NH NG V N Đ LÝ LU N CHUNG V D ÁN VÀ Ữ Ấ Ề Ậ Ề Ự
TH M Đ NH D ÁN Đ U T Ẩ Ị Ự Ầ ƯI) D án đ u t ự ầ ư
Nh v y ta có th hi u đ u t trên hai quan đi m:ư ậ ể ể ầ ư ể
- Theo quan đi m c a ch đ u t : Đ u t là ho t đ ng b v n kinhể ủ ủ ầ ư ầ ư ạ ộ ỏ ốdoanh đ t đó thu đ c v n l n h n s v n đã b ra thông qua l i nhu n.ể ừ ượ ố ớ ơ ố ố ỏ ợ ậ
- Theo quan đi m c a xã h i (qu c gia): Đ u t là ho t đ ng b v n phátể ủ ộ ố ầ ư ạ ộ ỏ ốtri n đ t đó thu đ c hi u qu kinh t - xã h i vì m c tiêu phát tri nể ể ừ ượ ệ ả ế ộ ụ ể
v i m c tiêu phát tri n kinh t - xã h i c a đ t n c? Có th kh ng đ nhớ ụ ể ế ộ ủ ấ ướ ể ẳ ị
r ng đ u t theo d án là đi u ki n c n, quan tr ng đ đ m b o m t côngằ ầ ư ự ề ệ ầ ọ ể ả ả ộ
Trang 2ho ch đ đ t đ c nh ng hi u qu và th c hi n đ c nh ng m c tiêuạ ể ạ ượ ữ ệ ả ự ệ ượ ữ ụ
nh t đ nh trong t ng lai.ấ ị ươ
Trên góc đ qu n lý: D án đ u t là m t công c qu n lý vi c sộ ả ự ầ ư ộ ụ ả ệ ử
d ng v n, v t t , lao đ ng đ t o ra các k t q a kinh t , tài chính trongụ ố ậ ư ộ ể ạ ế ủ ế
th i gian dàiờ
Trên góc đ k ho ch hoá: D án đ u t là m t công c th hi n kộ ế ạ ự ầ ư ộ ụ ể ệ ế
ho ch chi ti t c a m t công cu c đ u t s n xu t, kinh doanh, phát tri nạ ế ủ ộ ộ ầ ư ả ấ ểkinh t - xã h i làm ti n đ cho các quy t đ nh đ u t và tài tr cho d án.ế ộ ề ề ế ị ầ ư ợ ự
D án đ u t là m t ho t đ ng kinh t riêng bi t, là khâu đ u tiên trongự ầ ư ộ ạ ộ ế ệ ầcông tác k ho ch hoá n n kinh t nói chung ế ạ ề ế
V m t n i dung: D án đ u t là m t t p h p các ho t đ ng có liênề ặ ộ ự ầ ư ộ ậ ợ ạ ộquan v i nhau đ c k ho ch hoá nh m đ t đ c các m c tiêu đã đ nhớ ượ ế ạ ằ ạ ượ ụ ị
b ng vi c t o ra các k t qu c th trong m t th i gian nh t đ nh thôngằ ệ ạ ế ả ụ ể ộ ờ ấ ịqua vi c s d ng các ngu n l c xác đ nh.ệ ử ụ ồ ự ị
Nh v y d án đ u t ph n ánh toàn b các v n đ v th tr ng,ư ậ ự ầ ư ả ộ ấ ề ề ị ườkinh t , kỹ thu t, công ngh , xây d ng, t ch c thi công, xây l p, kh năngế ậ ệ ự ổ ứ ắ ảthu h i v n và sinh l i c a ho t đ ng đ u t T t c các v n đ đó có nhồ ố ờ ủ ạ ộ ầ ư ấ ả ấ ề ả
h ng tr c ti p đ n vi c v n hành, khai thác và hi u qu th c t c a ho tưở ự ế ế ệ ậ ệ ả ự ế ủ ạ
đ ng đ u t Vì v y vi c tìm ki m và l a ch n đ u t , vi c phân tích cácộ ầ ư ậ ệ ế ự ọ ầ ư ệthông tin c n thi t liên quan đ n s n ph m c a d án, vi c đ ra cách tầ ế ế ả ẩ ủ ự ệ ề ổ
đ u t p trung vào tay Nhà n c đ phân ph i theo k ho ch cho t ng dề ậ ướ ể ố ế ạ ừ ự
án đ u t và t ng xí nghi p Khi công cu c đ i m i kinh t b t đ u di n raầ ư ừ ệ ộ ổ ớ ế ắ ầ ễ
Trang 3t năm 1986 thì các ngu n v n đ c gi i phóng và dâng lên m nh mẽ ừ ồ ố ượ ả ạ ở
t t c các khu v c N u nh năm 1989, t l đ u t c a n n kinh t ch đ tấ ả ự ế ư ỉ ệ ầ ư ủ ề ế ỉ ạ8,9% GDP thì đ n năm 1991, t l đ u t là 15% GDP, t l ti t ki m làế ỉ ệ ầ ư ỉ ệ ế ệ10,1% GDP Ti t ki m và đ u t đ u tăng m nh c hai khu v c Nhàế ệ ầ ư ề ạ ở ả ự
n c và t nhân Chính ph đã chuy n m nh t c ch đ u t b ng v nướ ư ủ ể ạ ừ ơ ế ầ ư ằ ốngân sách đ i v i các doanh nghi p Nhà n c có tính ch t bao c p sang tínố ớ ệ ướ ấ ấ
d ng đ u t , m r ng liên doanh, liên k t, thu hút v n trong n c và v nụ ầ ư ở ộ ế ố ướ ố
n c ngoài Do đó chính ph đã t p trung h n ngu n v n c a ngân sáchướ ủ ậ ơ ồ ố ủNhà n c cho phát tri n h t ng kinh t - xã h i Đ u t c a khu v c tướ ể ạ ầ ế ộ ầ ư ủ ự ưnhân đ c hình thành và ho t đ ng có hi u qu ph n l n quy mô v a vàượ ạ ộ ệ ả ầ ớ ở ừ
nh nh ng cũng có m t s doanh nghi p t nhân có quy mô l n, thu hútỏ ư ộ ố ệ ư ớnhi u lao đ ng B m t n n kinh t đã thay đ i m t cách c b n và phátề ộ ộ ặ ề ế ổ ộ ơ ảtri n theo chi u h ng tích c c v m i m t Tình hình huy đ ng v n đ uể ề ướ ự ề ọ ặ ộ ố ầ
t và m c đ u t trong nh ng năm qua đ c th hi n qua bi u sau:ư ứ ầ ư ữ ượ ể ệ ể
Bi u 1: Đ u t và ti t ki m Vi t Nam trong th i gian qua ể ầ ư ế ệ ở ệ ờ
đ ng ngu n v n đ u t cho tăng tr ng kinh t Đ c bi t trong giai đo nộ ồ ố ầ ư ưở ế ặ ệ ạ
1991 - 2003, m c ti t ki m và đ u t trong GDP tăng m nh, t c đ tăngứ ế ệ ầ ư ạ ố ộ
tr ng th i kỳ này t ng đ i cao và n đ nh Năm 2003 có t l đ u t /ưở ờ ươ ố ổ ị ỉ ệ ầ ưGDP là 27,3%, ti t ki m/ GDP là 17,0% và đ t t c đ tăng tr ng cao nh tế ệ ạ ố ộ ưở ấtrong su t th i kỳ qua là 12,7%, t l l m phát d i hai con s là 9,5%.Tuyố ờ ỉ ệ ạ ướ ốnhiên n u xét toàn c nh n n kinh t và so sánh tình hình đ u t c a n cế ả ề ế ầ ư ủ ướ
ta v i các n c trong khu v c ta th y r ng m c tích luỹ và đ u t c a Vi tớ ướ ự ấ ằ ứ ầ ư ủ ệNam còn r t th p Tích luỹ c a n n kinh t h n h p, m c ti t ki m (%ấ ấ ủ ề ế ạ ẹ ứ ế ệtrên GDP) g n nh không tăng và ch u l thu c m t ph n vào l ng ki uầ ư ị ệ ộ ộ ầ ượ ề
h i bên ngoài T c đ v n đ u t bình quân hàng năm tăng nhanh t 7,8%ố ố ộ ố ầ ư ừ
Trang 4th i kỳ 1986 - 1990 lên 28,3% th i kỳ 1991 - 2003 đã gi m còn kho ng
15% su t hai năm 2004 - 2005 và năm 2006 v n ti p t c xu h ng gi m.ố ẫ ế ụ ướ ả
Th c t đã cho th y v n đ u t cho phát tri n kinh t Vi t Nam tuy đãự ế ấ ố ầ ư ể ế ở ệ
có nh ng k t qu ban đ u nh ng v n còn là m t lĩnh v c nóng b ng và làữ ế ả ầ ư ẫ ộ ự ỏ
m t thách th c lâu dài đ i v i quá trình phát tri n c a Vi t Nam Do đóộ ứ ố ớ ể ủ ệ
c n ph i có nh ng chính sách thúc đ y đ u t phù h p đ tăng c ng vi cầ ả ữ ẩ ầ ư ợ ể ườ ệphát huy m i ti m năng v v n c a các thành ph n kinh t trong và ngoàiọ ề ề ố ủ ầ ế
n c nh m ph c v cho s nghi p phát tri n kinh t Vi t Nam trongướ ằ ụ ụ ự ệ ể ế ở ệ
th i kỳ m i.ờ ớ
3.2 - D án đ u t tác đ ng đ n quan h cung c u v s n ph m và ự ầ ư ộ ế ệ ầ ề ả ẩ
d ch v trên th tr ị ụ ị ườ ng, cân đ i gi a s n xu t và tiêu dùng trong xã ố ữ ả ấ
h i ộ
Theo quy lu t c a kinh t th tr ng v n đ ng có s qu n lý vĩ môậ ủ ế ị ườ ậ ộ ự ả
c a Nhà n c, các d án đ u t sẽ cung c p nhi u s n ph m và d ch vủ ướ ự ầ ư ấ ề ả ẩ ị ụ
v i nhãn hi u m i, ki u cách m i, ch t l ng và giá thành h p lý, đáp ngớ ệ ớ ể ớ ấ ượ ợ ứđòi h i ngày càng cao c a ng i tiêu dùng Đây là h qu t t y u c a vi cỏ ủ ườ ệ ả ấ ế ủ ệhuy đ ng ti m năng v v n đ u t , vi c tăng năng l c s n xu t và d ch vộ ề ề ố ầ ư ệ ự ả ấ ị ụ
đ kích thích s n xu t phát tri n, t o thêm nhi u công ăn vi c làm, nângể ả ấ ể ạ ề ệcao đ i s ng v t ch t và tinh th n c a ngu i lao đ ng ờ ố ậ ấ ầ ủ ờ ộ
3.3 - D án đ u t là ph ự ầ ư ươ ng ti n đ chuy n d ch và phát tri n c ệ ể ể ị ể ơ
c u kinh t ấ ế
Các d án đ u t đ c bi t là các d án đ u t m i có vai trò to l nự ầ ư ặ ệ ự ầ ư ớ ớtrong vi c chuy n d ch c c u kinh t theo h ng công nghi p hoá - hi nệ ể ị ơ ấ ế ướ ệ ệ
đ i hoá đ t n c D án đ u t có tác d ng gi i quy t nh ng m t cân đ iạ ấ ướ ự ầ ư ụ ả ế ữ ấ ố
v phát tri n gi a các vùng lãnh th , khai thác các th m nh v ngu n l cề ể ữ ổ ế ạ ề ồ ự
và đi u ki n t nhiên sinh thái c a t ng vùng M t c c u đ u t h p lý vàề ệ ự ủ ừ ộ ơ ấ ầ ư ợcác chính sách u đãi t ng ng sẽ giúp các vùng kinh t kém phát tri nư ươ ứ ế ểthoát kh i đói nghèo, gi m kho ng cách so v i nh ng vùng có m c phátỏ ả ả ớ ữ ứtri n cao c a c n c.ể ủ ả ướ
Trong “ Chi n l c n đ nh và phát tri n kinh t - xã h i đ n nămế ượ ổ ị ể ế ộ ế2010” đã kh ng đ nh vai trò c a ho t đ ng đ u t nh sau: “Quá trìnhẳ ị ủ ạ ộ ầ ư ưchuy n d ch c c u kinh t đ c th c hi n thông qua ho t đ ng đ u t vàể ị ơ ấ ế ượ ự ệ ạ ộ ầ ư
Trang 5s n xu t kinh doanh c a m i thành ph n kinh t d i tác đ ng c a c chả ấ ủ ọ ầ ế ướ ộ ủ ơ ế
th tr ng đ c Nhà n c h ng d n và thúc đ y b ng ị ườ ượ ướ ướ ẫ ẩ ằ ch ươ ng trình
đ u t ầ ư d a vào ngu n v n t p trung”ự ồ ố ậ
3.4 - D án đ u t tác đ ng đ n tăng c ự ầ ư ộ ế ườ ng kh năng khoa h c và ả ọ công ngh ệ
Theo đánh giá c a các chuyên gia công ngh thì trình đ công nghủ ệ ộ ệ
c a Vi t Nam nói chung hi n nay là r t th p, công ngh Vi t Nam đang l củ ệ ệ ấ ấ ệ ệ ạ
h u so v i các n c phát tri n kho ng 50 - 100 năm Trong các ngành côngậ ớ ướ ể ảnghi p, h th ng máy móc, thi t b hi n t i l c h u t 2 - 4 th h so v iệ ệ ố ế ị ệ ạ ạ ậ ừ ế ệ ớ
th gi i và đ c hình thành ch p vá t nhi u ngu n Các ch tiêu ch y uế ớ ượ ắ ừ ề ồ ỉ ủ ế
nh m c tiêu hao nhiên li u, v t li u th ng l n g p 1,5 -2 l n so v i m cư ứ ệ ậ ệ ườ ớ ấ ầ ớ ứchung c a th gi i Giá thành s n ph m cao, do nhi u y u t , nh ng tr củ ế ớ ả ẩ ề ế ố ư ướ
h t là do công ngh s d ng l c h u d n đ n giá tr c a s n ph m th p,ế ệ ử ụ ạ ậ ẫ ế ị ủ ả ẩ ấkhó có kh năng c nh tranh trên th tr ng trong và ngoài n c Cũng doả ạ ị ườ ướ
s b t c p c a công ngh nên năng su t lao đ ng r t th p, t l s n ph mự ấ ậ ủ ệ ấ ộ ấ ấ ỉ ệ ả ẩ
h ng cao (năng su t lao đ ng công nghi p ch đ t 30% m c trung bìnhỏ ấ ộ ệ ỉ ạ ứ
c a th gi i) Trình đ công ngh th p cũng d n đ n tình tr ng ô nhi mủ ế ớ ộ ệ ấ ẫ ế ạ ễmôi tr ng do b n thân công ngh và do s n ph m mà nó t o ra, vì th chiườ ả ệ ả ẩ ạ ếphí không ch c a riêng doanh nghi p mà c a xã h i ph i b ra đ kh cỉ ủ ệ ủ ộ ả ỏ ể ắ
ph c ô nhi m môi tr ng là l n.ụ ễ ườ ớ
Vi t Nam đang trong ti n trình công nghi p hoá - hi n đ i hoá đ tệ ế ệ ệ ạ ấ
n c, các ho t đ ng đ u t di n ra sôi đ ng, s l ng các d án ngày càngướ ạ ộ ầ ư ễ ộ ố ượ ựnhi u, yêu c u c a ng i tiêu dùng cũng ngày m t cao h n Đ đ m b oề ầ ủ ườ ộ ơ ể ả ảtính kh thi c a các d án đ u t c n thi t ph i đ m b o đ u t các trangả ủ ự ầ ư ầ ế ả ả ả ầ ưthi t b công ngh thích h p, s n ph m c a d án ph i đáp ng đ c cácế ị ệ ợ ả ẩ ủ ự ả ứ ượyêu c u v kỹ, mĩ thu t, ch t l ng và c nh tranh đ c trên th tr ng.ầ ề ậ ấ ượ ạ ượ ị ườ
Vi t Nam c n ph i có chính sách công ngh và đ nh h ng công nghệ ầ ả ệ ị ướ ệtrong th i gian t i đ tăng c ng trình đ công ngh c a mình và đáp ngờ ớ ể ườ ộ ệ ủ ứ
đ c đòi h i c a tình hình đ u t trong th i kỳ m i.ượ ỏ ủ ầ ư ờ ớ
4) Chu trình c a d án đ u t ủ ự ầ ư
D án đ u t đ c xây d ng và phát tri n trong m t quá trình g mự ầ ư ượ ự ể ộ ồnhi u giai đo n riêng bi t song g n bó ch t chẽ v i nhau và đi theo m tề ạ ệ ắ ặ ớ ộ
Trang 6ti n trình lôgic đ c g i là chu trình d án.Có nhi u cách phân chia chuế ượ ọ ự ềtrình d án nh ng đây đ ti n cho vi c phân tích, ta phân chia thành 5ự ư ở ể ệ ệgiai đo n là: xây d ng d án, th c hi n d án, v n hành d án, đánh giáạ ự ự ự ệ ự ậ ựsau th c hi n d án và k t thúc d án.ự ệ ự ế ự
4.1 Giai đo n xây d ng d án ạ ự ự
- T chi n l c phát tri n ngành hay chi n l c phát tri n kinh từ ế ượ ể ế ượ ể ế
qu c dânố
- Thông qua vi c phát hi n các ngu n tài nguyên, nhân l c, v t li uệ ệ ồ ự ậ ệ
ch a đ c khai thác và s d ng có hi u qu ư ượ ử ụ ệ ả
- D án có th đ c đ xu t đ đáp ng nhu c u s n xu t, tiêu dùng ự ể ượ ề ấ ể ứ ầ ả ấ ở
th tr ng trong n c và n c ngoài còn ch a đ c tho mãn.ị ườ ướ ướ ư ượ ả
- Ý đ c a d án có th n y sinh t yêu c u kh c ph c nh ng khóồ ủ ự ể ả ừ ầ ắ ụ ữkhăn và tr ng i đ i v i s phát tri n kinh t - xã h i do thi u các đi uở ạ ố ớ ự ể ế ộ ế ề
ki n v t ch t c n thi t.ệ ậ ấ ầ ế
Trên c s các ý đ đ u t khác nhau đ c hình thành và đ xu t,ở ở ồ ầ ư ượ ề ấ
c n ti n hành nghiên c u chi ti t hoá, l a ch n ra nh ng ý đ d án cóầ ế ứ ế ự ọ ữ ồ ựtri n v ng nh t (ph ng án t i u) đ ti n hành chu n b và phân tíchể ọ ấ ươ ố ư ể ế ẩ ịtrong giai đo n ti p theo Vi c xác đ nh và sàng l c các ý đ d án có nhạ ế ệ ị ọ ồ ự ả
h ng quy t đ nh đ n quá trình chu n b và th c hi n d án sau này.ưở ế ị ế ẩ ị ự ệ ự
4.1.2 - Nghiên c u ti n kh thi ứ ề ả
Khi xác đ nh s b đ c ý đ , m c tiêu, ph ng ti n c a d án, ta cóị ơ ộ ượ ồ ụ ươ ệ ủ ự
th ti n hành nghiên c u s b v các y u t c b n c a d án nh : Quyể ế ứ ơ ộ ề ế ố ơ ả ủ ự ư
mô, công ngh , công su t thi t k , thi t b , nhu c u v v n cũng nh tệ ấ ế ế ế ị ầ ề ố ư ổ
ch c th c hi n d án Trong giai đo n này ng i ta cũng xác đ nh các chứ ự ệ ự ạ ườ ị ỉ
Trang 7tiêu c b n đánh giá hi u qu d án đ làm c s cho vi c xem xét, l aơ ả ệ ả ự ể ơ ở ệ ự
ch n d án.ọ ự
K t qu nghiên c u ti n kh thi là c s cho vi c quy t đ nh ti p t cế ả ứ ề ả ơ ở ệ ế ị ế ụ
ho c ch m d t vi c nghiên c u d án b c ti p theo.ặ ấ ứ ệ ứ ự ở ướ ế
4.1.3 - Nghiên c u kh thi ứ ả
Nghiên c u kh thi d án đ u t là giai đo n nghiên c u chi ti t vàứ ả ự ầ ư ạ ứ ếtoàn di n các y u t c a d án trên m i ph ng di n: Kỹ thu t, t ch cệ ế ố ủ ự ọ ươ ệ ậ ổ ứ
qu n lý, th ch xã h i, th ng m i, tài chính, kinh t Đ th c hi n nhi mả ể ế ộ ươ ạ ế ể ự ệ ệ
v này ph i thu th p đ y đ nh ng thông tin c n thi t cho vi c nghiênụ ả ậ ầ ủ ữ ầ ế ệ
c u v th tr ng, môi tr ng t nhiên, các ngu n nguyên v t li u, cácứ ề ị ườ ườ ự ồ ậ ệchính sách có liên quan c a chính ph , các đ c đi m kinh t - văn hoá - xãủ ủ ặ ể ế
h i c a dân c trong vùng.ộ ủ ư
Nghiên c u kh thi còn đ c g i là l p lu n ch ng kinh t kỹ thu t,ứ ả ượ ọ ậ ậ ứ ế ậ
là b c nghiên c u d án đ y đ nh t, có nhi m v t o c s đ ch pướ ứ ự ầ ủ ấ ệ ụ ạ ơ ở ể ấthu n hay bác b d án cũng nh đ xác đ nh m t ph ng án t t nh tậ ỏ ự ư ể ị ộ ươ ố ấtrong s các ph ong án còn l i Nghiên c u kh thi đúng nh tên g i c aố ư ạ ứ ả ư ọ ủ
nó, nh m ch ng minh kh năng th c hi n c a d án v t t c m i ph ngằ ứ ả ự ệ ủ ự ề ấ ả ọ ươ
di n có liên quan Chu n b t t và kỹ l ng quá trình này sẽ làm gi mệ ẩ ị ố ưỡ ả
nh ng khó khăn trong giai đo n th c hi n d án cũng nh cho phép đánhữ ạ ự ệ ự ưgiá đúng đ n h n tính hi u qu và kh năng thành công c a d án.ắ ơ ệ ả ả ủ ự
4.1.4 - Thông qua d án (duy t và th m đ nh d án) ự ệ ẩ ị ự
Giai đo n này th ng đ c th c hi n v i s tham gia c a các cạ ườ ượ ự ệ ớ ự ủ ơquan Nhà n c, các t ch c tài chính và các thành ph n tham gia d ánướ ổ ứ ầ ự
nh m xác minh l i toàn b nh ng k t lu n đã đ c đ a ra trong quá trìnhằ ạ ộ ữ ế ậ ượ ưchu n b và phân tích d án, trên c s đó thông qua hay bác b d án Dẩ ị ự ơ ở ỏ ự ự
án sẽ đ c thông qua và đ a vào th c hi n n u nó đ c ch ng minh là cóượ ư ự ệ ế ượ ứtính kh thi Ng c l i trong tr ng h p còn có nh ng b t h p lý trongả ượ ạ ườ ợ ữ ấ ợthi t k d án thì tuỳ theo m c đ , d án có th đ c yêu c u s a đ i hayế ế ự ứ ộ ự ể ượ ầ ử ổ
bu c ph i xây d ng l i hoàn toàn.ộ ả ự ạ
4.2 Giai đo n th c hi n d án ạ ự ệ ự
Trang 8Th c hi n d án là giai đo n tri n khai th c hi n d án Giai đo nự ệ ự ạ ể ự ệ ự ạnày bao g m m t lo t các quá trình k ti p ho c xen kẽ nhau t khi thi tồ ộ ạ ế ế ặ ừ ế
k đ n khi đ a d án vào v n hành khai thác.ế ế ư ự ậ
Th c hi n d án là k t qu c a m t quá trình chu n b và phân tíchự ệ ự ế ả ủ ộ ẩ ị
kỹ l ng Song trong th c t r t ít khi d án đ c ti n hành hoàn toànưỡ ự ế ấ ự ượ ếđúng nh ho ch đ nh Nhi u d án đã không đ m b o đ c ti n đ th iư ạ ị ề ự ả ả ượ ế ộ ờgian và chi phí d ki n, th m chí m t s d án đã ph i thay đ i thi t kự ế ậ ộ ố ự ả ổ ế ếban đ u do gi i pháp kỹ thu t không thích h p hay do thi u v n Nóiầ ả ậ ợ ế ốchung nh ng r i ro bu c ho t đ ng đ u t khó th c hi n theo nh kữ ủ ộ ạ ộ ầ ư ự ệ ư ế
ho ch là các khó khăn v tài chính, các h n ch v m t qu n lý, các v n đạ ề ạ ế ề ặ ả ấ ề
kỹ thu t phát sinh th ng xuyên trong quá trình th c hi n d án và do cácậ ườ ự ệ ự
bi n đ ng chính tr tác đ ng không t t đ n quá trình tri n khai d án.ế ộ ị ộ ố ế ể ự
4.3 Giai đo n v n hành d án đ u t ạ ậ ự ầ ư
Giai đo n v n hành d án đ u t đ c xác đ nh t khi chính th cạ ậ ự ầ ư ượ ị ừ ứ
đ a d án vào v n hành, khai thác cho đ n khi k t thúc d án Đây là giaiư ự ậ ế ế ự
đo n th c hi n các ho t đ ng theo ch c năng c a d án và qu n lý cácạ ự ệ ạ ộ ứ ủ ự ả
ho t đ ng đó theo k ho ch đã d tính Giai đo n v n hành d án có thạ ộ ế ạ ự ạ ậ ự ể
ti n hành ngay c trong giai đo n th c hi n Có th chia giai đo n th cế ả ạ ự ệ ể ạ ự
hi n d án thành nh ng th i kỳ nh h n, ch ng h n, th i kỳ th nh t làệ ự ữ ờ ỏ ơ ẳ ạ ờ ứ ấthi công xây d ng các công trình c s , sau khi hoàn thành XDCB d ánự ơ ở ựchuy n sang th i kỳ phát tri n Trong th i kỳ này, d án b t đ u sinh l iể ờ ể ờ ự ắ ầ ợ
và tr d n nh ng kho n n trong th i kỳ đ u Th i kỳ th ba b t đ u khiả ầ ữ ả ợ ờ ầ ờ ứ ắ ầ
d án đ t t i s phát tri n toàn b , nói cách khác các công trình đ u tự ạ ớ ự ể ộ ầ ưban đ u đã s d ng h t công su t và kéo dài t i khi d án ch m d t ho tầ ử ụ ế ấ ớ ự ấ ứ ạ
đ ng.ộ
4.4 Giai đo n đánh giá sau th c hi n d án ạ ự ệ ự
Đánh giá sau th c hi n d án th c ch t là vi c phân tích đánh giá cácự ệ ự ự ấ ệ
ch tiêu kinh t - kỹ thu t c a d án trong giai đo n v n hành, khai thác.ỉ ế ậ ủ ự ạ ậ
Vi c đánh giá này nh m hi u ch nh các thông s kinh t - kỹ thu t đ mệ ằ ệ ỉ ố ế ậ ả
b o m c đã đ c d ki n trong nghiên c u kh thi trên c s phát hi n vàả ứ ượ ự ế ứ ả ơ ở ệtìm bi n pháp đ m b o các thông s v n hành c a d án Đ ng th i tìmệ ả ả ố ậ ủ ự ồ ờ
ki m các c h i phát tri n, m r ng ho c đi u ch nh các y u t c a d ánế ơ ộ ể ở ộ ặ ề ỉ ế ố ủ ự
Trang 9cho phù h p v i tình hình th c t đ đ m b o hi u qu c a d án D aợ ớ ự ế ể ả ả ệ ả ủ ự ựvào các k t qu phân tích, các c quan có th m quy n đánh giá quá trìnhế ả ơ ẩ ề
v n hành, khai thác d án đ có quy t đ nh đúng đ n v s c n thi t kéoậ ự ể ế ị ắ ề ự ầ ếdài ho c ch m d t th i h n ho t đ ng c a d án.ặ ấ ứ ờ ạ ạ ộ ủ ự
4.5 Giai đo n k t thúc d án ạ ế ự
Đây là giai đo n ti n hành các công vi c c n thi t đ ch m d t ho tạ ế ệ ầ ế ể ấ ứ ạ
đ ng c a d án (thanh toán công n , thanh lý tài s n và hoàn thành các thộ ủ ự ợ ả ủ
t c khác)ụ
Quá trình nghiên c u, so n th o m t d án đ u t đ c th c hi nứ ạ ả ộ ự ầ ư ượ ự ệtheo t ng giai đo n r t c n th n nh ng không th tránh kh i nh ng saiừ ạ ấ ẩ ậ ư ể ỏ ữsót nh t đ nh Do đó, chúng ta c n ph i có m t quy trình th m đ nh d ánấ ị ầ ả ộ ẩ ị ựthích h p nh m phát hi n ra nh ng sai sót đ có bi n pháp kh c ph c,ợ ằ ệ ữ ể ệ ắ ụ
đ m b o tính kh thi c a d án ả ả ả ủ ự
Trang 10t p v m t kỹ thu t l i ch u nh h ng c a nhi u y u t b t đ nh Do v yạ ề ặ ậ ạ ị ả ưở ủ ề ế ố ấ ị ậ
tr c khi quy t đ nh ho c ch p thu n vi c th c hi n m t d án, c p cóướ ế ị ặ ấ ậ ệ ự ệ ộ ự ấ
th m quy n c n ph i đánh giá toàn di n n i dung d án xem d án cóẩ ề ầ ả ệ ộ ự ự
th c s có l i nhu n không, có đáp ng đ c các m c tiêu phát tri nự ự ợ ậ ứ ượ ụ ểchung c a qu c gia hay không N u có thì b ng cách nào và đ n m c đủ ố ế ằ ế ứ ộnào quá trình xem xét đánh giá d án nh m đ t đ c các m c tiêu nói trênự ằ ạ ượ ụ
đ c g i là th m đ nh d án đ u t ượ ọ ẩ ị ự ầ ư
Ta hãy xem xét hai cách khái ni m sau:ệ
Giai đoạn 2: Thựchiện dự án
Thiết kế kỹ
thuật Kí kết hợpđồng, đấu
thầu
Đào tạo CB CNV kỹ thuật,quản lý
-Chạy thử,nghiệmthu
Giai đoạn3: Vậnhành khai thác dự
ánGiai đoạn 4: Đánhgiá sau thực hiện
dự ánGiai đoạn 5: Kếtthúc dự án
Nghiên
cứu cơ hội
đầu tư
Nghiêncứu tiềnkhả thi
Nghiêncứu khả thi Thẩm địnhdự án đầu
tưGiai đoạn 1
Xây dựng dự án
Trang 11Th m đ nh d án đ u t là vi c t ch c xem xét m t cách kháchẩ ị ự ầ ư ệ ổ ứ ộquan, có khoa h c và toàn di n các n i dung c b n nh h ng tr c ti pọ ệ ộ ơ ả ả ưở ự ế
t i tính kh thi c a d án, t đó ra quy t đ nh đ u t và cho phép đ u t ớ ả ủ ự ừ ế ị ầ ư ầ ư
Th m đ nh d án đ u t là ho t đ ng chu n b d án, đ c th cẩ ị ự ầ ư ạ ộ ẩ ị ự ượ ự
hi n b ng kỹ thu t phân tích d án đã đ c thi t l p đ ra quy t đ nhệ ằ ậ ự ượ ế ậ ể ế ị
đ u t , tho mãn các yêu c u th m đ nh c a Nhà n c.ầ ư ả ầ ẩ ị ủ ướ
Nh v y, th m đ nh d án là khâu n m trong quá trình chu n b dư ậ ẩ ị ự ằ ẩ ị ự
án nh ng tách bi t v i khâu so n th o d án Th c ch t c a vi c th mư ệ ớ ạ ả ự ự ấ ủ ệ ẩ
đ nh d án là ki m tra đánh giá toàn di n n i dung c a d án trên c sị ự ể ệ ộ ủ ự ơ ởcác tiêu chu n, quy t đ nh, đ nh m c c a c quan qu n lý Nhà n c, cácẩ ế ị ị ứ ủ ơ ả ướtiêu chu n và thông l qu c t T đó có các k t lu n v tính kh thi c aẩ ệ ố ế ừ ế ậ ề ả ủ
d án đ làm c s cho các c quan có th m quy n c a Nhà n c ra quy tự ể ơ ở ơ ẩ ề ủ ướ ế
đ nh đ u t và cho phép đ u t ị ầ ư ầ ư
2) S c n thi t ph i th m đ nh d án ự ầ ế ả ẩ ị ự
Hi n nay, đang có nhi u v n đ đ t ra trong vi c l p và qu n lý dệ ề ấ ề ặ ệ ậ ả ự
án l n, đây là m t bài toán t ng th ph c t p nh ng c n thi t ph i gi iớ ộ ổ ể ứ ạ ư ầ ế ả ảquy t Trong s phát tri n ti p theo c a qu n lý các d án th p niên 70,ế ự ể ế ủ ả ự ở ậsau cu c kh ng ho ng d u m n i lên hai đ c đi m: M t là s l ng cũngộ ủ ả ầ ỏ ổ ặ ể ộ ố ượ
nh m c đ các r i ro v kinh t (ngu n nguyên li u c n ki t, khanư ứ ộ ủ ề ế ồ ệ ạ ệ
hi m ) xã h i (th t nghi p gia tăng, l m phát cao ) chính tr (không nế ộ ấ ệ ạ ị ổ
đ nh ) đã đ a vào d án các mô hình xác su t th ng kê cho phép tính đ nị ư ự ấ ố ế
đ b t đ nh c a các d ki n Hai là cùng v i s phát tri n nhanh chóng c aộ ấ ị ủ ữ ệ ớ ự ể ủcông ngh tin h c (máy tính đi n t và các ph n m m t ng ng) ng i taệ ọ ệ ử ầ ề ươ ứ ườ
đã ti n hành mô ph ng đ so sánh nhi u ph ng án khác nhau (làm nhi uế ỏ ể ề ươ ềtính toán đ n gi n thay vì m t tính toán duy nh t nh ng ph c t p nhơ ả ộ ấ ư ứ ạ ư
tr c đây) Giai đo n th p niên 80 đánh d u b ng s hình thành ngày càngướ ạ ậ ấ ằ ựnhi u các d án kinh t vi mô và các d án khu v c v i s tham gia cùngề ự ế ự ự ớ ự
m t lúc c a nhi u qu c gia trong đó có d án liên k t gi a các n c côngộ ủ ề ố ự ế ữ ướnghi p phát tri n Cu i cùng trong vi c l p, phân tích, qu n lý d ánệ ể ố ệ ậ ả ự
nh ng năm g n đây n i lên m t s v n đ m i nh làm th nào đ nângữ ầ ổ ộ ố ấ ề ớ ư ế ểcao ch t l ng các d án mang tính ch t nghiên c u phát tri n, chú tr ngấ ượ ự ấ ứ ể ọ
Trang 12đ n các v n đ đ nh tính nh : đ c đi m văn hoá, nh h ng môi tr ngế ấ ề ị ư ặ ể ả ưở ườsinh thái, gi i quy t công ăn vi c làm ả ế ệ
Ngày nay cùng v i s phát tri n m nh mẽ c a các qu c gia là cácớ ự ể ạ ủ ốcông cu c đ u t có quy mô ngày càng l n và tính đa d ng cao C nh tranhộ ầ ư ớ ạ ạtrên th tr ng tr nên gay g t, kho ng th i gian mà m i s n ph m trị ườ ở ắ ả ờ ỗ ả ẩ ụ
đ c trên th tr ng ngày m t ng n Vì v y vi c hình thành ý t ng d án,ượ ị ườ ộ ắ ậ ệ ưở ự
l p d án cũng nh qu n lý t t d án tr thành m t v n đ h t s c b cậ ự ư ả ố ự ở ộ ấ ề ế ứ ứthi t.ế
M i doanh nghi p th ng ph i ti n hành m t lúc nhi u d án liênỗ ệ ườ ả ế ộ ề ựquan, ph thu c l n nhau (d án s n ph m m i th ng đi li n v i nhuụ ộ ẫ ự ả ẩ ớ ườ ề ớ
c u thay đ i c c u t ch c, tin h c hoá doanh nghi p ) s l ng d ánầ ổ ơ ấ ổ ứ ọ ệ ố ượ ựnhi u, quy mô d án cũng l n lên và ph c t p h n do s phát tri n c a kỹề ự ớ ứ ạ ơ ự ể ủthu t và công ngh , nhi u d án đòi h i ph i có chuyên gia thu c nhi uậ ệ ề ự ỏ ả ộ ềlĩnh v c khác nhau cùng tham gia Trong khi đó các d án ph i đ ng tr cự ự ả ứ ướ
nh ng h n ch v kinh t nh ngu n l c có h n, nh ng v n đ v môiữ ạ ế ề ế ư ồ ự ạ ữ ấ ề ề
tr ng sinh thái, yêu c u ngày càng cao c a khách hàng Nh ng đòi h iườ ầ ủ ữ ỏngày càng nghiêm kh c đó c a th c t bu c các nhà đ u t ph i quan tâmắ ủ ự ế ộ ầ ư ả
đ n vi c nghiên c u t ch c t i u toàn b quá trình chu n b d án vàế ệ ứ ổ ứ ố ư ộ ẩ ị ự
th c hi n d án Đ ng th i đòi h i các nhà qu n lý kinh t ph i có ki nự ệ ự ồ ờ ỏ ả ế ả ế
th c, kinh nghi m, ph m ch t đ đánh giá đúng đ n hi u qu tài chính,ứ ệ ẩ ấ ể ắ ệ ả
hi u qu kinh t - xã h i c a d án đ ra quy t đ nh h p lý v đ u t hayệ ả ế ộ ủ ự ể ế ị ợ ề ầ ưquy t đ nh cho vay, tài tr cho d án Quá trình các nhà qu n lý th c hi nế ị ợ ự ả ự ệcác nhi m v này chính là quá trình th m đ nh d án đ u t ệ ụ ẩ ị ự ầ ư
M t khác, m t d án đ u t cho dù đ c so n th o kỹ l ng đ nặ ộ ự ầ ư ượ ạ ả ưỡ ếđâu thì v n mang ý ki n ch quan c a nhà đ u t và sẽ có nh ng sai sótẫ ế ủ ủ ầ ư ữ
nh t đ nh trong vi c nhìn nh n đánh giá các v n đ c a d án D án đ cấ ị ệ ậ ấ ề ủ ự ự ượ
l p th ng không tránh kh i tình tr ng b sót các y u t trong khi tínhậ ườ ỏ ạ ỏ ế ốtoán, tình tr ng thi u khách quan thiên v m c tiêu l i nhu n mà coi nhạ ế ề ụ ợ ậ ẹ
l i ích c a xã h i Ngoài ra do ch đ u t h n ch v ngu n thông tin,ợ ủ ộ ủ ầ ư ạ ế ề ồtrình đ chuyên môn, qu n lý cũng nh phân tích tình hình th c t c a chộ ả ư ự ế ủ ủ
đ u t còn y u nên d án đ c l p ra ch a ch c đã th c s kh thi, đápầ ư ế ự ượ ậ ư ắ ự ự ả
ng đ c đòi h i c a th tr ng cũng nh các m c tiêu phát tri n c a xã
Trang 13h i Công tác th m đ nh d án nh m làm rõ tính đúng đ n, h p lý c a dộ ẩ ị ự ằ ắ ợ ủ ự
án trên c s phân tích m t lo t các v n đ có liên quan đ n hi u qu th cơ ở ộ ạ ấ ề ế ệ ả ự
hi n d án nh m c tiêu c a d án, th tr ng s n ph m, kỹ thu t - côngệ ự ư ụ ủ ự ị ườ ả ẩ ậngh , kh năng tài chính c a d án Nh v y, th m đ nh d án có m t vaiệ ả ủ ự ư ậ ẩ ị ự ộtrò to l n đ i v i ch đ u t , v i Nhà n c và đ i v i các nhà tài tr trongớ ố ớ ủ ầ ư ớ ướ ố ớ ợ
vi c đ m b o có m t d án th c hi n theo đúng k ho ch, thu h i đ v nệ ả ả ộ ự ự ệ ế ạ ồ ủ ốban đ u, có lãi và đáp ng đ c các m c tiêu phát tri n kinh t - xã h iầ ứ ượ ụ ể ế ộ
c a đ t n c.ủ ấ ướ
Đ i v i ch đ u t , th m đ nh d án nh là m t quá trình ki m traố ớ ủ ầ ư ẩ ị ự ư ộ ểđánh giá l i toàn b các ph ng di n c a d án d i m t cái nhìn kháchạ ộ ươ ệ ủ ự ướ ộquan h n Gi s r ng, n u l y m c tiêu l i nhu n t i đa đ đi đ n quy tơ ả ử ằ ế ấ ụ ợ ậ ố ể ế ế
đ nh đ u t ta sẽ d dàng so sánh gi a l i nhu n có th đ t đ c v i chiị ầ ư ễ ữ ợ ậ ể ạ ượ ớphí đ u t đã b ra Tuy nhiên v n đ không hoàn toàn đ n gi n n uầ ư ỏ ấ ề ơ ả ếchúng ta ch xem xét m t khía c nh bi u hi n c a ho t đ ng đ u t là chiỉ ộ ạ ể ệ ủ ạ ộ ầ ưphí b ra hi n t i nh ng l i nhu n là nh ng kho n ti n nh n đ cỏ ở ệ ạ ư ợ ậ ữ ả ề ậ ượtrong t ng lai, th m chí sau 15 năm ho c 20 năm V n đ đ t ra là soươ ậ ặ ấ ề ặsánh nh th nào gi a chi phí đ u t b ra và l i nhu n thu đ c? Đâyư ế ữ ầ ư ỏ ợ ậ ượchính là nh ng v n đ thu c lu n c khoa h c c a th m đ nh d án Trênữ ấ ề ộ ậ ứ ọ ủ ẩ ị ự
th c t , sau khi th m đ nh m t d án, b ph n th m đ nh sẽ có ý ki nự ế ẩ ị ộ ự ộ ậ ẩ ị ếđánh giá v d án và có yêu c u ch đ u t hoàn thi n b xung thông tinề ự ầ ủ ầ ư ệ ổtrong tr ng h p d án có thi u sót ho c có ý ki n bác b đ i v i nh ngườ ợ ự ế ặ ế ỏ ố ớ ữ
d án không đáp ng đ c yêu c u Thông qua đó, ch đ u t sẽ xác đ nhự ứ ượ ầ ủ ầ ư ị
Trang 14án đ i v i quy ho ch phát tri n chung c a ngành, vùng lãnh th và c a cố ớ ạ ể ủ ổ ủ ả
n c Đ c bi t ph i xác đ nh đ c ph n l i ích mà d án đóng góp cho xãướ ặ ệ ả ị ượ ầ ợ ự
h i và ph n chi phí mà xã h i ph i b ra đ t đó xem xét kh năng sinhộ ầ ộ ả ỏ ể ừ ả
l i c a d án trên phu ng di n xã h i T đó có k t lu n lo i b nh ng dợ ủ ự ơ ệ ộ ừ ế ậ ạ ỏ ữ ự
án không có hi u qu v m t kinh t - xã h i ho c hi u qu th p Đi uệ ả ề ặ ế ộ ặ ệ ả ấ ềnày sẽ đ m b o các công cu c đ u t đ u đóng góp vào l i ích chung c aả ả ộ ầ ư ề ợ ủ
xã h i, ho t đ ng đ u t đ c ti n hành theo đúng m c tiêu và đ nhộ ạ ộ ầ ư ượ ế ụ ị
h ng phát tri n c a đ t n c.ướ ể ủ ấ ướ
Đ i v i các nhà tài tr , các t ch c ngân hàng, vi c th m đ nh d ánố ớ ợ ổ ứ ệ ẩ ị ựmang l i cho h nh ng thông tin v tính kh thi c a d án, giúp h đánhạ ọ ữ ề ả ủ ự ọgiá đ c tình hình tài chính c a ch đ u t và kh năng tr n c a d án ượ ủ ủ ầ ư ả ả ợ ủ ự
T đó giúp h ra quy t đ nh nên hay không nên cho vay ho c tài tr choừ ọ ế ị ặ ợ
d án.ự
Nh v y, th m đ nh d án là c n thi t khách quan b t ngu n t đòiư ậ ẩ ị ự ầ ế ắ ồ ừ
h i c n ph i đ y m nh các ho t đ ng đ u t phát tri n, đi u hoà các lo iỏ ầ ả ẩ ạ ạ ộ ầ ư ể ề ạ
l i ích trong xã h i, th c hi n ch c năng qu n lý c a Nhà n c đ i v i m iợ ộ ự ệ ứ ả ủ ướ ố ớ ọcông cu c đ u t trong th i kỳ m i Th m đ nh d án đ u t có tác d ngộ ầ ư ờ ớ ẩ ị ự ầ ư ụ
đ m b o l i ích c a ch đ u t , đ m b o s d ng v n có hi u qu cũngả ả ợ ủ ủ ầ ư ả ả ử ụ ố ệ ả
nh đ m b o s tr ng t n c a doanh nghi p Thông qua th m đ nh dư ả ả ự ườ ồ ủ ệ ẩ ị ự
án sẽ giúp ch đ u t l a ch n đ c ph ng án t t nh t theo quan đi mủ ầ ư ự ọ ượ ươ ố ấ ểtính kh thi c a d án Ngoài ra còn giúp các c quan qu n lý Nhà n cả ủ ự ơ ả ướ
th c hi n s đi u ti t c a mình trong đ u t , đ m b o s cân đ i gi a l iự ệ ự ề ế ủ ầ ư ả ả ự ố ữ ợích kinh t - xã h i c a qu c gia v i l i ích c a ch đ u t và giúp các đ nhế ộ ủ ố ớ ợ ủ ủ ầ ư ị
ch tài chính ra quy t đ nh chính xác v cho vay ho c tài tr cho d án.ế ế ị ề ặ ợ ự
3) M c đích th m đ nh d án ụ ẩ ị ự
M c đích c a vi c th m đ nh d án tuỳ theo c quan (ho c cá nhân)ụ ủ ệ ẩ ị ự ơ ặ
th m đ nh có s khác nhau Ví d : Trong tr ng h p doanh nghi p là nhàẩ ị ự ụ ườ ợ ệ
đ u t , th m đ nh d án tr c h t đ ki m tra kh năng sinh l i v m tầ ư ẩ ị ự ướ ế ể ể ả ờ ề ặtài chính cho doanh nghi p mình, trong khi đó đ i v i m t c quan qu n lýệ ố ớ ộ ơ ả
vĩ mô c a Nhà n c vi c th m đ nh d án đ xem xét ra quy t đ nh vủ ướ ệ ẩ ị ự ể ế ị ề
ch tr ng đ u t đ ng th i cũng đánh giá các tác đ ng c a d án đ u tủ ươ ầ ư ồ ờ ộ ủ ự ầ ư
đ n ch ng trình, m c tiêu phát tri n kinh t - xã h i đ có bi n phápế ươ ụ ể ế ộ ể ệ
Trang 15phòng ng a ho c h n ch h u qu ; ho c xem xét đ có bi n pháp h trừ ặ ạ ế ậ ả ặ ể ệ ỗ ợ
nh mi n thu , c p gi y phép cho d án trong quá trình th c hi n.ư ễ ế ấ ấ ự ự ệ
V i ph ng châm đ ng th i l y hi u qu chung c a n n kinh t vàớ ươ ồ ờ ấ ệ ả ủ ề ế
hi u qu riêng c a doanh nghi p làm m c đích, công tác th m đ nh d ánệ ả ủ ệ ụ ẩ ị ự
Ph i n m v ng ch tr ng chính sách phát tri n kinh t - xã h i c aả ắ ữ ủ ươ ể ế ộ ủNhà n c, c a ngành kinh t , c a đ a ph ng và các quy đ nh, lu t phápướ ủ ế ủ ị ươ ị ậ
v qu n lý kinh t , qu n lý đ u t và xây d ng c a Nhà n c Trong m tề ả ế ả ầ ư ự ủ ướ ộ
s tr ng h p, các ki n th c v th ng m i đ u t qu c t cũng h t s cố ườ ợ ế ứ ề ươ ạ ầ ư ố ế ế ứquan tr ng.ọ
Trang 16th p các ch tiêu kinh t - kỹ thu t t ng h p đ ph c v cho vi c th mậ ỉ ế ậ ổ ợ ể ụ ụ ệ ẩ
đ nh d án.ị ự
Ph i n m đ c tình hình s n xu t kinh doanh, các s li u v tàiả ắ ượ ả ấ ố ệ ềchính c a doanh nghi p và các quan h kinh t - tài chính - tín d ng c aủ ệ ệ ế ụ ủdoanh nghi p v i các doanh nghi p khác, các ngân hàng và ngân sách nhàệ ớ ệ
n c Bi t cách khai thác s li u trong các báo cáo tài chính c a doanhướ ế ố ệ ủnghi p đ phân tích ho t đ ng chung c a doanh nghi p, t đó có thêm cănệ ể ạ ộ ủ ệ ừ
c v ng ch c đ ra quy t đ nh phù h p.ứ ữ ắ ể ế ị ợ
Nghiên c u m t cách khách quan, khoa h c và toàn di n v n i dungứ ộ ọ ệ ề ộ
d án và tình hình t ng th c a ch d án, có s ph i h p ch t chẽ v i cácự ổ ể ủ ủ ự ự ố ợ ặ ớ
c quan chuyên môn và các chuyên gia trong và ngoài ngành.ơ
Ti n hành th m đ nh k p th i theo đúng th i gian quy đ nh đ s mế ẩ ị ị ờ ờ ị ể ớrút ra các k t lu n c n thi t Công tác th m đ nh ph i đ c ti n hành theoế ậ ầ ế ẩ ị ả ượ ếquy trình h p lý v a phát huy đ c trí tu t p th , v a khoa h c, tránhợ ừ ượ ệ ậ ể ừ ọgây phi n hà cho ch đ u t ề ủ ầ ư