải sửa chữa hay thay thế các tấm vỏ
xe
Hình 1.1 Sơ đồ phân loại mức độ hư hỏng vỏ xe Các phương pháp sửa chứa vỏ xe có thể sơ bộ chia thành 3 loại sau: Phương pháp dùng búa và đe tay, phương pháp vòng đệm hàn và phương pháp xử lý nhiệt
Trang 17Hình 1.2 Sơ đồ các phương pháp sửa chữa vỏ xe
1.2 Yêu cầu của các phương pháp sửa chữa
Những vùng không thể với tới được từ bên trong
- Phần vòm bánh xe của tai sau
- Cửa trước và sau
- Sườn xe dưới
- Trụ đỡ trước, sau và giữa
Tấm ốp trần trước, sau và hai bên Nắp capô và nắp khoang hành lý
- Những tấm bị giãn
- Dùng kỹ thuật gò trên đê quá nhiều
Trang 182 Dụng cụ chuyên dùng, phương tiện bảo hộ và vật liệu an toàn
2.1 Phương tiện bảo hộ và vật liệu an toàn
2.1.1 Các loại dụng cụ an toàn
- Loại nút cắm vào tai
- Loại chụp, chụp lên vành tai
2 Găng tay
2.1 Găng tay cốt tông Bảo vệ tay khỏi các mép sắc hay mạt sắt
của vỏ xe trong quá trình sửa chữa
Làm bằng sợi côt tông
3 Kính bảo hộ
Trang 19hay sơn khi mài Chú ý: Cho dù bạn dùng loại nào, phải chú ý đến giới hạn thời gian định trước
Chọn loại hấp thụ hơi của dung môi hữu
cơ khi dùng dung môi hữu cơ
- Có hai loại chính: Đơn giản nhất
là loại dùng một lần và loại có thể thay được lọc
- Cả hai loại đều có giới hạn về thời gian
5 Giầy bảo hộ Bảo vệ các ngón chân khỏi các vật bị rơi - Các ngón chân được bọc một
tấm kim loại và đế giầy được làm bằng cao su dầy
- Lớp da được bọc bằng vật liệu chống cháy
Trang 212.1.2 Sử dụng các loại dụng cụ an toàn
1 Sửa chữa vỏ xe bằng búa và
đe tay
Sửa chữa chi tiết dạng tấm
bằng búa và đe tay
- Mũ và nút bịt tai
- Kính bảo hộ
- Đồng phục
- Găng tay & giầy bảo hộ
2 Mài màng sơn và gỉ, mài ma
Trang 22Stt Công việc Dụng cụ an toàn Hình ảnh
3 Sửa chữa chi tiết dạng tấm
- Giầy bảo hộ & găng tay
4 Hàn MIG – CO2 - Mũ kỹ thuật viên
Trang 23Stt Công việc Dụng cụ an toàn Hình ảnh
Trang 242.2 Các dụng cụ, thiết bị dùng để sửa chữa thân xe
2.2.1 Dụng cụ, thiết bị sửa chữa
1 Khung kéo nắn Nắn chỉnh thân xe bị
xoắn hoặc uốn cong
2 Xy lanh đẩy thủy lực Đẩy kéo căng các
Trang 253 Máy cắt cầm tay sử
dụng khí nén
Cắt tôn tấm vỏ xe
4 Cƣa tay và kéo cắt tôn Cắt tôn tấm vỏ xe
5 Máy khoan cầm tay
sử dụng khí nén
- Khoan các lỗ để hàn lỗ
- Khoan để cắt tháo rời các mối hàn điểm
Trang 26Stt Tên dụng cụ, thiết bị Mục đích sử dụng Hình ảnh
3 Dụng cụ kẹp giữ cầm
tay
Kẹp giữ các mép tôn tấm khi hàn lỗ
Trang 286 Máy mài quỹ đạo
(loại ngắn)
Mài ma tít hay chất xử lý bề mặt
7 Máy mài quỹ đạo
(loại dài)
Mài ma tít hay chất xử lý bề mặt
8 Dụng cụ mài cầm tay
linh hoạt
Mài các vị trí bề mặt không đồng đều
9 Dụng cụ mài các
form trên bề mặt
Mài ma tít hay chất xử lý bề mặt
10 Dụng cụ mài cầm tay Mài ma tít hay
chất xử lý bề mặt
2.2.7 Dụng cụ cầm tay
Trang 29tạo hình vỏ xe
- Sử dụng khi cần lực lớn
5 Búa đầu tròn - Nắn thẳng hay
tạo hình vỏ xe
- Sử dụng khi cần lực nhỏ
Trang 30các chi tiết nhựa
Sửa chữa các chi tiết nhựa
Trang 313 Sửa chữa vỏ xe bằng dụng cụ cầm tay
Sửa chữa vỏ xe bằng búa và đe tay là một kỹ thuật đã có từ rất lâu Trong phần này chúng ta sẽ thảo luận những điểm cơ bản của kỹ thuật này
3.1 Nguyên tắc dùng búa tay
Nếu dùng búa gõ một tấm thép phẳng cả hai đầu của tấm thép sẽ bị cong lên như trong hình 1.1
Hình 1.3 Biến dạng của tấm thép sau khi gõ búa
Hình ảnh này sẽ trở nên rõ ràng hơn ở hình1.2, khi bề mặt của đầu búa cong hơn Rõ ràng rằng, khi nhìn lên bề mặt đã gõ xong nếu búa có đầu tròn hơn và các vết lõm lớn hơn Do đó, tấm thép biến dạng và cong về phía các vết khía nhỏ hơn Ngược lại đầu búa phẳng hơn, các ngấn sẽ lớn hơn và không có các vết lõm
Hình 1.4 Ảnh hưởng của bề mặt đầu búa lên tấm thép sau khi gõ búa
Thông thường búa và đe cầm tay được dùng cho sửa chữa vỏ xe, nhưng ở những chỗ khó với tới, công việc sửa chữa được thực hiện bằng các dụng cụ nậy thay cho đe
Trang 32tay Trong quá trình sửa chữa vỏ xe ta thường dùng búa có đầu nhẵn, phẳng hơn Mặt khác, đe cầm tay hay dụng cụ sửa chữa vỏ phải có mặt cong giống hay nhỏ hơn phần
vỏ xe đang sửa chữa Không được đặt đe tay phẳng lên một tấm có bề mặt cong bởi các mép của đe tay sẽ để lại các vết hằn trên bề mặt tấm thép Độ cong của bề mặt đe tay phải xấp xỉ 80% độ cong ban đầu của tấm vỏ xe
3.2 Lựa chọn dụng cụ
Thông thường búa và đe cầm tay được dùng cho sửa chữa vỏ xe, nhưng ở những chỗ khó với tới, công việc sửa chữa được thực hiện bằng các dụng cụ nậy thay thế cho đe tay Trong hình 1.5 là một số loại búa, đe tay và dụng cụ nậy thông thường
Hình 1.5 Một số loại búa, đe tay và dụng cụ nậy thông thường
Nên sử dụng búa có bề mặt nhẵn, phẳng Mặt khác, đe cầm tay hay dụng cụ vỏ phải có bề mặt cong giống hay nhỏ hơn phần vỏ xe đang sửa chữa Không được đặt đe tay phẳng lên một tấm có bề mặt cong bởi vì các mép của đe tay sẽ để lại các vết hằng trên bề mặt tấm thép Độ cong của bề mặt đe tay phải xấp xỉ 80% độ cong ban đầu của tấm vỏ xe
Trang 33Hình 1.6 Sự lựa chọn đe tay
3.3 Bảo dưỡng búa và đe tay
Do búa và đe tay ảnh hưởng trực tiếp đến vỏ xe, nên bề mặt của chúng phải được giữ tròn và nhẵn Nếu bề mặt của búa bị xước, nứt, nó có thể tạo ra các vết gờ trên vỏ xe
Hình 1.7 Ảnh hưởng của bề mặt búa lên bề mặt vỏ xe
Vì vậy, búa và đe tay được tạo hình lại theo các bước sau:
Trang 34Hình 1.8 Thao tác kẹp lên Ê tô
Hình 1.10 Thao tác khi dũa
Đe tay phải đƣợc bảo dƣỡng theo cách sau:
Trang 35Hình 1.11 Bề mặt đe tay sau khi bảo dưỡng
3.4 Kỹ thuật gõ trên đe và gõ ngoài đe tay
Sửa chữa vỏ xe bằng búa và đe tay được chia thành hai kỹ thuật cơ bản Một loại được gọi là gõ trên đe và loại kia được gọi là gõ ngoài đe Trong quá trình sửa chữa, một kỹ thuật viên kinh nghiệm dùng cả hai phương pháp này tùy theo tấm vỏ xe
bị hỏng Chúng ta sẽ xem xét hai kỹ thuật này trong hình vẽ sau đây
Hình 1.12 Kỹ thuật gò trên đe tay
Kỹ thuật gõ trên đe là đặt đe tay lên trùng với điểm gõ búa Đe được đặt vào bề mặt bên trong tại điểm cao nhất trên tấm vỏ xe đồng thời dùng búa để gõ vào bề mặt bên ngoài tại cùng một vị trí Như trong hình vẽ bên trái, chu vi của điểm cao nhất trên tấm thép phải tiếp xúc với đe Kỹ thuật gõ trên đe thường được dùng để sửa chữa chỗ
bị lõm nhẹ sau khi vết lõm lớn đã được sửa chữa bằng kỹ thuật gõ ngoài đe
Kỹ thuật gõ ngoài đe là đặt đe tay lệch ra khỏi vùng gõ búa Đe tay được đặt tại điểm thấp ở mặt bên trong của tấm thép trong khi dùng búa gõ vào điểm cao hơn Nếu bạn cố gõ vào điểm cao mà không đặt đe ở phía dưới thì khó làm cho chỗ lồi lên xẹp xuống, do chuyển động của tấm thép làm cho búa bị nẩy lên Bằng cách đặt đe ở bên trong, tấm thép sẽ không bị nẩy lên cho phép điểm lồi lên xẹp xuống dưới tác dụng gõ búa Kỹ thuật gõ ngoài đe được dùng để sửa chữa các chỗ lõm trên diện tích rộng
Trang 36Hình 1.13 Kỹ thuật gò ngoài đe tay
4 Qui trình sửa chữa thân vỏ xe bằng búa và đe tay
Hình 1.14 Quy trình sửa chữa thân vỏ xe
4.1 Đánh giá mức độ hư hỏng
Trước khi bắt đầu việc sửa chữa phải đánh giá mức độ hư hỏng rồi sau đó quyết định phương pháp sửa chữa Thông thường có 3 phương pháp để đánh giá mức độ hư hỏng
Trang 374.1.1 Đánh giá bằng mắt
Xem xét sự phản xạ của ánh sáng đèn huỳnh quang trên vỏ xe để đánh giá mức độ hư hỏng và biến dạng Điều quan trọng là kiểm tra vùng hư hỏng và các chi tiết xung quanh nó trong giai đoạn này, bởi vì sẽ rất khó khăn để đánh giá chính xác hư hỏng khi việc sửa chữa đã bắt đầu Nếu bắt đầu sửa chữa từ thời điểm này, bề mặt sơn có thể bị ảnh hưởng
Hình 1.15 Đánh giá hư hỏng vỏ xe bằng mắt
Trang 384.2 Tháo tấm cách âm khỏi bề mặt bên trong
- Tháo các tấm cách âm có tác dụng nhƣ một lớp đệm, để sao cho đe tay hay dụng cụ nạy có thể tiếp xúc trực tiếp với bề mặt bên trong
4.3 Sửa chữa vỏ xe bằng búa và đe tay
4.3.1 Cách cầm búa và đe tay
4.3.1.1 Cầm búa
Trang 40Hình 1.20 Kỹ thuật chuyển động lắc khi gõ búa
4.3.2.2 Chuyển động gõ
Hình 1.21 Kỹ thuật chuyển động gõ búa
- Nếu cầm búa và gõ đúng thì sẽ để lại các dấu đều trên bề mặt vỏ xe nhƣ hình 1.14a
Hình 1.22 Các vết búa trên bề mặt tấm khi gõ búa
4.3.3 Sửa chữa vỏ xe bằng kỹ thuật gõ búa ngoài đe và trên đe tay
4.3.3.1 Sửa chữa vỏ xe bằng kỹ thuật gõ búa ngoài đe tay