nghiên cứu y học Nghiên cứu hiệu quả điều trị tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt bằng kỹ thuật laser phóng bên

1.1.3.Các bi n ch ng c a t ng sinh lành tính tuy n ti n li t TSLTTTLăcóăth ăgâyăm tăs ăbi năch ngăt ănh ăđ năn ngă nhăh ngă ch tăl ngăs ng:ăbíăđáiăc p,ăbíăđáiăkhôngăhoànătoàn- m nătínhă

TSLTTTLăgâyăraăr iălo năti uăti n và các bi năch ngă nhăh ngăt iă

ch tăl ngăs ngăc aăb nhănhân.T iăchâuăÂuăvàăM ,ăTSLTTTL làăb nhăcóăs ă

l ngăph uăthu tănhi uăth ăhaiă ănamăgi iăl nătu i[1]

Hi nă nay cóă nhi uă ph ngă phápă đ ă đi uă tr ă cácă r iă lo nă ti uă ti nă doăTSLTTTL gây ra, trongăđóăăph uăthu tăn iăsoiă(trasurethral resection prostate-TURP) đ că coiă làă đi uă tr ă ắtiêuă chu n vàngẰ trongă cană thi pă ngo iă khoa,

gi măthi uănhi uătaiăbi nănguyăhi m;ătuyănhiênăv năcóăm tăs ăbi năch ng,ăkhóă

ch uăchoăb nhănhânăvàăm tăs ăb nhănhânăcóănhi uăb nhăm căkèmăcóăth ăgâyăkhóăkh năchoăquáătrìnhăcanăthi p[1],[5],[6]

Nh mătìmăcácăph ngăphápăcanăthi păcóăhi uăqu ămàăh năch ăđ căcácă

bi năch ngăvàăkhóăch uăchoăb nhănhânăcácănhàăkhoaăh căđưăc ăg ngătìmăcácă

ph ngăphápăcanăthi păítăxâmăl n,tuy nhiên m tăs bi năphápăc ngăch ăgi iăquy tăt măth iăho căm tăph nătìnhătr ngăt căngh năđ ngăti uăvàăcóăm tăs ă

ph ngăphápăth tăb iăngayăsauăm tăth iăgianănghiênăc uăvàăc năthêmănh ngă

k ă thu tă khácă hi uă qu ă h n,ă cóă th ă thayă th ă choă ph uă thu tă n iă soiăTURP[1],[6],[7] T ănh ngăn mă80ăc aăth ăk ă20ănhi uătácăgi ătrênăth ăgi iăđưă nghiênă c uă ápă d ngă cácă thi tă b ă s ă d ngă tiaă laserđ ă đi uă tr ă

kh ăn ngăgâyăbayăh iăt ăch căr tăt tănh ngăkh ăn ngăc mămáuăkémănh ăd iă

b că sóng trên 1385nm,ă cóă lo iă b că sóngă cóă kh ă n ngă c mă máuă r tă t tă

nh ngăkh ăn ngăc tăđ tăl iăkémănh ăd iăb căsóngăd i 532nm[8],[9] Câu

h iăđ tăraăchoăcácănhàăkhoaăh călàăv iăb căsóngănàoăthìăcóăth k tăh păt t hai

kh ăn ngăc mămáuăvàăc tăđ tăt ăch c; quaăth cănghi m cácătácăgi ăđưăch ngăminhă đ că t iă gi iă b că sóngă xungă quanhă 980nmă cóă th đ t hai yêu c uătrên[9],[10] Cácănghiênăc uăchoăth y k ăthu tălaserăphóngăbênăgâyăbayăh iă

v iă ngu nă phátă diodeă và b că sóngă 980nmă cóă hi uă qu ă t tă trongă đi uă tr TSLTTTL trênăcácăm tăsau:ălàăcanăthi păítăxâmăl n, c mămáuăr tăt t, choăk tă

qu ăt t,ăh năch ăđ cănhi uătaiăbi năvàăbi năch ngăn ng,ăgi măthi uăth iăgiană

n mă vi n, phùă h pă choă nh ngă b nhă nhână caoă tu iă cóă nhi uă b nhă m c kèm[11],[12],[13],[14],[15] V iă nh ngă uă đi mă đó, b nhă vi n Lão khoa

Trungă ngăquy tăđ nhăl aăch năk ăthu tălaserăphóng bên diode 980nm gây bayăh i ápăd ngăchoăđi uătr ăb nhăTSLTTTL.ă ăcóăth ă ng d ngăk ăthu t này trong đi uătr ăTSLTTTL t iăVi tăNam,ăchúngătôiăti năhànhănghiênăc uăđ ătài: ắNghiênăc uăhi uăqu ăđi uătr ăt ngăsinhălƠnhătínhătuy năti năli tăb ngă

k ăthu tălaserăphóngăbên” v iăcácăm cătiêuăsau:ă

1 Nh n xét đ c đi m lâm sàng và c n lâm sàng c a b nh nhân t ng sinh lành tính tuy n ti n li t đ c đi u tr b ng k thu t laser phóng bên

2 ánh giá k t qu đi u tr t ng sinh lành tính tuy n ti n li t b ng k thu t

laser phóng bên

CH NGă1

T NGăQUANăTÀIăLI U 1.1.ă iăc ngăv ăb nhăt ngăsinhălƠnhătínhătuy năti năli t

1.1.1 Vài nét v gi i ph u tuy n ti n li t

ăng iătr ngăthành,ătuy năti năli tă(TTL)ăn ngăkho ngă20g,ăcóăd ngăhìnhăthápăđ oăng căhayăhìnhăqu ălê,ăđ nhă ăd iăvàăn nă ătrênăliênăt căv iăc ăbàngăquang.ăCaoătrungăbìnhă30ămm,ăr ngă40ămm,ădàyă25mm.ăV ătríăvàăhìnhăth ăngoài:ăTTLăn măngayăsauăd iăkh pămu;ătrênăhoànhăch uăhông;ătr căbóngă

tr cătràng;ăd iăbàngăquang,ăômăb căquanhăni uăđ oăsau.ăTTLăđ căchiaălàm 3ăthùy:ăthùyăph iăvàăthùyătráiăđ căng năcáchănhauăb iăm tărưnhă ăm tăsau,ăthùyăth ăbaăg iălàăthùyăgi aăho căeoăTTLăn măgi aăni uăđ oăvàă ngăphóngătinh[16],[17]

Hình 1.1 Hình c t đ ng d c gi a, th hi n m i quan h TTL v i các c u trúc trong khung

ch u(Ngu n: Frank H Netter (2012) Atlas gi i ph u ng i (Atlas of human anatomy), Nhà xu t

b n Y h c, Hà n i,346.)[18]

1.1.1.1 Gi i ph u liên quan

-Haiăm tăbênăl iăliênăquanăv iăngáchătr căc aăh ăng iătr cătràng

-N năápăv iăc ăbàngăquang,ăchiaălàmă2ăph n:ăph nătr căhayăph năni uă

đ oă bàngă quangă liênă quană t iă c ă bàngă quang,ă cóă cácă th ă c ă d că c aă bàngăquangăt aăxu ng.ăPh năsauă– ph năsinhăd căliênăquanăt iă2ătúiătinhă

- nhăd ngătròn.ăTuy năđ căxuyênăquaăt ăn năt iăđ nhăb iăni uăđ oătuy năti năli t.ăM iăđ uăđo năni uăđ oănàyăđ căbaoăquanhăb iă1ăc ăth t:ăt iă

ch ă n iă v iă c ă bàng quang-c ă th tă tr n;ă ph nă ă đ nhă TTL-c ă th tăvân[19],[20]

1.1.1.2 Gi i ph u c u trúc bên trong:

McNealăchiaăTTLăthànhă4ăvùngăkhácănhauăcóăýăngh aăriêngăbi tănhauă

v ăhìnhăthái,ăch căn ng,ăc ngănh ăb nhălý:ăvùngămôăđ măs i-c ătr c,ăvùngă

ngo iăvi,ăvùngătrungătâm,ăvùngăchuy năti p M iăvùngăti păxúcăv iăm tăph nă

nh tăđ nhăc aăni uăđ oătuy năti năli t,ălàăm căgi iăph uăđ ăxu tăphátăt ăđóămàă

nh ngă vùngă khácă nhauă cóă th ă đ că xácă đ nh,ă m iă vùngă cóă c uă trúcă vàă xuă

h ngăm căb nhălýăkhácănhau.ăChìaăkhóaăc aăcáchăchiaănàyălàăv ătríăni uăđ oă

g păgócă35°chiaăđo năni uăđ oăTTLăthànhăhaiăn aăb ngănhauălàăđo năg năvàă

đo năxa.ă ănúiălàăm tăph năc aăđo năni uăđ oăxaăvàălàăch ăphìnhăraăt iăv ătríă

ni uăđ oăg păgóc

(1)Vùng mô đ m s i-c tr c:Mô đ m x -c tr c là m t l p dày ph

toàn b m t tr c c a tuy n ti n li t, g m các th c tr n bao quanh ni u

đ o g n ch th t h p l i c a bàng quang Chúng đan nh p v i nh ng th c

c a c th t trong và c a l p c bàng quang, n i mà chúng b t ngu n Mô

đ m x -c chi m t i m t ph n ba t ng kh i l ng c a tuy n ti n li t nh ng

không ch a các mô tuy n

(2)Vùng ngo i vi:chi m kho ng 70% th tích c a TTL bình th ng, là

vùng TTL bao l y vùng chuy n ti p và vùng trung tâm t i ph n đáy tuy n và

ph n TTL xung quanh đo n ni u đ o xa Kho ng 70-75% carcinoma tuy n

c a TTL x y ra vùng này và đây c ng là v trí hay có tân sinh trong th ng

mô, ngoài ra viêm m n tính TTL, tuy n teo đét c ng th ng g p t i đây, t ng

s n lành tính ít g p vùng này

(3)Vùng trung tâm: chi m kho ng 25% th tích TTL bình th ng, có

d ng hình nón đ o ng c, ôm l y hai ng d n tinh và tr i dài t đáy đ n đ nh

c a TTL t i v trí núi Các ng vùng trung tâm đ vào ch l i c a núi, g n

v i l c a ng phóng tinh Khi có t ng s n lành tính t i vùng này th ng gây che l p đ ng ra và c n tr l u thông c a ni u đ o Kho ng 10% carcinoma tuy n c a TTL x y ra t i vùng này

(4)Vùng chuy n ti p:chi m kho ng 5% th tích tuy n ti n li t bình

th ng, n m xung quanh đo n ni u đ o g n, g m hai thùy nh n m hai bên

ni u đ o Các ng d n vùng chuy n ti p đ vào thành sau bên c a ni u đ o,

g n v i góc ni u đ o T ng s n TTL ch y u x y ra vùng này, vì liên quan

m t thi t v i ni u đ o nên khi có t ng s n s làm cho ni u đ o dài ra, d t l i

và cong d n đ n c n tr l u thông Carcinoma tuy n c a TTL t i vùng này chi m kho ng 15-20% Vì liên quan tr c ti p đ n ni u đ o nên lý gi i hi n

t ng chèn ép ni u đ o trong b nh TSLTTTL

(5)V bao TTL: không ph i là v bao th t, đ c hình thành do s dày lên c a mô đ m s i- c c a vùng ngo i vi V bao ph h u h t m t sau bên

c a TTL Nh ng nang tuy n t n cùng c a vùng ngo i vi và vùng trung tâm có

th ra đ n t n l p v bao này, trong khi nh ng nang tuy n t n cùng c a vùng

Hình 1.2 Phân vùng gi i ph u tuy n ti n li t theo McNeal(Ngu n:Benjamin I Chung et al

(2012) Anatomy of the Lower Urinary Tract and Male Genitali, Campbell Walsh Urology, tenth

edition, Elsevier Saunders, Philadelphia, 58.)[19].

Hình 1.3 ng m ch cung c p choTTL (TTL t ng sinh) (Ngu n: Frank H Netter (2012) Atlas gi i ph u ng i (Atlas of human anatomy), Nhà

xu t b n Y h c, Hà n i, 383)[18]

Hình 1.4 H th ng t nh m ch tuy n ti n li t và vùng ch u (Ngu n: Benjamin I Chung et al.(2012) Anatomy of the Lower Urinary Tract and Male

Genitali Campbell Walsh Urology, tenth edition, Elsevier Saunders, Philadelphia, 46)[19]

1.1.2 C ch b nh sinh và d ch t h c

Nguyênănhânăgâyăb nhăchoăt iănayăch aărõăràng,ăng iătaănh năth yă

tu iătácăvàăr iălo nămôiătr ngăn iăti tă ăng iăcaoătu iăcóăvaiătròăquană

tr ngătrongănguyênănhânăgâyăb nh.ăCácănhàăni uăkhoaăđ uăth ngănh tălà testosteroneă cóă vaiă tròă quy tă đ nhă trongă c ă ch ă b nhă sinhă c aă TSLTTTL.ăTestosteroneă d iă tácă d ngă c aă enzymeă 5ă alpha-reductaseă chuy nă thànhădihydrotestosteroneă (DHT),ă DHTă cóă tácăd ngă tr că ti pă lênăs ă phátătri nă vàă

t ngăsinhătuy năti năli t.ăNgoàiăra,ăs ăthayăđ iătrongăt ăs ăgi aătestosterone và

estrogeneă ă ng iă caoă tu i,ă testosteroneă trongă máuă gi mă d nă trongă khiăestrogeneăl iăt ngălên,ălàmăt ngăt ăl ăcácăth ăth ăđ iăv iăandrogene,ăcùngăv iăcácă y uă t ă t ngă tr ngă (Fibroblastă Growthă Factor)ă đóngă vaiă tròă quană tr ngătrongănguyênănhânăb nhăsinhăc aăTSLTTTL[23],[24],[25]

B nhăTSLTTTLăphát tri năquaăcácăgiaiăđo n:ă(1)ăgiaiăđo năt năth ngă

trênăviăth (t ngă ngăv iăthu tăng :ăt ng sinh lành tính TTL-Benign prostatic

hyperplasia-BPH: đ c ch n đoán thông qua xét nghi m gi i ph u b nh lý

ngh n do tuy n ti n li t lành tính -Benign prostatic obstruction-BPO: x y ra

b i s chèn ép ni u đ o do t ng sinh lành tính TTL ho c do TTL l n lành

tính)[26]

TSLTTTL là nguyên nhân th ngăg pănh tăgâyăh iăch ngăđ ngăni uă

d i Khi TTLt ngăs năgâyăchènăépăni uăđ oăvàăc ăbàngăquang trongăđóăvùng chuy năti p t ngăth ătíchălàmăchoăni uăđ oădàiăra,ăd tăl iăvàăcongăd năđ năc nă

tr ăl uăthôngvà/ho c vùng trung tâm t ngăs năgâyăcheăl păđ ngăraăvàăc nătr ă

l uăthôngăc aăni uăđ o (gâyăraăt căngh năc ăh c c nătr ăđ ngăraăni uăđ oăvàă

c ă bàngă quang) TTL baoă g mă nhi uă s iă c ă tr n,ă collagenă vàă môă tuy n.ă

Nh ngăs iăc ătr nătrongămôăvàătrongăbaoătuy năti năli tăvàăc ăbàngăquangă

ch uă s ă đi uă khi nă c aă h ă adrenergică vàă h ă cholinergică đ că bi tă làă alpha1ăadrenergic.ăKhiăcóăs ăthayăđ iăt ăl ăgi aăcácăs iăc ătr n,ăcollagenăvàămôătuy nă

s ăgâyăraăkíchăthíchăh ăth năkinhăgiaoăc măadrenergicăgâyăcoăth tăc ăd năđ năgâyăt căngh năđ ngăh c c nătr ăđ ngăraăni uăđ oăvàăc ăbàngăquang Chính

t căngh năđ ngăraăbàngăquang (baoăg măt căngh năc ăh căvà/ho căt căngh nă

đ ngăh c) đưălàmăchoăcoăbópăc aăbàngăquangăkhôngă năđ nh,ăd năđ năphátătri năquáăs n,ăphìăđ iăvàăl ngăđ ngăcollagenăc aăbàngăquang Giaiăđo nămu nă

h năd năđ năt năcùngăth năkinhă ăc ăgi m,ăcácăs iăc ăbàngăquangăbi năđ iăthànhăcácăs iăt oăkeo,ăthànhăbàngăquangăgiưnăm ngăm tătr ngăl c,ăd năđ năbàngăquangăm tăđiăph năx ăt ngăn căti uăbìnhăth ngăvàăgi măđiăs ăđànăh iă

c aămôăbàngăquang.ăCácăy uăt ăc nătr ăđ ngăraăni uăđ oăvà/ho căsuyăgi mă

coă bópă c aă bàngă quangă s ă gâyă nênă cácă r iă lo nă ti uă ti nă vàă cácă bi nă

ch ng[6],[27]

Cácănghiênăc uăv ăt năsu tăm căb nhăt iăVi tăNamăt ngăt ănh ăcácăbáoăcáoăn căngoài,ăchoăth yăt ăl ăb nhăTSLTTTLăkho ngă60%ănamăgi iătrênă 50ă tu i,ă t ă l ă t ngă d nă theoă tu iă đ tă đ nhă 88%ă ă l aă tu iă trênă 90.ăTrongăđóăt ăl ăcóătri uăch ngăr iălo năti uăti năt ăv aăđ năn ngăcóăth ăx yăraă ă13%ăđ nă56%ănamăgi iătrênă70ătu i[3],[28],[29]

1.1.3.Các bi n ch ng c a t ng sinh lành tính tuy n ti n li t

TSLTTTLăcóăth ăgâyăm tăs ăbi năch ngăt ănh ăđ năn ngă nhăh ngă

ch tăl ngăs ng:ăbíăđáiăc p,ăbíăđáiăkhôngăhoànătoàn- m nătínhă(n căti uăt nă

d ă>100ml),ătúiăth aăbàngăquang,ăs iăbàngăquang,ăđáiăra máu,ăviêmătuy năti nă

li tăc păvàăm nătínhădoăviăkhu n,ăviêmăbàngăquang,ănhi măkhu năhuy t,ătràoă

ng căn căti uăbàngăquang-ni uăqu n n ngăh nălà suyăth nădoăviêmăb ăth

b nhănhânătrongăthángătr c Thangăđi mănàyătr ăthànhăm tăthôngăs ădùngăđ ă

theoădõiăs ăthayăđ iăc aătri uăch ngăquaăth iăgianăho căsauăm tăcanăthi p.ăánhăgiáăđ ăn ngăc aătri uăch ngăb ngăthangăđi măIPSSălàăm tăph năquană

tr ngăc aăđánhăgiáăbanăđ uăcóăgiáătr ăr tăl nătrongăvi căch ăđ nhăđi uătr ,ătiênăđoánăvàătheoădõiăs ăđápă ngăv iăđi uătr ă

ánhăgiáăch tăl ngăs ngă(Qol)ăth căch tălàăcâuăh iăth ă8ăc aăthangăđi măIPSS,ăđánhăgiáăs ă nhăh ngăc aătri uăch ngăr iălo năti uăti năđ năch tăl ngă

th ăTTLăcóăth ălà:ăTTLăkhôngăcânăx ng,ăcóăm tăđ ăc ngăh năbìnhăth ng,ăcóă

th ălàăm tăđi măc ngăkhuătrúăcóămôătuy năbìnhăth ngăbaoăquanh,ăc ngăcóă

th ălàătoànăb ătuy năthànhăm tăkh iăm pămôăkhôngăđ uănh ngăcùngăm tăđ ă

c ngănh ănhau.ăTheoăkhuy năcáoăc aăH iăti tăni u-th năh căVi tăNam,ăHi pă

h iăni uăh căM ,ăChâuăÂuăthìăth măkhámătr cătràngălàăb tăbu căđ ăđánhăgiáăcácă đ că đi mă c aă TTL:ă kíchă th c,ă b ă m t,ă m tă đ ,ăgi iă h nă c aă TTLă v iăxung quanh[1],[26],[29]

1.1.4.3 Kháng nguyên đ c hi u tuy n ti n li t (PSA)

Khángă nguyênă đ că hi uă c aă tuy nă ti nă li tă (PSA-prostatic speciffic antigen)ălàăm tăproteinămangătínhăkhángănguyênăđ căcácăt ăbàoăbi uămôăch ă

ti tăTTLăti tăraăvàăđ căbàiăti tăvàoăcácă ngăviăqu nătuy n,ăsauăđóăph năl năđ ăvàoătinhăd chăquaă ngăd nătinh,ăph nănh ăti tăvàoăhuy tăthanhăvàăd chăb chăhuy t.ăPSAăt ngătrongăungăth ăTTL,ăt ngăsinhălànhătínhăTTL, viêm TTL, sau

cácăth ăthu tă(soi bàng quang, đ t thông ni u đ o, xoa bóp TTL, sau sinh thi t

TTL trong vòng 4 tu n, sau xu t tinh trong vòng 48h ).ăPSAăgi măkho ngă

50%ăkhiădùngăthu că căch ă5alpha- reductaseăv iăth iăgianădùngăliênăt cătrênă

6 tháng[25],[33],[34]

Hi năcònănhi uătranhăcưiăv ăng ngăPSAăhuy tăthanhătrongăvi că xác

đ nhăt ngăsinhălànhătínhăTTLăhayăungăth ăTTL.ăXácăđ nhăng ngăPSAăhuy tăthanhăđ ăgi măt ăl ăt ăvongădoăungăth ăđ ngăth iăgi măđ cănh ngătr ngă

h păsinhăthi tăTTLăkhôngăc năthi tălàănhi măv ăđ căđ tăra.ăWrightăvàăc ngă

s ă(2002) th yăng ngăPSAă<ă4ng/mlăgiúpăphátăhi nănhi uătr ngăh păungă

th ăh nănh ngălàmăgiaăt ngăcácătr ngăh păsinhăthi tăkhôngăc năthi t.ăCarteră(1999)ăth yăr ngăm căPSA=4ng/mlănênăđ căs ăd ngălàmăm căđ ăt măsoátăungă th ă TTL.ă Ngoàiă raă PSAă cònă giúpă theoă dõiă ti nă tri nă c aă

b nh[35],[36],[37]

Ch ăs ăPSAăc aăng iăVi tăNamăth ngăcaoăh năcácănghiênăc uăc aă

th ăgi i, cóăth ădoăhayăg păhi năt ngănhi măkhu n.ăNênăs ăd ng:ăt ăl ăPSAă

t ădo/PSAătoànăph năv iăm că< 0,2 và/ho căt ătr ngăPSAă(PSA/ăth ătíchăTTLătrênăsiêuăâmăđ uădòătr cătràng)ăv iăm că≥ăă0,15ng/ml/g và/ho căăt căđ ăPSAă

>0,75ng/ml/n mă đ ă ch ă đ nh sinhă thi tă choă nh ngă đ iă t ngă cóă PSAă t ă 10ng/mlămàăkhôngăcóăt năth ngănghiăng ătrênăth mătr cătràngăvàăsiêuăâmă

4-đ uădòătr cătràng.PSAănênă4-đ căs ăd ngăchoănamăgi iăcóăh iăch ngă4-đ ngă

ti uăd iăvà tiênăl ngăs ngătrênă10ăn m[29],[32],[38]

PSAăhuy tăthanhă≤ă4ng/mlăđ căcoiălàăắbìnhăth ngẰ.ăXétănghi măPSAăkhôngănênăth căhi năsàngăl cănh ngăch ăđ nhăchoăb nhănhânănh păvi nănghiădoăt ngăsinhălànhătínhătuy năti năli t,ăvàăkhi:

- PSA<4 ng/ml ti păt cătheoădõivàăth ăl iăPSAăm iă2ăn m

- PSA 4-10ng/mlăthìăth ăt ăl ăPSAăt ădo/toànăph n:

+ăN uăt ăl ă<20%:ăsinhăthi tătuy năti năli tăquaătr cătràng,ăn uăk tăqu ăsinhăthi tălo iătr ăungăth ătuy năti năli tăthìătheoădõiăPSAă1l n/n m

+ăN uăt ăl ăPSAăt ădo/toànăph nă≥ă20% thì theoădõiă1l n/n m

- PSAă>10ng/ml,ăch ăđ nhăsinhăthi tăTTLăquaătr cătràngăd iăh ngăd năsiêu âm[26],[39]

1.1.4.4 Siêu âm tuy n ti n li t và đo th tích n c ti u t n d

M căđíchăđ ăđánhăgiáăkíchăth c,ăhìnhăd ng và quan sát mô TTL Các

ph ngăphápăhi năhayădùng:ăsiêuăâmăTTL quaăthànhăb ng, siêu âm TTL đ uădòătr cătràng.ăTrongăth căhànhălâmăsàngăthìăph ngăphápăsiêuăâmăTTL b ngă

đoăb ngăph ngăphápăsiêuăâmălàăm tăy uăt ătiênăl ngăk tăqu ăđi uătr ăvàăg iăýăph ngăphápăđi uătr ăNgoàiăraăsiêuăâmăgiúpăkh oăsátătoànăb ăh ăth ngăti tă

ni u[6],[17],[22],[40]

Th ătíchăn căti uăt năd ă(NTTD)ătrênăsiêuăâmălàăph ngăphápăđ nă

gi n,ăchínhăxácăvàăkhôngăxâmăl n,ătuyănhiênăcóăs ăbi năthiênăr tăl năgi aăcácă

l năđoătrênăcùngăm tăb nhănhân.ăCácănghiênăc uănh năth yănh ngăth ătíchăNTTDăl nă(trênă200ml)ăch ngăt ăcóăs ăr iălo năch căn ngăbàngăquangăvàăd ăbáoăkhôngăđápă ngăthu năl iăv iăđi uătr ăHi năch aăcóăm tăng ngăc ăth ă

l ngă NTTDă choă quy tă đ nhă đi uă tr ă Th ă tíchă NTTDă trênă siêuă âmă <30mlă

đ căcoiălàăbìnhăth ng[1],[26],[40]

1.1.4.5ăCh păc tăl păviătínhăvàăc ngăh ngăt

Ch păc tăl păviătínhăvàăc ngăh ngăt cóăgiáătr ăcaoătrongăxácăđ nhăkh iă

l ngăTTL,ăđánhăgiáăcácăb nhălýăk tăh pănh ăungăth ăbàngăquang,ăbi năch ngă

c aăb nh TSLTTTL (giưnăđàiăb ăth n,ăgiưnăni uăqu n,ăs i bàng quang) C ngă

h ngăt ăv iămáyăt ăl căcaoăcònăcóăkh ăn ngăxácăđ nhăkh iăb tăth ngătrong tuy năkhiămàăv ăbaoătuy năv năcònănguyênăv n và choănh ngăhìnhă nhătheoăkhôngă giană baă chi u,cùngă v iă xétă nghi mă PSAă huy tă thanhă vàă th mă khámăkhác giúp đ nhăh ngăsinhăthi tăđúngăm cătiêu,ăđ căbi tăcácăt năth ngănh ă

v trí khó làm t ngăthêmăkh ăn ngăt măsoátăungăth ătuy năti năli tăvàăđ nhă

h ngăchoăch ăđ nhăsinhăthi tăl păl i.ăTuyănhiênăch păc ngăh ngăt vàăch pă

c tăl păviătínhcó giáăthànhăđ t vàăkhôngăph iătuy năb nhăvi nănàoăc ngăđ cătrangăb [5],[41],[42]

1.1.4.6 Kh o sát l u l ng dòng ti u và ni u đ ng h c

o l uăl ngădòngăti uănênăđ căti năhànhănh ăm tăxétănghi măth ngăquyă ăph năl năb nhănhânăb ăTSLTTTL.Ph ngăphápănàyăch ăcóăgiáătr ăch năđoánăt căngh n khiăl ngăn căti uăm iăl năđiăđ că≥ă150ml.ăThôngăs ăquană

tr ngănh tălàăl uăl ngăđ nhădòngăti uă(Qmax),ănóăg iăýăxácăsu tăt căngh n.ă

L uă l ngă đ nhă dòngă ti uă >15ml/giâyă g iă ýă ch aă t că ngh n,ă giáă tr ă t ă 15ml/giây là t că ngh n trung bình,ă giáă tr ă <10ml/s là t că ngh n

10-n 10-ng[5],[26],[40]

oăl uăl ngăđ nhădòngăti uăkhôngăth ăphânăbi tăgi aănguyênănhânădoă

t căngh năni uăđ oăhayăch căn ngăc ăchópăbàngăquangăy u,ăvìăch căn ngăc ăchópăbàngăquangăy uăc ngăcóăth ăgâyăgi mădòngăni u.ăC năcóăph ngăti nă

kh oăsátăthêmăcácăch ăs ăápăxu tă– l uăl ng vàăápăl căni uăđ oă(ni uăđ ngă

h c).ă Ph ngă phápă đoă ápă xu tă – l uă l ngă choă bi tă ápă su tă c ă chópă bàngăquangă ăth iăđi măl uăl ngăc căđ iă(l uăl ngăđ nhădòngăti u).ăCh ănênăth că

hi nă ă nh ngă đ iă t ngă nghiă ng ă cóă m tă s ă b nhă lýă bàngă quangă kèmătheo[5],[26],[40]

1.1.4.7 Các xét nghi m khác:

- N ngăđ ure và creatinin huy tăthanh làăxétănghi mănênălàmătrongăch năđoánăTSLTTLăđ ăđánhăgiáăch căn ngăth n,ătrongăđóăcreatininăhuy tăthanhăph năánhăkháăchínhăxácătìnhătr ngăch căn ngăth n[5],[26]

- Xétănghi măn căti u:ăphânătíchăn căti uănh măxácăđ nhăs ăb ătìnhătr ngănhi mă khu nă ti tă ni u (nitrite,ă b chă c uă ni u)ă làă xétă nghi mă nênă làmă trongă

ch năđoánăTSLTTTL.ăC yăn căti uăth căhi nătrongătr ngăh păc năxácăđ nhănhi măkhu năti tăni u, đ nhădanhăviăkhu n vàăs ănh yăc măc aăviăkhu năv iăkháng sinh Tiêu chu nănhi măkhu năti tăni uăg m:ă(1) s có m t b ch c u đa

tuy năti năli tăkhiăđiăti uăb ăkéoădàiăraăvàăb ăchènăépăb ăhaiăthùy bên có hình

l iăki m;ătúiăth aăbàngăquang,ăs iăbàngăquang ) tuyănhiênăhi năítădùngăvìălàăxétănghi măxâmăl n,ăch uăh păth ăXquang,ănguyăc ăd ă ngăho căsuyăth năkhiătiêmăthu căc năquang.ăXuăh ngăhi nănayă ngăh ăvi cădùngăsiêuăâmăh năch păUIVăđ ăkh oăsátăhìnhă nhăđ ngăni uătrênăvìăkh oăsátăt t,ăkhôngăxâmăl n,ăgiáăthànhăth p[5],[41]

- N iăsoiăni uăđ oăvàăbàngăquang:ăkhôngăph iălàăxétănghi măth ngăquyđ ă

ch năđoánăTSLTTTLăvìăcóănguyăc ănhi măkhu n,ăch ăth căhi n khiănghiăng ăcóăb nhălýăkhác kèm theo ăbàngăquangăvàăni uăđ oănh :ăuăbàngăquang,ăh pă

ni uăđ oăho căx ăh păc ăbàngăquang ă[1],[26]

1.1.5.ăCh năđoánăt ngăsinhălƠnhătínhătuy năti năli tă

1.1.5.1 Ch n đoán xác đ nh: d a vào lâm sàng và c n lâm sàng:

- Cóăh iăch ngăr iălo năti uăti n:ăbi uăhi nătrongăhaiănhómătri uăch ngăt căngh năvàăkíchăthíchăđ ngăti u,ăbaoăg măcácătri uăch ng:ăđáiăg p,ăđáiănhi uă

l năc ăngàyăl năđêm,ăđáiăkhóătiaăn căti uăy u,ăđáiăng tăquưng,ăđáiăkhôngăh tăbưi,ăđáiăr ,ăph iăr năg ngăs căm iăb tăđ uăđiăti u;ăcácătri uăch ngăđ căl ngăhóaăb ngăthangăđi mătri uăch ngăr iălo năt ăm cătrungăbìnhătr ălênă(thangă

đi măIPSSă≥ă8ăđi măvàăđi măch tăl ngăs ngăQoL≥ă3ăđi m)

- Th mă tr că tràng:ă tuy nă tuy nă ti nă li tă toă h nă bìnhă th ng, rưnhă gi aă m ă

ho căm tărưnhăgi a, m tăđ ăch c vàăđ ngănh t,ăm tănh n,ăranhăgi iărõ;ăkhông cóăd uăhi uănghiăng ăcácăb nhălýăc pătínhăvàăácătínhăkhácăc aătuy năti năli t

- oăni uădòngăđ ătrongăđóăthôngăs l uăl ngăđ nhădòngăti uă(Qmax) cóăbi uă

hi năt căngh năđ ngăti uă(ă<15ml/s)

- Siêuăâm:ăth ătíchătuy năti năli tă≥ă25cm3 vàăkhôngăcóăhìnhă nhănghiăng ăt nă

th ngăc pătínhăvàăácătính.ă

- Xétănghi măđ nhăl ngăn ngăđ ăPSAămáuă≤ă4ng/ml.ăKhiăPSAă4-10ng/ml,ăt ă

l ăPSAăt ădo/toànăph nă≥ă20%.ă

- Cácătr ngăh păcóăch ăđ nhăsinhăthi tăTTL choăk tăqu ămôăb nhăh căt ngăsinh lành tính TTL.ăCh ăđ nhăsinhăthi tăTTLăbaoăg m:th m tr c tràng có nhân

c ng nghi ng ung th TTL kèm theo hình nh b t th ng trên siêu âm đ u

dò tr c tràng hay c ng h ng t , ho c PSA >10ng/ml, ho c khi PSA

4-10ng/ml mà t l PSA t do/PSA toàn ph n <20% và/ho c t tr ng PSA ≥ 0,15ng/ml/g và/ho c t c đ PSA >0,75ng/ml/n m[26],[42],[44]

1.1.5.2 Ch n đoán giai đo n b nh

- Giaiăđo nă1:ăch aăcóăt năth ngăth căth , bàng quang còn bù, s ăt ngăsinhăTTLăđèăépăni uăđ oătuy năti năli tăvàăl iăvàoălòngăbàngăquangăgâyăkíchăthíchă

c ăbàngăquang.ăB nhănhânăkhiăbu năti uăcóăc măgiácămu năđiăngayăkhôngăth ă

nh năđ c,ăđáiănhi uăl năc ăngàyăl năđêm,ăn căti uăt năd sauăđáiă ≤ă50ml,ă

b tăđ uăđi uătr ăb oăt năb ngăthu căn iăkhoaăvàăđi uăch nhăl iăs ng;ăcóăth ăb oă

t nănhi uăn mămàăkhôngăc năđi uătr ăcanăthi păngo iăkhoa

- Giaiăđo nă2:ăđưăcóănh ngăt năth ngăth căth ănh ăbàngăquangăb tăđ uăgiưn,ă

n căti uăt năd ăt ngălên>100ml,ăcácătri uăch ngăr iălo năti uăti năn ngălênănhăh ngăđ năch tăl ngăs ngăc aăb nhănhână(đáiăkhó,ăđáiănhi uăl nă ăm că

đ ăt ngăd năv ăđêmă nhăh ngănhi uăđ năs căkh eădoăr iălo năgi căng ăvàă

sinhăho t),ăs ăt năd ăn căti uălàmăchoăcóăth ăxu tăhi năcácăbi năch ngănhi măkhu năti tăni uă(s t,ăđáiăđ c,ăđáiăraămáu).ăGiaiăđo nănàyăth ngăxu tăhi năbíăđáiănhi uăl n,ălàmăchoăb nhănhânăloăâu;ăăcóănh ngăbi uăhi năbanăđ uăc aăc aă

ngàyăl năđêmănh ngăb nhănhânăkhôngăcóăc măgiácăbưiăđái.ă ăgiaiăđo nănàyă

cácătri uăch ngătoànăthânăc aăsuyăth nădoăt căngh năđ ngăti uăd iăxu tăhi nă

r măr :ăthi uămáu,ăkémă n,ăm tăm i,ăbu năng ,ăphù,ăt ngăhuy tăáp.ăN uăch năđoánăs măvàăđi uătr ăh pălýăcóăth ădi năbi năt tătr ăv ăgiaiăđo nă2;ădi năbi nă

x uăvàăđi uătr ăkhôngăh pălýăb nhănhânăcóăth ăph iăd năl uăbàngăquangăv nhă

vi năho căt ăvong[5]

1.1.5.3 Ch n đoán bi n ch ng:n uăkhôngăđ cătheoădõiăvàăđi uătr ăh pălýăcó

th có m tăs ăbi năch ngăt ănh ăđ năn ngănh :

- Bíăđáiăhoànătoàn,ăbíăđáiăc p:ăb nhănhânăđauăqu năb ngăd i,ăc uăbàngăquangă

c ngăto,ăcóăc măgiácăbu năđiăti uănh ngăkhôngăđiăti uăđ c,ăhuy tăápăt ngă

v t

- Bíăđáiăkhôngăhoànătoàn:ăb nhănhânăv năcònăđiăti u đ c,ănh ngăl ngăn că

ti uăt năd ă>100ml,ăth ngăđoăn căti uăt năd ăb ngăsiêuăâm

- Túiăth aăbàngăquang:ăphátăhi năđ cătrênăsiêuăâm,ăch păni uăđ ăt nhăm ch,ă

ch păc tăl păviătính,ăc ngăh ngăt

- S iă bàngă quang:ă phátă hi nă đ că trênă siêuă âm,ă ch pă Xquangă h ă ti tă ni u,ă

ch păni uăđ ăt nhăm ch,ăch păc tăl păviătính,ăc ngăh ngăt

- áiăraămáu,ăđáiăraăm ă

- Nhi măkhu năti tăni u:ăcóăm tăb chăc uăthoáiăhóaătrongăn căti uăăvà/ăho că

s ăl ngăviăkhu nă≥ă105/mlăn căti u

- Nhi măkhu năhuy t:ăc yămáuăcóăviăkhu n

- Giưnăni uăqu nădoăt căngh năđ ngăni uăd i:ăphátăhi năđ cătrênăsiêuăâm,ă

ch păni uăđ ăt nhăm ch,ăch păc tăl păviătính,ăc ngăh ngăt

- Suyăth nădoăt căngh năđ ngăti uăd iăv iăcácăbi uăhi nătoànăthânăc aăsuyă

th năvàăxétănghi măđánhăgiáăch căn ngăth n[5],[6]

1.2.ăCácăph ngăphápăđi uătr ăt ngăsinhălƠnhătínhătuy năti năli t

Cóănhi uăph ngăphápăđi uătr ă( T)ăt ngăsinhălànhătínhătuy năti năli tăă

khácănhau,ăcóăth ăt măchiaăraă3 nhóm: (1)“theo dõi-ch đ i”;(2) đi u tr n i

khoa;trong đó„theo dõi và ch đ i‟ và đi u tr n i khoa là bi n pháp t m th i giúp c i thi n tri u ch ng và kéo dài th i gian c n ph i can thi p ngo i khoa;

(3)đi u tr can thi p ngo i khoa[26],[45]

1.2.1.Theo dõi - ch đ i

Ch ăđ nh:ăchoănh ngăb nhănhânăcóătri uăch ngăđ ngăti uăd iănh ăvàă

v a,ăch aăcóătìnhătr ngăt căngh năn ng,ăb nhănhânăch aăcóănh ngăthanăphi nă

v ăcácătri uăch ngătrên.ăCácăthôngăs ătrênăxétănghi măc nălâmăsàngăcònă ăm că

đ ăbìnhăth ngăho căm căr iălo nănh

1.2.2 i u tr n i khoa

Ch ăđ nh:ăchoănh ngăb nhănhânăcóăr iălo năti uăti năm cătrungăbìnhătr ălênăvàăkhôngăcóăch ăđ nhătuy tăđ iăph iăcanăthi păngo iăkhoa

1.2.2.1 Thu c c ch men 5-alpha-reductase

Thu călàmăgi m n ngăđ Dihydrotestosteroneăt ăđóăgiúpălàmăgi măth ătích TTL t ă17-28% vàăc iăthi n đi măs ătri uăch ng t ă28-32%,ăgi măt ăl ăbíăđáiă c p kho ngă70%, Qmaxă c iă thi nă t ngă lênă 2,2-2,4%ml/s, gi mă nhuă c uă

ph iăph uăthu t kho ngă70%.ăThu căphùăh păv i cácăb nhănhânăcó cóăth ătíchăTTL ≥ă ă 40ml,ă hi uă qu ă thu că đ nă ch mă vàă th iă giandùngă thu că ph iă >ă 6ătháng[46],[47],[48]

1.2.2.2 Thu c ch n alpha1 adrenergic

Nguyên lý: làm th ăgiưnăc ătr nătrongătuy năti năli tăvàăc ăbàngăquang,ăgiúp gi măthànhăph năđ ngăh căc aăs ăt căngh n,ăc iăthi nătri uăch ng,ăthu căkhôngăcóătácăd ngălàmănh ătuy n[32],[49],[50]

dàiăth iăgianăho tăđ ngăc aăcGMP,ălàmăgi mătr ngăl căc aăc ătr năb căni uă

bàngăquang,ătuy năti năli t,ăni uăđ o[32],[49]

c Cácăthu căth oăm c:ăC ăch ătácăđ ngăkhôngărõăràng,ăkhôngăđ căHi păh iă

thu căvàăth căph măM ă(FDA)ăcôngănh n[29],[41]

1.2.3 i u tr can thi p ngo i khoa

1.2.3.1 Ch đ nh:

- TSLTTTL giaiăđo n 1ămàăbíăđáiăkhôngăkh căph căđ c,ăr iălo năti uăti nă

m că trungă bìnhă đ nă n ngă nhă h ngă đ nă sinhă ho tă vàă côngă tácă c aă ng iă

b nh,ăm tăs ăb nhănhânăkhôngăcóăđi uăki nătheoădõiăvàăđi uătr ăn iăkhoa

- TSLTTTLăgiaiăđo nă2,3

- TSLTTTL cóăch ăđ nhăcanăthi păngo iăkhoa:

+ăB nhănhânăcóăbi năch ngăc aăt ngăsinhălànhătínhătuy năti năli t:ăđáiămáuătáiădi n; nhi măkhu năti tăni uătáiăphát;ăbíăđái tái phát sauărútăthôngăni uă

đ o;ă ă n că th nă – ni uă qu nă vàă suyă th n doă TSLTTLă gâyă nên.ă Cácă bi nă

ch ngănày đưăđ căđi uătr ăt mă năđ nh

+ă i uătr ăn iăkhoaăkhôngăhi uăqu ,ăb nhănhânăkhôngăcóăđi uăki năđi uă

tr ăn iăkhoa,ăr iălo năti uăti nă nhăh ngăđ năs căkh eăvàăcôngătác

+ăB nhănhânăm căm tăs ăb nhătoàn thân nh :ăhenăph ăqu n,ăb nhăph iă

t căngh năm nătính n ng, suyătim,ăthoátăv ăb nă ăđưăđi uătr ăt mă năđ nh.C n

đi uătr ăd ăphòngăcácăbi năch ng và nguyăc ătaiăbi nădoăt ngăsinhălànhătínhătuy năti năli tăgâyăraăm cădùăn căti uăt năd ă<100ml[5],[26]

1.2.3.2 M m

Raăđ iăt ăr tălâu,ăhi nănayăcóă2ăph ngăphápăth ngădùngăđ ăm ăbócătuy nă ti nă li tă quaă bàngă quangă vàă đ ngă sauă x ngă mu:ă k ă thu tă Harris – HryntschackăvàăMillin.ăHi nănayăm ăm ăítăđ căch ăđ nhăvìăcóănhi uătaiăbi n,ă

bi năch ng,ăb nhănhânăcóăv tăm ătrênăthànhăb ngăvàăkh ăn ngăh iăph căsauă

m ăch măh năsoăv iăph uăthu tăc tăn iăsoiătuy năti năli tăquaăni uăđ oăTURP.ă

Th ngă ápă d ngă choă cácă tr ngă h pă th ă tíchă tuy nă ti nă li tă quáă toă (>80g)ăvà/ho căcóăkèmătheo:ătúiăth aăbàngăquangăc năc tăb ,ăs iăbàngăquangăkhôngă

th ătánăquaăn iăsoi,ăth tăb iătrongăkhiăph uăthu tăc tăn iăsoiătuy năti năli tăquaă

ni uăđ o,ăho căc ăs ăyăt ăkhôngăcóăđi uăki năđ ătri năkhaiăcácăk ăthu tăítăxâmă

l năh n[51],[52]

1.2.3.3 Ph u thu t c t n i soi tuy n ti n li t qua ni u đ o (TURP)

Hi nă nayă TURPă v nă làă ph ngă phápă chi mă u th ă trongă ph uă thu tă

t ngăsinhălànhătínhătuy năti năli tăsoăv iăm ăm ădoăđ tăhi uăqu ăcao,ăcóănhi uăuăđi m.ăTURPăítăgâyătaiăbi n,ăbi năch ngăh năsoăv iăm ăm ăSauăTURPăcácătri uăch ngăr iălo năti uăti nă(c măgiácăch ăquanăc aăng iăb nhăhayăcácăxétănghi măkháchăquanănh ăt căđ ădòngăti u)ăc iăthi nărõăr t.ăDoăđó,ăTURPăngàyănayă v nă đ că coiă ắtiêuă chu nă vàngẰă trongă đi uă tr ă ngo iă khoaă c aă b nhăTSLTTTLăv iăth ătíchătuy nă≤ă80gă[29],[51] Cóăr tănhi uănghiênăc uăv ăk ăthu tăTURPăvàăcácăbi năth ăc aăTURP:

a.ăTrongăn c:G năđâyă cóă r tănhi uănghiênă c utuyă cácă nghiênă c uăkhôngă

đ ngănh tăv ăs ăl ngăb nhănhân,ăth iăgianătheoădõi,ăhi uăqu đi uătr , tómăt tătrongăb ngă1.1

Th iăgianăm 62,7 phút Khôngăđ ăc p Khôngăđ ăc p 53,6 phút 76,52 phút 31-50 phút

L ngătuy năl yă

đ c Khôngăđ ăc p Khôngăđ ăc p Khôngăđ ăc p 49,7 cm

3 30,19 cm3 31-40 cm3

Rútăthôngăti uă

(ngày) Khôngăđ ăc p N măvi nă7,27

ngày

L uă ngăthôngă 2,9 ngày

Khôngăđ ă

c p 4,52 ngày 4 ngày

Theo dõi Ngayăsauăm -

đ năkhiăraăvi n 3 tháng 6 tháng 18 tháng Khi raăvi n

Khôngăđ ă

c p

C iăthi năIPSS Khôngăđ ăc p Sau 1 tháng 83%

choăk tăqu ăt t,ă sau 3 tháng 91,93%ăchoăk tă

qu ăt t

84,3%

c p

C iăthi năth ătíchă

% Thangăđi mă

IIEF-5 Khôngăđ ăc p Khôngăđ ăc p 3,1% RL

b.ă N că ngoƠi:ă cácă nghiênă c uă ph uă thu tă c tă n iă soiă TTLă quaă ni uă đ oă

TURPăvàăbi năth ăc aăTURPălàăph uăthu tăn iăsoiăt oăv tăc tăm ăr ngăni uă

đ oăTTLă(Transurethralăincisionăofătheăprostate-TUIP),ăv iăth iăgianătheoădõiă

t ă12ăđ nă24ăthángăsauăph uăthu t

B ng 1.2 Tóm t t k t qu các nghiên c u c a n c ngoài v TURP

Tácăgi K ăthu tăăvàăs ă

M ăl i

12 tháng

Yangăvàăc ngăs

(2001)[62]

*ăT ăcácănghiênăc uătrongăn c,ăn căngoàiăvàătrongăcácăyăv năchoăth y:

-TUIPăchoăk tăqu ăđi uătr ăt ngăt ăTURPăv iăm căc iăthi năkémăh năTURPăm tăchút;ăt ăl ăph iăph uăthu tăl iăt iăth iăđi mă12ăthángăvàă24ăthángăcaoăh năsoăv iăTURP,ăănh ngăítăm tămáuăh năsoăv iăTURP.

- Cácăbi năch ngăc aăph uăthu tăc tăn iăsoiătuy năti năli tăquaăni uăđ oăTURP,ăvàăcácăbi năth ăc aăTURPăg m:ăbi năch ngătrongăm (h iăch ngăn iăsoi (1-3%),ăch yămáuătrongăm ă(2-4%),ăth ngăv ăbaoătuy năti năli tă(<2%).ă ă

k ă thu tă ph uă thu tă c tă n iă soiă TTLă quaă ni uă đ oă s ă d ngă daoă l ngă c căbipolarătránhăđ căbi năch ng này; bi năch ngăs măsauăm (ch yămáuătrongă

m ăt ănh ăđ năn ngă(1-92%),ăch yămáuăsauăm ă(2-3%),ănhi măkhu năti tăni uă(10-44,09%),ăbíăđáiăsauăm ă(1-2%),t ăvongă(<1%)); bi năch ngămu n (h pă

uăđi măítăch yămáuăh năso v i TURP[5],[7]

- Ph uă thu tă c tă n iă soiă TTLă quaă ni uă đ oă s ă d ngă daoă l ngă c că

bipolar (TURis): choăk tăqu ăt tăv iă uăđi măd chăr aăs ăd ngătrongăm ălàă

mu iă 0,9%ă nênă ítă b ă h iă ch ngă h pă th ă n că n iă soiă h nă

TURP[65],[66],[67].1.2.3.4.M t s k thu t can thi p ít xâm l n

- tăgiáăđ ă(stent)ăni uăđ o TTL:ăli uăphápăt măth iăchoăb nhănhână

khôngă th ă ph uă thu t,ă nhi uă tácă d ngă ph ă (đau,ă diă l chă stent,ă s i,ă nhi mătrùng )[6],[49]

- Nongăni uăđ oăb ngăbóng:ăhi uăqu ăt măth i,ăb ălưngăquênăsauăm tă

th iăgianătri năkhai[49],[68]

- N păni uăđ o b ngăd ngăc ăUroliftă TM:ăk ăthu tăđ năgi n,ăphùăh pă

v iăb nhănhânăcóătuy năl n,ăcóăth ăti năhànhăd iăgâyătêăt iăch ănênăcóăth ă

ti năhànhătrênăcácăb nhănhânăgiàăy uăkhôngăcóăkh ăn ngăph uăthu t,ăítă nhă

h ngăđ năho tăđ ngătìnhăd c;ătuyănhiênăch ăgi iăquy tăm tăph năt căngh nă

ni uăđ o,ăkhôngăhi uăqu ătrênăb nhănhânăcóăt ngăs nănhi uăvùngătrungătâm

ho căb ăx ăh păc ăbàngăquangăm căkèm.ăNgoàiăraăt ăl ătácăd ngăph ăcònăcaoă

nh :ăđáiămáu,ăbíăđái,ăgâyănhi măkhu năđ ngăti tăni uăd iăph căt p,ădiăl chăstent vàăgâyăđauăchoăb nhănhân[41],[43]

- Tiêmăc nătuy tăđ iăvƠoănhuămôătuy năti năli t: th iăgianăc iăthi nă

tri uăch ngăch m vàăc iăthi năkhôngănhi u,ăcóănhi uăd ngăph :ăđauăvàăkhóă

ch uăvùngăb ng,ăni uăđ o,ăd ngăv t,ăđáiămáu,ănhi măkhu năni u,ăviêmămàoătinhăhoàn,ăbíăđái,ăkíchăthíchăđ ngăni u,ăh păni uăđ o, [41],[69],[70]

- Tiêmă đ că t ă Botilinumă Aă vƠoă nhuă môă tuy nă tuy nă ti nă li t: c iă

thi nă tri uă ch ngă v aă ph i,ă th iă giană c iă thi nă ng n,ă giáă thànhă

đ t[71],[72],[73]

- Li uăphápănhi tăb ngăviăsóngăquaăni uăđ o(transurethral microwave thermotherapy-TUMT):c iăthi nătri uăch ngăch m,ăbíăđáiăđ tăthôngăti uăkéoădài,ăđau- kíchăthíchăni uăđ o[74],[75]

- S ăd ngăsóngăradioăcaoăt năl yăb ătuy năti năli tăb ngăkimăquaă

ni uă đ o (transurethral needle ablation-TUNA): Báoă cáoă c aă Bouzaă Că vàă

c ngă s ă (2006)ă t ngă k tă 35ă nghiênă c uă v ă k ă thu tă TUNAă cóă soă sánhă v iă

ph uăthu tăc tăn iăsoiătuy năti năli tăquaăni uăđ o (TURP),ăth iăgianătheoădõiă

t ă1-3ăn măk tăqu ătrongăb ngă1.3 ,ăchoăth yăm căc iăthi năkémăh năTURPă[76]

B ng 1.3 K t qu các nghiên c u v TUNA có so sánh v i TURP

Tácăgi Các

thông

Tr c T (n)

1 tháng (n)

3 tháng (n)

6 tháng (n)

12tháng (n)

24 tháng (S ăBN) Mao QW

IPSS

26±5,5 (n=109)

9,5±5,5 (n=105)

8,5±3 (n=105)

7,5±4,0 (n=105)

8±4,5 (n=94)

9±5,5 (n=84) P.H.Giang 26,8±4,9

(n=42)

16,9±4,2 (n=42)

14,6±3,9 (n=25)

11,3±4 * (n=21) Mao QW QoL 5,0±1 2,5±1 3,0±0,5 3,0±1 2,5±1,5 3±1

(*): th i đi m 18 tháng sau đi u tr

âyălàăph ngăphápăcóătri năv ngăvìăcóăhi uăqu ătrongăđi uătr ăvàăgiúpă

b oăt năniêmăm căni uăđ oăvàăch căn ngăphóngătinh,ăcóăth ădùngăchoăb nhă

nhânăđangăđi uătr ăthu căch ngăđông, ch ăc năgâyătêăt iăch ,ăcóăth ăti năhànhăchoăb nhănhânăngo iătrú,ăb nhănhânăcóăth ătíchătuy năl n.ăCácăbi năch ngăvàăkhóă ch uă m că đ ă nh ă cóă th g pă g m: nóngă rátă ni uă đ oă 17-20%, nhi măkhu năti tăni uă19%,ăđáiămáuănh ă10%,ăxu tătinhămáuă8,1%,ăch yămáuătr că

tràngăm căđ ănh ă7,3%,ăt ămáuăt iăch ăch căcatetheră2,8%,ăbíăđáiăc păsauăđi uă

tr ă1-3 ngày 28,3%, ho iăt ăthànhăbàngăquangăph iăph uăthu tăg pă1ătr ngă

h pă trongă nghiênă c uă c aă J.ă Pisco.Tuyă nhiênă c ngă cóă m tă s ă nh că đi m:

b nhănhânăph iăch uătiaăXquang,ăth iăgianăc iăthi nătri uăch ngăch m,ăth ătíchătuy năti năli tăgi m ch măvàăm căđ ăgi măkhôngănhi u; t ăl ă3-9,4%ăth tăb iădoăb tăth ngăv ăc uătrúcăm chămáu; cóăth ăkhôngăhi uăqu đ iăv iăTSLTTTLăcóăkèmăx ăh păc ăbàngăquang[77],[78],[79],[80]

1.2.4 Các ph ng pháp can thi p s d ng n ng l ng laser

Cácăph uăthu tăngo iăkhoaăm cădùăcóănhi uăti năb ăvàăngàyăcàngăan toànăh n,ănh ngăv năcóănh ngăbi năch ngăvàăkhóăkh nănh tăđ nhătrongăgi iăquy tăb nhălýăt ngăsinhălànhătínhătuy năti năli t[81].ăT ăđóăraăđ iănhi uăcácăcanăthi păítăxâmăl n h n nh măc ăg ngăgi iăquy tăcácăkhóăkh nămàăph ngăphápă ngo iă khoaă g pă ph i,ă trongă đóă cóă s ă d ngă tiaă laseră trongă đi uă tr ăTSLTTTLăb tăđ uăt ănh ngăn mă1980 M iăk ăthu tăđ uăl yăm căTURPăđ ăsoăsánhăvàăđánhăgiáăhi uăqu ăvàăkh ngăđ nhăv ătríăc aăk ăthu t.ăV iăs ăphátătri năc aăs iăquangăh căd nătruy nătiaălaserăvàăs ătinhăch nhăd ngăc ăvàăk ăthu t, ngày càng nhi uănghiênăc uăđưăđ căcôngăb [1],[41]

1.2.4.1.Nguyên lý laser

LASER là m tăt ăvi tăt t,ăđ căt oănênăt ă5ăch ăcáiăđ uătiênătrongăm tă

c mă t ă ti ngă Anh:ă Lightă Amplificationă byă Stimulatedă Emissionă ofă Radiation,ă

t măd chătheoăngh aăti ngăVi tălà:ăkhu chăđ iăánhăsángăb ngăphátăx ăc ngăb c

Tiaă laseră cóă b nă ch tă ánhă sáng,ă thu că tínhă c nă b nă c aă laseră làă tínhă

l ngănguyên:ăv aălàăsóngăl iăv aălàăh t.ăTrênăph ngădi năsóng,ătiaălaserălàă

cao,ăcóăđ nhăh ngăcao,ăcóăđ ăchóiăph ăl n,ăkhôngăcóăcácăb căx ăionăhóaănênăkhôngăgâyăungăth [82]

Khiăđ căchi uăvàoăt ăch căsinhăh c,ăchùmălaserăđ cătáchăthànhăcácă

h păph n:ăph năx ,ătánăx ,ăh păth ăvàătruy năqua.ăC ăb năh păph năđóăđ uăcóă

th ăđ cădùngătrongăyăsinhăh c:ăcácăh păph năph năx ,ătánăx ăvàătruy năquaă

đ cădùngătrongănghiênăc uăsinhăh căvàăch năđoánăyăh c;ăcònăph năh păth ă

đ c dùngă ch ă y uă trongă th că hànhă đi uă tr ă b nhă TSLTTTL Khi tia laser

t ngătácăv iăt ăch căc aăc ăth ăs ngăs ăt oăraăcácăhi uă ngăsinhăh c,ătùyăthu căvàoăb căsóng,ăcôngăsu t,ăb năch tăc aăngu nănuôiătrongăbu ngăc ngă

h ngămàăcóăcácăhi uă ngăsinhăh căsau:ăquangăhóaăt ngătác,ăquangăionăhóa,ă

hi uă ngănhi t[82],[83]

Khiă n ngă l ngă c aă b că x ă laseră khôngă quáă l nă vàă đ că gi iă phóngătrongăm tăth iăgianăkhôngăquáănhanh,ăcóăth ăđ tăt iătácăd ngăquangăđôngăkhiănhi tăđ ăvùngăt ăch căch uătácăđ ngăt ngăđ năkho ngă60-1000C.ăKhiăđóăt ă

ch căsinhăh căb ăđôngăk tăr iăho iăt ,ăd năt iăhi uăqu ăđi uătr ămongămu n.ă

T ngăn ngăl ngăvàădoăđóăm tăđ ăn ngăl ngăt ngălên,ăcóăth ăđ tăt iătácăd ngăthanăhóaă(khiănhi tăđ ăt ăch căđ tătrênă100ăđ năd iă3000C),ăhayătácăd ngăbayă

h iăt ăch căkhiănhi tăđ ăv tăquaăng ngă3000C.ăKhiăđóăc ăkhuônăcácăt ăch că

r năc aăt ăch căsinhăh căc ngănh năđ ăn ngăl ngăđ ăb căbay,ăt oăc ăs ă ngă

d ngăchoădao m ălaserătrongăyăh c[82],[83]

M că đ ăt năth ngăvàă phânăb ăt năth ngănhi tădoălaseră t oă raă ph ăthu căvàoăm cănhi tăđ ăvàăth iăgianăt ngătácăv iăt ăch c,ălo iălaser,ăđ ădàiă

b căsóng,ăcôngăsu tăphátătia…

a.ăHìnhătháiăt năth ngănhi tădoăb căx ălaser:

Môăhìnhăt năth ngănhi tăth ngăcó:ăph ăquanhăv tăc tăbaoăgi ăc ngăcóă 1ă l pă thană hóaă m ng,ă ti pă theoă làă vùngă quangă đôngă cóă xenă v iă s ă t oăkhoangădoăn ănhi t,ăcu iăcùngălàăvùngăphùăn ăcóăkh ăn ngăh iăph că(cácăvùngănàyă g iă làă vùngă t nă th ngă th ă c pă - kíchă th că c aă vùngă nàyă r tă m ng).ăTheoăV ăCôngăL pă(1999)ătríchăd năt ănghiênăc uăc aăPletnev,ăth yăcóăhi nă

t ngăhàngăràoăsinhăh cătrênăt ăch căt iăv tăc t:ăngayăd iăv tăc tălàămàngăquangăđôngăm ngă(45-90ăµm)ăbaoăph ăkínăvùngăho iăt ădoăquangăđôngă(200-300µm),ăn măgi aăvùngăho iăt ăvàăt ăch căkhôngăb ăbi năđ iălàăvùngăc năho iă

t ă(450-750ăµm)ănh ngăcóăth ăh iăph c.ăDùngăch tăch ăth ămàuth yăch tăch ă

th ămàuăkhôngăkhu chătánăđ căt ăvùngăho iăt ădoăquangăđôngăsangăvùngăt ă

ch călành.ă i uănàyăkhácăbi tăsoăv iădaoăm ăđi n, d iăv tăc tălàăvùngăho iăt ătrungătâmăvàăvùngăho iăt ăngo iăvi,ăkíchăth căl năg păhaiăl năsoăv iălaserănhi tăvàăkhôngăcóăhàngăràoăsinhăh cănh ălaser.ăNênătrongăph uăthu tăthìădaoălaserăcóă uăth ăh năh năvìăcóăkh ăn ngăh năch ăs ădiăc năc aăt ăbàoăungăth ăvàăh năch ăđ cănhi mătrùngăv tăm [82],[83]

b.H iăph căcácăt năth ngănhi tădoălaser:ă

Cácăvùngăho iăt ădoăt năth ngănhi tă ălaserăcôngăsu tăcaoălàăkhôngăth ătáiăsinh.ăVùngăc năho iăt ăhayăphùăn ăvàăcóăviêmăcóăkh ăn ngăh iăph c.ăDoăcácă đ că tính :ă m că đ ă t nă th ngă khôngă l n,ă gi mă đ că viă khu nă t iă v tă

th ng,ăgi măs ăti tăcácăch tătrungăgianăgâyăviêmăvàăgâyăđau,ăvùngăho iăt ămangăđ cătr ngăquangăđôngăvàăh ăviăm chăch uănh ngăbi năđ iăt iăthi uătrongă

th iăgianăđ ăng nănênăcácăt năth ngălaserăs ăđ căph căh iăr tănhanh[82]

c uăápăd ngăđi uătr ăng iătaăph iăquanătâmăđ năkháiăni mănày.ăM tănghiênă

c uăc aăJunyaăTakadaăvàăc ngăs ăth cănghi mătácăđ ngăc aătiaălaserădiodeă980ănmătrênămôăhìnhătuy năti năli tăc aăbò,ăđ căb oăqu nătrongămôiătr ngăhuy tăthanhăm năđ ngătr ngăchoăth yăđ ăsâuăl păho iăt ăđôngăcònăl iăsauăkhiăgâyăbayăh iăt ngălênătheoăcôngăsu tăphátătiaăvàăth iăgianăphátătia.ă ăcôngăsu tăphátătiaă100Wăvàăth iăgianăphátătiaă0,5ăgiâyăđ ăsâuăc aăl pănàyălàăth pănh tă

v iă0,5mm,ă ăcácăm că120W,ă150W,200W,ă250Wăvàă300Wăđ ăsâuăc aăl pănàyăl năl tălàă0,6mm;ă0,8mm;ă0,9mmăvàă1mm.ăV iăth iăgianăphátătiaăt ngălênă1ăgiâyăvàă2ăgiâyăthìăđ ăsâuăl păquangăđôngăt ngălênăt ngă ngătheoăm căcôngăsu tăphátătiaăvàăđ tăm căt iăđaă ăth iăgiană2ăgiâyăv iăđ ăsâuăl păquangăđôngălàăg nă2mmă[82],[84]

d Thi tăb ălaserăyăh c;

M iăthi tăb ălaserăđ uăcóăm tătênăg iăriêng,ăvàăth ngăthìăđóăchínhălàătênăc aăho tăch tălaserăch aătrongăbu ngăc ngăh ng,ăn iăx yăraăquáătrìnhăđ oă

ng căđ ătíchăl y.ăCh ngăh năLaserăHe-Ne, laser CO2,ăLaserăbánăd năh ngăngo i,ăLaserăAr,ăLaserăNd:YAG,ălaserăholmium,ălaserădiode [82]

Nh ngăb ăph năquanătr ngăc aămáyălaser:ăho tăch t,ăngu nănuôi,ăbu ngă

c ngăh ng;ăđ măb oăcóăth phát ra tia laser và h ăd nătiaălaserăđ năv ătríăcanăthi p.ăThôngăth ngăh ăd nătiaălaserăcóăc uăt o:ăb ăph năr iătia,ăkh păquangă

c ăvàădâyăd nătia Dâyăd nătiaălaser (s iăquang)làăm tăv tăli uăch ăt oăd aătheoăhi uă ngăph năx ătoànăph n,ăkhi năchoătiaălaser ch ăcóăth ăđiătrongălòngă

ngămàăkhôngăthoátăraăngoàiă(b năch tălàăs iăth yătinh).ăCácădây nàyăđ măb oăchoătiaălaserăđiăm tăcáchăthôngăsu tăvàăkhôngăth tăthoátăraămôiătr ngăbênăngoài;ăđ ngăth iăđ măb oăchoăs ăd ădàngău năcongăđ ăđ aăđ nănh ngăv ătríăkhó:ăn măsâuătrongăc ăth ,ăt iăcácăngócăngáchăho căđ ngăkínhănh ăd ădàngă

lu năquaămáyăn iăsoiăkhi thao tác đi uătr ă[82]

T iăđ uăxaăc aădâyăd nătiaălaseră(đ uăti păxúcăv iăt ăch căc năđi uătr )ătiaălaserăs ăthoátăraătheoăh ngăth ngă(laserăphóngăth ng).ăTuyănhiênă ăm tăs ăcácăk ăthu tăđi uătr ,ădây d nătruy nălaserăc năcóăc uăt oăphíaăđ uăxaăđ căbi t,ătrong k ăthu tăgâyăbayăh iătuy năti năli tăc năph iăchuy năh ngătiaălaserăđ ăthu năti năđ aătiaălaserăt iăápăsátăt ăch cătuy n,ăng iătaăchoăg nă1ăm tăg ngă

đ ăchuy năh ngătiaălaserăsangăm tăbênăc aăs iăquang,ălúcănàyăg iălàălaserăphóng bên (side-firing);ă trongă k ă thu tă laseră n iă tuy nă thìă đ uă m iă c aă s iăquangăcóăc uăt oăsaoăchoăphátăraătr ngătiaălaserăhìnhăc uăđ ăđ tănóngăt ăch căvàăcóăđ uăm iănh năđ ăd ădàngăđâmăxuyênăvàoăt ăch c[8]

Cóăcácălo iăngu năphátălaserăđưăđ căs ăd ngăđ ăđi uătr ăTSLTTTL:ăLaser KTP (potassium titanyl phosphate), Neodymium (Nd), yttrium-aluminium-garnet (YAG), lithium borate; Laser Holmium (Ho): YAG; Laser Diode; LaserăThuliumă(Tm):ăYAG.ăN ngăl ngăđ căd nătruy n qua cácălo i

s iăquang tùyătheoăk ăthu tăđi uătr : s i th ngăgóc,ăs iăphóngăbên,ăho căs iăk ăNgoàiăra,ăm căn ngăl ngăcóăth ăđ căthayăđ iăđ ăđ tăđ căs ăho iăt ăđôngămôătuy nă(laserăn iătuy n)ăho căb căh i làăch ăy uăk tăh păđôngămôătuy nălàă

th ăy u[1],[8]

S ăkhácăbi tăgi aăgâyăho iăt ăđôngămôătuy năvàăb căh iămôătuy n là

ho iăt ăđôngămôătuy năkhiănhi tăđ ăđ tăđ că80-1000Căđ ăđ tăm căpháăh yămôăv nhăvi n (laserăn iătuy n);ăb căh i tuy năkhi nhi tăđ ătrênă3000

C, trung gianăgi aă2ălo iătrênălàăgâyăthanăhóaăkhiănhi tăđ ătrongăkho ngă100-3000

C

C ngăcóăhi năt ngămôăs oăth ăphát,ăđiăkèmăv iăphùăn ămô[38]

V ănguyênălýăc uăt oăd nătruy năcóăth ăchiaăraăcácăk ăthu t:ăLaserăs iăvuôngă gócă khôngă ti pă xúc,ă Laser n iă tuy n, Laser phóng th ngă (bócă nhânătuy nă ti nă li tă b ngă laseră Holmium- HoLEP, laser Thulium, laser diode), Laserăphóngăbênăti păxúcătr căti p[8],[85]

uăth ăc aănguyênălýălaserătrongăđi uătr ăTSLTTTL làăcóăth ăs ăd ngă

d chăt iăr aălàăn cămu iăsinhălýă0,9%ăvàăkh ăn ngăc mămáuăr tăt tănênăcóă

th ătránhăđ căh iăch ngăn iăsoiătrongăkhiăcanăthi păvàăcóăth ăti năhànhăchoă

b nhănhânăđangădùngăthu căch ngăđông[8],[64],[86],[87]

1.2.4.2 Các k thu t laser đi u tr t ng sinh lành tính tuy n ti n li t

a.ăLaserăNd:ăYAGăphóngăbênăs ăd ngăs iăUrolase TM gơyăho iăt ăđông

Hi năkhôngăcònăđ căs ăd ngăvì: ch măc iăthi nătri uăch ngă(3-4ătu n),ă

và sauăđi uătr ăph iăđ tăthôngăni uăđ oăkéoădài;ăt ăl ăph iăđi uătr ăl iăsauă5ăn mălàăt ngăđ iăcaoă(43,8%);ăch ăphùăh păv iăcácăTTL cóăth ătíchă<50g,ăkhôngăphùăh păv iăcácăb nhănhânăcóăviêmăm nătínhătuy năti năli t[1],[88]

b.ăLaserăn iătuy nă(interstitialălaserăcoagulation-ILC)

Laserăn iătuy nă(interstitialălaserăcoagulation-ILC)ălàăm tăăph ngăphápăă

đi uătr ăăt ngăsinhălànhătínhătuy năti năli t,ădùngăs iăd năquangăcóăc uăt oăđ uă

nh năđ ăđâmăxuyênăvàoătuy năti năli tăquaăthànhăni uăđ oăđ tănóngăt ăch cătuy năti năli tă ănhi tăđ ă80-1000Căgâyăho iăt ăđôngăt ăch c,ăsauăđóăt ăch cătuy nă teoă điă giúpă c iă thi nă tri uă ch ngă ch ă quană vàă kháchă quan.ă uă đi mă

khôngăcóăcácăbi năch ngănghiêmătr ng,ăcóăth ăti năhànhătrênăb nhănhânăđangădùngăthu căch ngăđông,ăítă nhăh ngăch căn ngătìnhăd c.ăTuyănhiênăcóăs ăgiaă

t ngăt căngh năt măth iăsauălaserăn iătuy n,ăgâyăbíăti uăvàătri uăch ngăkíchăthíchă đ ngă ti u,ă c nă l uă ngă thôngă ti uă sauă m ă kéoă dàiă (1-2ă tu n),ă tri uă

ch ngăc iăthi năch măth ngăsauăvàiătu năđ nă3ăthángăm iăth yărõ;ăt ăl ătáiă

đi uătr ălênăđ nă15,4%ătrongăăth iăgianătheoădõiă12ătháng.ăCh ăphùăh păchoătuy năti năli tăcóăth ătíchănh [88],[89]

Nghiênăc uăc aăB nhăVi năLưoăkhoaăTrungă ng (2008) ti năhànhăk ăthu tălaser n iătuy năs ăd ngăngu nălaserădiodeă830nmăđi uătr ăchoă139ăb nhănhân TSLTTTL,ăth iăgianătheoădõiă6ăthángăt iăcácăth iăđi măsauăcanăthi pă1ăthángă(v iă88BN),ă3ăthángă(v i 103BN) và 6 tháng (96BN).ăK tăqu ănghiênă

c u:ăTu iă69,45ă±7,5ă(50-88ătu i),ăth iăgian m căb nhă2,67ăn m,ăb nhăm căkèmă61,3%,ăPSAă3,20ă±2,34ng/ml,ăth iăgianăđi uătr ă13,27ăphútă(6-24 phút),

th iăgianăl uă ngăthôngăti uă5,43ăngàyă(3-21ăngày).ăCácăbi năch ng:ăđáiămáuă0,94%;ănhi măkhu năti tăni uă3%,ăkíchăthíchăni uăđ oă20,8%;ăbíăđáiădàiăngàyă4,7%;ăđáiăkhóăsauărútăthôngăti uă36,8%;ăph uăthu tăl iăsauăđi uătr ă1ăthángă

b ngăTURPă0,94%,ăsauă6ăthángă3,77%.ăK tăqu ăc iăthi năcóăýăngh aăth ngăkêăsoăv iătr căđi uătr ătrênăcácăthôngăs :ăIPSSătr căđi uătr ă23ă±ă5,48ăđi m,ăsauăTă1ăthángă10,14±5,3ăđi m,ăsauă3ăthángă7,12ă±ă5,27ăđi m,ăsauă6ăthángă6,59±ă5,59ă đi m;ă đi mă s ă QoLă tr că đi uă tr ă 4,8ă ±ă 0,96ă đi m,ă sauă Tă 1ă thángă2,9±0,73ăđi m,ăsauă3ăthángă2,46ă±ă0,92ăđi m,ăsauă6ăthángă2,34±1,04ăđi m;ă

n căti uăt năd ătr căđi uătr ă51,7±ă43,48ml,ăsauă Tă1ăthángă19±19,41ml, sauă3ăthángă11,17±18,11ml,ăsauă6ăthángă6,45±10,7ăml;ăth ătíchătuy năti năli tă

tr că đi uă tr ă 43,37±10,66g,ă sauă Tă 1ă thángă 33,53±8,46g,ă sauă 3ă thángă30,26±9,00g,ăsauă6ăthángă29,03±8,95g.ăK tăqu ăchung:ăk tăqu ăđi uătr ăt tăvàăkháăt iăth iăđi mă6ăthángălàă94,8%;ătrongăđóăk tăqu ăđi uătr ăt tăt ngăd năt ă22,7%ălúcă1ăthángălênă52,4%ălúcă3ăthángăvàă62,5%ăt iăth iăđi mă6ătháng[90]

ti năli tăb ng laser v iăTURPăchoăth yăhi uăqu ăc iăthi nătri uăch ngăvàăcácăthôngăs ăQmax, NTTD làăt ngăđ ng nhau;ăph uăthu tănàyăanătoànăh n,ăth iăgianăl uăthôngăti uăvàăth iăgianăn măvi năng năh năsoăv i TURP;ăcóăth ăti năhànhătrênăcácătuy năcóăth ătíchă>80g.ăTuy nhiênăđâyălàăk ăthu tăkhó,ăc năph iăcóă thêmă thi tă b ă đ ă nghi nă cácă m nhă c t,ă t ă l ă phóngă tinhă ng c cao (75-80%)[91],[92],[93],[94]

Cácă nghiênă c uă trongă n că vàă n că ngoài:Nguy nă T ă Kha vàă c ngă s ă(2014) báoăcáoănghiênăc uătrênă119ăb nhănhânăđ căth căhi năb ngăk ăthu tălaser thulium c tănh ăvàăb căh iăTTLăquaăni uăđ o,th iăgianătheoădõiă3ăthángă[95]; RamsayăLăKuoăvàăc ngăs ă[96] t ngăk tăcácănghiênăc uăn căngoàiăchoă

th yăk ăthu tăbócănhânătuy năti năli tăb ngălaserăHolmiumă(HoLEP)ăv iăs ă

l ngăb nhănhânătrongăcácănghiênăc uăt ă43ăđ nă64ăBN,ătu iătrungăbìnhăc aăBNătrongăcácănghiênăc uă(69,2-74,8ătu i),ăth iăgianătheoădõiă2ăn m,ăk t qu ă

b ngă1.5

B ng 1.5 Tóm t t k t qu các nghiên c u k thu t HoLEP và t ng t

Tácăgi ă(n m),ă

s ăBN

Th ătíchă TTL

tr că

m

Th ătíchă TTLăl yă

đ că(g)

Th iă gianăm (phút)

Th iăgiană

n măvi n (ngày)

C iăthi n Qmax

C iăthi n IPSS

c ăCácăk ăthu tălaserăphóngăbênăgơyăbayăh iăđi uătr ăTSLTTL

*Nguyênălýăđi uătr :ăs ăd ngădâyăd nălaser cóăc uăt oătheoănguyênălýă

phóngăbênă(t iăđ uăxaăc aăs iăquangăcóăg năm tăg ngăph năx ăđ ăchuy nă

h ngătiaălaserăsangăc aăs ăbênăc nhăthânăc aăs iăquangăđ ăthu năti năápăsátăvàoăt ăch cătuy năti năli tăđ ătiaălaserăgâyăb căh iăt ăch cătuy năt ngăsinhăchèn épăni uăđ o).ăDâyăd nălaserăđ călu năquaăkênhăc aămáyăn iăsoiăbàngăquangătiêuăchu n,ăđ năápăvàoăvàăgâyăbayăh iăt ăch cătuy năti năli tăt ngăsinhăchènăépăni uăđ o.ăCácălo iăh ăth ngăch ăkhácănhauă ăngu năphátătia,b căsóngăvàăcôngăsu tăphátătiaălaserănênăchoăcácăhi uă ngăđápă ngăv iăt ăch cătuy nă

ti năli tăkhácănhau.ă

h năTURP,ăítătai bi nănghiêmătr ng,ăvàăcóăth ăti năhànhătrênăcácăb nhănhână

đangădùngăthu căch ngăđông[1],[8],[100],[101].Trongăđóăk ăthu tălaserăphóngă

bênăgâyăb căh iătuy năti năli tăs ăd ngăngu nălaserăKTP:ăYAGă532nmăcóătênă

GreenlightHPS côngăsu t 120wăđưăch ngăminhăhi uăqu ăt tăt ngăt ăTURP,ă

đ căđ aăvàoăguidelinesăđi uătr ă[32]

K tă qu ă cácă nghiênă c uă v ă k ă thu tă laseră phóngă bênă s ă d ngă ngu nălaserăKTP:YAGă532nm,ătheoăb ngă1.6

B ng 1.6 Tóm t t k t qu các nghiên c u v laser phóng bên s d ng

ngu n laser KTP:YAG 532nm

Tácăgi ,ăn m,ă

s ăBN

Tu iă trung bình

Th iă gian

đi uă

tr (phút)

Tháng theo dõi (tháng)

PSA

tr că

và sau (ng/ml)

C iă thi nă IPSS:

đi mă

s ăvàă

%

C iă thi nă QoL

đi mă

s ăvàă

%

C iă thi nă Qmax ml/s và

%

C iă thi nă NTTD

ml và%

C iă thi nă

th ă tích TTL

ml và

%

Th iă gian

l uă ngă thông

Thang

đi mă ASA 3-4

-2,28 -53%

+5,4ml/s +53%

-69ml - 67,6%

Không

đ ăc p ngày 0,83

Không

đ ăc p Capitan C et

-3,36 -74%

+14ml/s +180%

-24ml -47%

0,9 ngày

17 BN 33% N.Tu nă Vinhă

* Phơnăbi tăcácăk ăthu tălaserăphóngăbên:ăch ăkhácănhauă ăd iăb căsóngă

c aătiaălaserăvàăcôngăsu tăphátătia.ăT iăm iăd iăb căsóngăkhácănhauăcóăs ăh pă

th ă vàă đápă ngă c aă t ă ch că tuy nă ti nă li t khác nhau,ă kh ă n ngă c tă t ă

ch c,c m máu, đ ă dàyă l pă t nă th ngă ho iă t ă đôngă t iă t ă ch că lànhă khácănhau.ăT iăcácăsóngă>1385nmăthìăh păth ăr tăm nhăv iăt ăch căt ăbàoăcóăb nă

ch tălàăn c (n căchi măt ăl ă70%ătrongăt ăbào)ănênăn căb ăh păth ăn ngă

l ngălaserăchuy năthànhănhi tăn ngăđ tăng tăbayăh iălàmăchoămàngăt ăbàoăb ă

n ă tungă (c tă t ă ch că t t),ă nh ngă đ iă v iă t ă ch că cóă b nă ch tă làăOxyhemoglobinăthìăh păth ăkémănênăkh ăn ngăc mămáuăkém.ăTrongăd iăb căsóngă≤532nmăthìăkh ăn ngăc mămáuăt tănh tănh ngăkh ăn ngăc tăt ăch căl iă

th p nênăkhiăb tăđ uăc tăt iăl păniêmăm căgiàuăm chămáuăthìăhi uăqu ăc tăcao,ă

đ năt ăch cătuy năd iăniêmăm căítăm chămáuăh năthìăhi uăqu ăc tăt ăch că

gi măđiănhi u.ăTrongăd iăb căsóngăkho ngă980nmăr tăphùăh păv iăvi căc tăt ă

ch căvàăc mămáu[8],[9],[83],[84],[85]

M tănghiênăc uătrênăth cănghi măc a Wendt-Nordah G.(2007) đ ăsoăsánhă3ăk ăthu t:ănguyênălýădaoăđi năc aăph uăthu tăTURP,ălaserăKTP:ăYAGă532nm, laser diode 980nm K tăqu ănghiênăc u:ăh ăth ngălaserădiodeă980nmă

c tăđ cănhi uămôăh năsoăv iăh ăth ngălaserăKTP:ăYAGăm tăcáchăcóăýăngh aă

th ngăkêă(7,24ă 0,48g/trong 10 phútăsoăv iă3,99ă 0,48g/trong 10 phút); so

v iăTURPăthìăl ngămôăc tăđ cătrongăTURPănhi uăh n V ăt ăl ăch yămáuăthìăc ăhaiăh ăth ngălaserăKTP:ăYAGăvàăh ăth ngălaserădiodeă980nmăđ uăítăh năsoă v iă TURPă m tă cáchă cóă ýă ngh aă th ngă kê (0,140,07g/phút và 0,210,07g/phútăsoăv iă20,142,34g/phútă ăTURP.ăChi uăsâuăc aăl pămôăb ă

ho iăt ăđôngăsauăkhiăc tă ăph ngăphápăs ăd ngăh ăth ngălaserădiodeă980nmă

t ngăt ăchi uăsâuă ăph ngăphápăTURPă(209,146,9ămicromăsoăv iă287ă 27,5 microm) vàăth păh năsoăv iăph ngăphápălaser KTP: YAG là 666,964 microm[10]

980nmăs ăd ngădâyăd nătheoănguyênălýăphóngăbên- gâyăbayăh iăt ăch c,ăk ăthu tălaserăThulium:YAG s ăd ngănguyênălýăkhoétăt ăch c K tăqu ănghiênă

c uăchoăth yăc ă3ăph ngăphápălaserătrênăđ uăcóăhi uăqu ăvàăm căđ ăanătoànă

t ngăđ ngănhau, th iăgianăn măvi nătrungăbìnhăc aă3ănhómăt ngăđ ngănhau.ăK tălu n:ănguyênălýălaserădiodeă980ănmăphùăh păv iăcácăb nhănhânăcóănguyăc ăch yămáuădoăđangădùngăcácăthu căch ngăđôngăho că ch ngăk tăt pă

ti uăc uăvàăth ătíchătuy nă>60g,ănguyênălýălaserăThuliumăphùăh păchoăb nhănhânăcóăth ătích tuy năl nă(cóăth ă>100g),ănguyênălýălaserăGreenlightăHPSăphùăh păv iăb nhănhânădùngăthu căch ngăđôngăv iăth ătíchăTTLă<60g[9]

Vìălaserădiodeă980nmăcóăkh ăn ngăc tăt ăch căTTLăt t,ăc mămáuăt tăvàăítăgâyăphùăn ăt ăch călànhăvàăcóăth ă ngăd ngătrongănhi uăb nhălýăkhácănênăchúngă tôiă ch nă h ă th ngă laseră phóngă bênă s ă d ngă n ngă l ngă laseră diodeă980nm gây bay h iăđ ăápăd ngăđi uătr ăcho b nhănhânăTSLTTTL vàăth căhi nănghiênăc uănày

d.ăK tăqu ăcácănghiênăc u k ăthu tălaser phóng bên diode 980nm:

- T iăVi tăNamăch aăcóăn iănàoănghiênăc uăv ăk ăthu tănày

- Cácănghiênăc uăc aăn căngoài v ăk ăthu tălaserăphóngăbênăgâyăbayă

h iăs ăd ngăngu nălaserădiodeăb căsóngă980nm cònăch aănhi u, k tăqu theo

b ngă1.7:

B ng 1.7 Tóm t t các nghiên c u laser diode 980 theo nguyên lý phóng bên

đi uă

tr (phút)

Tháng theo dõi (tháng)

PSA

tr că

và sau (ng/ml)

C iă thi nă IPSS:

đi mă

s ăvàă

%

C iă thi nă QoL

đi mă

s ăvàă

%

C iăthi nă Qmax ml/s và %

C iă thi nă NTTD

ml và%

C iă thi nă

th ă tích TTL

ml và

%

Th iă gian

l uă ngă thông (ngày)

-2,04 - 48,6%

+9,5ml/s +105%

-77ml -60%

-20 g -39% 1

không thay

đ i Oktay và

-12,7g -23% 1

không thay

đ i Razzaghi và

+6,7ml/s

Không

đ ăc p 64,7* 74,7* 3* 2,37*

-13 - 61,9%

-3,05 -68%

+10,1ml/s +119%

đ ăc p

+13,7ml/s + 240,9%

+12,2ml/s +162,2%

đ ăc p

-14,2 -76%

Không

đ ăc p

+5,1 +41%

Không

đ ăc p Không đ ăc p

1,8 Không

Cácănghiênăc u v ăk ăthu tănàyăv iăth iăgianănghiênăc uă3-24 tháng, s ă

l ngăb nhănhânătrongăcácănghiênăc uăt ă36-85b nhănhân,ătrongăđó2ănghiên

c uăđ iăđ uăv iăk ăthu tăTURP, vàă1ănghiênăc uăđ iăđ uăv iăk ăthu tălaseră

- Hi uăqu ăđi uătr ăbanăđ uăt ngăđ ngăph uăthu tăc tăn iăsoiătuy nă

ti năli tăquaăni uăđ oăTURP,ătuyănhiênăt iăth iăđi mă12 và 24 tháng thì kém

h năTURPăm tăchút.ăSoăv iăk ăthu tălaseră phóngăbênăs ăd ngăngu nălaserăKTP: YAG 532nm (GreenlightHPS 120w)ălàăt ngăđ ng

- Th iăgianăl uă ngăthôngăni uăđ oăsauăcanăthi p,ăth iăgianăn măvi nă

ng nă h n,ă ítă m tă máuă h n soă v iă TURP,ă dungă d chă t iă r a trong khi can thi păs ăd ngălàăhuy tăthanhăm năđ ngătr ngănênăkhôngăb ăh iăch ngăn i soi

- Cácătaiăbi năvàăbi năch ng ítăh năh n soăv i TURP.ăCácăbi năch ngă

g m:kíchă thíchă đ ngă ti uă m că đ ă trungă bìnhă đ nă n ngkéoă dàiă 2ă tu 23,4%;ăđáiăkhóăt mă th i 4,2%; ti uăkhôngăki măsoátăt măth iă trongă2ătu nă4,2%; ch yămáuămu năxu tăhi năsauă4ătu nă2,1%; xu tătinhăng că17-31,7%;

n1,6-ph iăn1,6-ph uăthu tăl iăb ngăTURPă2,7-5,8%ătrongăđóăcóă1ăb nhănhână(2,7%)ăb ă

ch yămáuătrongăkhiăcanăthi p ph iăchuy năsangăph uăthu tăTURPăvàă2ăb nhănhână(2,35%)ăb ăh păni uăđ oăsauă6ăthángăph iăph uăthu tăl iăb ngăk ăthu tăTURP[12],[104],[100], [105],[108]

CH NGă2

2.1.ă aăđi m, th iăgianănghiênăc u

T iă phòngă khámă tuy nă ti nă li tă vàă phòngă laseră cană thi pă thu că b nhă

vi năLưoăkhoaăTrungă ng,ăt ăthángă4/2010-11/2013

2.2.ă iăt ngănghiênăc u:B nhănhânăb ăt ngăsinhălànhătínhătuy năti năli t

2.2.1 Tiêu chu n l a ch n b nh nhân

T tăc ăb nhănhânătu iă>ă50,ăv iăth ătíchătuy năti năli tă≥ăă25cm3,ăcóăr iă

lo nă ti uă ti nă m că đ ă t ă trungă bìnhă đ nă n ngă d aă trênă cácă thôngă s ă IPSS,ăQoL,ăQmaxă(đi măIPSSăt ă8-19ălàăm căđ ătrungăbình,ă20-35ălàăm căđ ăn ng;ă

đi măQoLă3-4ălàăm căđ ătrungăbình,ă5-6ălàăm căđ ăn ng;ăQmax:ă10-<15ml/s làăt căngh năm căđ ătrungăbình,ă<10ml/sălàăt căngh năm căđ ăn ng)ăvàăcóăch ă

đ nhăcanăthi păngo iăkhoa:

- TSLTTTLă ăgiaiăđo nă2ăvàă3

- B nhănhânăcóăbi năch ngăc aăt ngăsinhălànhătínhătuy năti năli t:ăđáiămáuătáiădi n,ănhi măkhu năti tăni uătáiăphát;ăbíăđáiătáiăphátăsauărútăthôngăni uă

đ o;ă ăn căth nă– ni uăqu n,ăsuyăth nădoăt ngăs nălànhătínhătuy năti năli tăgâyănênăđưăđi uătr ăđưăđi uătr ăt mă năđ nh

- TSLTTTL giaiăđo n 1ămàăbíăđáiăkhôngăkh căph căđ c,ăr iălo năti uă

ti năm cătrungăbìnhăđ năn ngă nhăh ngăđ năsinhăho tăvàăcôngătácăc aăng iă

b nhămàăb nhănhânăkhôngăcóăđi uăki nătheoădõiăvàăđi uătr ăn iăkhoaăho căđi uă

tr ăn iăkhoaăkhôngăhi uăqu

- B nhănhânăm căm tăs ăb nhăn iăkhoaănh :ăhenăph ăqu n,ăb nhăph iă

t căngh năm nătính,ăt ngăhuy tăáp,ăsuyătimăđưăđi uătr ă năđ nh,ăthoátăv ăb n,ă

- angăcóăb nhălýăc pătínhăvàăácătính:ăđangănhi măkhu năh ăti tăni u,ăungăth ătuy năti năli t

- Ti năs ăd ă ngăthu căgâyămê,ăgây tê

- H p,ăd ăd ngăni uăđ oăkhôngăth ăđ tămáyăn iăsoi

- B nhălýăkh păhángăkhôngăth ăđ tăb nhănhână ăt ăth ăs năkhoa

) 1 ( d

p p

 p: t ăl ăb nhănhânăđi uătr ăthànhăcôngb nhăt ngăsinhălànhătínhătuy năti nă

li tăb ngăk ăthu tălaserăphóngăbên,ăd ăki nă≥ă90%ă(tham kh o nghiên c u

c a Bülent Oktay(2011)đi u tr b nh nhân t ng sinh lành tính tuy n ti n li t

b ng ph ng pháp laser diode 980nm theo nguyên lý phóng bên )[104]

 d:ăđ ăchínhăxácăt ngăđ iă(d=0,07ăt ngă ngăv iă7%)