Tiểu luận, lịch sử báo chí, báo chí giai đoạn 1945 1954

Mục lục MỞ ĐẦU NỘI DUNG I:Sự ra đời và phát triển báo chí cách mạng Việt Nam. 1:Sự ra đời 2:Hoạt động báo chí II:Những thành quả đạt được và những hạn chế. 1:Thành quả 2:Hạn chế III:Xu hướng phát triển báo chí Việt Nam hiện nay. 1:Sự biến đổi của các loại hình báo chí có liên quan mật thiết đến yếu tố công nghệ. 2:Sự biến đổi của các loại hình báo chí cũng có sự liên quan mật thiết đến văn hóa truyền thông. KẾT LUẬN LỜI MỞ ĐẦU Báo chí Việt Nam,giai đoạn trước 1945 phát triển khá mạnh,chia thành nhiều dòng chảy với những hướng đi riêng,đặc biệt báo chí cách mạng cũng đã phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng. Báo chí giai đoạn 19451954,đã tạo nên những dấu ấn đặc biệt trong lịch sử Việt Nam.Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh trải qua 9 năm kháng chiến cô cùng gian khổ,ác liệt,dân tộc ta làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ hào hùng.Đây cũng là thời kì báo chí cách mạng Việt Nam có bước phát triển nối tiếp cả báo chí cách mạng Việt Nam trước năm 1945,có nhiều thành tựu trong thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền vận động,kêu gọi khích lệ,động viên toàn dân kháng chiến,đóng góp một phần không nhỏ vào thăng lợi trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.Các nhà báo cách mạng với những hoạt động báo chí trong kháng chiến đã làm nên những thành công đó và khẳng định vai trò to lớn trong sự nghiệp giải phóng,đóng góp xứng đáng vào chiến thắng chung của dân tộc. Chiến thắng Điện Biên Phủ đã tạo điều kiện thuân lợi cho Hiệp định Gionevo được kí kết về chấm dứt chiến tranh,lập lại hòa bình ở Việt Nam.Nước ta tạm chia cắt hai miền,miền Bắc đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội,làm nghĩa vụ hậu phương,chi viện sức người,sức của cho tiền tuyến vì miền Nam ruột thịt.Miền Nam tiếp tục đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc,thống nhất nước nhà.Báo chí miền Bắc phục vụ cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội,báo chí miền Mam phục vụ sự nghiệp đấu tranh,giải phóng dân tộc,mang chỉ đạo của Đảng phương pháp đấu tranh hợp lý xuống nhân dân.Báo chí giai đoạn này hoạt động nhanh nhạy,nhạy bén để đáp ứng được việc chuyển tải thông tin Trung ương,vừa thu thập thông tin ngoài mặt trận. Báo chí từ 1975 đến nay,báo chí tiếp tục phát triển lên một tầm cao mới hơn với sự phát triển của các phương tiện thông tin đại chúng đặc biệt bùng nổ công nghệ thông tin hiện nay.Báo chí đóng góp vai trò to lớn là cầu nối thông tin giữa nước ta với các nước bạn trên thế giới thêm phần hiểu nhau thêm,mở rộng quan hệ quốc tế.Báo chí ngày một tích cực không thể thiếu trong đời sống hàng ngày.Báo chí tiếp tục phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa,phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa,góp phần không nhỏ vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội.Báo chí ngày nay còn vạch trần những thế lực thù địch chống phá Đảng và Nhà nước,những âm mưu lật đổ chính quyền,báo chí còn chống thù trong giặc ngoài. Vì vậy,tôi chọn nghiên cứu đề tài này nhằm tìm hiểu sự ra đời, phát triển của báo chí trong những năm đấu tranh gian khổ của đội ngũ nhà báo cách mạng,hoạt động báo chí ngày nay để xây dựng đất nước lớn mạnh,những thành tựu đạt được,hạn chế cần khắc phục và những xu hướng phát triển báo chí hiện đại.

III:Xu hướng phát triển báo chí Việt Nam hiện nay.

1:Sự biến đổi của các loại hình báo chí có liên quan mật thiết đếnyếu tố công nghệ

2:Sự biến đổi của các loại hình báo chí cũng có sự liên quan mậtthiết đến văn hóa truyền thông

KẾT LUẬN

LỜI MỞ ĐẦU

Báo chí Việt Nam,giai đoạn trước 1945 phát triển khá mạnh,chia thànhnhiều dòng chảy với những hướng đi riêng,đặc biệt báo chí cách mạng cũng đãphát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng

Báo chí giai đoạn 1945-1954,đã tạo nên những dấu ấn đặc biệt trong lịch sửViệt Nam.Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh trải qua 9 nămkháng chiến cô cùng gian khổ,ác liệt,dân tộc ta làm nên chiến thắng Điện BiênPhủ hào hùng.Đây cũng là thời kì báo chí cách mạng Việt Nam có bước pháttriển nối tiếp cả báo chí cách mạng Việt Nam trước năm 1945,có nhiều thànhtựu trong thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền vận động,kêu gọi khích lệ,động viêntoàn dân kháng chiến,đóng góp một phần không nhỏ vào thăng lợi trong cuộckháng chiến chống thực dân Pháp.Các nhà báo cách mạng với những hoạt độngbáo chí trong kháng chiến đã làm nên những thành công đó và khẳng định vaitrò to lớn trong sự nghiệp giải phóng,đóng góp xứng đáng vào chiến thắngchung của dân tộc

Chiến thắng Điện Biên Phủ đã tạo điều kiện thuân lợi cho Hiệp địnhGionevo được kí kết về chấm dứt chiến tranh,lập lại hòa bình ở Việt Nam.Nước

ta tạm chia cắt hai miền,miền Bắc đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội,làm nghĩa

vụ hậu phương,chi viện sức người,sức của cho tiền tuyến vì miền Nam ruộtthịt.Miền Nam tiếp tục đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc,thống nhấtnước nhà.Báo chí miền Bắc phục vụ cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xãhội,báo chí miền Mam phục vụ sự nghiệp đấu tranh,giải phóng dân tộc,mang chỉđạo của Đảng phương pháp đấu tranh hợp lý xuống nhân dân.Báo chí giai đoạnnày hoạt động nhanh nhạy,nhạy bén để đáp ứng được việc chuyển tải thông tinTrung ương,vừa thu thập thông tin ngoài mặt trận

Báo chí từ 1975 đến nay,báo chí tiếp tục phát triển lên một tầm cao mớihơn với sự phát triển của các phương tiện thông tin đại chúng đặc biệt bùng nổcông nghệ thông tin hiện nay.Báo chí đóng góp vai trò to lớn là cầu nối thôngtin giữa nước ta với các nước bạn trên thế giới thêm phần hiểu nhau thêm,mở

rộng quan hệ quốc tế.Báo chí ngày một tích cực không thể thiếu trong đời sốnghàng ngày.Báo chí tiếp tục phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa,pháttriển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa,góp phần không nhỏ vào sựnghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội.Báo chí ngày nay còn vạch trần những thế lựcthù địch chống phá Đảng và Nhà nước,những âm mưu lật đổ chính quyền,báochí còn chống thù trong giặc ngoài.

Vì vậy,tôi chọn nghiên cứu đề tài này nhằm tìm hiểu sự ra đời, phát triểncủa báo chí trong những năm đấu tranh gian khổ của đội ngũ nhà báo cáchmạng,hoạt động báo chí ngày nay để xây dựng đất nước lớn mạnh,những thànhtựu đạt được,hạn chế cần khắc phục và những xu hướng phát triển báo chí hiệnđại

NỘI DUNG Chương 1:

SỰ RA ĐỜI VÀ HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ CÁCH MẠNG VIỆT NAM

1.1 Sự ra đời báo chí cách mạng Việt Nam

Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam 21-6 là ngày kỉ niệm ra đời củaBáo “Thanh niên” do lãnh tụ Nguyễn Aí Quốc sang lập ngày 21-6-1925.Tronglich sử báo chí Việt Nam,từ những năm 60 của thế kỉ XIX đã có tờ “Gia Địnhbáo” và một số tờ báo khác lần lượt ra đời tại Sài Gòn,Hà Nội và một số điaphương khác.Nhưng báo “Thanh niên” đã mở ra một dòng báo chí mới:báo chícách mạng Việt Nam.Từ khi có tờ báo :Thanh niên”,báo chí Việt Nam giươngcao ngọn cờ cách mạng,nói lên khát vọng của dân tộc Việt Nam và chỉ rõphương hướng đấu tranh của nhân dân Việt Nam vì độc lập,tự do và chủ nghĩa

xã hội.Do ý nghĩa đó,Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng Sản Việt Nam đã raquyết định số 52 ngày 5-2-1985 lấy ngày 21-6 hàng năm là ngày Báo chí ViệtNam nhằm nâng cao vai trò và trách nhiệm xã hội của báo chí,thắt chặt mốiquan hệ giữa báo chí với công chúng,tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối vớibáo chí

Ngày 21-6-2000,nhân kỉ niệm 75 năm Ngày báo chí Việt Nam,theo đề nghịcủa Hội nhà báo Việt Nam,Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng CộngSản Việt Nam đồng ý gọi Ngày Báo chí Việt Nam là Ngày Báo chí cách mạngViệt Nam

1.2 Hoạt động Báo chí Việt Nam

Báo chí cách mạng Việt Nam là tiếng nói của Đảng,Nhà nước vàcác tổ chức chính trị,xã hội,nghề nghiêp,là diễn đàn của nhân dân.Báo chí tuyêntruyền,phổ biến,đường lối,chính sách của Đảng và Nhà nước,phản ánh tâmtư,nguyện vọng chính đáng của tầng lớp nhân dân.Báo chí cũng là một vũ khísắc bén chống lại kẻ thù của nhân dân.89 năm qua,kể từ khi báo Thanh niên ra

số đầu tiên (21-6-1925),báo chí phát triển không ngừng phát triển phong phú và

đa dạng

1.2.1 Báo chí thời kì trước khi Đảng ra đời

Vào những năm 20 của thế kỉ XX,Nguyễn Aí Quốc sang lập ra tổchức Thanh niên cộng sản Đoàn làm nòng cốt cho tổ chức Việt Nam thanh niênCách mạng Đồng chí Hội.Một tổ chức yêu nước Việt Nam đầu tiên đi theo conđường cách mạng vô sản,đồng thời xuất bản báo “Thanh niên” là cơ quan ngônluận của tổ chức này.Ngày 21-61925,”Thanh niên” tờ báo đầu tiên của cáchmạng xuất bản số đầu tiên.Tháng 6-1985,Đảng Cộng Sản Việt Nam quyết địnhlấy ngày 21-6 là ngày truyền thống của báo chí-Ngày Báo chí Việt Nam.Tháng6-1929,Đông Dương cộng sản Đảng ra đời,cho xuất bản báo “Búa Liềm” làm cơquan ngôn luận Trung ương của Đảng,Ban công vận Trung ương của Đảng rabáo “Công hội Đỏ”,Tổng Công hội Bắc kí cho ra báo “Lao động”

Tháng 9-1929,An Nam cộng sản Đảng ra đời cho ra báo

“Đỏ”.Những tờ báo của các tổ chức cộng sản sơ khai này có tác dụng rất quantrọng trong việc giáo dục ý thức giai cấp,đấu tranh giai cấp và lý tưởng cộng sảnchủ nghĩa cho quần chúng

Tháng 2-1930,Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản đươc triệutập dưới sự chủ trì của Nguyễn Aí Quốc,quyết định thành lập Đảng Cộng SảnViệt Nam,thông qua một số văn kiện của Trung ương và địa phương sẽ ra báoĐảng Cộng Sản Việt Nam thống nhất.Ngày 5-8-1930,Trung ương cho ra báoTạp chí đỏ,ngày 15-8-1930,ra báo “Tranh đấu”

Trong thời kì này,ngoài báo “Thanh niên” do Nguyễn Aí Quốc sánglập (báo viết bằng bút thép trên giấy sáp,in bí mật tại Quảng Châu,TrungQuốc,mỗi kì in 100 bản,in 4 trang,có lúc in 2 trang khổ 13x19cm.Thời kì ởQuảng Châu,Nguyễn Aí Quốc kiêm Tổng biên tập,về sau báo Thanh niên inbằng chữ ty-pô,và có 1 số hình ảnh bàn về ông vua Bảo Đại,quan Thống chếBlanchard Dela Brosse “sắp lên đàng”),còn có một số tờ báo khác:

- Báo “Công nông” ra đời năm 1926,do Nguyễn Aí Quốc thành lập,là cơquan tuyên truyền của Thanh niên cách mạng Đồng chí Hội

- “Lính cách mạng”,ra đời tháng 2-1927,nhằm tuyên truyền cách mạngtrong binh lính,tờ báo do Nguyễn Aí Quốc sáng lập.

- Báo “Lao động”,cơ quan tuyên truyền của Công hội Đỏ” ra đời năm1929

- Báo “Người sinh viên”,1929,tờ báo của Tổng hội sinh viên,do đồng chíTrường Chinh viết bài chính và phị trách tờ báo

1.2.2 Báo chí từ khi Đảng Cộng Sản ra đời đến năm 1936

Từ khi Đảng ra đời,Đảng ta luôn sử dụng báo chí làm công cụtuyên truyền,giác ngộ và vận động quần chúng cách mạng.Thời kì này,tuy cònnhiều khó khăn trong việc sử dụng kĩ thuật in ấn,làm ảnh kém,nhưng trên các tờbáo công khai của Đảng như:”Nhành lúa”,”La Peuple”,”Notre voix”,”Thờibáo”…đã sử dụng ảnh

Tháng 10-1930,Đảng Cộng Sản Việt Nam đổi tên là Đảng CộngSản Đông Dương.Trung ương Đảng cho ra tờ báo “Cờ vô sản” và Tạp chí Cộngsản.Các xứ ủy,tỉnh ủy,huyện ủy và các chi bộ cũng ra báo.Báo chí trong thời kìnày đóng vai trò quan trọng việc phát động cao trào cách mạng của công nôngchống đế quốc-phong kiến đỉnh cao là phong trào Xô viết-Nghệ Tĩnh.Cũngtrong thời kì này,Ban lãnh đạo nước ngoài của Đảng được thành lập làm nhiệm

vụ tạm thời của Đảng,xuất bản tạp chí Bonsevich,làm cơ quan lý luận để thốngnhất Đảng,Tháng 3-1935,Đại hội Đảng lần 1 họp,quyết định chuyển tạp chíBonsevich thành tạp chí lí luận Trung ương Đảng

Từ cuối năm 1930,khi thời cơ lớn để có thể xuất hiện khởi nghĩa vũtrang, Đảng ta nhận vai trò to lớn của báo chí trong việc thông tin,tuyên truyềnchủ nghĩa Mác vào Việt Nam,vạch mặt chủ nghĩa thực dân cũ là chính quyềnbảo hộ Pháp và chế độ tay sai bù nhìn,giúp cho nhân dân thấu hiểu nỗi cơ cực

mà họ hằng chụi đựng

Tạp chí Cộng sản là tờ báo của cơ quan Trung ương Đảng CộngSản Việt Nam,ra số 1 ngày 1-2-1931,in bằng giấy sáp,khổ 20x25cm.Mội dungchính tờ báo là hướng dẫn quần chúng tìm hiểu về chủ nghĩa cộng sản và con

đường cứu nước.Tạp chí luôn coi đấu tranh là mục đích hàng đầu.Trên tạp chírất ít ảnh mà chủ yếu dung tranh vẽ minh họa.

Báo “Dân chúng”,tờ báo của cơ quan Trung ương Đảng Cộng SảnViệt Nam do đồng chí Nguyễn Văn Cừ trực tiếp chỉ đạo,ông Dương Bạch Mailàm chủ bút,ông Lưu Qúy Kì làm thư kí tòa soạn.Xuất bản công khai những năm1938-1939 ở Sài Gòn.Đây là tờ báo ra được nhiều số và khá đều đặn, đứng thứ 3

về số lượng phát hành trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam trước năm1945

Ngoài một số do Đảng sáng lập,còn có khá nhiều tờ báo mang tưtưởng tiến bộ cũng được ra đời trong thời kí này.Có các tờ báo mang tư tưởngthương dân,yêu nước và căm phẫn với ách áp bức của Thực dân phongkiến.Miền Trung kì là vùng vô cùng ít báo chí nhưng trong thời kì này có tờ

“Tiếng dân” (La Voix du people) hoạt động từ năm 1927-1943,là tờ báo đầu tiênmiền Trung,tiếng nói chính thức của nhà yêu nước Huỳnh Thúc Kháng

Trên các tờ báo đăng khá nhiều về những cuôc đấu tranh chốngThực dân Pháp ở trong nước và những cuộc đấu tranh của công nhân và lựclượng tiến bộ trên thế giới,chống chủ nghĩa thực dân ở Việt Nam,lên tiếng ủng

hộ và bảo vệ quyền lợi của con người lao động.Các bài báo chủ yếu tập trungcác chủ đề:lên án cuộc sống xa hoa của Thực dân Pháp,cảnh sống đói rách,cùngcực da bọc xương của người lao động và cảnh đói rét không có ăn,có mặc củatrẻ em Việt Nam,cảnh đình công,biểu tình,phong cảnh làng quê…

Các chi bộ cộng sản trong một số nhà tù đã xuất bản báo chí và tạpchí.Báo chí trong những năm 1930-1936,đã phục vụ tích cực cho xây dựngĐảng,tuyên truyền chủ nghĩa Mác-Lenin và đường lối cách mạng dân quyền củaĐảng,kiên quyết chống chủ nghĩa cải lương của giai cấp tư sản và chủ nghĩa dântộc tư sản của Việt Nam Quốc dân đảng,chuẩn bijddieeuf kiện để đón tiếp thời

cơ đưa cách mạng tiến lên một cao trào mới

1.2.3 Báo chí thời kì vận động dân chủ 1936-1939

Tranh thủ điều kiện quốc tế có nhiều thuận lợi,mặt trận nhân chốngphát xít được thành lập ở nhiều nước,trong đó có Pháp và hình thành Mặt trận

nhân dân thế giới chống phát xít.Lợi dụng khả năng hoạt động nửa hợp pháp,nửabất hợp pháp.Đảng chủ trương đưa báo chí ra xuất bản công khai hợp pháp.Một

số tờ báo bằng tiếng Pháp ở Hà Nội,cùng với một loạt tờ báo bằng tiếng Việtđược xuất bản công khai hợp pháp,trong đó có tờ “Dân chúng” cơ quan Trungương của Đảng Cộng Sản Việt Nam.Báo chí thời kì vận động dân chủ in ty-pô

số lượng lớn.Có tờ chiếm kỉ lục như “Dân chúng” số Xuân 1939 in đến 15000bản.Trình bày bài vở trên mặt báo đã mang dáng dấp hiện đạu,biên tâp và innhanh,phát hành nhanh,mở rộng trong cả nước và nước ngoài

1.2.4 Báo chí thời kì cao trào cứu nước 1939-1945

Tháng 5-1941,Mặt trận Việt Minh thành lập.Tháng 8-1941,báo “Việt Namđộc lập”do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập,lấy danh nghĩa Việt Minh tỉnh CaoBằng.ngày 25-1-1942,Báo “Cứu quốc”,cơ quan của Tổng bộ Việt Minh rađời.Ngày 10-10-1942,báo “Cờ giải phóng”,cơ quan ngôn luận Trung ương củaĐảng xuất bản số 1.Trung ương còn xuất bản Tạp chí Cộng sản cơ quan líluận.Các kì bộ Việt Minh và tỉnh bộ Việt Minh lần lượt cho xuất bản báo của địa

phương cùng với báo của các đoàn thể cứu quóc ở Trung ương:Côngnhân,Thanh niên,Học sinh,Văn hóa,Tự vệ…Báo chí phục vụ tích cực cho xâydựng lực lượng vũ trang.Từ sau khi có chỉ thị “Sửa soạn khởi nghĩa” của Tổng

bộ Việt Minh(5-1941) và nhất là sau cuộc đảo chính Nhật-Pháp(9-3-1945),Đảng

ta phát động cao trào kháng Nhât cứu nước,tiến tới tổng khởi nghĩa,một số báocủa lực lượng vũ trang từ các căn cứ kháng Nhật và khu giải phóng được xuấtbản.Hai tờ “Cờ giải phóng”,”Cứu quốc” có cống hiến lớn nhất trong việc đẩymạnh cao trào cách mạng và giành thắng lợi lịch sử Tháng 3-1945

Thông tin thêm về báo “Cứu quốc”

Báo “Cứu quốc”ban đầu là cơ quan ngôn luận của Tổng bộ ViệtMinh,số 1ra ngày 25-1-1942.Năm 1951,Mặt trận Việt Minh và Mặt trạn LiênViệt thống nhất thành Mặt trận Liên Việt.Báo “Cứu quốc”trở thành cơ quanTrung ương của mặt trân Liên Việt.Tháng 9-1955,Mặt trận Tổ quốc Việt Namthành lập,”Cứu quốc”trở thành cơ quan Trung ương của Mặt trân Tổ quốc ViệtNam.”Cứu quốc”ra số cuối cùng ngày 28-1-1977,sau đó ngayd 5-2-1977 “Cứuquốc”nhập với báo “Cờ giải phóng” và báo “Thống nhất”,cơ quan Trung ươngMặt trận dan tộc giải phóng miền Nam Việt Nam,thành báo “Đại đoànkết”.Tổng biên tập báo là đồng chí Trường Chinh sau là Xuân Thủy

Trong thời kì kháng chiến chông Thực dân Pháp,”Cứu quốc”là mộttrong những tờ báo quy tụ được nhiều cây bút xuất sắc trong làng báo cáchmạng.Ngoài Xuân Thủy cón có Nguyên Thành Lê,Như Phong,Tô Hoài…”Cứuquốc” sử dụng chủ yếu tin trong nước,nội dung gắn liền với các chủtrương,chính sách của Đảng.Cách trình bày của báo rất ấn tượng,hiện đại;báothường dung tít lớn kiểu chữ chân phương nghiêm túc,gói gọn nội dung toàn bàihoặc nhấn mạnh vào chi tiết đáng lưu ý nào đó,kích thích mạnh vào sự chi tiếtcủa độc giả như:phải phân biệt chính quyền nhân dân với cách mạng,Tây đói thìTây ăn gì?.”Cứu quốc”luôn được đông đảo bạn đọc trong cả nước nồng nhiệtđón nhận,báo thường in trên dưới 2 vạn bản mà vẫn không đủ để phát hành.Vìvậy,để thực hiện tốt chủ trương đoàn kết toàn dân kháng chiến,kiến quốc của

Đảng và Mặt trận.Từ năm 1947,”Cứu quốc”mở rộng hoạt động bằng cách đưa rathêm nhiều tờ báo Cứu quốc địa phương.

Năm 1949,”Cứu quốc” đươc Hồ Chí Minhvaf Tổng bộ Việt Minhgiaonhiệm vụ tổ chức lớp Nghiệp vụ báo chí Huỳnh Thúc Kháng tại chiến khu ViệtBắc.Từ lóp học này nhiều phóng viên trưởng thành để lại tên tuổi của mìnhtrong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam

Kể từ khi báo “Thanh niên” ra đời cho đến Tháng 8-1945,tổng cộng

có hơn 270 tờ báo và tạp chí

1.2.5 Báo chí thời kì sau cách mạng Tháng 8-1945 -1975

Từ tháng 8-1945 trở đi,dưới chế độ dân chủ nhân dân,báo chí cáchmạng xuất bản công khai,in ty-pô với số lượng lớn.Báo “Cứu quốc”xuất bảnhàng ngày,là tờ báo lớn nhất cả nước.Trong làng báo cách mạng xuất hiện hai cơquan mới:Đài Tiếng nói Việt Nam và Việt Nam thông tấn xã (nay là Thông tấn

xã Việt Nam).Cuối năm 1945,Đảng chuyển vào đấu tranh bí mật,báo “Cờ giải

phóngỢ ngừng xuất bản,báo ỘSự thậtỢra đời với danh nghĩa cơ quan của Hộinghiên cứu chủ nghĩa Mác ở Đông Dương.

Trong những năm đầu của cách mạng,báo chắ phục vụ tắch cực cho nhiệm

vụ bảo vệ chắnh quyền cách mạng non trẻ

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp lần 2 bùng nổ và lanrộng.Báo chắ cách mạng có một bộ phận xuất bản công khai ở các vùng tự do vàcác căm cứ của kháng chiến,một bộ phận xuất bản trong vùng địchchiếm.Những văn kiện của Đảng, Chủ tịch Hồ Chắ Minh,và các đồng chắ lãnhđạo Đảng được in trên báo cáo Trung ương và các địa phương.Năm 1951,báo

ỘNhân dânỢ,cơ quan Trung ương của Đảng bắt đầu xuất bản,tạp chắ Sinh hoạtnội bộ,báo Quân đội nhân dân ra đời

Cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp kết thúc thắng lợi,nước tatạm chia làm hai miền với hai nhiệm vụ chiến lược khác nhau nhưng cùng chungmột nhiệm vụ chung:đánh đuổi Đế quốc Mỹ và tay sai,hoàn thành cách mạnggiải phóng dân tộc

Báo chắ của nước ta hình thành báo tự do ở miền Bắc và báo chắxuất bản bắ mật ở miền Nam.Trong điều kiện mới,báo chắ miền Bắc có nhữngbước phát triển vượt bậc.Báo ỘNhân dânỢra hàng ngày in với số lượng lớn nhấtbằng kĩ thuật tiên tiến.Trung ương cho ra Tạp chắ lắ luận lúc đầu là ỘHọctậpỢ.sau đổi Tạp chắ Cộng sản

Nhiều cơ quan nghiên cứu khoa học,tuyên truyền,lắ luận,tổ chức kĩthuật và các tỉnh đều xuất bản báo chắ

Ngày 5-6-1950,Hội Nhà báo Việt Nam được thành lập,đã đoàn kếtrộng rãi các nhà báo trong nước và tháng 7-1950 gia nhập Tổ chức quốc tế cácnhà báo (OIJ)

Vài nét về báo chắ cách mạng miền Nam:

Đội ngũ nhà báo được hình thành từ nhiều nguồn:các nhà báo đãtrải qua được chi viện từ miền Bắc và một số nhà báo ở các đô thị đi theo cáchmạng.Hoàn cảnh tác nghiệp của họ vô cùng gian khổ như mọi nhà báo chiếntranh.Báo chắ nhanh có mặt:từ những năm đầu 1960 đã có khoảng 40 tờ báo và

tạp chí cấp miền của Mặt trận dân tộc giải phóng,khoảng 40 bản tin của các địaphương in bằng 4 thứ tiếng Anh,PhápTrung Quốc,Khomer…Xuất hiện các cơquan thông tin mới:Thông tấn xã giải phóng (LPA) ra đời 1961,Đài phát thanhgiải phóng-1962(một đài nữa đặt trên đất Bắc),ngoài ra còn có vai trò của Hãngphim giải phóng.Báo chí cách mạng miền Nam lúc này được xây dựng theo môhình báo chí cách mạng miền Bắc(Nhân dân-Cờ giải phóng,Quân đội nhân dân-Quân giải phóng,Phụ nữ Việt Nam-Phụ nữ giải phóng).Thiết lập được mối quan

hệ với báo chí quốc tế,tháng 1-1962 Hội nhà báo yêu nước và dân chủ miềnNam ra đời,trở thành thành viên của của OIJ.Các nhà báo nước ngoài đã có mặttại căn cứ cách mạng,sự giúp đỡ phương tiện báo chí của bạn bè Xã hội chủnghĩa…Một nền báo chí hình thành và phát triển trong khói lửa chiến tranh,tưcách chiến sĩ của những người làm báo,sự gắn có khăng khít và độc đáo của nóvới báo chí miền Bắc-đó là những điểm nổi bật của báo chí cách mạng miềnNam giai đoạn này

Đội ngũ nhà báo đa dạng:một số năm vùng từ thời chống Pháp,môt số đượcđưa vào Sài Gòn theo dạng hồi cư (do cách mạng chỉ đạo),môt số hình từ cácphong trào học sinh-sinh viên yêu nước,một số vốn có tình cảm với cách mạng

và kháng chiến.Cũng có trường hợp đi thẳng tứ Hà Nội (Nguyễn Văn Bổng và

tờ Tin văn-1967).Nhiều tờ báo mới được xuất bản nhưng chủ yếu là tranh thủ sửdụng những tờ có sẵn.Phương thức hoạt động của nhà báo cực kì linh hoạt,thichhọp với từng thời kì (kết hợp văn-báo,mượn các danh nghĩa để hoạt động:phongtrào,các tổ chức…).Nội dung báo chí luôn bám sát tình hình chính trị và thờicuộc diễn ra sôi động trong lòng đô thị,gây thanh thế có lợi cho phong trào cáchmạng.Khôn khéo tranh thủ uy tín của các hãng thông tấn và nhà báo nước ngoài

ở Sài Gòn trong việc đưa tin ra thế giới.Thành công đáng ghi nhận là suốt 20năm trong vùng chiếm đóng luôn luôn có một phong trào báo chí chống đối chế

độ Mỹ ngụy với một lối làm báo sắc sảo và hoàn toàn thich hợp với hoàn cảnhsống của những người làm báo

Báo chí miền Nam trong những năm đầu đất nước bị chia cắt cũngdiễn ra tình thế và hoạt động phức tạp.Hoạt động báo chí trong lòng thành thị

miền Nam.Phải làm sao để có những tờ báo tiến bộ nói lên được nguyện vọngcủa nhân dân với tinh thần yêu nước,đấu tranh cho độc lập dân tộc và thống nhấtnước nhà,bảo vệ quyên dân chủ,chống lại những hành động phát xít của chínhquyền Mỹ-Diệm.Trách nhiệm náy của báo chí tiến bộ thật nặng nề và có ý nghĩa

to lớn của đới sống tinh thân thần của xã hội miền Nam.Hoạt động báo chí củaMặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam từ khi Mặt trận này được thànhlập và báo chí là một bộ phận quan trọng

Ngay từ sau Hiệp định Gionevo được kí kết,báo chí hợp pháp dướichế độ Mỹ-Diệm đã có tiếng nói đấu tranh chống địch tra thù và khủng bốnhững người cách mạng cũ,đòi thi hành Hiệp định Gionevo như các tờ báo

“Buổi sáng” của Mai Lan Quế , “Nhân loại” của Tân Đức, “Tiếng chuông” củaNguyễn Văn Hiếu, “Bình dân” (1954-1963) của Phú Đức, “Dân đen” (1955-1965) của Nguyễn Duy Hinh, “Dân Việt” (1961-1968) của Phan Văn Hiển,

“Ban mai” (1963-1964) của Dương Văn Sum…Nhà báo Trần Bặc Đằng thaymặt Thành ủy Sài Gòn-Chợ Lớn phụ trách tư tưởng và báo chí chỉ đạo và thamgia viết cho nhiều tờ báo như “Nhân loại”,”Phòng thương mại”,”Dân trí”,”Thầnchung”.Khi Diêm dọn dẹp xong các phe phái,bắt đầu tính sổ các tờ báo màchúng vu cho là “Việt cộng nằm vùng”,nhiều nhà báo bị bắt,một số phải đổinghề

Báo chí thành thị miền Nam ngày càng tến bộ và có tác động xã hộirộng rã hơn sau khi Diệm đổ và nhất là khi quân Mỹ tràn vào miền Nam bộc lộ

rõ bản chất xâm lược của chúng thì tinh than đấu tranh báo chí ngày càng mạnh

mẽ hơn.Nhiều tờ báo của chính quyền Sài Gòn như “Người Việt tự do”, “Cáchmạng quốc gia”, “Ngôn luận” không phát huy được tác dụng vì tính chất chínhtrị phản động của chúng vế cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ ở Việt Nam Hoạt đông báo chí ở vùng giải phóng mang những đặc điểmriêng.Trong thời kì kháng chiến chống Pháp,công tác tư tưởng-văn hóa hoạtđộng tuyên truyền của báo chí được đặc biệt coi trọng.Cũng vì thế nên khi Mặttrận dân tộc giải phóng miền Nam thành lập,đã thu hút vào hàng ngũ báo chí cácnhà báo đã tham gia kháng chiến chống Pháp và được phân công ở lại hoạt động

các thành thị miền Nam.Ngày 12-10-1960,”Thông tấn xã giải phóng” đượcthành lập.Ngày 1-2-1962,Đài Phát thanh giải phóng bắt đầu hoạt động.Ngày 1-10-1964,báo “Nhân dân”,cơ quan Đảng nhân dân cách mạng miền Nam ViệtNam do Thép Mới phụ trách ra mắt bạn đọc.Ngày 20-10-1964,báo “Giaiphóng”,cơ quan của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam doHuỳnh Tấn Phát làm chủ nhiệm cũng được ấn hành.Hoạt động báo chí ở vùnggiải phóng miền Nam có nhiều thuận lợi về công chúng.Không có sự ngăn cản

về tư tưởng,tình cảm của người tiếp nhận với báo chí cách mạng.Món ăn tinhthần này từ lâu đã quen thuộc và trở thành nhu cầu cần thiết.Tuy nhiên,do hoạtđộng ở rừng sâu,địch lại luôn tìm cách phá hoại nên viêc thâm nhập thực tế,tổchức in ấn,phat hành có nhiều khoa khăn.Các nhà báo cách mạng miền Nam lạitiếp tục hoạt động như người chiến sĩ trong thời kì chiến tranh.Ít năm sau,cácnhà văn có tên tuổi và kinh nghiệm lần lượt trở về miền Nam để thâm nhập thực

tế của các tiền tuyến lớn và sáng tác như Anh Đức,Nuyễn Thi,Trần HiếuMinh,Nguyễn Quang Sáng,Phan Tứ,Nguyễn Trung Thành.Qua một số năm gắn

bó và đi sâu vào thực tế với cách mạng,những gặt hái bước đầu về văn chương

và giải thưởng “Nguyễn Đình Chiểu” đã góp phần nói lên sự phong phú chosáng tạo văn học và báo chí của tiền tuyến lớn anh hùng

Một số tờ báo tiêu biểu:báo Nhân dân,báo Quân đội nhân dân,báoVăn nghệ…các đài phát thanh Đài Tiếng nói Việt Nam,Đài phát thanh giảiphóng,Việt Nam thông tấn xã…

Báo “Nhân dân”.

Báo “Nhân dân” ban đầu là cơ quan ngôn luận của Trung ương ĐảngLao động Việt Nam,sau là cơ quan Trung ương của Đảng Cộng Sản ViệtNam.Tổng biên tập đầu tiên là Tố Hữu,sau là Quang Huy,Vũ Tuân.Ngày 11-3-1951,báo “Nhân dân”ra số đầu tiên.Ban biên tập gồm 8 thành viên:TrườngChinh,Trần Quang Huy,Phạm Văn Đồng,Nguyễn Chí Thanh,Hà XuânTrường,Lê Văn Lương,Hoàng Quốc Việt,Quang Đạm.Thời gian đầu báo ra hàngtuần 6 trang in 2 vạn bản.Từ năm 1953,báo “Nhân dân” tăng kì,từ tháng ra 4

số,báo tăng lên 6 số,rồi 10 số,15 số.Sau khi về tiếp quản Thủ đô,từ số 241 rangày 20-10-1954 báo “Nhân dân”ra hàng ngày.

Nội dung báo “Nhân dân”rất phong phú.Ngoài những bài viết có tính chỉđạo về chủ trương,đường lối,chính sách chiến lược của Đảng và Nhànước,những bài viết của các nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước kêu gọi toànĐảng,toàn quân,toàn dân thi đua giết giặc lập công,tăng gia sản suất.Báo “Nhândân”còn có nhiều bài viết phản ánh kịp thời diễn biến của cuộc đấu tranh,địnhhướng dư luận.Những tấm gương điển hình trong chiến đấu,lao động sản xuấtthường xuyên xuất hiện trên mặt báo

Những âm mưu và tội ác của kẻ thù cũng được báo “Nhân dân” vạch mặt

tố cáo.Báo còn thường xuyên có bài bàn về chiến lược cách mạng,các phươngpháp đấu tranh vũ trang của các vị tướng lĩnh tài ba như Võ NguyênGiap,Nguyễn Chí Thanh và nhiều bài phổ biến đường lối phát triển kinh tế thớichiến,khái quát được những chính sách cơ bản của nền kinh tế dân chủ nhândân,đề ra các biện pháp kinh tế trong thời gian trước mắt và lâu dài

Cùng với báo “Nhân dân”-cơ quan của Trung ương Đảng,thời kì này còn

có báo “Nhân dân miền Nam”-cơ quan của Trung ương Cục miền Nam ra sốđầu tiên ngày 15-4-1951 do Nguyễn Văn Kỉnh làm chủ nhiệm,ra mỗi tháng 2