Chính vì vậy đổi mới phương pháp dạy học naamg cao chất lượng giờ dạy là yêu cầu chung của các môn học nghề phổ thông trong đó có môn tin học, vì các nội dung dạy học môn Tin học nghề ph
Trang 1TÊN ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM : ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIỜ DẠY NGHỀ TIN HỌC VĂN PHÒNG
LỚP 11
I/ Đ T V N Đ : ẶT VẤN ĐỀ: ẤN ĐỀ: Ề:
1/ Cơ sở lý luận:
Ngày nay, với sự phát triển nhảy vọt của khoa học công nghệ nói chung và ngành tin học nói riêng, với những tính năng ưu việt, sự tiện dụng và được ứng dụng rộng rãi, tin học ngày nay là một phần không thể thiếu được của nhiều ngành trong công cuộc xây dựng và phát triển xã hội Hơn thế nữa nó còn đi sâu vào đời sống của con người Do vậy, Việt Nam nói chung và ngành giáo dục đào tạo nói riêng phải đầu tư phát triển về mọi mặt Đặc biệt là nguồn nhân lực tức là phải đào tạo ra một thế hệ trẻ năng động, sáng tạo, nắm vững tri thức khoa học công nghệ để làm chủ trong mọi hoàn cảnh công tác và hoạt động xã hội nhằm đáp ứng được nhu cầu trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Để đáp ứng được các yêu cầu trên, môn Tin học đã được đưa vào giảng dạy ở các trung tâm dạy nghề phổ thông với vai trò là môn học tự chọn Môn Tin học ở các trung tâm dạy nghề phổ thông có nhiệm vụ trang bị cho học sinh những hiểu biết cơ bản về công nghệ thông tin và vai trò của nó trong xã hội hiện đại Môn học này giúp học sinh bước đầu làm quen với phương pháp giải quyết vấn đề theo quy trình công nghệ và kĩ năng sử dụng máy tính phục vụ học tập và ứng dụng vào cuộc sống
- Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT của Bộ GD&ĐT về tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục đã chỉ rõ: Nâng cao nhận thức về vai trò của CNTT; ứng dụng và phát triển CNTT trong giáo dục và đào tạo sẽ tạo một bước chuyển cơ bản trong quá trình đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy, học tập và quản lí giáo dục Phấn đấu thực hiện các mục tiêu cụ thể của ngành là: Tổ chức tốt việc dạy và học tin học
ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học nhằm phổ cập tin học trong nhà trường, Chỉ thị trên đã đánh giá tầm quan trọng của việc phổ cập tin học, xác
định vai trò và nhiệm vụ của việc dạy và học môn Tin học trong nhà trường để ứng dụng vào công cuộc phát triển và xây dựng đất nước hiện nay
Cùng có nhiệm vụ chung với các cấp học trong nghành giáo dục và là một trung tâm có nhiệm vụ dạy nghề phổ thông trung tâm GDNN – GDTX lấy
phương châm : “Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xă hội Coi trọng công tác hướng nghiệp dạy nghề và phân luồng học sinh trung học, chuẩn bị cho thanh thiếu niên đi vào lao động nghề nghiệp phù hợp với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong cả nước và từng địa phương”.
Tiếp thu các chỉ thị của cấp trên BGĐ trung tâm GDNN – GDTX chỉ rõ công tác hướng nghiệp và dạy nghề cho học sinh THPT trên địa bàn huyện hiện nay là rất quan trọng và cấp thiết Hướng nghiệp dạy nghề trong nhà trường phổ thông có được đẩy mạnh thì giáo dục đào tạo mới đáp ứng được yêu cầu phát
Trang 2triển kinh tế của đất nước, đáp ứng được yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đưa nước ta chuyển từ kinh tế nông nghiệp sang nền kinh tế công nghiệp hiện đại
Chỉ thị của Đảng đã xác định cho ngành Giáo dục - đào tạo rất rõ ràng Ngành Giáo dục - đào tạo đă cụ thể hoá đường lối đó thông qua Chỉ thị của Bộ trưởng Bộ Giáo dục - đào tạo số 33/2003/CT BGD-ĐT ngày 23/7/2003 về hoạt động dạy nghề phổ thông cần tích cực đẩy mạnh trong giai đoạn tới Đó là
“Nâng cao chất lượng và mở rộng việc dạy nghề phổ thông để giúp cho học sinh tìm hiểu nghề, làm quen với một số kỹ năng nghề nghiệp Sở Giáo dục -Đào tạo giao chỉ tiêu, kế hoạch dạy nghề phổ thông cho các trường Đồng thời căn cứ vào điều kiện giáo viên và điều kiện cơ sở vật chất mà giao chỉ tiêu kế hoạch dạy nghề phổ thông cho các trung tâm GDNN-GDTX và cơ sở khác được giao dạy nghề phổ thông Những trường THCS và THPT tổ chức học 2 buổi / ngày phải dành thời gian theo qui định cho học sinh để học nghề phổ thông tại trung tâm GDNN-GDTX hoặc tại trường” Chỉ thị trên đă đặt việc dạy nghề phổ
thông ở vị trí rất quan trọng trong quá trình giáo dục ở nhà trường, trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo hiện nay Với nhiệm vụ được giao đó yêu cầu các trường đă tổ chức được dạy nghề phổ thông thời gian qua thì phải tích cực mở rộng và nâng cao hơn trước, đồng thời những trường THPT nào chưa tổ chức
dạy nghề phổ thông được ở đơn vị mình thì trong thời gian tới “Phải dành thời gian theo qui định cho học sinh học nghề phổ thông”
Với những chỉ thị của cấp trên cho chúng ta hiểu rõ việc dạy nghề phổ thông ở các trường THPT rất quan trọng, rất cấp thiết Các trường THPT, các trung tâm GDNN-GDTX phải tích cực liên kết với nhau, bổ sung cho nhau những điều kiện đặc trưng của đơn vị mình cùng nhau thực hiện nhiệm vụ dạy nghề phổ thông cho học sinh, góp phần thực hiện trọn vẹn nhiệm vụ chính trị mà ngành Giáo dục- Đào tạo giao phó
Luật giáo dục đã quy định: “Giáo dục THPT nhằm giúp học sinh củng cố
và phát triển những kết quả của giáo dục THCS, hoàn thiện học vấn phổ thông,
có những hiểu biết thông thường về kĩ thuật hướng nghiệp, có điều kiện lựa chọn hướng phát triển và phát huy năng lực cá nhân, tiếp tục học Đại học, cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động” Bộ
môn nghề Tin Học văn phòng lớp 11 được Bộ giáo dục và Đào tạo biên soạn trên tinh thần đổi mới, đảm bảo tính phổ thông, cơ bản, hiện đại và phù hợp với thực tiễn cuộc sống Nó cùng với các môn khoa học khác trong nhà trường phổ thông góp phần quan trọng trong việc tạo nền tảng ban đầu để đào tạo con người phát triển toàn diện
Môn Tin học là một môn học có những đặc thù riêng đó là liên quan chặt chẽ với việc sử dụng máy tính, cách suy nghĩ và giải quyết vấn đề theo quy trình công nghệ, coi trọng làm việc theo nhóm Đặc trưng của môn Tin học là kiến thức lí thuyết đi đôi với thực hành Chính vì vậy đổi mới phương pháp dạy học naamg cao chất lượng giờ dạy là yêu cầu chung của các môn học nghề phổ thông trong đó có môn tin học, vì các nội dung dạy học môn Tin học nghề phổ thông có rất nhiều vấn đề trìu tượng ví dụ như các bài về Hệ điều hành, tệp và
Trang 3quản lý tệp…Để hỗ trợ việc dạy học các nội dung này, sách giáo khoa cũng có khá nhiều hình ảnh minh họa Nhiều giáo viên cũng đã sưu tầm và sử dụng thêm các phương tiện bổ trợ như tranh, ảnh, sơ đồ Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát, kèm theo lời mô tả, giải thích, với mục đích giúp cho học sinh hiểu bài hơn Tuy nhiên, đối với những nội dung khó, ví dụ như bài tệp và quản lý tệp giáo viên chỉ dùng lời nói và các hình ảnh để minh họa thì học sinh vẫn rất khó hình dung, việc tiếp thu bài của các em vẫn hạn chế Nhiều học sinh rất thuộc bài mà không hiểu được bản chất của các vấn đề, kĩ năng vận dụng thực tế chưa tốt
Với những lý do trên là cơ sở để tôi lựa chọn đề tài để mỗi giáo viên dạy nghề phổ thông có những phương pháp đổi mới việc dạy và học, truyền tải cho học sinh những kiến thức, vận dụng những kiến thức đó vào thực tế đời sống công nghệ hiện đại vừa là hành trang để học sinh bước các bước tiếp theo cao hơn khi các em rời khỏi ghế nhà trường THPT
2/ Cơ sở thực tiễn:
Để nâng cao chất lượng dạy học thì phải phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó phương pháp dạy học phù hợp là yếu tố quyết định đến chất lượng học tập của học sinh Vì vậy đổi mới phương pháp dạy và học nâng cao chất lượng giờ dạy là vấn đề không thể thiếu trong quá trình dạy học, có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học về đổi mới phương pháp dạy học như: “Thiết kế bài dạy theo phương pháp tích cực-Nguyễn Kỳ”, “Công nghệ dạy học với vấn đề tổ chức quá trình dạy học ở THPT ” Các vấn đề đó đều bàn về phương pháp dạy học nói chung, đây là định hướng để mỗi giáo viên cần tìm hiểu và bàn về phương pháp dạy học
Đổi mới phương pháp dạy và học nói chung và môn Tin học nói riêng luôn luôn đặt trong mỗi quan hệ với đổi mới mục tiêu, nội dung dạy học, đổi mới cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, đổi mới các hình thức tổ chức để phù hợp giữa dạy học cá nhân và các nhóm nhỏ hoặc cả lớp Qua thực tiễn dạy môn Tin học cho thấy một số học sinh rất thích học và thực hành một số thì không thích học và thực hành trong giờ thực hành thường ngại ko muốn thao tác với máy, cho là môn học nghề là môn học ko cần thiết và thường mất trật tự Để tránh tình trạng học tập này và để các em hiểu được những kiến thức mà các em học được sẽ có ích như thế nào trong cuộc sống và 100% học sinh đều hiểu và hoàn thành tốt các bài thực hành của chương trình nghề tin học văn phòng 11 đòi hỏi giáo viên phải có những phương pháp tổ chức học tập, đổi mới phương pháp dạy và học thực hành phù hợp với lớp, với nhóm và với cá nhân từng học sinh như sau:
Mục tiêu dạy học môn nghề tin học ở THPT
Kiến thức: Trang bị cho học sinh một cách tương đối có hệ thống các
khái niệm cơ bản nhất ở bậc học phổ thông về Tin Học- một ngành khoa học có những đặc thù riêng- Các kiến thức về hệ thống, cách tổ chức thông tin trong máy tính, soạn thảo và định dạng được văn bản, tính toán được các bảng tính…
Trang 4Kỹ năng: Học sinh bước đầu biết sử dụng máy tính, biết soạn thảo văn
bản, sử dụng Internet, khai thác được các phần mềm thông dụng, giải được các bài toán đơn giản bằng máy tính…
Thái độ: Rèn luyện cho học sinh phong cách suy nghĩ và làm việc phù
hợp với con người của thời đại tin học như sự ham hiểu biết, tìm tòi sáng tạo, chuẩn mực, chính xác trong suy nghĩ và hành động, say mê môn học, cẩn thận trong công việc, hợp tác tôt với bạn bè
Định hướng đổi mới phương pháp dạy và học.
Cốt lõi của đổi mới phương pháp dạy học là hướng tới hoạt động học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động
Đổi mới phương pháp dạy học cần kế thừa, phát triển những mặt tích cực của hệ thống phương pháp quen thuộc, vận dụng một cách hiệu quả các phương pháp dạy học hiện có theo quan điểm dạy học tích cực kết hợp với các phương pháp học lý thuyết đi đôi với thực hành phù hợp với điều kiện thực tế của trung tâm, có phòng học lý thuyết, phòng học thực hành với đầy đủ các trang thiết bị phục vụ cho công tác dạy và học
- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh.
Trong phương pháp tổ chức, người học- đối tượng của hoạt động “dạy” đồng thời là chủ thể của hoạt động ‘học” được cuốn hút vào các hoạt động học tập
do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phá những điều mình chưa rõ chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được giáo viên sắp đặt Dạy học theo cách này giáo viên không chỉ đơn giản truyền đạt tri thức mà còn hướng dẫn thực hành trực tiếp trên máy Nội dung và phương pháp dạy học phải giúp cho từng học sinh biết tiếp thu lý thuyết và vận dụng vào thực hành, ứng dụng vào thực tế
- Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học
Phương pháp tích cực xem việc rèn luyện phương pháp học tập cho học sinh không chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là một mục tiêu dạy học
Trong các phương pháp học thì cốt lõi là phương pháp học và tự học Nếu rèn luyện cho người học có được phương pháp, kỹ năng, thói quen, ý chí tự học thì
sẽ tạo cho HS lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi HS, kết quả học tập
sẽ được nâng lên gấp bội Vì vậy, ngày nay người ta nhấn mạnh mặt hoạt động trong quá trình dạy học, nỗ lực tạo ra sự chuyển biến từ học tập thụ động sang tự học chủ động Đặt vấn đề tự học ngay trong nhà trường phổ thông, không chỉ tự học ở nhà sau giờ lên lớp mà tự học cả trong tiết học có sự hướng dẫn của giáo viên
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
Trong học tập, không phải mọi tri thức, kỹ năng, thái độ đều được hình thành bằng những hoạt động độc lập cá nhân Lớp học là một môi trường giao tiếp thầy –trò, trò-trò, tạo nên mối quan hệ hợp tác giữa các cá nhân trên con
Trang 5đường chiếm lĩnh nội dung học tập Thông qua thảo luận, tranh luận trong tập thể,
ý kiến mỗi cá nhân được bộc lộ, khẳng định hay bác bỏ, qua đó người học nâng mình lên một trình độ mới Bài học vận dụng được vốn hiểu biết và kinh nghiệm sống của thầy cô giáo
Trong lớp học , phương pháp học tập hợp tác được tổ chức ở cấp nhóm, tổ, lớp Được sử dụng phổ biến trong dạy học là hoạt động hợp tác trong nhóm nhỏ
từ 2, 4 đến 6 người Học tập hợp tác làm tăng hiệu quả học tập, nhất là lúc phải giải quyết những vấn đề gay cấn, lúc xuất hiện thực sự nhu cầu phối hợp giữa các
cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ chung Trong hoạt động theo nhóm nhỏ không thể có hiện tượng ỷ lại; tính cách năng lực của mỗi HS được bộc lộ, uốn nắn, phát triển tình bạn, ý thức tổ chức, tinh thần tương trợ lẫn nhau tạo không khí học, lớp học vui vẻ và buổi học đạt kết quả cao
3/ Mục đích của đề tài:
Đề tài này tôi thực hiện với mục đích đổi mới phương pháp dạy và học của giáo viên và học sinh , việc đánh giá học sinh không chỉ nhằm mục đích nhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động học của trò mà còn đồng thời tạo điều kiện nhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của bản thân phù hợp với điều kiện dạy và học theo phương pháp hiện đại
Trước đây giáo viên giữ độc quyền đánh giá học sinh Trong phương pháp tích cực, giáo viên phải hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng tự đánh giá để điều chỉnh cách học Liên quan đến điều này, giáo viên cần tạo điều kiện thuận lợi để học sinh được tham gia đánh giá lẫn nhau Tự đánh giá đúng và điều chỉnh hoạt động kịp thời là năng lực rất cần cho sự thành đạt trong cuộc sống mà nhà trường phải trang bị cho học sinh
Với sự trợ giúp của các thiết bị kỹ thuật, cùng với các trang thiết bị trung tâm có việc kiểm tra đánh giá giờ dạy và giờ học sẽ không còn là công việc nặng nhọc đối với giáo viên, mà lại cho nhiều thông tin kịp thời hơn để linh hoạt điều chỉnh hoạt động dạy, chỉ đạo hoạt động học
Từ dạy và học thụ động sang dạy học tích cực, giáo viên không còn đóng vai trò đơn thuần là người truyền đạt kiến thức, giáo viên trở thành người thiết
kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động độc lập hoặc theo nhóm nhỏ để học sinh
tự lực chiếm lĩnh nội dung học tập, chủ động đạt các mục tiêu kiến thức, kỹ năng, thái độ theo yêu cầu của chương trình Trên lớp, học sinh hoạt động là chính giáo viên có vẻ nhàn nhã hơn nhưng trước đó, khi soạn giáo án, giáo viên
đã phải đầu tư công sức, thời gian rất nhiều so với kiểu dạy và học thụ động mới
có thể thực hiện bài trên lớp với vai trò là người gợi mở, xúc tác, động viên, cố vấn, trọng tài trong các hoạt động tìm tòi hào hứng, tranh luận sôi nổi của học sinh Giáo viên phải có trình độ chuyên môn sâu rộng, có trình độ sư phạm lành nghề mới có thể tổ chức, hướng dẫn hoạt động của học sinh mà nhiều khi diễn biễn ngoài tầm dự kiến của giáo viên
Trang 6II/ GI I QUY T V N Đ : ẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: ẾT VẤN ĐỀ: ẤN ĐỀ: Ề:
1/ Nh ng n i dung lý lu n có liên quan đ n v n đ nghiên c u, t ng ững nội dung lý luận có liên quan đến vấn đề nghiên cứu, tổng ội dung lý luận có liên quan đến vấn đề nghiên cứu, tổng ận có liên quan đến vấn đề nghiên cứu, tổng ến vấn đề nghiên cứu, tổng ấn đề nghiên cứu, tổng ề nghiên cứu, tổng ứu, tổng ổng
k t kinh nghi m ến vấn đề nghiên cứu, tổng ệm
1.1/ Th c t ch t l ực tế chất lượng bộ môn khi chưa thực hiện đề tài ế chất lượng bộ môn khi chưa thực hiện đề tài ất lượng bộ môn khi chưa thực hiện đề tài ượng bộ môn khi chưa thực hiện đề tài ng b môn khi ch a th c hi n đ tài ộ môn khi chưa thực hiện đề tài ư ực tế chất lượng bộ môn khi chưa thực hiện đề tài ện đề tài ề tài :
Qua trao đổi với một số giáo viên dạy nghề phổ thông trên địa bàn huyện thì hầu hết các đồng chí đều nhận xét rằng các kiến thức của môn nghề phổ thông khô khan, khó hướng người học thực sự học vì vậy hiệu quả tiếp thu bài của học sinh còn hạn chế
Qua thực tế giảng dạy ở các Trường THPT trên địa bàn huyện tôi nhận thấy đồ dùng, mô hình trực quan, phòng thực hành của bộ môn còn thiếu, nếu có thì không đáng kể Tôi luôn phải tìm tòi, thu thập, xây dựng mô hình…hướng các em vào từng bài học cụ thể nhưng hiệu quả vẫn chưa cao, vì vậy tôi luôn trăn trở tìm biện pháp nâng cao chất lượng dạy nghề phổ thông và hiệu quả của môn học trong ứng dụng thực tiễn
Trong những năm học gần đây các cấp lãnh đạo đã và đang quan tâm đến vấn đề dạy nghề phổ thông do vậy việc dạy và học nghề phổ thông đã phần nào được coi trọng Nhưng do tình trạng thiếu giáo viên dạy nghề, thiếu cơ sở vật chất phục vụ cho việc dạy và học, nhiều giáo viên dạy kiêm nhiệm, ngoài ra dạy nghề còn được coi là môn học phụ nên việc soạn giảng còn sơ sài, không có giáo viên thao giảng môn dạy nghề
Chính vì phương pháp dạy môn nghề phổ thông chủ yếu là phương pháp thuyết trình, thầy đọc, trò ghi, ngoài kiến thức ghi trong tài liệu thì giáo viên ít
mở rộng ra ngoài thực tế cho nên bài giảng môn nghề phổ thông thường khô cứng, không gây được hứng thú cho học sinh Phần lớn học sinh tham gia học nghề chỉ với mục đích được cộng điểm khi thi tốt nghiệp, chỉ một số em có hứng thú với bộ môn
Do đặc điểm của bộ môn thì 1/3 thời lượng là học lý thuyết còn 2/3 thời lượng là dành cho thực hành, nhưng do phòng giành cho thực hành còn thiếu nên các buổi thực hành còn sơ sài, chiếu lệ, hầu như học sinh khi thực hành còn phải thực hành theo nhóm từ 2 - 4 em chung nhau một máy, chính vì vậy dạy nghề phổ thông ở Trường THPT với mục đích ứng dụng vào thực tiễn cho học sinh còn đạt kết quả thấp
1.2 S li u đi u tra tr ố liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài: ện đề tài ề tài ước khi thực hiện đề tài: c khi th c hi n đ tài: ực tế chất lượng bộ môn khi chưa thực hiện đề tài ện đề tài ề tài
- Về phương pháp giảng dạy:
Năm học 2015 – 2016; 2016 - 2017 số giáo viên dạy nghề phổ thông hầu hết chỉ sử dụng phương pháp truyền thống: thuyết trình, đọc chép và ghi bảng Việc sử dụng các phương pháp dạy học cho bài giảng rất ít, các buổi thực hành còn chiếu lệ chưa hiệu quả nên không gây được hứng thú cho người học
- Chất lượng môn nghề phổ thông:
Sự tiếp thu tri thức của học sinh phần nào còn hạn chế, số học sinh yêu thích, hứng thú với giờ dạy nghề phổ thông không nhiều nên kết quả truyền thụ tri thức nghề nghiệp cho học sinh còn thấp
Trang 72/ Th c tr ng v n đ tr ấn đề nghiên cứu, tổng ề nghiên cứu, tổng ước khi thực hiện các giải pháp của đề tài c khi th c hi n các gi i pháp c a đ tài ệm ải pháp của đề tài ủa đề tài ề nghiên cứu, tổng 2.1 Thuận lợi:
Thực tế qua những năm trực tiếp giảng dạy bộ môn cũng như trao đổi với đồng nghiệp tôi nhận thấy việc dạy và học môn tin học ở Trung tâm GDNN – GDTX có những thuận lợi đó là hầu hết học sinh đều rất yêu thích và hứng thú với môn Tin học, luôn có ý thức tự học cao, chủ động tìm tòi học hỏi những kiến thức mới Đội ngũ giáo viên có trình độ, giảng dạy nhiệt tình Có hệ thống máy tính, máy chiếu và nhiều phương tiện hiện đại khác
- Thực trạng về mặt tích cực của các vấn đề có liên quan đến đề tài
- Giáo viên được đào tạo và tập huấn thường xuyên về đổi mới phương pháp dạy học
- Chương trình dạy nghề theo buổi học 3 tiết/buổi nên rát phù hợp cho việc dạy lý thuyết đi đôi với thực hành
- Xã hội hiện nay tạo điều kiện cho con người (Giáo viên và học sinh) có điều kiện tiếp cận nhiều nguồn thông tin từ nhiều phương tiện khác nhau
- Phương pháp dạy và học thực hành phù hợp với tất cả các đối tượng học sinh, khắc phục được sự nhàm chán của phương pháp dạy học truyền thống
Vì vậy, gây hứng thú cho học sinh, kích thích học sinh tư duy tích cực và sáng tạo trong quá trình lĩnh hội kiến thức
Thực trạng việc học Tin học của học sinh: Sự phát triển như vũ bão của
ngành CNTT hiện nay đã giúp cho tất cả mọi người nói chung và đối tượng học sinh nói riêng có một vốn kiến thức nhất định về tin học Với học sinh được tiếp cận trực tiếp với những sản phẩm phần mềm như: trò chơi điện tử, phần mềm học tập, nghe nhạc, xem phim…Đây là những phần mềm gây hứng thú đặc biệt với học sinh và thường không có sự nhàm chán Thông qua việc sử dụng các phần mềm này HS có kỹ năng sử dụng máy tính nhất định
2.2 Khó khăn
Đây là môn học mới với các phiên bản phần mềm được phát triển và nâng cấp ko ngừng đòi hỏi giáo viên và HS phải tự tìm tòi và trau dồi kiến thức không ngừng để phù hợp với môn CNTT bên cạnh đó có sự khác nhau về mặt bằng kiến thức chung giữa các học sinh gia đình có máy tính và gia đình không
có máy tính Một số học sinh coi đây là môn học nghề nên không chú ý và dành thời gian cho học tập
Một số HS có kỹ năng thao tác với máy nhanh tuy nhiên những kỹ năng này thường được hình thành thông qua sự bắt chước do gia đình có máy hoặc hay chơi Game Khi chuyển sang học các bài học về hệ điều hành, Tệp và quản lý tệp…học sinh thường sẽ cảm thấy chán nản vì kiến thức rất trìu tượng, không sinh động và không có tính giải trí như những phần mềm đã tiếp cận, hơn nữa trong các bài học này có một số kỹ năng học sinh đã từng làm rất nhiều lần rồi nên trong quá trình học tập thường bỏ qua những kiến thức cơ bản của bài học vì nhầm tưởng là đã biết Điều đó dẫn đến việc học sinh sẽ không nắm được bản chất của vấn đề Từ vấn đề tồn tại đó đòi hỏi Giáo viên phải có phương pháp đổi mới việc dạy và học nhằm nâng cao chất lượng giờ dạy Giúp học sinh vui và
Trang 8học, học và vui từ đó chất lượng giờ học sẽ được nâng cao.
3/ Các bi n pháp đã ti n hành: ệm ến vấn đề nghiên cứu, tổng
3.1/ Ph m vi, th i gian th c hi n đ tài ạm vi, thời gian thực hiện đề tài ời gian thực hiện đề tài ực tế chất lượng bộ môn khi chưa thực hiện đề tài ện đề tài ề tài
Đề tài này tôi đã áp dụng trong chương trình dạy nghề phổ thông ở một số lớp ở các Trường THPT trong địa bàn huyện trong các năm học 2015 2016; 2016 -2017
3.2/ Quá trình th c hi n đ tài ực tế chất lượng bộ môn khi chưa thực hiện đề tài ện đề tài ề tài
3.2.1/ Khảo sát thực tế
Qua việc thăm lớp, dự giờ trong những năm gần đây, tôi thấy giáo viên có
sử dụng máy tính để trình chiếu bài giảng Trong quá trình giảng bài giáo viên vẫn giữ phương pháp truyền thống đó là thuyết giảng, cũng có những giáo viên đưa ra hệ thống câu hỏi gợi mở dẫn dắt học sinh tìm hiểu vấn đề Học sinh tích cực suy nghĩ, trả lời câu hỏi của giáo viên, phát hiện và giải quyết vấn đề Kết quả là học sinh thuộc bài nhưng hiểu chưa sâu sắc về bản chất của vấn đề, kĩ năng vận dụng vào thực tế chưa cao
Một số nguyên nhân dẫn đến kết quả học tập chưa cao:
- Giáo viên ít tổ chức hoạt động học tập cho học sinh thông qua hoạt động nhóm tổ Nếu có thì các nhóm được phân công không theo một tiêu chí nào, thường là học sinh tự lựa chọn nhóm và vị trí ngồi khi lên phòng thực hành Vì vậy, giáo viên không thể đánh giá chất lượng học tập của học sinh
- Giáo viên chưa khai thác, sử dụng một cách hợp lý các các thiết bị dạy học dẫn đến học sinh không phát huy được tính tích cực, sáng tạo để chiếm lĩnh tri thức và hình thành kỹ năng
- Chưa chú ý đến mặt bằng kiến thức, kỹ năng của học sinh để phân nhóm học tập và giao thêm nhiệm vụ cho học sinh khá giỏi
- Chưa tận dụng điều kiện về máy tính ở nhà của học sinh
- Một số số liệu khảo sát cho thấy:
NĂM HỌC 2015 - 2016
a/ Những lớp giáo viên thường xuyên áp dụng phương pháp đổi mới phương pháp dạy và học.
b/ Những lớp giáo viên không thường xuyên đổi mơi phương pháp dạy và học
Trang 9
NĂM HỌC 2016 - 2017
a/ Những lớp giáo viên thường xuyên áp dụng phương pháp đổi mơi phương pháp dạy và học.
b/ Những lớp giáo viên không thường xuyên áp dụng phương pháp đổi mơi phương pháp dạy và học.
3.2.2/ Biện pháp thực hiện
a Đổi mới phương pháp dạy học:
- Muốn thực hiện được điều đó trước hết trong giờ học lý thuyết giáo viên cần phải tích cực khai thác vốn hiểu biết của học sinh để vận dụng, liên hệ nhằm làm cho học sinh dễ giàng tiếp thu kiến thức, kỹ năng môn học, sử dụng máy tính ở trên lớp như công cụ để kiểm nghiệm kiến thức, kỹ năng của học sinh cũng làm cho tiết học thêm sinh động, hiệu quả Mặt khác giáo viên thường xuyên tạo điều kiện để học sinh hoặc nhóm học sinh được trình bày hiểu biết của mình trước lớp để các em tự nhận xét, đánh giá lẫn nhau
- Tăng cường tổ chức học tập của học sinh thông qua hoạt động theo nhóm, tổ Mỗi nhóm được chia theo khả năng học tập của học sinh, đặc biệt là trong những giờ thực hành
Nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới việc sử dụng thiết
bị dạy học trong dạy học nghề Tin học văn phòng 11là một giải pháp rất tốt nhưng để sử dụng có hiệu quả, người giáo viên cần phải biết áp dụng các phương pháp trong từng bài học cụ thể một cách hợp lý, có kĩ năng thiết kế giáo
án điện tử, biết khai thác và sử dụng các nguồn thông tin trên mạng Internet
b Đổi mới việc sử dụng thiết bị dạy học.
Thiết bị dạy học là điều kiện không thể thiếu trong việc đổi mới phương pháp dạy học và hướng vào hoạt động tích cực, chủ động của học sinh Giáo viên phải có lựa chọn thiết bị sao cho có thể đáp ứng được hoạt động học tập học của học sinh
Chú trọng thiết bị thực hành giúp học sinh hoặc nhóm học sinh tự tiến
hành các bài thực hành
c.Vấn đề cần nghiên cứu.
- Việc đổi mới phương pháp dạy học các bài về hệ điều hành thuộc phần
2 môn nghề tin học văn phòng 11 của học sinh phổ thông có nâng cao hiệu quả học tập của học sinh hay không
Trang 10- Việc đổi mới và sử dụng thiết bị dạy học các bài về hệ điều hành thuộc phần 2 môn nghề tin học văn phòng 11 của học sinh phổ thông có nâng cao kết quả học tập của học sinh hay không
d Các giả thiết nghiên cứu cho thấy.
- Đổi mới phương pháp dạy học các bài về hệ điều hành thuộc phần 2 môn nghề tin học văn phòng 11 sẽ nâng cao hiệu quả học tập của học sinh các trường THPT
- Đổi mới việc sử dụng thiết bị dạy học các bài về hệ điều hành thuộc phần 2 môn nghề tin học văn phòng 11 sẽ nâng cao hiệu quả học tập của học sinh các trường THPT
3.2.3 Một số kinh nghiệm của bản thân khi xây dựng và sử dụng đổi mới phương pháp day học vào một bài giảng cụ thể của môn Tin học văn phòng lớp 11 trường THPT.
Những kiến thức trong môn nghê Tin học văn phòng luôn cụ thể , thực tế
và có tính vận dụng cao trong đời sống hiện đại Đổi mới trong phương pháp dạy giúp học sinh hứng thú học nghề và lĩnh hội được những kiến thức áp dụng vào thực tế
VD: Trong chương trình SGK nghề Tin học văn phòng phòng 11 bài 12 “ Chèn một số đối tượng đặc biệt” tôi đã vận dụng phương phap đổi mới và thấy các
em rất hào hứng và tích cực trong học tập
Bài 12: CHÈN MỘT SỐ ĐỐI TƯỢNG ĐẶC BIỆT
( Tiết 32 – 34 )
I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU:
Qua bài học này học sinh cần nắm được:
1 Kiến thức
- Hiểu tác dụng của các đối tượng đặc biệt: dấu ngắt trang, số trang, tiêu
đề trang
- Biết các thao tác cần thực hiện để chèn một số đối tượng đặc biệt nói trên
2 Kỹ năng
- Thực hiện được các thao tác chèn dấu ngắt trang, số trang, tiêu đề trang,
kí tự đặc biệt không gõ được từ bàn phím và hình ảnh minh họa
3 Thái độ
II CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: SGK, giáo án, phấn, tranh ảnh minh họa, máy chiếu (nếu có)
- Học sinh: Vở ghi, bút, giấy nháp
III PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
Giáo viên tổ chức giờ học theo phương pháp: Thuyết trình + đặt câu hỏi
IV TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1 Ổn định tổ chức lớp (1’):
- Chào hỏi
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ (4’):